Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

31/03/2017

Tổng bí thư có thể kiêm luôn chức thủ tướng ?

Phạm Chí Dũng

Trên đường tiến ti các hi ngh trung ương 5 và 6, chính trường Vit Nam có l li sp có biến đng ln, bng vào thiết chếng điu hành chính quyn" thay cho "đng lãnh đo chính quyn" như trước đây.

nhat1

Chủ tch nước Trn Đi Quang. (nh tư liu)

 ‘Nhất th hóa bí thư kiêm ch tch tnh’

"Nhất thể hóa bí thư kiêm ch tch tnh" là mt đ xut "bt ng" được nêu ra ti hi ngh trc tuyến toàn quc ngành T chc xây dng Đng năm 2017 vào ngày 4/3, do Ban T chc trung ương ch trì và Thường trc Ban Bí thư Đinh Thế Huynh "phát biu ch đo".

"Quy trình" đang dần khép kín. Sau hơn mt năm k t thi sóng gió ngay trước đi hi 12, "nht th hóa" đã tr thành mt đ ngh chính thc.

Ngay sau khi xuất hin đ xut quá ưc thù" trên, có dư lun lin đt du hi rng phi chăng đ xut này là mt cơ s đ nhân vt ch tch nước s "kiêm tng bí thư" trong thi gian ti.

Có người còn nói thng v nhân vt được "hưởng li" s là ông Trn Đi Quang - đương kim ch tch nước.

Trong thực tế, mt s thông tin không chính thc cho biết phương án "ch tch nước kiêm tổng bí thư" đã có Vit Nam t mt s năm trước, nhưng đc bit được "xem xét k càng" k t khi Tp Cn Bình thâu tóm c hai chc v này đ tr thành "bá ch thiên h" Trung Quc. Trước và ngay sau Đi hi 12 ca đng Cng sn Vit Nam cũng đã lan truyền tin v kh năng "ai đó" s kiêm luôn hai chc v này.

Chỉ có điu, phán đoán v kh năng ông Trn Đi Quang s lt vào phương án "ch tch nước kiêm tng bí thư" có v không vng chân đng, khi đ xut "nht th hóa" va xut hin li không phi từ phía Văn phòng ch tch nước hay Văn phòng th tướng, càng không phi t y ban Thường v quc hi, mà bi nhng nhân vt bên đng "ph tá" cho Tổng bí thư Trng là hai ông Phm Minh Chính và Đinh Thế Huynh.

Cũng cần nhc li, khi còn là bí thư Qung Ninh, ông Phạm Minh Chính đã tng thí đim mô hình "nht th hóa" và được Tổng bí thư Trng ng h. Không biết có phi do "thành công nht th hóa" hay bi nhng nguyên do khác, ông Phm Minh Chính đã lt vào phương án nhân s do tng bí thư trình ra Ban chp hành trung ương ti Đi hi 12, đ cui cùng ông Chính nghim nhiên tr thành người kế nhim cu trưởng ban T chc trung ương Tô Huy Ra.

Hành động

Bản nhc "Nht th hóa" đã có khúc do đu t trước Đi hi 12.

Vào tháng 9/2016, ông Nhị Lê, Phó Tng Biên tập Tạp chí Cng sn, đã khởi đng "nht th hóa" bng bài tr li phng vn khá dài cho trang VietTimes với nhan đ "Nhất th hóa chc danh, nht nguyên chế t chc b máy là bước đi tt yếu".

Nhị Lê li là mt trong nhng nhân vt phát ngôn chính yếu của Tổng bí thư Trng. Xét v "dây", ông Nh Lê hin nhiên là người ca Nguyn Phú Trng t khi ông Trng còn là tng biên tp Tạp chí Cng sn.

Nửa năm sau Đi hi 12, bên đng bt đu phát ra du hiu cùng hành đng "tp quyn". Vào tháng 7/2016, vi một động tác chưa có tin l, ông Trương Minh Tun, người đã tr thành B trưởng Thông tin và Truyn thông, được B Chính tr điu đng kiêm chc v Phó trưởng ban Tuyên giáo trung ương. Như vy, ông Tun cùng mt lúc va làm vic bên chính quyn, li va là "người ca đng".

Sang tháng 8/2016, ông Cao Đức Phát, người va thôi chc b trưởng Nông nghip và Phát trin nông thôn nhưng vn được bu vào Ban chp hành trung ương khóa 12, được b nhim là Phó trưởng ban Kinh tế trung ương.

Tháng 9/2017, đích thân Tổng bí thư Trng "t tham gia" vào Đng y Công an trung ương mà khiến có dư lun cho rng ông Trng "thng lĩnh các lc lượng vũ trang", sau khi đã chc chn v trí Bí thư Quân y trung ương.

Danh sách những nhân vt "đng kiêm chính quyn" theo mô hình Tp Cn Bình có l còn dài na…

Nếu gi thiết v mô hình "nht th hóa" là nhm tăng cường xu hướng tp quyn cho đng là có cơ s, người ta s chng kiến quyn lc ca các cơ quan đng không nhng không b co hp vì "khó khăn ngân sách" mà còn mnh hơn trong thời gian ti. Nhưng s có mt khác bit rt cơ bn là nếu trước đây đng ch "lãnh đo đường li" thì trong thi gian ti, hàng lot nhân s ca đng s được cho kiêm chc bên chính quyn trung ương và c chính quyn đa phương, ly đó làm cơ s đ "người ca đng" kiêm vic điu hành chính quyn, và t đó s xut hin mt cơ chế "chính y trong chính quyn".

‘Về’ đâu ?

Nếu đ xut "bí thư kiêm ch tch tnh" được nhng người ch cht bên đng như Nguyn Phú Trng, Đinh Thế Huynh, Phm Minh Chính to được hiệu ng đ mnh đi vi Ban chp hành trung ương đ thông qua trong nhng hi ngh trung ương ti, phn ln dàn nhân s đu não tnh/thành y mà Tô Huy Ra đã bỏ công tiến hành chiến dch "luân chuyn cán b" vào năm 2016 đ giúp cho Tổng bí thư Trng tạo nên kỳ tích "tôi bt ng" trước Th tướng Nguyn Tn Dũng, s tng bước phát huy tác dng. S có nhiu nhân vt ch tch tnh/thành phi t giác nhường ghế chính quyn cho các "chính y". Nhưng trước hết, đng có th "thí đim" kế hoch "nht th hóa" tại mt s tnh thành ln. Sau đó mi đến chuyn "đánh ngược lên" cp trung ương.

Nếu đà "nht th hóa" thun li, l đương nhiên bên đng và do đó tng bí thư s "nm" hết. Mô hình "đng qun lý" thay cho "đng lãnh đo" s ng vi hai chc danh chính là tổng bí thư và th tướng mà không quá cn thiết vai trò ch tch nước.

Cũng bởi mt lý do khác : trong lch s đng, vai trò ch tch nước tuy được Hiến pháp giao nhim v "thng lĩnh các lc lượng vũ trang", nhưng hu như ch có tính danh nghĩa như đi ngoi, hiếu h mà hiếm khi "nm" được c hai B Quc phòng và B Công an. Bài hc gn nht đã ng vi ch tch nước đi trước là ông Trương Tn Sang : không nhng không to được nh hưởng ln nào đi vi cơ chế lc lượng vũ trang ngoài chuyn phong tướng theo kiểu "lm phát", ông Sang hoàn toàn không "thò tay" được vào công chuyn ca khi chính ph thi ông Nguyn Tn Dũng.

Do vậy và xét cho cùng, nếu có xy ra kch bn "ch tch nước kiêm tng bí thư" Vit Nam thì cũng ch là chuyn "thay áo", nhưng vào thời buổi "mnh vì go bo vì tin" này, chng ai có thc cht nếu không vươn được tay đến khi chính ph và các đa phương.

Khó mà hiểu khác hơn, logic ca phương án "bí thư kiêm ch tch tnh" s hu như phi dn đến đến kết qu vai trò ca tng bí thư được "nâng lên mt tm cao mi", cao đến mc mà hiu theo cách nào đó có th so sánh vi mô hình "cng hòa tng thng" ca phương Tây, tc tng thng mi là người có quyn lc thc s và ct tiếng nói cui cùng đ gii quyết các vn đ quc gia, ch không phi th tướng.

Nhưng Trung Quc thì li chng cn đến "cng hòa tng thng". Mt s nhà phân tích phương Tây đã nhn ra Tp Cận Bình đã tr thành ch nhân ca khi chính quyn t vài năm qua. Bên cnh Tp, Th tướng Lý Khc Cường ch là cái bóng.

Còn Việt Nam s theo kch bn nào ? Nếu vai trò ca tng bí thư trong tương lai (không xa ?) có th s "kiêm th tướng", nhng nhân vật còn lại trong "t tr" s "v" đâu ?

Phm Chí Dũng

Nguồn : VOA, 29/03/2017

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Phạm Chí Dũng
Read 13783 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)