Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

18/11/2020

Suy diễn về chính sách Châu Á của Joe Biden

Nhiều tác giả

Chiến thắng của Biden mang lại hi vọng lẫn nghi ngờ ở Bắc Kinh

Cheng Li, Nghiên cứu quốc tế, 18/11/2020

Việc cài đặt lại quan hệ Mỹ-Trung sẽ không hề dễ dàng.

Chưa bao giờ Bắc Kinh lại quan tâm đặc biệt đến kết quả của một cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ như cuộc bầu cử lần này. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc hiểu rằng sự cạnh tranh sẽ định hình quan hệ Mỹ-Trung trong tương lai dù cho ai là ông chủ tiếp theo của Nhà Trắng. Tuy vậy, họ cũng tin rằng chiến thắng của cựu Phó Tổng thống Joe Biden trước Tổng thống đương nhiệm Donald Trump sẽ tạo ra cơ hội để tạm ngừng, hoặc ít ra là làm chậm lại, việc tiến đến quan hệ đối đầu đang rất đáng báo động giữa hai nước.

lamgi5

Kênh truyền thông nhà nước CCTV phát sóng về Tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ Joe Biden tại Bắc Kinh, Trung Quốc, hồi trung tuần tháng 11/2020

Quan hệ giữa hai nước đã xấu đi với tốc độ đáng kinh ngạc dưới nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump. Chiến tranh thương mại là ví dụ dễ thấy nhất của sự bất hòa, nhưng những căng thẳng mang tính chiến lược lớn hơn cũng làm nguy cơ xung đột tăng cao hơn. Nhiều quan chức cấp cao của Đảng cộng sản Trung Quốc bị sốc trước hàng loạt lời lẽ quy trách nhiệm, những bình luận phân biệt chủng tộc công khai, các chính sách tách rời kinh tế hai nước, cũng như luận điệu ủng hộ sự thay đổi chế độ ở Trung Quốc của chính quyền Trump.

Không có gì ngạc nhiên khi sự nhẹ nhõm và lạc quan là tâm trạng phổ biến trên mạng xã hội Trung Quốc sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ mặc dù quan điểm về Trump trong công chúng là không giống nhau. Một tấm ảnh lan truyền rộng rãi trên Internet đã thể hiện sự ủng hộ của công chúng đối với nhiệm kỳ tổng thống của Biden khi đổi tên Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh (Forbidden City) thành "For-Biden City" (tạm dịch : Tòa thành của Biden).

Nhưng tâm trạng lạc quan có thể thay đổi nhanh chóng. Chỉ bốn năm trước, Trung Quốc nhận được tin Trump đắc cử với sự nhiệt tình tương tự. Nhiều nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng Trump, với xuất thân doanh nhân, sẽ là người dễ làm việc cùng hơn. Thực tế cho thấy đó chỉ là một mơ tưởng. Giới hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc tỏ ra nghi ngờ nhưng đồng thời cũng lạc quan một cách thận trọng về một mối quan hệ tốt hơn với chính quyền Biden. Tuy nhiên, nhiều yếu tố định hình chính sách đối với Trung Quốc của chính quyền Trump vẫn còn tồn tại và việc "cài đặt lại" quan hệ giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới sẽ không hề dễ dàng.

Vấn đề với chính quyền Trump

Trong những cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, các nhà lãnh đạo Trung Quốc thường tránh thể hiện sự ủng hộ đối với một ứng viên cụ thể. Quan điểm chính thống lâu đời là "Trung Quốc không bao giờ can thiệp vào công việc nội bộ của Hoa Kỳ". Tuy vậy ban lãnh đạo Trung Quốc nhìn chung bi quan về triển vọng cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ chừng nào Trump còn tại vị. Mặc dù một số nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc tin rằng sự hỗn loạn cùng kiểu "thùng rỗng kêu to" của một nhiệm kỳ Trump nữa sẽ càng làm Trung Quốc lớn mạnh hơn, nhưng họ cũng đã chứng kiến các chính sách đối ngoại không thể đoán trước của Tổng thống Mỹ đẩy cả hai nước ngày càng tiến tới xung đột như thế nào.

Trung Quốc đặc biệt quan ngại các hành động của chính quyền Trump đối với Đài Loan. Với việc Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Đi lại với Đài Loan năm 2018 và Đạo luật Đài Bắc năm 2019 (Taipei Act) – các đạo luật nhằm tăng cường quan hệ Mỹ – Đài được Trump ký thành luật – Bắc Kinh lo ngại rằng Washington đang tiến dần tới việc công nhận Đài Loan là một quốc gia độc lập. Những hành động và lời lẽ của chính quyền Mỹ trong vấn đề này đã làm gia tăng ác cảm đối với Trump trong giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc và thúc đẩy các quan chức này tìm tới một cách tiếp cận đối đầu hơn với Hoa Kỳ.

Bắc Kinh tin rằng chính quyền Trump muốn đánh bại Trung Quốc giống như cách mà Hoa Kỳ đã đánh bại Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh. Một số quan chức của chính quyền Trump, trong đó có Ngoại trưởng Michael Pompeo và cố vấn thương mại cấp cao Peter Navarro, thậm chí đã kêu gọi thay đổi chế độ ở Trung Quốc. Do đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc không hề ảo tưởng về khả năng chung sống hòa thuận và yên bình với chính quyền nhiệm kỳ hai của Trump. Trong một sự kiện vào tháng 10 ở Bắc Kinh kỷ niệm 70 năm Chiến tranh Triều Tiên, ông Tập đã thúc giục quân đội Trung Quốc chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc xung đột có thể xảy ra với Hoa Kỳ. Theo cách nói của ông ấy, Trung Quốc sẽ "sử dụng chiến tranh để ngăn chặn chiến tranh".

Triển vọng với chính quyền Biden

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc biết rằng sự thù địch của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc không chỉ giới hạn trong chính quyền Trump. Cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ đều lên án Bắc Kinh một cách gay gắt và ủng hộ việc đưa các chuỗi cung ứng của Mỹ rời khỏi Trung Quốc. Nhưng đồng thời, nhiều quan chức Trung Quốc không tin rằng có sự nhất trí trong chiến lược chống Trung Quốc ở Washington. Một tình tiết đáng chú ý trong buổi tranh luận giữa hai ứng viên phó tổng thống đã thu hút sự quan tâm của Bắc Kinh khi cả Phó Tổng thống đương nhiệm Mike Pence và Thượng nghị sĩ California Kamala Harris đều không thể đưa ra câu trả lời rõ ràng về việc Hoa Kỳ coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh (competitor), kình địch (rival) hay kẻ thù (enemy). Điều đó dường như cho thấy rõ việc thiếu một khuôn khổ chiến lược cho quan hệ Mỹ-Trung ở Washington.

Biden cũng thường mô tả chính sách đối với Trung Quốc của chính quyền Trump là thất bại, một dấu hiệu cho các quan chức Trung Quốc thấy rằng chính quyền kế nhiệm sẽ không áp dụng tất cả các quan điểm đối đầu của chính quyền Trump, bao gồm cả mục tiêu tách rời kinh tế hai nước. Các nhà phân tích trong cơ quan hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc cũng lạc quan khi nhận thấy nhóm hoạch định chính sách đối ngoại của Biden có nhiều chuyên gia dày dạn kinh nghiệm và nổi tiếng về phong cách ngoại giao có lý trí (sensible).

Ở cả Trung Quốc và Hoa Kỳ, người ta đã chứng kiến mối quan hệ làm việc lâu dài và thân thiện giữa Biden và Tập trong thời gian Biden làm phó tổng thống và Tập làm phó chủ tịch Trung Quốc. Theo Daniel Russel, một cựu quan chức cấp cao trong Hội đồng An ninh Quốc gia của Tổng thống Barack Obama, Biden và Tập đã gặp nhau ít nhất tám lần và dành khoảng 25 giờ cho các cuộc gặp riêng trong vòng 18 tháng từ năm 2011 đến 2012. Trong các cuộc tranh luận tổng thống, Biden đã chỉ trích gay gắt ông Tập và Đảng Cộng sản Trung Quốc, tuy vậy các quan chức Trung Quốc hiểu rằng những lời lẽ đó chỉ để lấy lòng người dân trong nước, không phải là dấu hiệu báo trước về chính sách đối ngoại của Biden.

Nói rộng hơn, các nhà quan sát Hoa Kỳ của Trung Quốc đã nhận ra quan điểm lâu đời của họ có từ thời Tổng thống Richard Nixon rằng đảng Cộng hòa thân thiện và dễ làm việc hơn đảng Dân chủ đã không còn đúng nữa. Các nhà nghiên cứu Trung Quốc chỉ ra rằng tất cả 15 thành viên quốc hội của Ban Đặc nhiệm về Trung Quốc (China Task Force), một nhóm nổi tiếng về cách tiếp cận diều hâu đối với Bắc Kinh, đều là đảng viên Cộng hòa ; 229 thành viên Đảng Dân chủ tại Hạ viện đã bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết của Quốc hội hồi tháng 9 lên án mọi hình thức phân biệt đối xử với người Trung Quốc nhưng chỉ có 14 thành viên Đảng Cộng hòa ủng hộ nghị quyết (164 người phản đối) ; và nhiều cuộc thăm dò dư luận Hoa Kỳ cho thấy đảng Cộng hòa thù địch với Trung Quốc nhiều hơn so với đảng Dân chủ.

Thiết lập lại quan hệ giữa hai nước như thế nào ?

Nhưng ngay cả khi Bắc Kinh mong muốn được làm việc với chính quyền Hoa Kỳ thuộc đảng Dân chủ hơn, thì việc cài đặt lại một cách đáng kể quan hệ song phương cũng sẽ rất khó khăn. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc có xu hướng cho rằng sự xấu đi trong quan hệ Mỹ-Trung hoàn toàn là do chính quyền Trump muốn kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Không có sự thừa nhận nào ở Bắc Kinh về những lo ngại chính đáng của Hoa Kỳ liên quan đến các hoạt động kinh tế và công nghệ không công bằng của Trung Quốc cũng như các hành vi gây hấn của nước này ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Về phía Hoa Kỳ, sự chỉ trích Đảng Cộng sản Trung Quốc từ các đảng viên Cộng hòa trong chính quyền Trump và trong Quốc hội, cùng thái độ thù địch của công chúng đối với Trung Quốc, đặt ra một rào cản lớn cho nỗ lực thiết lập lại quan hệ hữu nghị giữa hai nước của chính quyền mới. Khả năng Thượng viện vẫn do đảng Cộng hòa kiểm soát sau cuộc bầu cử khiến việc đảo ngược tiến trình càng trở nên khó khăn hơn.

Các quan chức Trung Quốc hiểu rằng sự chia rẽ chính trị nghiêm trọng bộc lộ trong kết quả bầu cử với việc xã hội Hoa Kỳ phân cực mạnh sẽ buộc Biden phải xoa dịu những căng thẳng trong nước và có thể khiến ông không có đủ hậu thuẫn chính trị để thay đổi hoàn toàn chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc. Hơn nữa, các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng lo ngại rằng trong nỗ lực thu hẹp sự cách biệt đảng phái, chính quyền Biden có thể coi chính sách hiếu chiến với Trung Quốc như một phương tiện để tìm điểm đồng với đảng Cộng hòa. Nếu vậy, đối đầu giữa hai nước có thể vẫn tiếp tục, thậm chí là gia tăng, thay vì hướng tới sự cân bằng giữa hợp tác và cạnh tranh một cách ổn định hơn.

Chính quyền Biden chắc chắn sẽ tiếp tục nêu lên những quan ngại về các hành vi xâm phạm nhân quyền của Trung Quốc ở Hồng Kông, Tây Tạng và Tân Cương. Thậm chí, Biden có thể còn gây áp lực lớn hơn, kết hợp chúng với một sứ mệnh đạo đức rộng lớn hơn nhằm bảo vệ quyền con người cũng như đấu tranh chống phân biệt chủng tộc tại quê nhà. Ông có thể sẽ làm tốt hơn Trump trong việc khai thác quyền lực mềm của Mỹ nhằm phục vụ cho mục đích tiếp cận người dân Trung Quốc của chính quyền Hoa Kỳ. Tất nhiên, việc Bắc Kinh sẽ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế về những vấn đề này là rất khó ; Chính quyền Trung Quốc coi tình trạng bất ổn ở các khu vực ngoại vi là mối đe dọa đối với chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và sự ổn định của đất nước. Và do vậy, hành động của Bắc Kinh trong những khu vực bất ổn này sẽ không phải là chủ đề thích hợp để đàm phán.

Giới lãnh đạo Trung Quốc đang cân nhắc tất cả những kịch bản khả dĩ này về chính sách của Biden đối với Trung Quốc và dường như đang cố gắng "đặt cược nước đôi" về chính quyền Mỹ sắp tới. Một mặt, Bắc Kinh sẽ mong muốn tái hợp tác với Hoa Kỳ trong nhiều lĩnh vực. Trong suốt 8 năm cầm quyền của Obama, có tới 105 cuộc đối thoại song phương do chính phủ tài trợ về các chủ đề bao gồm vai trò lãnh đạo của phụ nữ, giáo dục mầm non, thám hiểm không gian, tội phạm mạng và biến đổi khí hậu. Trong hai năm đầu tiên cầm quyền, chính quyền Trump đã thu hẹp các kênh đối thoại đó thành bốn kênh và sau đó ngưng hoàn toàn.

Để phù hợp với chính sách đối ngoại của Biden, Trung Quốc sẽ đặc biệt quan tâm đến việc hợp tác trong các vấn đề sức khỏe cộng đồng toàn cầu (đặc biệt là cuộc chiến chung chống lại COVID-19), biến đổi khí hậu, không phổ biến vũ khí hạt nhân, chống khủng bố, an ninh mạng cũng như ổn định kinh tế và tài chính toàn cầu. Mùa hè vừa qua, Yang Jiechi (Dương Khiết Trì), một trong những nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc, đã vạch ra các chủ đề này như những lĩnh vực mà Mỹ và Trung Quốc có thể phối hợp và hợp tác chặt chẽ. Ngoài ra, ông cũng nhìn thấy triển vọng hợp tác với Hoa Kỳ trong việc giải quyết các thách thức địa chính trị ở Afghanistan, Bán đảo Triều Tiên và khu vực Trung Đông.

Tuy nhiên, cùng lúc đó Bắc Kinh tin rằng sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc, việc kiểm soát thành công đại dịch COVID-19 ở trong nước, chính trị- xã hội tương đối ổn định cùng với ảnh hưởng quốc tế ngày càng tăng sẽ giúp Trung Quốc có thêm đòn bẩy trong mối quan hệ song phương. Ban lãnh đạo Trung Quốc có thể đáp ứng các yêu cầu của Hoa Kỳ trong một số lĩnh vực nhất định, nhưng họ có thể vẫn sẽ kiên quyết và không khoan nhượng với bất kỳ thứ gì động đến những điều mà họ tuyên bố là lợi ích cốt lõi của Trung Quốc : yêu sách chủ quyền đối với Đài Loan và đảm bảo sự cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Triển vọng hòa giải

Một điều chắc chắn là căng thẳng với Trung Quốc vẫn tiếp tục tồn tại khi chính quyền Biden hoạch định các lĩnh vực sẽ hợp tác và các lĩnh vực sẽ cạnh tranh với Bắc Kinh. Tuy vậy một số học giả có ảnh hưởng ở Trung Quốc vẫn nhìn thấy triển vọng về một mối quan hệ hiệu quả hơn đằng sau chiến thắng của Biden. Shi Yinhong (Thời Ánh Hồng), giáo sư nghiên cứu về Mỹ tại Đại học Nhân dân Trung Quốc và là cố vấn cho chính phủ Trung Quốc, gần đây cho rằng Biden sẽ mang lại sự ổn định và khả năng dự đoán được về những chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc.

Tuy nhiên, theo quan điểm của ông, cơ hội để ngăn chặn căng thẳng kiểu "ăn miếng trả miếng" leo thang với chính quyền Biden sẽ rất ngắn ngủi. Ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trên trường quốc tế và môi trường chính trị trong nước đầy biến động ở Hoa Kỳ sẽ khiến mối quan hệ song phương trở nên khó hàn gắn hơn. Ông cho rằng cả Bắc Kinh lẫn Washington đều không nên bỏ lỡ cơ hội quý giá có được trong những tháng tới để đánh giá những sai lầm trong quá khứ và cài đặt lại quan hệ. Ông Shi có quan điểm phần nào khác với quan điểm của Đảng khi mong muốn rũ bỏ "tư duy có tổng bằng 0" (phần lợi của bên này luôn tương đương với phần mất của bên kia – ND), phản ánh thiện chí mà nhiều trí thức cũng như người dân Trung Quốc dành cho Hoa Kỳ và đặc biệt là cho chính quyền sắp kế nhiệm của ông Biden. Thời gian sẽ trả lời liệu những quan điểm trên có giúp định hình những quyết định của ban lãnh đạo Trung Quốc hay không.

Cheng Li

Nguyên tác : "Biden’s Election Raises Hopes and Doubts in Beijing", Forreign Affairs, 13/11/2020.

Nguyễn Thanh Hải dịch

Nguồn : Nghiên cứu quốc tế, 18/11/2020

Cheng Li là giám đốc Trung tâm nghiên cứu Trung Quốc John L. Thornton thuộc Viện Brookings, đồng thời là thành viên cao cấp trong chương trình Chính sách Đối ngoại tại Brookings. Ông là tác giả của cuốn sách sắp xuất bản "Middle Class Shanghai : Reshaping US-China Engagement".

******************

Sau đắc cử, Biden sẽ làm gì ?

Kết quả xem như ngã ngũ, tổng thống Trump đã không còn lý do gì để phủ nhận chiến thắng của Joe Biden nữa. Tất cả các bang đều đã được kiểm và chứng cứ trong vấn đề kiện cáo của tổng thống Trump cũng bị tòa án bác bỏ gần hết. Ngày 20/1/2021 sẽ là ngày tổng thống đắc cử Joe Biden chính thức trở thành tổng thống của hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Dù muốn hay không ông Joe Biden cũng phải xử lý những gì mà người tiền nhiệm Donald Trump đã để lại. Từ vấn đề quốc nội cho đến quan hệ quốc tế, Joe Biden cần phải chỉnh sửa lại rất nhiều. Vậy việc mà Joe Biden sẽ chỉnh sửa khi lên làm tổng thống là gì ? Chính sách đối ngoại mà người dân Mỹ và thế giới quan tâm nhất, đó là mối quan hệ với Trung Quốc. Đây là đối thủ đang đe dọa vị trí siêu cường của Hoa Kỳ nhiều nhất nên nó là chiến lược mà Joe Biden phải ưu tiên hàng đầu.

lamgi1

Ông Joe Biden trong vai trò phó tổng thống Hoa kỳ tổ chức tiệc trưa cho Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình vào ngày 25/9/2015

Phải nói rằng chiến thắng của ông Joe Biden đặt ra một thách thức mới cho Trung Quốc. Chính sách của tổng thống Trump đối với Trung Quốc thực sự đã làm cho suy nghĩ của người dân và các chuyên gia về kinh tế – chính trị ở Trung Quốc đánh giá rất khác nhau. Người dân cho rằng Bắc Kinh sẽ mừng khi không còn thấy Donald Trump. Vì chính Trump là người đánh Trung Cộng mạnh nhất trong 4 năm qua như gây chiến tranh thương mại, áp dụng các biện pháp trừng phạt nặng và lên án Trung Quốc đã gây ra dịch virus corona.

Thế nhưng một số nhà phân tích cho rằng lãnh đạo Trung Quốc có thể đang âm thầm thất vọng lúc này. Không phải bởi vì họ yêu mến ông Trump, mà vì viễn cảnh ông Trump trong Nhà Trắng thêm bốn năm nữa hứa hẹn một phần thưởng lớn hơn cho Trung Quốc. Ông ta chia rẽ trong nước, bị cô lập ở nước ngoài – ông Trump đối với Bắc Kinh dường như là hiện hình của quyền lực Mỹ suy giảm mà Trung Quốc hy vọng và mong đợi lâu nay.

Tất nhiên, Trung Quốc có thể tìm được lợi thế trong việc ông Joe Biden sẵn sàng tìm kiếm hợp tác trong những vấn đề lớn như biến đổi khí hậu. Nhưng ông cũng hứa hẹn sẽ làm việc để sửa chữa mối quan hệ với các đồng minh Mỹ, đây là giải pháp hữu hiệu trong việc kiềm chế tham vọng quyền lực của Trung Quốc so với cách làm một mình một kiểu của Trump.

Chính sách của Biden với quốc gia đông dân số 2 thế giới như thế nào ?

Từ thời Barack Obama, nước Mỹ đã xoay trục sang Châu Á. Và tất nhiên hai cường quốc đông dân nhất thế giới được Mỹ để ý đến đầu tiên. Việc Mỹ cạnh tranh với Trung Quốc thì rõ ràng ai cũng biết. Nhưng với Ấn Độ thì Mỹ chưa đến mức phải cạnh tranh mà Mỹ chỉ xem Ấn là đối tác lớn. Đối tác về kinh tế để các công ty Mỹ chuyển từ Trung Quốc sang Ấn Độ nếu chiến tranh thương mại Mỹ – Trung vẫn tiếp tục. Nói chung, Ấn Độ là giải pháp dự phòng cho Mỹ khi Mỹ và Trung Quốc có mối quan hệ không tốt.

Gốc gác xuất thân của bà Kamala Harris sẽ khiến Ấn Độ tự hào, nhưng ông Narendra Modi có lẽ sẽ tiếp đón ông Biden lạnh nhạt hơn so với người tiền nhiệm. Ấn Độ từ lâu nay là một đối tác quan trọng của Hoa Kỳ – và điều này nhìn chung sẽ không thay đổi dưới thời ông Biden. Quốc gia đông dân nhất Nam Á này sẽ tiếp tục là một đồng minh then chốt trong chiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, nhằm kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc và chống chủ nghĩa khủng bố toàn cầu. Và chắc chắn bà phó tổng thống Kamala Harris sẽ là cầu nối quan trọng để hai nước đi đến ký kết những hiệp ước quan trọng cả về kinh tế lẫn quân sự.

lamgi2

Thulasendrapuram, ngôi làng quê ở Ấn Độ của thân mẫu Phó Tổng thống đắc cử Kamala Harris

Ông Donald Trump đã tránh việc chỉ trích các chính sách đối nội gây tranh cãi của ông thủ tướng Modi, cho nên giữa 2 vị nguyên thủ này có một tình cảm nhất định. Đây được xem là hành động tế nhị hiếm hoi mà tổng thống Donald Trump giành cho đối tác. Với Joe Biden thì rõ ràng ông Modi phải dè chừng vì ông này khác tính ông Trump rất nhiều. Vậy nên sự kết nối cá nhân giữa ông Biden và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi có lẽ sẽ có những điểm tế nhị cần phải vượt qua.

Người ta tưởng ông Donald Trump ăn nói thẳng thừng vì ông hay dùng Twitter để giao tiếp hằng ngày đã cho công chúng thấy được tính khí của ông, nhưng thực chất thì giới chuyên môn đánh giá ông Biden lại thẳng thừng hơn cả ông Donald Trump. Điều này trái ngược với vẻ bề ngoài của ông, bình thường thấy ông Joe Biden rất điềm đạm.

Trang web của ông Joe Biden kêu gọi khôi phục lại quyền của mọi người tại Kashmir, chỉ trích Luật Đăng ký Công dân và Luật Sửa đổi Quốc tịch, hai luật đã làm dấy lên các cuộc biểu tình phản đối rộng khắp. Dù rằng chưa chính thức làm tổng thống nhưng ông Modi đã cảm thấy lo ngại về quan điểm của ông Joe Biden. Phó tổng thống đắc cử Kamala Harris – người mang một nửa dòng máu Ấn Độ – cũng đã lớn tiếng nói về một số chính sách mang tính chủ nghĩa dân tộc Ấn Độ của chính phủ. Mẹ của bà Kamala Harris được sinh ra và lớn lên tại thành phố Chennai, giờ đây con gái của một phụ nữ Ấn đang sắp trở thành người đứng thứ hai tại Nhà Trắng là thời điểm làm dâng cao lòng niềm tự hào quốc gia của người dân Ấn Độ. Chính vì thế khó khăn được hy vọng là hóa giải dễ dàng.

Vấn đề bán đảo Triều Tiên

Có một điều ai cũng biết là Bắc Hàn có cảm tình với tổng thống Donald Trump hơn là với ông Joe Biden. Bắc Hàn từng gọi ông Joe Biden là "chó điên", nhưng nay ông Kim Jong-un sẽ có những tính toán thận trọng trước khi tìm cách khiêu khích tân Tổng thống Hoa Kỳ. Bản tính của Kim Jong-un là vậy, không ngán ai và với con người tỏ ra kiên nhẫn như tổng thống Donald Trump mà đàm phán với ông chủ tịch Bắc Hàn còn không đi đến kết quả gì thì với ông Joe Biden không biết thế nào. Kim Jong-un chưa bao giờ biết nhường nhịn ai, và với tân tổng thống Joe Biden thì có thể nói, ông ta cũng đang chuẩn bị cách đối phó với vị tân tổng thống Mỹ này.

Trong nhiệm kỳ 4 năm của ông Doanld Trump đã có 3 cuộc gặp Kim Jong-un trong đó có một cuộc gặp tại Việt Nam. Đây là điều mà chưa một tổng thống nào trước đó làm được. Liệu rằng ông Joe Biden có tiếp bước ông Donald Trump thực hiện nhiều cuộc gặp gỡ hơn không ?

Theo giới chuyên gia dự đoán thì vấn đề ngoại giao giữa Bắc Hàn và Mỹ sẽ không mặn nồng như thời ông Donald Trump nữa. Có thể ông Joe Biden sẽ cứng rắn với Bắc Hàn hơn người tiền nhiệm.

lamgi3

Tổng thống Donald Trump và chủ Tịch Kim Jong-un ở Hà nội

Có thể nói, cuộc họp giữa Doanald Trump và Kim Jong-un là vô tiền khoáng hậu giữa hai nhà lãnh đạo và những diễn tiến sau đó đã tạo nên những hình ảnh cực kỳ ấn tượng trong sử sách. Tuy nhiên, về mặt nội dung, hai bên hầu như không đạt được gì, cũng không có gì được ký kết sau đó. Chẳng có bên nào đạt được điều họ muốn từ các cuộc đàm phán này : Bắc Hàn vẫn tiếp tục xây dựng kho vũ khí hạt nhân, và Hoa Kỳ vẫn tiếp tục áp các lệnh trừng phạt khắc nghiệt.

Có lẽ rút ra bài học từ thời ông Trump nên ông Joe Biden đã có ý đòi Bắc Hàn phải chứng tỏ rằng họ sẵn lòng từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân của mình trước khi ông có bất kỳ cuộc họp nào với ông Kim Jong-un. Nhiều nhà phân tích tin rằng trừ phi nhóm của ông Biden chủ động đưa ra sáng kiến thương thảo với Bình Nhưỡng trong thời gian rất sớm, những ngày cái "lửa giận" sẽ trở lại.

Ông Kim có lẽ sẽ muốn thu hút sự chú ý của Washington với việc quay trở lại thực hiện các vụ thử hạt nhân tầm xa, nhưng ông sẽ không muốn làm gia tăng căng thẳng tới mức quốc gia vốn đã rất đói nghèo này sẽ bị thêm các lệnh trừng phạt nữa.

Seoul có lẽ đã lúc này lúc khác gặp khó khăn với ông Trump, nhưng Tổng thống Moon rất muốn kết thúc cuộc chiến đã kéo dài 70 năm trên bán đảo Triều Tiên, và ông đã ca ngợi ông Trump về việc "can đảm" gặp gỡ với ông Kim. Miền Nam sẽ theo dõi chặt chẽ xem liệu có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy ông Biden có sẵn lòng thực hiện điều tương tự hay không.

Với đồng minh lâu đời Anh Quốc

lamgi4

Boris Johnson chúc mừng Tổng thống đắc cử Joe Biden giành chiến thắng trong cuộc Bầu cử

"Mối quan hệ đặc biệt" giữa Hoa Kỳ và Anh Quốc là mối quan hệ than thiết lâu đời. Từ nhiều đời tổng thống, 2 quốc gia này luôn sát cánh bên nhau về các vấn đề lớn trên thế giới. Vậy nên dự đoán là quan hệ giữ Mỹ và Anh Quốc cũng sẽ như truyền thống chứ không có gì thay đổi, bởi cho dù thay đổi cũng không thể thay đổi nhiều.

Quay ngược về thời điểm năm 2016, khi đó ông Donald Trump thắng cuộc đua vào Nhà Trắng và nước Anh bỏ phiếu rời khỏi EU, cả ông Joe Biden và Tổng thống Barack Obama, đều không giấu diếm gì về việc họ muốn có một kết quả khác đối với kỳ trưng cầu dân ý của Anh. Và thực sự ở điểm này, tổng thống Mỹ khi đó là Barack Obama đã có mối quan hệ lạnh nhạt với chính phủ Đảng Bảo Thủ của bà Teresa May.

Theo giới phân tích thì những chính sách gần đây của chính phủ thủ tướng Boris Jonhson trong vấn đề với Brexit đã không diễn ra như mong muốn của các gương mặt chủ chốt phe Dân, trong đó có vị tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, hai ông Joe Biden và Boris Johnson vẫn có với nhau một số điểm chung. Hai quốc gia mà họ dẫn dắt rốt cuộc là có mối quan hệ dài hạn, sâu sắc trong lĩnh vực ngoại giao, chưa kể còn các mối quan hệ thân thiết trong những lĩnh vực khác như an ninh và tình báo.

Quan hệ với Putin

Điện Kremlin nổi tiếng về Tình Báo, cho nên họ có khả năng nghe ngóng rất nhạy. Vậy nên khi Joe Biden gần đây gọi Nga là "mối đe dọa lớn nhất" đối với Mỹ, họ nghe câu đó rất rõ ở Moscow. Việc làm này của ông Joe Biden hoàn toàn trái ngược với Donald Trump trước đây, khi ông Trump khen ngợi Putin là tổng thống tài năng. Có thể ông Trump chỉ khen xã giao, nhưng trong lời khen đó cũng cho thất thái độ của Donald Trump với nước Ngà là rất rõ ràng. So với nhiều tổng thống khác Donald Trump thân thiện với nước Nga hơn.

Điện Kremlin cũng có trí nhớ rất tốt. Năm 2011, Phó tổng thống Joe Biden được cho là từng nói nếu ông là Putin, ông sẽ chẳng tranh cử tổng thống lần nữa. Điều đó sẽ rất tồi tệ cho cả ông Putin và nước Nga. Tổng thống Putin vẫn chưa quên vụ đó. Đây là câu ám chỉ Putin là nhà độc tài.

Moscow lo ngại một nhiệm kỳ của ông Biden có nghĩa sẽ có thêm áp lực và trừng phạt từ Washington. Với một người theo đảng Dân chủ trong Nhà Trắng, có thể sẽ đến lúc trả thù cho sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử Mỹ 2016 ?

Nhưng với điện Kremlin, cũng có thể có cái may. Các nhà quan sát tình hình Nga dự đoán chính quyền Biden cuối cùng sẽ dễ đoán được hơn đội của Trump. Điều đó có thể khiến việc đạt được thỏa thuận về những vấn đề cấp bách trở nên dễ dàng hơn, như hiệp ước New Start – một hiệp ước cắt giảm vũ khí hạt nhân Mỹ – Nga sắp hết hạn vào tháng Hai tới. Nếu làm được điều này, ông Biden sẽ ghi điểm trước dân Mỹ trong vấn đề quan hệ quốc tế với cường quốc quân sự lớn thứ 2 thế giới này.

Thực ra Joe Biden đã có 8 năm làm phó tổng thống. Khi đắc cử ông sẽ biết đưa ra chiến lược như thế nào để đảm bảo cho quyền lợi nước Mỹ. Sẽ hứa hẹn một nhiệm kỳ tương tự như 2 nhiệm kỳ mà Obama đã thực hiện trước đây. Và dự đoán có thể Joe Biden sẽ làm tốt hơn.

Nguyễn Duy (Tổng hợp)

Nguồn : Thoibao.de, 18/11/2020

********************

Chính sách đi ngoi ca chính ph Biden và vn đ Bin Đông

VOA, 18/11/2020

T khi giành được hơn 270 phiếu đi c tri, Tng thng tân c Joe Biden đã tiếp xúc vi lãnh đo các nước đng minh, cam kết hàn gn các quan h đi tác đã b st m trong my năm qua, đng thi tái khng đnh cam kết ca Hoa K đi vi các hip đnh an ninh h tương tng b đt nghi vn dưới quyn Tng thng Trump.

lamgi6

Tổng thống Trump, Tổng thống tân c Biden và chính sách đi vi Trung Quc

Trong 4 năm dưới quyn lãnh đo ca Tng thng Trump, các đng minh ca M trong khu vc hay lo lng, không biết liu nhà lãnh đo tính khí khó đoán ca M có s tôn trng nhng cam kết ca Hoa Kỳ hay không ?

Sau khi trn an lãnh đo các nước Châu Âu rng "M đã tr v", ông Biden đin đàm vi Th tướng Úc Scott Morrison, Tổng thống Hàn quc Moon Jae-in và Th Tướng Nht Bn Yoshihide Suga, 3 nhà lãnh đo Châu Á đã gi đin chúc mng ông, bt chp Tổng thống Trump chưa công nhn tht c.

Các gii chc Nht cho biết trong cuc đin đàm, Th tướng Suga cnh báo v "tình hình an ninh chung quanh khu vc đang ngày càng nghiêm trng hơn". Đáp li, Tng thng tân c Joe Biden tái khng đnh "cam kết ca Hoa Kỳ s bo v Nht Bn", thc thi các trách v ca M theo hip đnh an ninh đã ký cách đây nhiu thp niên, ban chuyn tiếp ca ông Biden cho biết.

Trong mt đng thái có phn chc s gây phn n Bc Kinh, ông Biden xác nhn cam kết an ninh ca M bao trùm qun đo Senkakus, mt qun đo không người mà c Nht Bn và Trung Quc đu tuyên b là thuc ch quyn ca mình.

Trong mt cuc đin đàm riêng vi Tổng thống Hàn quc Moon Jae-in, ông Biden mô t liên minh M-Hàn là "nn tng ca an ninh và thnh vượng" trong khu vc, và ông cam kết s hp tác đ gii quyết "nhng thách thc chung", đc bit là vn đ Triu Tiên, và biến đi khí hu.

Trong khi đó Tổng thống Trump nhiu ln cho biết ông đang cân nhc gii pháp rút quân ra khi Nht Bn và Hàn quc, nơi đn trú ca hơn 20.000 binh sĩ và nhân viên quân s M mà mc đích là đ răn đe mt cuc tn công quân s t min Bc.

Văn phòng Tng thng Hàn quc cho biết ông Moon và ông Biden đng ý s gp nhau "trong thi hn sm nht có th" sau l nhm chc tng thng.

Trong cuc đin đàm vi Th tướng Úc, ông Biden được Th tướng Scott Morrison mi đi thăm Úc trong năm ti đ đánh du 70 năm hip đnh an ninh Úc-M.

Ông Biden lưu ý v tm quan trng ca vic ương đu vi biến đi khí hu" điu mà chính quyn bo th ca Úc dường như chưa đt lên hàng ưu tiên cao, bt chp nước này đã ký Tha thun Paris v biến đi khí hu.

Th tướng Úc miêu t cuc đin đàm gia hai nhà lãnh đo là "nng m".

Trong cương v thành viên ca y ban đi ngoi Thượng vin Hoa K trong nhiu thp niên, ông Biden đã đi thăm nhiu nước và gp g nhiu nhà lãnh đo trên khp thế gii.

Trong cương v phó tng thng M dưới thi Obama, ông Biden đã b nhiu công sc đ c vũ cho Hoa K như mt "cường quc Thái Bình Dương".

lamgi7

Các nước còn li đt được tha thun TPP không có M

Nhưng sau khi nhim k Tng thng ca ông Obama kết thúc, chính sách xoay trc sang Châu á ca ông, và các n lc kiên trì nhm xây dng mt liên minh ti các hi ngh khu vc như ASEAN, APEC và hi ngh thượng đnh Đông Á… được thay thế bng mt mi quan h có tính thc dng. Tng thng Trump cũng rút khi Hip đnh Đi tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), đt được sau 8 năm thương thuyết gay go và nhm cô lp Trung Quc v mt kinh tế, m đường cho Bc Kinh vn đng đ đt Hip đnh Đi tác kinh tế toàn din khu vc (RCEP) không có Hoa Kỳ, va được ký kết cách đây vài ngày.

Tng thng Trump còn gây lo ngi cho các đng minh Châu Á khi ông liên tc leo thang các tranh chp thương mi vi Trung Quc, xích li gn nhà đc tài Kim Jong-un ca Triu Tiên, và công khai bàn ti kh năng M rút quân ra khi khu vc.

‘Joe Biden cũng s cng rn vi Trung Quc, không kém Tổng thống Trump

Trang mng Intellasia trích li ông Wu Shicun, người đng đu Vin nghiên cu quc gia v Bin Đông ca Trung Quc, nhn đnh rng ông Biden "s có hướng tiếp cn khác vi Tng thng Donald Trump".

"Ông Biden s chú ý nhiu hơn ti vn đ Bin Đông, nhưng các chính sách ca ông cân bng hơn và có tính kim chế hơn".

Các cuc tun tra đã khi s dưới thi Tng thng Obama nhưng tr nên thường xuyên hơn dưới thi Tng thng Trump khi nhà lãnh đo M giao nhiu quyn hn hơn cho Ngũ Giác Đài đ linh đng lp kế hoch tiến hành các cuc tun tra ca hi quân đ khng đnh quyn t do đi li trong các vùng bin tranh chp. Ông Wu d đoán các cuc tun tra đ khng đnh quyn t do hàng hi như thế s ít thường xuyên hơn dưới mt chính ph Biden, vì các hot đng tun tra tác đng ti các quan h song phương và làm tăng căng thng M-Trung.

V phn Trung Quc, Bc Kinh d kiến các quan h vi Washington dưới s lãnh đo ca ông Biden s n đnh hơn, d đoán hơn, không thay đi tht thường và đt ngt như vi ông Trump, tuy vy các quan h vi Washington s không thay đi đáng k, v mt s vn đ quan trng. Financial Times trích li các nhà phân tích và c vn chính ph Trung Quc nhn đnh :

"S không có thay đi đáng k dưới quyn ông Biden v các vn đ gai góc như Đài Loan, Hong Kong, Bin Đông, Tân Cương, Tây Tng và tình hình tôn giáo và nhân quyn", theo ông Shi Hong, giáo s đi hc Renmin Bc Kinh và là c vn Quc v vin v các vn đ đi ngoi. "Nhưng ông Biden tính khí không tht thường như ông Trump, ông ăn nói lch s hơn, d đoán hơn giúp n đnh chính sách ca Washington đi vi Trung Quc.

Financial Times dn li mt chuyên gia v các vn đ M ti Hc vin Khoa hc Xã hi Bc Kinh, ông Lu Xiang, gii thích s khác bit gia hai nhà lãnh đo M :

"Biden coi Trung Quc là mt nước cnh tranh, trong khi ông Trump coi Trung Quc là mt đi th. Các quan h gia hai nước cnh tranh được da trên các quy đnh, lut l".

Vn đ Bin Đông

Tiến sĩ Lê Hng Hip thuc Vin Nghiên cu Đông Nam Á (ISEAS) Singapore, nói thành phn nhân s do ông Biden chn vào các chc v chính trong B Quc phòng s nh hưởng ti các quan h vi Bc Kinh ti Bin Đông, nhưng bt k h là ai, Tiến sĩ Hip nói thêm, "căng thng trong khu vc khó có th tan biến trong mt sm mt chiu".

Trong s nhng người có trin vng được chn ra lãnh đo B Quc phòng có bà Michele Flournoy, tng là th trưởng quc phòng v chính sách dưới thi Tng thng Obama. Bà là người ch trương phi cng rn vi Trung Quc.

"Bin Đông đã tr thành mt chiến trường quan trng cho cuc đi đu chiến lược gia Hoa K và Trung Quc, nơi mà Hoa K có th huy đng các nước trong khu vc chng li Bc Kinh, và dùng các tuyên b ch quyn quá tham lam ca Trung Quc đ tp hp các đng minh".

Tiến sĩ Hip nhn đnh :

"Vì vy dưới mt chính ph Biden, Hoa K và các đng minh có phn chc s tiếp tc duy trì, và ngay c tăng cường, s hin din ca h Bin Đông".

Ti mt cuc hp trc tuyến vi Hip hi các quc gia Đông Nam Á hôm th Năm tun trước, Th tướng Trung Quc Lý Khc Cường nói đy mnh các quan h vi 10 nước ASEAN là mt trong các ưu tiên ca Bc Kinh. Ông Lý kêu gi đy nhanh cuc đàm phán v mt B Quy tc ng x Bin Đông (COC). Ông đ ngh mt thi hn 3 năm đ to b quy tc đó.

Ông Wu nói chính sách ca Washington bác b phn ln nhng yêu sách ch quyn ca Bc Kinh trên Bin Đông, tình hình xáo trn chính tr Malaysia, thay đi thành phn lãnh đo các cp cao nht có th xy ra Vit Nam và Philippines trong 2 năm ti có th phc tp hóa thêm tiến trình đàm phán.

Tiến sĩ Lê Hng Hip nói bt chp nhng tr ngi đó, Bc Kinh vn nóng lòng mun hoàn tt B Quy tc ng x Bin Đông. Đào sâu thêm s thù nghch M-Trung có th khuyến khích Trung Quc đy nhanh tiến trình đàm phán", ông nói.

"Mt khác, nó có th khiến Washington tăng hu thun cho các nước đ kháng c li các yêu sách ca Trung Quc, như nên loi các nước ngoài khu vc (như Hoa K), ngăn cm các cuc din tp quân s hay các hot đng kinh tế trên Bin Đông".

T South China Morning Post trích li các chuyên gia nói mt chính ph Joe Biden có phn chc cũng cng rn không kém chính quyn Donald Trump liên quan ti các bt đng gia Washington và Bc Kinh như vn đ Bin Đông.

T báo dn li Giáo sư Jay Batongbacal, Vin trưởng Vin Hàng hi và Lut bin ca Đi hc Philippines, nói : "Xét quá trình ca ông Biden là mt nhà lp pháp lão thành, chúng ta s chng kiến s tăng cường hp tác đa phương nhm tăng sc ép đ gii quyết các vn đ trên toàn cu".

Chuyên gia v Đông Nam Á, Giáo sư Carl Thayer ca Đi hc New South Wales, nói rng dưới quyn Tng thng Biden, các nước trong khu vc s ít b áp lc hơn phi chn phe gia căng thng M-Trung.

Giáo sư Thayer nói liên minh M-Nht-Hàn s bt đi đu và hài hòa hơn dưới mt chính ph Biden. Mt khác, Giáo sư Thayer lưu ý rng lp trường ca Tng thng tân c Joe Biden đi vi Trung Quc đã tr nên cng rn hơn trong thp niên qua. Ông Biden đt nng vn đ nhân quyn hơn trong các quan h song phương. Trong chiến dch vn đng, ông Biden đã đ kích các hành đng ca Bc Kinh Hong Kong, miêu t chính sách ca Trung Quc đi vi các nhóm thiu s Hi giáo Tân Cương là "vô lương tâm", và còn gi Ch tch Tp Cn Bình là "côn đ" trong mt cuc tranh lun vi ng c viên Bernie Sanders hi tháng Hai năm nay.

"Ông ta (Tp) là mt k côn đ, thc tế là ông ta đã đy 1 triu người Uighur vào các tri ci to, có nghĩa là các tri tp trung".

Ông Biden cho biết đã có ln ông nói thng vi ông Tp rng Hoa K s thách thc "vùng cm bay" ca Trung Quc trên Bin Đông, ông tuyên b : "Chúng tôi s điu máy bay th bom B-1 bay qua vùng cm bay", và ông nói thêm : "Chúng tôi s khng đnh rõ, rt rõ, rng tt c các bên phi tuân th các quy đnh chung. Chm hết, chm hết, chm hết".

Tuy vy, trong giai đon đu, các quan h vi Trung Quc không phi là ưu tiên s Mt ca tân chính ph Biden. Mt nhà phân tích Trung Quc không cho biết danh tính nói vi FT :

"Trong bi cnh hin nay, nhng vn đ trước mt đi vi tân chính ph Biden là các vn đ đi ni, khi s vi n lc đi phó vi dch Covid-19, kế đến là vn đ kinh tế và cu trúc h tng". Nhưng mt khi các vn đ này tm n, thì các quan h vi Bc Kinh s được nâng lên hàng ưu tiên cao nht.

Nguồn : VOA, 18/11/2020

************************

Ông Biden ‘s tp hp đng minh đi phó Trung Quc’ ?

VOA, 18/11/2020

Chính quyn ca Tng thng đc c M Joe Biden s có s phi hp cht ch vi các đng minh đ ngăn chn s bành trướng ca Trung Quc và tìm cách đưa nước này tuân theo nhng lut l ca thế gii, mt nhà quan sát chính tr t Canada nhn đnh vi VOA.

lamgi8

Ông Biden tiếp ông Tp Cn Bình đến thăm Washington hi năm 2015 khi ông Biden làm phó tng thng

Khác vi chính sách ca Tng thng đương nhim Donald Trump Nước M trên hết và tìm cách rút M ra khi các đnh chế quc tế, ông Joe Biden tuyên b nước M s quay tr li vũ đài quc tế.

"Khi tôi nói chuyn vi các nhà lãnh đo nước ngoài, tôi đã bo h : Nước M s quay tr li. Chúng tôi s quay tr li cuc chơi", ông Joe Biden viết trên Twitter vào ti ngày 10/11 sau khi ông đin đàm vi các nhà lãnh đo Anh, Pháp, Đc.

‘M cn đng minh

Nhn đnh v vn đ này, Giáo sư-lut sư Vũ Đc Khanh t Canada, chuyên nghiên cu v chính tr Vit Nam, quan h quc tế và lut pháp quc tế, nói ông tin tưởng ông Joe Biden có th tp hp các đng minh và tiếng nói ca thế gii đ kêu gi mi người tuân theo khuôn kh lut pháp quc tế.

Ông phân tích dù cho nước M mnh đến đâu cũng không th nào đánh bt Trung Quc ngay c trên vn đ kinh tế thương mi nếu không có s phi hp ca các nước đng minh.

Lut sư Khanh dn chng thm chí vào lúc các nước phương Tây mnh và Trung Quc suy yếu như vào đu thế k 20 thì cũng phi cn liên minh tám nước mi tn công vào kinh thành Bc Kinh ca triu đình Mãn Thanh.

Ch ra vic các đng minh tr ct ca M khu vc Châu Á-Thái Bình Dương như Nht Bn, Hàn Quc và Úc va ký kết tham gia gia vào khi thương mi t do vi Trung Quc có tên là Hip đnh Đi tác Kinh tế Khu vc Toàn din (RCEP), ông Khanh nói : "Có th các nước đng minh này không còn tin tưởng M na chăng nên mi đi đến bước đó ?"

Ông nhn xét khi RCEP s giúp Bc Kinh gia tăng nh hưởng lên các nước trong khu vc trong khi nước M đang vt ln vi các vn đ trong nước, chưa hàn gn được vi các đng minh Châu Âu và chưa cng c được trc t giác vi Nht, n và Úc.

V phía Canada, nhà quan sát này cho biết nước này đã chìa tay ra đón nhn chính quyn ca ông Biden’ vi vic mi đây Quc hi Canada đã ra mt ngh quyết được s đng thun ca tt c các đng đ mi ông Joe Biden đến phát biu trước Quc hi.

Theo quan sát ca ông thì trong bi cnh thế gii hin nay, con đường duy nht đ đưa Trung Quc vào qu đo là cn có s đng thun ca các quc gia trên thế gii vì Trung Quc s không khoanh tay chu trn.

‘Hp tác đ đu tranh

"Chính quyn Biden vi nhng nhân s ca h và vi lý tưởng mà h theo đui my trăm năm qua thì không có chuyn h qu ly trước Trung Quc", nhà phân tích này nhn đnh.

ng Cng hòa và Đng Dân ch đu thy được him ha t Trung Quc và có chính sách đng thun vi nhau là bng mi giá phi kim chế và đưa Trung Quc vào khuôn kh, vào trt t thế gii mi", ông din gii.

Giáo sư lut bán thi gian ti Đi hc Ottawa cho rng không phi hành x theo kiu ăn to nói ln mi là mnh, là hiu qu, đng thi d đoán rng chính quyn ca ông Joe Biden s không chn cách đi đu vi Trung Quc s không dng lên bc tường như thi Chiến tranh Lnh mà s hp tác vi Bc Kinh đ đưa h vào qu đo lut chơi ca thế gii.

"S mm do ca Đng Dân ch da trên sc mnh ca Hoa K trên 250 năm mà có, đó là sc mnh t giá tr ca người M", ông Khanh nhn xét.

‘Cn điu chnh TPP

Theo lut sư Vũ Đc Khanh, mc dù trong bn năm qua, chính quyn ông Donald Trump có nhng hành đng mnh trên Bin Đông nhưng Bc Kinh vn tiếp tc s ln lướt chng hn như cng c các thc th đã xây dng, quy ri các hot đng thăm dò du khí ca các nước trong đó có s đi đu vi Vit Nam Bãi Tư Chính.

"Trung Quc s không bao gi t b tham vng Bin Đông. H ch nhượng b trước sc ép ca cng đng quc tế", ông nói và bày t tiếc nui trước vic M đã t b Hip đnh đi tác Xuyên Thái Bình Dương TPP mà chính quyn ca ông Barack Obama đã mt 7 năm đàm phán.

"TPP là mt thế trn đ kim hãm Trung Quc và đưa Trung Quc vào trt t và lut pháp quc tế", ông nói và cho biết TPP cũng là mt cơ chế to s thnh vượng chung cho nhng nước tham gia và t đó mi gn kết cùng vi M đi phó Trung Quc.

"Ông Trump đã bt chp s vn đng vào phút chót ca Th tướng Nht Shinzo Abe rng M nên li TPP mà dt khoát rút khi TPP", ông Khanh ch trích và cho rng hành đng này ‘đã giáng mt đòn mnh vào thế gii t do.

Dù ông Biden tng nm trong chính quyn ông Barack Obama nhưng cũng khó mà quay tr li TPP như trước, ông Khanh nói và bày t hy vng ng y s xem li đon đường đã qua và tìm cách điu chnh sao cho phù hp vi tình hình mi".

V mi quan h Washington-Hà Ni dưới thi Biden, lut sư Vũ Đc Khanh nói ông tin chính quyn Biden s trân quý mi quan h M-Vit được phát trin trong 4 năm qua và s tăng tc mi quan h đó đ làm sao Vit Nam vn là bn ca M đ cùng các nước khác gìn gi hòa bình và n đnh trong khu vc.

‘Tiếp cn kim chế hơn

T South China Morning Post nhn đnh rng dưới thi ông Joe Biden, Bin Đông s vn là

‘đim nóng tim tàng trong quan h gia Washington và Bc Kinh nhưng Washington s có cách tiếp cn kim chế hơn.

"Ông y có kh năng quan tâm nhiu hơn đến Bin Đông nhưng các chính sách ca ông y s cân bng hơn và kim chế hơn", ông Wu Shicun, người đng đu Vin Nghiên cu Bin Đông Quc gia, vn tư vn cho chính ph Trung Quc, được SCMP dn li nói.

Mt thay đi có th xy ra là Hi quân Hoa K s ít t chc các cuc tun tra vì t do hàng hi hơn Bin Đông, ông Wu nhn đnh.

Các cuc tun tra t do hàng hi Bin Đông là mt ni dung trong các hot đng quân s ca Hoa K dưới thi Tng thng Barack Obama, nhưng đã tr nên thường xuyên hơn dưới thi ông Donald Trump, vn cho phép Ngũ Giác Đài linh hot hơn trong vic lên kế hoch tun tra ti các vùng bin tranh chp.

M đã có tám cuc tun tra vì t do hàng hi trong năm nay, bng vi năm 2019, nhưng tăng so vi sáu vào năm 2018 và bn mi năm trong ba năm trước đó.

Ông Lê Hng Hip, mt hc gi ti Vin Nghiên cu Đông Nam Á Yusof Ishak Singapore, cho rng ai được ông Biden chn cho các v trí trong B Quc phòng s nh hưởng đến mi quan h ca Washington vi Bc Kinh v Bin Đông.

Trong s nhng tên tui hàng đu cho v trí B trưởng Quc phòng hin nay là bà Michele Flournoy, nguyên Th trưởng Quc phòng dưới thi ông Obama và được biết đến vi lp trường cng rn đi vi Trung Quc.

"Bin Đông đã tr thành chiến trường quan trng cho cnh tranh chiến lược M-Trung, nơi M có th huy đng các nước trong khu vc chng li Bc Kinh, dùng yêu sách lãnh th quá đáng ca Trung Quc như li hiu triu s ng h", ông Hip nói vi SCMP.

"Như vy, dưới thi ông Biden, M và các đng minh có kh năng s tiếp tc duy trì hoc thm chí tăng cường can d ca h Bin Đông", ông Hip d đoán.

Nguồn : VOA, 18/11/2020

***********************

Biden s không đo ngược cuc chiến thương mi ca Trump chng Trung Quc ?

VOA, 18/11/2020

Vic Tng thng Trump công kích Trung Quc mnh m chưa đem li nhiu li ích kinh tế lâu dài, nhưng đt được mt thành công cơ bn : T nay, bt c chính quyn nào ca M cũng không th nương nh vi Trung Quc, đi th ln nht ca M, theo mt bài báo hôm 18/11 trên trang web ca đài National Public Radio (NPR).

lamgi9

Tng thng đc c Joe Biden nói v khôi phc kinh tế hôm 16/11/2020 Wilmington, Delaware. (AP Photo/Andrew Harnik)

NPR đim li rng trong ngh trình thương mi "Nước M trên hết" ca mình, ông Trump đt trng tâm vào vic đi đu vi Trung Quc, tung ra các cuc tn công ráo riết vào các chính sách ca Bc Kinh và châm ngòi mt cuc chiến thương mi vi vic áp thuế vào 2/3 hàng nhp khu t Trung Quc.

Trong thi gian ti, mc dù Tng thng đc c Joe Biden có th s nói vi ging điu lch s hơn, song khó có chuyn ông s nh tay vi Trung Quc vì thái đ ca nước M đã thay đi theo hướng tiêu cc trong nhng năm gn đây khi xét đến thương mi và các hip đnh ln tm c toàn cu, bài báo ca đài NPR cho biết.

Đng thi, vn theo NPR, c hai chính đng ln nht ca M đu ng vc Trung Quc, đc bit là chính nhng người theo đường li tiến b đã bu cho ông Biden càng có thái đ như vy.

"Tôi nghĩ nhng tuyên b rc la liên tc mà Tng thng Trump tung ra nói v Trung Quc làm cho bt c chính quyn nào cũng không th thay đi đường hướng ngay lp tc khi h lên nm quyn", Chad Brown, nghiên cu sinh cao cp ti Vin Kinh tế Quc tế Peterson nói vi NPR.

Các chuyên gia ghi nhn rng ông Trump đã thành công trong vic chuyn hướng cuc tranh lun v Trung Quc vi vic ông liên tc cáo buc Bc Kinh có nhng chính sách "hung ác" làm rút rut các ngành công nghip ca nước M.

Mt yếu t khác, theo ý kiến ca Arthur Dong, giáo sư Trường Kinh doanh McDonough thuc Đi hc Georgetown, đăng trên NPR, là tình trng mt vic làm và các hãng xưởng đóng ca kéo dài nhiu năm làm cho công chúng có cái nhìn kht khe hơn v thương mi, đc bit là các bang có sc nng đi vi bu c như Pennsylvania, Ohio và Michigan.

"Tôi nghĩ ông Biden ý thc được v điu đó", giáo sư Dong nói.

lamgi10

ng c viên Joe Biden chp nh selfie vi ng h viên ti cuc mít tinh vi công đoàn ngành điin, 20/7/2019, Las Vegas. (AP Photo/John Locher)

Các t chc công đoàn và các nhóm cánh t đã góp phn bu cho ông Biden cũng có thái đ thù đch đi vi Trung Quc. Bên cnh đó, h coi vic đng Dân ch ng h cho mt s hip đnh trước đây, trong đó có NAFTA (Hip đnh Thương mi T do Bc M), là mt s phn bi.

Vì vy, Waleed Shahid, phát ngôn viên ca nhóm Justice Democrats theo đường li tiến b, đưa ra nhn đnh vi NPR : "Tôi nghĩ đng Dân ch thi nhng năm 1990 không còn phù hp vi các khu vc bu c ngày nay và nn kinh tế ngày nay. Tôi hy vng rng Joe Biden b nhim nhân s là nhng người hiu được điu đó".

Áp lc t c hai phía t-hu như vy có nghĩa là ít có kh năng ông Biden s đo ngược các mc thuế quan mà ông Trump đã áp.

Nhưng ông Biden có ít la chn tt đ gây sc ép vi Trung Quc. Mt trong nhng điu làm trói tay ông Biden là cm tình trên thế gii dành cho nước M dưới thi ông Trump đã thay đi.

Trong giai đon tranh c, ông Biden ch trích vic ông Trump có chính sách đơn phương trong đương đu vi Trung Quc. Theo ông Biden, M cn có đng minh là Châu Á và Châu Âu đ buc Bc Kinh tuân theo lut l thương mi.

Nhưng nói d hơn làm, theo NPR. Chính quyn ca Tng thng Obama thiết kế ra Hip đnh Đi tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đ lp ra đi liên minh 12 nước vành đai Thái Bình Dương nhm đến kim chế Trung Quc.

Nhưng ông Trump đã vt b TPP ngay khi ông nm quyn. Còn ông Biden nói ông s không ng h nó nếu không có nhng ci thin ln v vic bo v môi trường và lao đng.

Trong khi đó, thế gii vn tiến v phía trước mà không cn có M. Hôm 15/11, Trung Quc, Vit Nam và 14 nước khác đã ký mt hip đnh kinh tế ca h, Hip đnh Đi tác Kinh tế Toàn din Khu vc (RCEP).

Ngoài ra, ông Biden còn vướng mt rào cn na khi ông n lc lãnh đo các nước khác kim chế Trung Quc.

Wendy Cutler, cu Quyn Phó Đi din Thương mi M, nói vi NPR rng ông Trump đng đ trong lĩnh vc thương mi không ch vi Trung Quc mà c các nước bn như Canada và Mexico, làm các đng minh ch cht tc gin và gây tn hi đến vai trò lãnh đo ca M nước ngoài.

Do vy, "các đng minh và đi tác rt không tin tưởng M, c th là v thương mi. Và nói thng ra, các nước ngày càng chán chường v M", Cutler nói.

Nhưng tr ngi ln nht đi vi vic M kim chế Trung Quc là ông Biden phi dành ưu tiên cao nht cho vic hi phc kinh tế M t suy thoái do đi dch, phi gác li các vn đ khác, Cutler nhn đnh vi NPR.

lamgi11

Chính quyn ca Tng thng Trump được ghi nhn đã to bước ngot trong đương đu vi Trung Quc v thương mi.

Mt bài báo gn đây ca tp chí Forbes cũng ch ra rng ban vn đng bu c ca ông Biden tng đánh tín hiu rng ông Biden nay là tng thng đc c - s ưu tiên làm vic v gói cu tr mi đ x lý đi dch và đu tư trong nước, trước khi xét đến các tha thun thương mi mi.

V câu hi liu ông Biden có chuyn hướng nhng đng thái thương mi mà ông Trump đã làm hay không, tp chí Forbes cho rng có th có, nhưng s phi sau mt thi gian.

Còn trong giai đon đu, chính quyn tương lai ca ông Biden s hàn gn các quan h vi các đng minh đ to ra mt mt trn thng nht trong cuc chiến thương mi vi Trung Quc, vn theo Forbes.

Khi còn tranh c, hi tháng 9, c vn thương mi Tony Blinken ca ông Biden nói rng ông s không loi tr vic áp thêm thuế, nhưng s "s dng thuế quan khi cn và phi có chiến lược và có kế hoch", bài báo ca Forbes cho hay.

Forbes ch ra rng hin chưa rõ ông Biden s cng rn đến mc nào vi Trung Quc, song kế hoch "Chế to ti Hoa Kỳ" ca ông - có nhiu đim ging vi kế hoch "Nước M trên hết" ca ông Trump" - ha hn có "các hành đng chp pháp mnh m v thương mi" đ bo v chng li các hành x bt công ca Trung Quc hay bt c nước nào khác "tìm cách chơi xu nn chế to ca M".

Đim sáng ca chính quyn Biden sp ti, theo Forbes, là tính cht lường trước được. Nhng thay đi v chính sách thương mi ca ông Biden s ít có kh năng làm các nhà đu tư bt ng, và cũng ít có kh năng là ông s thay đi ý đnh hay đưa ra nhng tuyên b hoc li đe da bt cht ging người tin nhim Donald Trump, Forbes tiên liu.

Nguồn : VOA, 18/11/2020

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Chen Li, Nguyễn Thanh Hải, Nguyễn Duy, VOA tiếng Việt
Read 56 times

2 comments

  • Comment Link Nguyễn Văn Lợi samedi, 21 novembre 2020 19:11 posted by Nguyễn Văn Lợi

    Chánh-sách châu Á của Biden "gian-lận", Biden "đánh thuê" cùng đồng-bọn là bắt tay với Tàu Cộng để chia-chác với nhau.
    Dỉ-nhên là Tàu Cộng sẻ nhận được phần nhiều hơn.
    Những lời nói có cánh của Tâp và Biden chứa-đựng các thứ cực-độc cho châu Á và Thế-giới.

  • Comment Link Nguyễn Văn Lợi samedi, 21 novembre 2020 19:04 posted by Nguyễn Văn Lợi

    Thế-lực Đen Tối và Liên-minh Ma Quỷ đang tấn-công nước Mỷ.

    *

    Biden "gian-lận", Biden "đánh thuê" cùng đồng-bọn Đen Tối đang tàn-phá nước Mỷ.

    Sài Gòn Luận

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)