Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

10/04/2017

Tổng biểu tình : vì sao và như thế nào ?

Lê Anh Hùng

Mặc dù vấp phải không ít sự ngờ vực và thậm chí cả dèm pha, song li kêu gi tng biu tình đòi các quyn dân sinh, dân ch và chng him ho Trung Quc vào các ngày Ch Nht bt đu t 5/3/2017 do linh mc Nguyn Văn Lý phát đng vn to ra được s lan tỏa nhất đnh, khiến nhà cm quyn Vit Nam phi đi phó khá vt v hơn mt tháng qua.

tong1

Người dân xung đường phn đi Formosa Ngh An, 5/3/2017 (nh : Facebook Lê Văn Sơn)

Tổng biu tình : vì sao ?

Dưới sc nng ca nhng sai lm chng cht, các chế đng cng sn Liên Bang Soviet và Đông Âu trước kia đu ln lượt sp đ. Kết cc đó trước hết xuất phát t nguyên nhân ni ti ; các nhân t bên ngoài đơn gin là ch giúp cho quá trình đó din ra nhanh hơn. Mt trong nhng nhân t bên ngoài có tác dng tích cc như thế là các cuc biu tình ôn hòa ca các tng lp nhân dân. (Điu này cũng lp li trong các cuộc Cách Mng Màu din ra Đông Âu đu thp niên 2000).

Vit Nam cũng vy. Mc dù s sp đ ca chế đ cng sn trên di đt hình ch S là điu tt yếu, song nếu người dân không t đng lên qua các cuc biu tình ôn hòa đ đòi nhà cm quyn cng sn phi tr li các quyn t do cơ bn chính đáng cho mình thì còn rt lâu na h mi "t giác" làm điu đó.

Các cuộc xung đường t ngày 5/3

Có lẽ thành công đáng k nht ca li kêu gi tng biu tình va qua là đã hâm nóng li được bu không khí đấu tranh vốn đã phn nào lng xung trước s đàn áp khc lit ca nhà cm quyn, đc bit là th hin qua các cuc xung đường đy khí thế ca nhân dân hai tnh Ngh An và Hà Tĩnh. Đòi hi ca người dân là hoàn toàn chính đáng : Formosa phi đn bù tha đáng cho nạn nhân ca đi thm ho môi trường do h gây ra Min Trung ; d án Formosa Hà Tĩnh phi chm dt hot đng vì không đm bo được nhng đòi hi nghiêm ngt v môi trường ; Formosa Hà Tĩnh cũng như nhng k đng đng sau nó phi b khi t ; nhà cm quyền phi tr li cho dân các quyn t do cơ bn đã được ghi rõ trong Hiến pháp Vit Nam cũng như trong các công ước quc tế mà Vit Nam đã ký kết.

Trước đòi hi chính đáng và khí thế ca người biu tình, nhà cm quyn đã không dám mnh tay trn áp, ngay cả khi hàng ngàn bà con tràn vào trụ s UBND huyn Lc Hà (Hà Tĩnh) sáng ngày 3/4 và bt gi mt viên công an trà trn vào người dân ném đá kích đng bo lon.

Đáng tiếc là li kêu gi tng biu tình đã không nhn được s ng h tích cc ca mt s người đu tranh ở Hà Ni và Sài Gòn, hai trung tâm mnh nht ca phong trào dân ch Vit Nam nhiu năm qua. Trong đó, mt b phn tuy không ng h (vi lý do là thc lc phong trào còn yếu, nhà cm quyn đang tăng cường đàn áp…) nhưng cũng không phn đi ; s còn lại thì viện nhng lý do nc cười như Cha Lý không đ uy tín, hay li kêu gi đó ch là trò la đo ca "Th tướng" Đào Minh Quân… đ công khai phn đi. Mc dù s người ng h li kêu gi vn đông hơn s dèm pha, song trong bi cnh lc lượng đu tranh còn mỏng, chng đó đã đ khiến nhân tâm b phân tán, lc lượng b chia r. ("Nuôi quân ba năm, dng mt gi" – có nhng du hiu cho thy bàn tay của an ninh cộng sản đằng sau s dèm pha vô li đó).

Tổng biu tình : như thế nào ?

Từ trước ti nay, các cuc biu tình dn ti s sp đ ca mt chế đ đc tài trên thế gii thường din ra ti nhng đô th là trung tâm kinh tế - chính tr ca quc gia. Biu tình các đô th ln d kéo theo s tham gia ca đông đảo qun chúng ; mt khi sc mnh đám đông lan ta, qun chúng vượt qua được s s hãi ban đu, cuc biu tình có kh năng vượt ra ngoài kh năng kim soát và đàn áp ca nhà cm quyn. Do tm quan trng ca các đô th ln trong đi sng chính tr quc gia, nguy cơ h thng b tê lit ri dn ti sp đ là rt cao.

Tại Vit Nam, Hà Ni và Sài Gòn là hai trung tâm chính tr và kinh tế quan trng nht c nước. Nếu đám đông ban đu đ ln, các cuc biu tình hai thành ph này rt d biến thành đi biu tình, khiến hot đng bình thường ca thành ph b tê lit. Trong bi cnh h thng đã b phân hóa sâu sc và rung mc đến tn rường ct, điu này thc s đe do đến an nguy ca chế đ.

Ngoài ra, đặc đim đa lý ca Vit Nam khác vi hu hết các quc gia đã từng din ra các cuc biu tình ôn hòa dn đến thay đi chế đ. Đa thế ca Vit Nam hp v chiu rng và tri dài trên 3 ngàn km. Quc l 1A kéo dài t Lng Sơn đến Cà Mau là tuyến đường giao thông huyết mch xuyên sut quc gia, rt nhy cm không ch về an ninh quốc phòng mà c an ninh kinh tế, khi được ví như mch máu ca nn kinh tế. Nếu Quc l 1A b chia ct, không ch giao thông Bc - Nam b tê lit mà hot đng bình thường ca nn kinh tế cũng b nh hưởng nghiêm trng.

Kể t khi v đi thm hoi trường do Formosa Hà Tĩnh gây ra bùng phát Min Trung, mt s ln ngư dân đã đ ra quc l 1A đ biu tình đòi Formosa bi thường thit hi và chm dt hot đng Hà Tĩnh. Mc dù mi ch din ra quy mô nh và mang tính cht ôn hòa song các cuc biu tình đó cũng đã khiến giao thông Bc - Nam nhiu ln b ách tc.

Các cuộc xung đường ca ngư dân Min Trung trong gn mt năm qua, đc bit là t ngày 5/3 đến nay, có th được xem như nhng cuc tp dượt hướng đến cuc tng biu tình cui cùng.

Vấn đn lại là hot đng biu tình ôn hòa Hà Ni, Sài Gòn và các thành ph khác cn tiếp tc như thế nào. Trước đây, các cuc biu tình chng Trung Quc hay phn đi mt chính sách không hp lòng dân nào đó Hà Ni và Sài Gòn thường do các t chc xã hi dân sự (xã hội dân sự) phát đng. Tuy nhiên, do b nhà cm quyn khng b và bao vây kinh tế nên các t chc xã hội dân sự chm phát trin c v b rng ln chiu sâu, s lượng người tham gia chưa nhiu. Nhng nhân vt ni bt trong phong trào dân ch hoc b bt ri kết án tù, hoặc b giám sát cht ch. Chưa hết, hu như t chc xã hội dân sự nào cũng b an ninh cng sn cài cm người nhm theo dõi, phá hoi và gây chia r t bên trong.

Trong bối cnh đó, đ chun b lc lượng cho các cuc biu tình ôn hòa trong tương lai, các nhà hot động cũng như nhng người tâm huyết vi phong trào đu tranh dân ch cn phát trin lc lượng theo cách phát trin mng lưới ca hot đng bán hàng đa cp : mi thành viên trong mi t chc xã hội dân sự xây dng nhóm bí mt ca mình (gm nhng bn bè, người thân chưa tin lên tiếng hay hot đng công khai) và gi bí mt v nhóm vi các thành viên trong t chc xã hội dân sự đó ; đến lượt mình, mi thành viên trong nhóm li kêu gi thêm thành viên hoc t xây dng nhóm bí mt ca riêng mình. Mi khi biu tình din ra, các thành viên xã hội dân sự sẽ khích l các thành viên trong nhóm bí mt đi theo quan sát đ h bo dn dn. Nếu cuc biu tình b đàn áp, h ch cn đng ngoài quan sát ; nếu không b đàn áp, h thm chí có th hoà vào cuc biu tình. "Đi quân tuyến hai" này là lc lượng mà an ninh cộng sn e ngi nht, bi h va đông va khó kim soát.

Các cuộc "biu tình du kích" mà nhiu người đu tranh đang áp dng Hà Ni và Sài Gòn hin nay cn được nhân rng vì chúng va có tác dng khuy đng phong trào, thc tnh nhân dân, va khiến nhà cm quyn phi vt v đi phó. Đa đim biu tình là nhng tuyến ph nhiu người qua li hay khu dân cư đông đúc.

Ngoài ra, hoạt đng cướp đt núp dưới v bc là các d án kinh tế - xã hi đang to ra mt đi ngũ dân oan ngày càng đông đo, đc biệt là xung quanh các đô th ln trong c nước. Lc lượng này cn được t chc và kết ni vi các t chc xã hội dân sự đu tranh cho quyn li người dân cũng như kết ni vi nhau đ tham gia hot đng biu tình ôn hòa đòi dân quyn, dân ch và đ nht t đng lên khi thời cơ chín mui.

Bài viết này không nhm mc đích kích đng bo lon, mà ch ng h các cuc biu tình ôn hòa, bt bo đng ca người dân trong cuc đu tranh đ giành li các quyn t do cơ bn mà h đã b tước đot hơn 2/3 thế k qua. Nếu một cuộc chuyển đổi thể chế êm thấm không được la chn, cuc tng biu tình cui cùng dưới chế đ cng sn tt yếu s din ra. Và e rng đến lúc y chính quyn cng sn Vit Nam không còn có th đnh đot được tính chất ôn hòa hay bo đng ca nó.

Lê Anh Hùng

Nguồn : VOA,10/04/2017

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Lê Anh Hùng
Read 5552 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)