Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Châu Á

17/01/2024

Người dân Việt Nam mừng cho Đài Loan tiếp tục có dân chủ

VOA tiếng Việt

Lãnh đo Hà Ni nht quán chính sách "mt Trung Quc" còn người dân Vit Nam mng cho Đài Loan tiếp tc có dân ch

danchudailoan1

Nhng người ng h Đng Dân Tiến (DPP) ca Đài Loan vn đng tranh c Đài Bc ngày 11/1 vi biu ng "Hãy gi cho Đài Loan t do". Bt chp nhng cnh báo t Trung Quc, người dân Đài Loan đã gi được nn dân ch khi bu ông Li Thanh Đc ca đng này lên làm tng thng.

Chính ph Vit Nam tái khng đnh vic ng h chính sách "mt Trung Quc" ngay sau khi cuc bu c dân ch Đài Loan kết thúc vi vic ng c viên tng thng ca Đng Dân Tiến (DPP) Li Thanh Đc (Lai Ching-te) lên nm quyn, mt chiến thng được các nn dân ch thế gii đón nhn nhưng cũng được xem là có th gây thêm căng thng Bin Đông.

C tri Đài Loan hôm 13/1 đưa ông Lilên kế nhim bà Thái Anh Văn, vn không th tái tranh c sau hai nhim k liên tiếp làm tng thng Đài Loan. Vic bu chn ca người dân Đài Loan đã mnh m bác b áp lc ca Trung Quc thúc ép h khước t ông Li, mt ng c viên mà Bc Kinh gi là "k ly khai" và "k gây ri".

B trưởng Ngoi giao M Antony Blinken đã chúc mng ông Li vi chiến thng này cũng như người dân Đài Loan vì đã "th hin sc mnh ca h thng dân ch và quy trình bu c vng mnh ca h", theo Reuters. Tương t, theo hãng tin Anh, b trưởng Ngoi giao Anh và Nht cũng như b ngoi giao ca Đc và Pháp đu gi li chúc mng.

Tng thng Philippines Ferdinand Marcos Jr. cũng đã gi li chúc mng ti chính quyn va đc c ca Đài Loan trong khi B Ngoi giao Singapore đưa ra bình lun trong đó ca ngi "tình hu ngh lâu dài và gn gũi vi Đài Loan.

Nhưng Trung Quc đã ngay lp tc triu hi đi s Philippines Bc Kinh cũng như khin trách ngoi giao đi vi Singapore, trong khi nhc nh v quan đim "mt Trung Quc".

Lãnh đo Vit Nam không đưa ra bt k li chúc công khai nào đến tng thng đc c Đài Loan trong khi người phát ngôn B Ngoi giao Phm Thu Hng nhc li quan đim ca Hà Ni ng h chính sách ca Bc Kinh.

"Trên cơ s kiên đnh thc hin chính sách "mt Trung Quc", Vit Nam duy trì và phát trin quan h dân gian, phi chính ph vi Đài Loan không phát trin bt c quan h cp Nhà nước nào vi Đài Loan", bà Hng nói hôm 14/1 khi được phóng viên đ ngh cho biết quan đim ca Vit Nam v kết qu bu c người đng đu vùng lãnh th Đài Loan ngày 13/1, theo mtđăng ti ca B Ngoi giao Vit Nam.

Bà Hng cũng nói rng "Vit Nam tôn trng nguyên tc không can thip vào công vic ni b ca nhau và cho rng, hòa bình, n đnh, hp tác eo bin Đài Loan có vai trò quan trng đi vi khu vc và thế gii".

Quan đim này cũng được Vit Nam khng đnh trong các tuyên b chung vi Trung Quc khi Ch tch Tp Cn Bình thăm Hà Ni vào gia tháng trước và khi Tng bí thư Nguyn Phú Trng thăm Bc Kinh hi cui năm 2022.

Các tuyên b này đu nói rng Vit Nam phn đi hành đng chia r "Đài Loan đc lp" dưới mi hình thc và nht quán ng h nguyên tc không can thip vào công vic ni b ca các nước.

Theo ông Nguyn Quang A, mt tiến s khoa hc và cũng là mt nhà đu tranh dân ch trong nước, Vit Nam không nên có bt k chính sách gì chng Trung Quc, mt nước ln và cũng là quc gia Cng sn láng ging.

Trong khi các nhà lãnh đo Vit Nam bày t nht quán vi chính sách "mt Trung Quc", mt quan đim ca Bc Kinh rng ch có mt Trung Quc trên thế gii và Đài Loan là mt phn không th tách ri ca nước này, thì nhiu người dân trong nước li vui mng cho nn dân ch ca Đài Loan có được thng li trong cuc bu c mà Trung Quc đã không th gây nh hưởng.

"Chính ph và nhân dân nghĩ khác nhau", ông Mc Văn Trang, tng là Phó giáo sư-Tiến s Vin Khoa hc Giáo dc Vit Nam, cho biết khi ng ý s khác nhau trong quan đim gia lãnh đo và công chúng Vit Nam. "Cũng như cn phân bit Đảng cộng sản Trung Quc và nhân dân Trung Quc trong thái đ đi vi Đài Loan".

Chính ph Trung Quc đã mô t cuc bu c cui tun qua ca Đài Loan là "s la chn gia chiến tranh và hòa bình" khi ông Li là mt chính tr gia thân M, quc gia mà Bc Kinh coi là "k xúi gic chiến tranh".

Đài Loan là ‘tm gương cho Vit Nam

Theo ông Quang A, người theo dõi sát sao các cuc bu c dân ch Đài Loan trong nhiu năm qua, vic Đài Loan vn gi được nn dân ch và t do trước nhng áp lc ca Trung Quc bng lá phiếu ca người dân khiến ông vui và hng khi.

"Người dân Đài Loan đã bày t mt ý kiến khá là dt khoát ng h nn dân ch ca Đài Loan", Tiến sĩ Quang A nói và cho rng s đàn áp ca Trung Quc Hong Kong đã làm cho người dân Đài Loan ng h s lãnh đo ca đng DPP. "Bài hc rút ra t cuc bu c va ri là người dân Đài Loan coi trng chế đ dân ch ca h, đt giá tr dân ch cao hơn nhng khó khăn v vt cht".

Tương t, Tiến sĩ Mc Văn Trang nói cuc bu c va qua truyn cm hng cho ông và nhng người mong mun t do, dân ch như Đài Loan.

"Tôi vui mng cho Đài Loan vì người dân đã chn bu tng thng là v phó ca bà Thái Anh Văn mt đng dân ch, tiến b, vì dân", v phó giáo sư bày t cm xúc. "Đài Loan vn gi được đc lp, dân ch, phát trin tiến b văn minh. H nht quyết nhìn Hong Kong mà la chn".

S phn kháng ca người Hong Kong, đc bit trong các cuc biu tình đòi dân ch ca gii tr đây được biết là phong trào "dù vàng" t năm 2014, đã nhn được s ng h ca Đài Loan. Sau đó hai năm bà Thái Anh Văn, người mnh m chng li s nh hưởng ca Bc Kinh, được người Đài Loan bu chn làm tng thng.

Còn ông Trn Ngc Vương, giáo sư ngành văn hc Vit Nam, bày t s ngưỡng m ca ông v con đường phát trin ca Đài Loan thành dân ch.

"Du n ca mt chế đ đc tài toàn tr đã hu như biến mt khi vũ đài chính tr !", Giáo sư Vương viết trongđăng ti  trên trang Facebook cá nhân. "Thay ch cho tinh thn v chng, Hoa tâm lun, là mt xã hi khai phóng, ci m, đc bit quan tâm đến các nhóm cư dân thiu s và yếu thế. Đài Loan có mt xu hướng xã hi chung mang tính ưu thng là khát vng t cường, c v kinh tế, c v tim lc quc gia v quân s, văn hóa, khoa hc, giáo dc Điu đó được hin th qua 3 k bu c Lá phiếu bu c toàn dân đã khng đnh ý chí ca cng đng !"

Bà Thái Anh Văn làm tng thng Đài Loan trong hai nhim k liên tiếp t 2016 đến khi ông Li đc c và tiếp tc giúp cho Đng DPP cm quyn quc đo được cai tr bng dân ch.

Ông Quang A, mt trong nhng lãnh đo ca phong trào xã hi dân s ti Vit Nam và tng tham d phiên điu trn v nhân quyn cho Hip đnh Thương mi T do Vit Nam-EU (EVFTA), cho rng Đài Loan có th chế chính tr ging vi Vit Nam và Trung Quc khi quc đo này còn nm dưới chế đ đc tài Quc dân Đng v mt ường li, t chc, hay cách tuyên truyn".

"Hoàn cnh kinh tế ca Đài Loan lúc đó cũng ging vi hoàn cnh kinh tế ca Vit Nam bây gi", ông Quang A nói và cho rng Vit Nam dù dưới chế đ Cng sn nhưng có nn kinh tế th trường, tương t như Đài Loan khi qua quá trình chuyn đi t thi Tưởng Gii Thch, người kiến thiết và bo v Đài Loan khi Trung Hoa lc đa. "Vi s ging nhau như thế, người Vit Nam có th hc được Đài Loan trong giai đon phát trin vài ba chc năm qua".

Tương t, Tiến sĩ Mc Văn Trang, cũng là mt nhà phn bin các vn đ xã hi, cho rng Đài Loan là "mt tm gương tt cho Vit Nam tham kho".

"T chế đ đc tài Tưởng Gii Thch, Đài Loan đã chuyn sang chế đ dân ch mt cách hòa bình, đưa Đài Loan phát trin v kinh tế, khoa hc công ngh, văn hóa, giáo dc tuyt vi. Nh đó, Đài Loan được thế gii ngưỡng m và là khác vng ca nhân dân Hoa lc", v phó giáo sư tng tuyên b ri b Đảng cộng sản Vit Nam cho biết.

Còn Tiến sĩ Quang A mong mun và c vũ cho các hc gi, nht là nhng người tr, Vit Nam được ưa sang Đài Loan đ hc hi v quá trình thay đi chính tr hay hot đng chính tr".

Khi được hi liu điu này có kh thi khi lãnh đo Vit Nam đang đi theo đường li ging Trung Quc, nước không công nhn s đc lp ca Đài Loan, Tiến sĩ Quang A cho rng vic Vit Nam phn ng vi chính sách "mt Trung Quc" cũng ging như cách M và các nước phương Tây đưa ra quan đim trong khi h vn có quan h không chính thc vi Đài Loan.

Người phát ngôn Phm Thu Hng hôm 14/1 nói rng Vit Nam vn duy trì và phát trin quan h phi chính ph vi Đài Loan trên các lĩnh vc kinh tế - thương mi, đu tư, khoa hc công ngh, văn hóa, giáo dc

Mt s lượng ln người Vit Nam sang lao đng Đài Loan hàng năm và, theo ông Quang A, nhng người này có th hc hi Đài Loan đ mong mun thay đi Vit Nam.

"Nếu ngày càng có nhiu người suy nghĩ theo hướng đó thì công cuc phát trin ca Vit Nam tiến ti dân ch s rt nhanh", ông Quang A nói, ng ý v s hc hi t cách người Đài Loan tiến lên dân ch. "Còn nếu đi đa s th ơ không quan tâm thì h đành phi chu s phn làm nô l. Nhưng chúng tôi s c gng hết sc mình đ khuyến khích h, c vũ h, gây cm hng cho h tìm hiu v tình hình Đài Loan, tình hình thế gii cũng như tình hình trong nước đ có hành đng phù hp cho vic phát trin đt nước".

Nguồn : VOA, 17/01/2024

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: VOA tiếng Việt
Read 185 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)