Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

27/06/2020

Tranh cãi trường chuyên : Anh khác Việt Nam ra sao ?

Nguyễn Hùng

Tranh luận v trường chuyên Vit Nam đã lan tmạng xã hi sang truyền thông chính thng trong nửa cui tháng Sáu sau khi có đ ngh bán Trường Trung hc Ph thông Hà Ni - Amsterdam ca mcựu hc sinh có hạng ca trường này.

chuyen1

Một screenshot trang web ca Trường Trung hc Ph thông Hà Ni - Amsterdam.

Một trong nhng lý do được đưa ra là tin t ngân sách nhà nước được chi đ phc v con nhà giàu và nó không công bng đi vi nhng gia đình nghèo khó. Cũng có ý kiến nêu ra chuyn tn ti trường chuyên nhng quc gia như Anh để nói rng cn gi nhng trường như Hà Ni – Amsterdam. Vy so trường chuyên Anh, thường được gi là grammar school, vi trường chuyên Vit Nam có hp lý không ? Và liu Anh có ham gì trường chuyên không ?

Thứ nht, các trường chuyên Anh không đòi hc sinh phải có hc b sáng ngi vi toàn đim 10, c tht ln gi, đ thi vào các trường này. Bt kỳ hc sinh nào cũng có th thi nếu mun. Nhiu người Anh dng dưng khi nghe nói ti trường chuyên và chng bun cho con h thi vào, mt s người khác cho rng đó là biểu hin ca phân bit đi x và ca thuyết ưu sinh. Có nhng kho sát cho thy nhiu tr em gc Trung Quc và Pakistan vào các trường chuyên Anh. Cá nhân tôi biết mt s gia đình Trung Quc đã c gng hết sc đ cho con vào được trường chuyên, thậm chí trường chuyên tt nht. Nhưng đa s các vùng Anh gi cũng chng còn trường chuyên nào na.

Tại Anh, hc sinh thi vào trường chuyên khi 11 tui. Các trường cũng s cng đim cho nhng hc sinh ít tháng tui hơn so vi nhng hc sinh cùng thi đ đảm bảo công bng. Ti Dartford vùng Kent, nơi tôi sng, trường chuyên nam cũng dành mt na trong s 180 sut vào lp by, lp đu tiên trường chuyên, cho nhng người đóng thuế cho hi đng đa phương ca Dartford. Ngân sách giáo dc cho các trường chuyên chính là từ ngun thuế này mà ra. Mc mi gia đình phi đóng da vào s phòng ng mà h có trong nhà và s người . Hin tôi đóng chng 160 bng mi tháng cho nhà ba phòng ng. Tôi s được gim 25% thuế đa phương nếu nhà ch có mt người . Hi đng địa phương ly s tin thu được chi cho các hot đng khác nhau đa phương trong đó có giáo dc.

Để vào trường chuyên các hc sinh Kent phi tri qua ba phn thi gm tiếng Anh, toán, tư duy qua đc hiu và suy lun. Đim ti đa cho ba môn là 423 và điểm đ cho năm 2019 là 330. Ngoài ra các em cũng phải viết mt bài lun không đ chm đim nhưng s được dùng khi trường ca thí sinh khiếu ni da vào kết quả hc tp trong sáu năm trước đó. Ht Kent cũng t chc mt kỳ thi chung cho các thí sinh mun vào các trường chuyên khác nhau Kent thay vì mi trường t chc kỳ thi riêng ca h.

Tranh luận v chuyn trường chuyên có nên tn ti không din ra t lâu và hiện cũng vn chưa chm dt. Anh tng có trên 1000 trường chuyên cho ti đu thp niên 1960 nhưng sau đó chính quyn ca Đng Lao đng đã quyết đnh bãi b các trường này để to cơ hi bình đng cho mi tr em. Vic thc hin và l trình gii tán các trường chuyên được giao cho các hội đng đa phương thc hin. Nhng hi đng đa phương do Đng Lao đng chiếm đa s đã nhanh chóng xoá b trường chuyên nhưng các vùng mà Đng Bo th kim soát ln chn và vn gi li mt s trường. Hin nay ti Vương Quc Anh, x Wales và Scotland không còn trường chuyên nào, Bc Ireland còn chưa ti 70 và Anh ch có trên 160 trường (trong tng s khong 3000 trường công được gi là comprehensive school). Người ta ước tính các trường chuyên Anh ch dy chng 5% tng s hc sinh ph thông trung hc so với 40% Bc Ireland.

Những trường chuyên ít i còn lcó một hi riêng để c gng duy trì s tn ti ca h và cũng vn đng hành lang đ có cơ hi m thêm trường mi hay ít nht là chi nhánh ca các trường hin ti. H nói nếu tt c trường tiu hc ph thông dạy cách thi vào các trường chuyên, cơ hi cho các em sẽ là ngang nhau.

Nhưng cũng có nhng nghiên cu trong đó có đánh giá tĐại hc Durham chỉ ra rng trường chuyên thc ra chng mang li li ích gì thiết thc so vi trường thường và các em học trường chuyên có kết qu tt chng qua là do kh năng hc ca các em là chính thay vì do trường tt. Nhng người mun xoá b trường chuyên cho rng k c khi các trường này có góp phn vào s tiến b ca mt s nh hc sinh thì s tht lùi ca phần ln các hc sinh khác do các trường chuyên ht 25 phn trăm hc sinh gii nht và c ngân sách được hưởng ln hơn trường thường cũng cho thy cn chm dt trường chuyên. Đó là còn chưa k ti chuyn nhng trường grammar school Anh cũng b t cáo góp phầtạo ra s co cm xã hi khi trẻ thuc tng lp khá gi t tp trường chuyên trong khi trường thường có mt s lượng quá nhiu tr nhà nghèo.

Cũng phải nói thêm Anh hiện vn có trên 1000 trường tư, được gi là independent school, và nhng người có tin thoi mái cho con vào nhng trường này nếu sn sàng tr chng 13.000 bng mi năm. Tranh cãi đây ch là có nên b tin thuế ca dân đ duy trì s trường chuyên ít i còn lại mà thôi. Anh cũng có lut quy đnh nếu có quá 20% ph huynh ca tt c các trường trong mt vùng yêu cu hủy trường chuyên thì cn có b phiếu đ quyết đnh. Cho ti nay ch có duy nht mt ln có b phiếu như vy và đa số ph huynh b phiếu vn gi trường chuyên.

Nguyễn Hùng

Nguồn : VOA, 27/06/2020

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Nguyễn Hùng
Read 45 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)