Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

vendredi, 22 décembre 2023 11:19

Hun Manet nói về Kênh Funan Techo

Campuchia trn an Vit Nam rng d án kênh đào Phù Nam Techo ‘s không nh hưởng’ đến sông Mekong

VOA, 22/12/2023

Campuchia đang tìm cách xoa du nhng lo ngi ca Vit Nam v d án kênh đào Phù Nam Techo do Trung Quc tài tr ni Vnh Thái Lan vi các nhánh ni đa ca sông Mekong.

manet1

Th t ướ ng Campuchia Hun Manet và Th t ướ ng Vi t Nam Ph m Minh Chính, Hà N i, ngày 11/12/2023.

Ông Jean-Francois Tain, tr lý đi ngoi ca Th tướng Campuchia Hun Manet, cho biết Th tướng đã trn an Hà Ni v d án đã được lên kế hoch trong chuyến thăm chính thc t ngày 11 đến 12/12. Vit Nam trước đó nêu quan ngi rng d án s nh hưởng đến vic s dng dòng nước h lưu.

Ông Hun Manet nói vi lãnh đo Vit Nam rng "d án s không gây ra bt k tác đng tiêu cc nào đến dòng chy ca sông Mekong hoc các con sông khác trong khi vn duy trì môi trường, h sinh thái và môi trường sng t nhiên n đnh cho đa dng sinh hc", ông Tain nói vi các phóng viên hôm 13/12. "Campuchia đã trình bày các kết qu ca mt s nghiên cu cho thy không có tác đng tiêu cc ti môi trường".

VOA đã liên lc Đi s quán Vit Nam ti Phnom Penh và yêu cu bình lun v d án này, nhưng không nhn được phn hi.

Hi tháng 5, chính ph Campuchia phê duyt d án kênh đào Phù Nam Techo dài 180 km. D án tr giá 1,7 t USD, là mt phn ca Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) ca chính ph Trung Quc, s kết ni tnh ven bin Kep vi các tnh Kandal và Takeo trong đt lin.

Kênh đào này được thiết kế rng 100 mét thượng ngun và 80 mét h lưu và có đ sâu đu là 5,4 mét. Đây là d án cơ s h tng mi nht được Trung Quc tài tr sau đường cao tc Phnom Penh-Sihanoukville tr giá 2 t USD và đường cao tc Phnom Penh-Bavet tr giá 1,3 t USD.

funan2

Sơ đ D án kênh Funan Techo dài 180 km ca Campuchia. [Ngun : Mekong River Commission / MRC]

Theo B Kinh tế và Tài chính Campuchia, tng n nước ngoài ca Campuchia hin mc gn 10 t USD, 41% trong s đó là n Trung Quc.

Theo B Công trình Công cng và Giao thông vn ti Campuchia, kênh đào này được quy hoch s gim thi gian vn chuyn gia các cng Sihanoukville và Phnom Penh, đng thi ci thin sinh kế ca hơn 1,6 triu người sng dc theo con kênh.

Ông Chea Chandara, ch tch Hip hi doanh nghip chui cung ng và hu cn Campuchia, nói vi trang The Phnom Penh Post rng sau khi hoàn thành, kênh đào "s là mt phn quan trng trong vic nâng cao kh năng xut khu hàng hóa Campuchia ca chúng tôi. Vn ti đường thy thường r hơn vn ti đường b và đường hàng không, lượng hàng hóa vn chuyn bng đường thy cũng ln, không gây hư hng đường b hay ùn tc giao thông".

Trong khi Campuchia ký các tha thun hp tác khu vc v qun lý sông Mekong vi Vit Nam, Lào và Thái Lan vào năm 1995, các quan chc Campuchia lp lun rng d án Phù Nam Techo được min tr vì nó ch kết ni vi các nhánh sông Mekong trong phm vi Campuchia và ch yêu cu thông báo cho các nước khác.

Ông Sun Chanthol, cu b trưởng B Công trình Công cng và Giao thông vn ti, cho biết vào tháng 6 : "Trong trường hp chúng tôi s dng các nhánh sông đt nước mình, chúng tôi không cn phi xin phép ba quc gia kia. Chúng tôi ch cn thông báo cho h".

VOA yêu cu đi s quán Thái Lan và Lào ti Campuchia bình lun nhưng không nhn được phn hi. Ông So Sophort, Tng Thư ký y ban sông Mekong quc gia Campuchia, không tr li yêu cu bình lun.

Ông Phan Rim, người phát ngôn ca B Công trình Công cng và Giao thông, cho biết mt nghiên cu tác đng môi trường gm hai giai đon đã được hoàn thành phn đu tiên do B thc hin và phn th hai do nhà tư vn vn ti đường thy thc hin.

Ông Rim nói vi VOA Khmer qua ng dng Telegram : "Theo chi tiết ca nghiên cu, d án s không gây ra bt k tác đng tiêu cc nào đến dòng nước, môi trường, sinh thái hoc xâm nhp mn trong nước cũng như không gây ra bt k tác đng xuyên biên gii nào đến các nước láng ging".

Ông Phan Rim cho biết thêm con kênh này "s giúp cân bng tính bn vng ca môi trường" và to thêm môi trường sng cho cá và các loài thu sinh khác. Ông cho biết vic xây dng d kiến bt đu vào năm 2024.

Thng đc tnh Kandal Kong Sophorn nói vi VOA Khmer hôm 18/12 rng d án vn đang trong giai đon đánh giá. Thng đc các tnh Kep, Kampot và Takeo không tr li yêu cu bình lun v con kênh s đi qua khu vc ca h.

Ông Heng Kimhong, người đng đu t chc nghiên cu và vn đng ca Mng lưới Thanh niên Campuchia (Cambodian Youth Network), nói vi VOA Khmer rng Campuchia nên cung cp mt nghiên cu tác đng minh bch cho Vit Nam và các bên liên quan khác trong khu vc.

Ông nói : "Campuchia cn trn an rng có đ kh năng ngăn chn dòng nước bin chy vào các nhánh nước ngt đ đm bo h sinh thái nước ngt không b nh hưởng".

Truyn thông Vit Nam không tường thut v ni dung trao đi liên quan đến kênh Phù Nam trong chuyến thăm Hà Ni t ngày 11-12 tháng 12 ca ông Hun Manet theo li mi ca Th tướng Phm Minh Chính.

Nguồn : VOA, 22/12/2023

Published in Việt Nam

Một số điểm nhấn trong chính sách tổng thể của Campuchia dưới thời chính quyền Hun Manet

Sau gn 4 thp niên trên cương v Th tướng Campuchia, ông Hun Sen đã đ li nhiu di sn trong nhiu lĩnh vc khác nhau, ghi du n trong s phát trin kinh tế xã hi ca Campuchia mà tiêu biu nht là Chiến lược T giác do ông đ xướng. Tiếp ni người cha tin nhim, Th tướng Hun Manet cũng đã đ ra Chiến lược Ngũ giác vi mc tiêu đưa Campuchia tr thành nước có thu nhp cao vào năm 2050. Chính quyn mi ca ông Hun Manet đã kế tha và có nhiu nâng cp so vi chính sách cũ c v đi ni cũng như đi ngoi.

manet1

Bình quân GDP/đu người ca Campuchia giai đon 1998 2028. Ngun : Statista

Về kinh tế – xã hội và chính trị

Sau gn 4 thp niên trên cương v Th tướng Campuchia, ông Hun Sen đã đ li nhiu di sn trong nhiu lĩnh vc khác nhau, ghi du n trong s phát trin kinh tế xã hi ca Campuchia. Ông ch trương chuyn đi t nn kinh tế kế hoch hóa tp trung sang nn kinh tế th trường t do. Mc tiêu là đưa Campuchia tr thành quc gia thu nhp trung bình vào năm 2030 và thu nhp cao vào năm 2050. Trong giai đon 1998-2019, tăng trưởng GDP ca Campuchia đt trung bình 7,7%/năm, đưa Campuchia tr thành mt trong nhng quc gia có tc đ tăng trưởng nhanh nht thế gii. Quy mô GDP t 2,8 t USD năm 1995 lên 31 t USD năm 2023 [1].

Chiến lược Ngũ giác là s tiếp ni ca Chiến lược T giác khi thêm mc tiêu mi phát trin "Bn vng" vi các mc tiêu t trước là "Tăng trưởng, Vic làm, Công bng và Hiu qu". Vi các mc tiêu đó, yêu cu đt ra cho Campuchia là cn tht cht hơn na quan h vi các quc gia láng ging và các quc gia trong khu vc, đc bit là Trung Quc [2]. Chiến lược vi tm nhìn đt ra l trình đt được tm nhìn tr thành quc gia có thu nhp trung bình cao vào năm 2030 và quc gia có thu nhp cao vào năm 2050. Hướng ti tương lai trong 25 năm và được thiết kế trong 5 giai đon [3]. S tiếp ni ca Chiến lược Ngũ giác sau Chiến lược T giác và Tam giác được coi va l à s b sung, nâng cp tham vng hơn ca các mc tiêu so vi hai chiến lược trước đó. Nhm ng phó tt hơn vi nhng yêu cu trong nước và nhng thay đi, biến đng trong khu vc cũng như trên thế gii. Phát biu trong phiên hp th 78 ca Đi Hi đng Liên hp quc, Th tướng Hun Manet tuyên b, Campuchia đt mc tiêu tr thành nước có thu nhp cao vào năm 2050. Ông cũng cho biết, đt nước đang dn chuyn mình t v thế quc gia kém phát trin sang quc gia đang phát trin vào năm 2027 [4]. Ngoi trưởng kiêm Người phát ngôn B thương mi Campuchia Penn Sovicheat cho biết Hip đnh Đi tác Kinh tế Toàn din Khu vc (RCEP), Hip đnh Thương mi t do Campuchia Trung Quc và Hip đnh Thương mi T do Campuchia Hàn Qu c s giúp Campuchia thoát khi tình trng nước kém phát trin, đt được các mc tiêu phát trin kinh tế vào năm 2030 và 2050 [5].

Chương trình ưu tiên 6 đim ca ông Hun Manet cũng bao gm vic đưa khu vc phi chính thc vào nn kinh tế chính thc, phát trin kh năng tiếp cn th trường cho các sn phm nông nghip và hin đi hóa k thut nông nghip [6]. Xây dng h thng bo tr xã hi hiu qu v mt môi trường và bn vng v mt tài chính, đm bo sc khỏe ca người dân trước các tác đng ca ri ro kinh tế, sc khỏe cng đng và nhng tn thương phát sinh t s thay đi điu kin sng và làm vic. M rng chăm sóc sc khỏe, đào to k thut cho thanh niên, vin tr cho người nghèo và người d b tn thương. Trong chuyến thăm chính thc ca Th tướng Campuchia Hun Manet ti Trung Quc, ô ng đã thúc đy hp tác vi Trung Quc các lĩnh vc k trên và nhiu lĩnh vc khác như du lch, cơ s h tng, giáo dc v.v.

Nhng cam kết ni bt được nêu ra trong tuyên b chung ca Trung Quc và Campuchia sau chuyến thăm ca Th tướng Hun Manet bao gm : phát trin tnh Preah Sihanouk thành hình mu ca Đc khu kinh tế (SEZ) đa năng, nghiên cu v hành lang công nghip và công ngh ti Campuchia ; xây dng Đc khu kinh tế Sihanoukville (SSEZ) làm d án trng đim và đường cao tc Phnom Penh-Sihanoukville đ thu hút thêm các doanh nghip Trung Quc có năng lc tăng cường đu tư, tăng cường hp tác v thủy đin, quang đin và các ngun năng lượng sch khác ; thúc đy thành lp d án Khu vc trình din Carbon thp Trung Quc Campuchia ca hp tác Nam-Nam v Biến đi khí hu tnh Preah Sihanouk. Thc hin hp tác, đi thoi chính sách, nghiên cu chung trong các vn đ v an ninh năng lượng bn vng ; ti ếp tc d án trùng tu Cung đin Hoàng gia Ankor, đn Preah Vihear và các di sn văn hóa khác do Trung Quc vin tr, qua đó thúc đy phát trin du lch ca Campuchia. Trong lĩnh vc giáo dc, hai bên tăng cường thúc đy đưa thanh niên Campuchia sang Trung Quc du hc và h tr giáo dc ngh nghip trong khuôn kh Liên minh giáo dc ngh nghip Trung Quc Campuchia ; đưa nhà Thanh niên hu ngh Campuchia Trung Quc tr thành nn tng tăng cường trao đi và đào to thanh niên gia hai nước ; ngoài ra, còn thúc đy thành lp các Vin Khng T.

Chính quyn Th tướng Hun Manet cũng ch trương hp tác vi Trung Quc v các vn đ an ninh. Trong tuyên b chung nhân chuyến thăm ca ông Hun Manet ti Trung Quc, hai bên đã nht trí thúc đy hp tác trong các vn đ hun luyn, din tp chung, dch v y tế, hu cn, rà phá bom mìn, tăng cường phi hp và hp tác trên các din đàn đa phương. Nâng cao năng lc cnh sát ca hai nước trong vic chng c bc xuyên biên gii, gian ln vin thông ; thc hin hp tác an ninh trong các d án Vành đai và Con đường (BRI). Thúc đy hp tác vi các nước láng ging đm bo an ninh biên gii. Mt trong nhng vn đ đang nh hưởng ln ti s phát trin kinh tế, uy tín quc tế, an ninh trong nước ca Campuchia là vn đ biên gi i. An ninh biên gii Campuchia hin ti vi các nước ni lên các vn đ buôn lu, buôn bán người v.v. Vì vy, trong nhng cuc gp vi Th tướng các nước Vit Nam, Lào, Thái Lan, ông Hun Manet luôn đ cp và đưa vn đ hp tác x lý v an ninh biên gii vào tho lun. Điu này là cơ s đ n đnh tình hình biên gii, giúp người dân các nước yên tâm phát trin kinh tế, thúc đy trao đi buôn bán hàng hóa gia các nước qua đường b, ci thin hình nh ca Campuchia trong mt bn bè quc tế. Tiếp tc thúc đy vic thc hin chiến lược "Campuchia không có bom mìn vào năm 2025" và gim s lượng vt liu chưa n đến mc ti đ a.

Các ưu tiên trong chính sách đối ngoại

Trong thi gian ti, chính sách đi ngoi ca Campuchia gm 3 đim chính. Th nht, khôi phc quan h vi các đi tác truyn thng. Th hai, thiết lp quan h vi các đi tác mi, đc bit M Latinh, Châu Phi, Trung Đông và Trung Á. Th ba, cng c, làm sâu sc hơn mi quan h vi các nước láng ging thân thin và quc gia trong khu vc [7].

Trong thi gian din ra hi ngh cp cao ASEAN ln th 43, Th tướng ca ba nước Vit Nam, Lào, Campuchia đã có cuc gp và bui ăn trưa cùng nhau. Ti cuc gp, ba th tướng nht trí tiếp tc duy trì trao đi, tiếp xúc song phương và ba bên thường xuyên, duy trì cơ chế ăn sáng làm vic gia th tướng ba nước nhân dp tham d các hi ngh quc tế nhm không ngng tht cht tình đoàn kết, hu ngh và hp tác, cùng nhau trao đi các vn đ khu vc, quc tế cùng quan tâm, đng thi tìm bin pháp tháo g các vn đ phát sinh trong quan h ba nước ; tăng cường hiu qu các cơ chế hp tác ba bên hin có, trong đó có vic phi hp sm t chc Hi ngh Cp cao v Tam giác Phát trin CLV (Campuchia Lào Vit Nam) ln th 13 và Cuc gp Ch tch Quc hi ba nước ln đu tiên ti Lào trong năm 2023 ; đy mnh giao lưu, tp hun thanh niên và lãnh đo tr nhm vun đp cho tương lai quan h hp tác gia ba nước [8].

Ngay trong thi gian din ra hi ngh thượng đnh ASEAN ln th 43, ti Hà Ni, đã din ra cuc gp cp cao Vit Nam Lào Campuchia. Sau cuc gp, Tng bí thư Nguyn Phú Trng, Ch tch Đng CPP Samdech Techo Hun Sen và Tng bí thư Đng Nhân dân Cách mng Lào Thongloun Sisoulith nht trí, trong bi cnh tình hình hin nay, ba đng, ba nước cn tăng cường đoàn kết, phi hp cht ch, ng h ln nhau, tiếp tc coi quan h gia ba đng là nòng ct, đnh hướng cho tng th quan h gia ba nước ; cng c tr ct v quc phòng an ninh, tăng cường hp tác trong công tác đi ngoi ; to đt phá trong hp tác kinh tế, tăng cường hp tác trong các lĩnh vc văn hóa, giáo dc, khoa hc k thut, du lch, nông nghip. Ba bên nht trí tiếp t c phát huy hiu qu các cơ chế hin có, nghiên cu thiết lp mt s cơ chế hp tác mi nhm tăng cường quan h hp tác gia ba Đng, ba nước vì li ích ca nhân dân ca ba nước, vì hòa bình, n đnh, hp tác và phát trin khu vc cũng như trên thế gii [9]. Vào tháng 8/2023, ngay sau khi Quc hi khóa 7 ca Campuchia thành công, Tổng bí thư Đng Nhân dân Cách mng Lào Thongloun Sisoulith và Ch tch Đng Nhân dân Campuchia Hun Sen đã có cuc hi đàm trc tuyến, tái khng đnh mi quan h song phương bn cht[10].

Nhng cuc gp gia nhng lãnh đo cao nht ca c ba nước giúp cng c lòng tin chính tr trong bi cnh cc din khu vc và thế gii có nhiu din bin phc tp. Khi tm nh hưởng ca Trung Quc ti 2 nước Lào và Campuchia ngày càng gia tăng, cuc gp giúp khng đnh tinh thn đoàn kết gia Đng, Nhà nước và nhân dân ba nước. Tn sut các cuc gp cp cao, ngay sau khi Lào và Campuchia thc hin xong kì bu c quc hi cho thy s tin cy, tình đoàn kết bn cht gia 3 nước láng ging. Nhng cuc gp là cơ s, đnh hướng cho nhng năm tiếp theo trong nhim k các nước. Tht cht quan h 3 nước có ý nghĩa quan trng chiến lược đi vi c Vit Nam, Campuchia và Lào.

Tân Th tướng Thái Lan Srettha Thavisin đã chn Campuchia cho chuyến công du ASEAN đu tiên trong nhim k ca mình. Chuyến thăm khng đnh tm quan trng ca Campuchia trong chính sách đi ngoi ca ni các mi ca chính ph Thái Lan và được gii chuyên gia cho đó là điu bt thường. Có ý kiến cho rng chuyến thăm nhm mc đích làm sâu sc thêm mi quan h gia gia đình hai nhà lãnh đo Thavisin và Hun Sen, vn đã có mi giao tình t lâu, trong thi kì Thavisin vn còn là Phó Th tướng dưới thi Th tướng Thaksin [11]. Hai nhà lãnh đo có th tho lun v thúc đy hp tác, cng c kinh tế, thương mi, các vn đ an ninh biên gii, ti phm xuyên quc gia. Chuyến thăm có th là bước đu m ra mt thi kì nng m trong mi quan h gia hai qu c gia. Mi giao tình gia gia đình 2 nhà lãnh đo là điu kin thun li cho vic thúc đy hơn na quan h vi Thái Lan, phù hp vi Chiến lược Ngũ giác ca Chính ph Campuchia đã đ ra.

Campuchia cũng đang c gng đa dng hóa quan h. Trong đó, ASEAN được xác đnh là nn tng đ Campuchia gim bt s ph thuc vào Trung Quc. Ngay sau khi nhm chc, hãng thng tn chính ph Campuchia Agence Kampuchea Presse (AKP) đưa tin cho rng ASEAN s là ưu tiên hàng đu trong chính sách đi ngoi ca Campuchia. Chuyến thăm ca Th tướng ti tham d Hi ngh Thượng đnh ASEAN ln th 43 ti Jarkarta đã chng minh tuyên b không ch mang tính biu tượng [12].

Trung Quc vn đóng mt vai trò hết sc quan trng trong chính sách đi ngoi ca Campuchia dưới thi tân Th tướng Hun Manet. Minh chng cho điu đó là vic ông Manet đã chn Trung Quc là quc gia đu tiên ti thăm ngay sau khi lên nhm chc vào hi tháng 8. Chuyến thăm nhm mc đích cng c và làm sâu sc hơn mi quan h hin có, m ra nhng con đường hp tác và tăng trưởng mi cho Campuchia. Trong tuyên b chung sau chuyến thăm ca Th tướng Hun Manet ti Trung Quc. Campuchia tái khng đnh tuân th nguyên tc Mt Trung Quc. Campuchia phn đi mi n lc can thip vào công vic ni b ca Trung Quc hoc ngăn chn hay kim chế Trung Quc dưới danh nghĩa vn đ Đài Loan, hoc bt k hình thc hot đng ly khai nào nhm tìm kiếm c lp ca Đài Loan". Ngoài ra tuyên b chung cũng đ cp đến vic xây dng cng đng Trung Quc Campuchia cùng chung vn mnh trong k nguyên mi trong chuyến thăm vào hi tháng 2/2023 ca Th tướng Hun Sen ; thúc đy phi hp, hp tác trong thc hin kế hoch hành đng xây dng cng đng Trung Quc-Campuchia cùng tương lai chung trong k nguyên mi (2024-2028).

Bên cnh nhng cơ hi v mt kinh tế, có mt s khó khăn và yếu t tim tàng khi Campuchia thiết lp mi quan h cht ch hơn vi Trung Quc. Sam Seun, nhà phân tích chính tr ti Hc vin Hoàng gia Campuchia đưa ra mt s thách thc khi Phnom Penh ngày càng tht cht hơn mi quan h vi Bc Kinh.

Th nht, kh năng xy ra s mt cân bng quyn lc gia Trung Quc và Campuchia là mt trong nhng tr ngi ln. Campuchia là mt quc gia kém phát trin, Campuchia buc phi đm bo rng bt k tha thun hoc hp tác nào vi Trung Quc đu có li cho c hai bên và không dn đến s ph thuc quá mc vào h tr tài chính ca Trung Quc.

Th hai, tác đng tim tàng đi vi các ngành và doanh nghip ni đa là mt yếu t khác cn tính đến. Thương mi và đu tư ca Trung Quc gia tăng mc đ cnh tranh vi các công ty Campuchia, đc bit là trong các ngành mà Trung Quc có thế mnh. Campuchia phi có kế hoch đ bo v các ngành công nghip ni đa, h tr chúng và đm bo cnh tranh công bng.

Th ba, tính bn vng v môi trường cũng cn được tính đến. Trung Quc trước đây tng b ch trích vì các chính sách môi trường ca mình ; do đó, Campuchia phi đm bo rng bt k s hp tác hoc d án nào vi Trung Quc đu tuân theo các nguyên tc phát trin bn vng. Điu này đòi hi phi bo tn tài nguyên, qun lý vic s dng chúng mt cách có trách nhim và gim thiu mi tác đng bt li đến môi trường.

Vấn đề dân chủ nhân quyền và nâng cao uy tín quốc tế của Campuchia

Trước đây, Campuchia đã mt phn nào uy tín và lòng tin ca mt s nước trong ASEAN khi có nhng hành đng được coi là "theo phe" Trung Quc, tiêu biu là s kin năm 2012 khi Campuchia vi quyn ch tch đã ngăn ASEAN ra tuyên b chung v vn đ bin Đông. Vì vy, khi nên nm quyn, chính quyn th tướng Hun Manet tuyên b tiếp tc theo đui chính sách đi ngoi đc lp, da trên lut l, chng mi hình thc can thip t bên ngoài, xây dng hu ngh và hp tác tt đp vi tt c các quc gia, các t chc quc tế, đng thi tích cc góp phn thúc đy s nghip hòa bình, n đnh, hp tác, thnh vượng khu vc và thế gii [13]. T đó, tìm kiếm s ng h ca các trong ASEAN, gia tăng uy tín, lòng tin ca các nước vi ASEAN, và còn thúc đy đoàn kết trong toàn khi. Phát biu ti Hi ngh Cp cao ASEAN ln th 43, Hun Manet cho rng cnh tranh đa chính tr gia các cường quc đang ngày càng gay gt, điu trc tiếp gây áp lc lên "hòa bình, an ninh và thnh vượng cho toàn th ASEAN". "Chiến tranh không th kết thúc bng chiến tranh", Hun Manet kêu gi cng đng ASEAN và quc tế phn đi vic đe da dùng vũ lc chng li mt quc gia có ch quyn" [14].

Chiến lược th hai trong Chiến lược Ngũ giác ca Campuchia là đưa nước này tr thành một quc gia thnh vượng, mnh m, t do, dân ch đa đng da trên pháp quyn và mt nn kinh tế bn vng và công bng. Ông Hun Manet cho rng, chiến lược này hướng ti đm bo người dân có cuc sng m no, chan hòa và được tôn trng các quyn con người [15]. Ngoài ra, chiến lược th hai này có th còn có mt mc đích khác hướng ra bên ngoài. Chiến lược như mt li khng đnh vi các nước phương Tây, vn luôn bt đng quan đim vi Campuchia v vn đ dân ch, nhân quyn và t do chính tr. Đ duy trì phát trin kinh tế, Campuchia không th tiếp tc tr thành đi tượng chu các lnh trng pht kinh tế ca M hoc phương Tây [16]. Vic b nhim Sok Chenda Sophea làm B trưởng B Ngoi giao, người tng là Tng thư ký Hi đng Phát trin Campuchia, mt t chc chu trách nhim đu tư vào Campuchia là minh chng cho n lc đa dng hóa đi tác và thu hút vn đu tư ca chính quyn Hun Manet. Tuy nhiên, c Campuchia và phương Tây vn còn tn ti nhiu khác bit v vn đ nhân quyn. Do vy, thách thc đ các bên có th tìm được tiếng nói chung là vô cùng ln. Vì trong tuyên b chung vi Trung Quc nhân chuyến thăm ca Th tướng Hun Manet, c hai bên đã cùng bày t s kiên quyết đi vi vic chính tr hóa nhân quyn, tiêu chun kép và can thip vào công vic ni b ca n ước khác dưới chiêu bài nhân quyn hoc dân ch. Hai bên nht trí tăng cường hp tác chng can thip và cách mng màu [17].

Phm Quang Phúc (tổng hợp)

Nguồn : Nghiên cứu chiến lược, 07/10/2023

Tài liệu tham khảo

[1] Minh Phương (2023), "Campuchia và nhng di sn kinh tế dưới s chèo lái ca Th tướng Hun Sen",Dân trí

[2] Hi Hoàng (2023), "Campuchia trin khai Chiến lược Ngũ giác và nhng hàm ý đi vi Vit Nam",Nghiên cứu Chiến lược

[3] Orm Bunthoeurn (2023), "Manet unveils first phase of ‘Pentagonal Strategy’", The Phnompenh Post

[4] VNA (2023), "Cambodia aims to become high-income country in 2050", Vietnamplus

[5] Xinhua (2023), "Cambodia targets high-income country status by 2050 : PM", Xinhuanet

[6] Phoung Vantha (2023), "Bumby Road Ahead as Hun Manet Takes Reins", Cambodianess

[7] Vĩnh Khang (2023), "Th tướng Hun Manet vch ưu tiên chính sách đi ngoi ca Campuchia",Pháp luật

[8] "Tht cht quan h hp tác gia Vit Nam, Lào và Campuchia có ý nghĩa quan trng chiến lược" (2023),Công an nhân dân online

[9] TTXVN (2023), "Cuc gp cp cao Vit Nam Campuchia Lào : Tăng cường quan h hu ngh truyn thng",Quân đội nhân dân

[10] VNA (2023), "Ruling parties of Laos, Cambodia foster relations", Vietnamplus

[11] "Srettha’s Cambodia trip related to Thaksin-Hun Sen close ties" (2023), Thai PBS world

[12] Sokvy Rim (2023), "Cambodia’s foreign policy under new Prime Minister Hun Manet", Think China

[13] Hi Hoàng (2023), tài liệu đã dẫn

[14] Kate Lamb (2023), "Hun Sen’s son aims to make Cambodia high-income country by 2050", Reuters

[15] Đ Tho (2023), "Ông Hun Manet nêu 5 chiến lược lãnh đo đt nước",Mekong ASEAN VN

[16] Sokvy Rim (2023), "The West’s impact on the future of Cambodia’s democracy", EastAsiaForum

[17] Xinhua (2023), "Full text : Joint Communique between the Government of the People’s Republic of China and the Royal Government of Cambodia", Xinhuanet

Published in Diễn đàn

Ý nghĩa chuyến công du đầu tiên của tân Thủ tướng Campuchia Hun Manet tới Trung Quốc

Ngày 14/09/2023, theo li mi ca Th tướng Lý Cường, Th tướng Campuchia ông Hun Manet chính thc ti thăm Cng hòa nhân dân Trung Hoa. Ông Hun Manet đã có thi gian làm vic vi Ch tch Trung Quc Tp Cn Bình và các quan chc cp cao khác ti Bc Kinh. Đng thi, Th tướng Hun Manet đã tham d hi ch thương mi và đu tư ASEAN Trung Quc ln th 20 ti thành ph Nam Ninh. Chuyến thăm ln này tái khng đnh mi quan h tt đp và cng c quan h hp tác chiến lược toàn din gia hai nước. Hai nhà lãnh đo cùng tho lun v vic tht cht mi quan h hp tác song phương vì mt tương lai chung trong vic xây dng mt "Cng đng Campuchia Trung Quc", các đnh hướng chiến lược cho quan h song phương và các vn đ khu v c và quc tế.

manet1

Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tiếp đón ông Hun Manet trong chuyến thăm Trung Quốc lần đầu tiên trên cương vị Thủ tướng Campuchia. Ảnh : Tân hoa xã

Thúc đẩy quan hệ Campuchia – Trung Quốc lên tầm cao mới

Theo tuyên b chung gia hai chính ph Campuchia và Trung Quc sau chuyến thăm chính thc vào ngày 14/09, hai nước đã cùng ký kết kế hoch hành đng xây dng cng đng chung vn mnh trong k nguyên mi, giai đon 2024 2028 và nhiu văn kin hp tác khác. Đc bit, chính ph hai nước cũng đã nhn mnh, dù cho tình hình quc tế có thay đi ra sao thì Campuchia và Trung Quc vn s tiếp tc thúc đy mi quan h hu ngh, hp tác ngày càng sâu rng vì li ích ca c hai bên, thúc đy hơn na quá trình xây dng cng đng chung vn mnh Campuchia Trung Quc [1]. Bên cnh đó, Ch tch Trung Quc Tp Cn Bình cũng nhn mnh, vic Th tướng Hun Manet chn Trung Quc là quc gia đu tiên thc hin chuyến thăm song phương sau khi nhm chc, đã th hin s coi trng cao đ ca Phnom Penh trong vic cng c và phát trin tình hu ngh vi Bc Kinh.

manet2

Ch tch Trung Quc Tp Cn Bình tiếp Th tướng Campuchia Hun Manet. nh : SCMP

Campuchia là đi tác ngoi giao quan trng, là nước ng h Trung Quc trong các din đàn khu vc và quc tế. S ng h ca Campuchia đã giúp gim thiu li ch trích Trung Quc đến t mười quc gia thành viên ASEAN, trong đó mt s nước đang có tranh chp vi Trung Quc v vn đ Bin Đông. Trung Quc đã to tm nh hưởng quan trng đi vi nn chính tr và kinh tế ca Campuchia. Điu đó được th hin qua vic Trung Quc đu tư vào quc gia này thông qua nhng d án có quy mô ln, giá tr đu tư ti hàng t USD và càng ngày càng tăng. Các ngân hàng quc gia ca Trung Quc cũng có nhng chính sách h tr tài chính, bng vic cung cp các khon vay đ đu tư cho vic xây dng sân bay, đường xá và các cơ s h tng khác. Trung Quc cũng h