Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

03/02/2021

Joe Biden, Đài Loan và Trung Quốc

Ngô Nhân Dụng

Tng thng Joe Biden đã gi mt thông đip cho Tp Cn Bình khi chính thc mi đi din ca Đài Loan M đến tham d l tuyên th nhm chc. Đây là ln đu tiên có vic này k t năm 1979, khi M chính thc công nhn chính quyn cng sn Bc Kinh.

joe1

Bà Tiêu M Cm, đi din ngoi giao Đài Loan ti M, viết trên Twitter : "Đài Loan và M luôn luôn cng tác trong tình thân hu" và "Dân ch là tiếng nói chung và T Do là mc tiêu chung ca hai nước".

B Ngoi giao Đài Loan đã lp tc tán dương hành đng ngoi giao đu tiên ca ông Biden. Điu đáng chú ý là Bc Kinh không biu l mt phn ng nào. Phát ngôn viên b ngoi giao Trung Quốc ch ng li chúc mng tân tng thng, ca ngi ch trương oàn kết" trong bài din văn nhm chc ca ông. Năm 2017, Tng thng Trump đã nhn nghe đin thoi chúc mng ca Tng thng Đài Loan Thái Anh Văn sau khi ông nhm chc. Năm đó, Bc Kinh lp tc phn đi rt mnh m.

Năm nay, Trung Quốc ch bày t thái đ vi mt phi đoàn 13 chiến đu cơ bay qua gn lãnh th Đài Loan. B Ngoi giao M bèn lên tiếng yêu cu Bc Kinh ngưng "nhng áp lc quân s, ngoi giao và kinh tế đ chng Đài Loan". Ngày hôm sau, Trung Quốc tăng cường, cho 15 chiếc máy bay din li trò hôm trước. B trưởng Ngoi giao M, Antony Blinken tuyên b chính quyn Biden mun thy Đài Loan đóng mt vai trò quc tế quan trng hơn, ng h Đài Bc tham d vào các t chc quc tế. Hin nay Đài Loan vn không được d vào các t chc ca Liên Hip Quc như WHO, t chc Y tế Thế gii, mc dù nước này được coi là thành công nht trong vic ngăn chn bnh dch Covid.

Ngoài vic chính thc mi đi din ca Đài Loan d l tuyên th, chính quyn Biden vn gi nguyên các chính sách ca cu Tng thng Trump, như bán vũ khí cho Đài Loan, lên án Trung Quốc đang thi hành ch trương dit chng đi vi người Uighurs Tân Cương.

M s tham kho ý kiến các đng minh đ lp mt trn chung, cùng đi phó vi Trung Quốc. Đây có l là đim quan trng nht trong chính sách ca chính quyn mi.

Sau khi nhm chc, ngoi trưởng M Antony Blinken đã đin thoi cho Heiko Maas ngoi trưởng Đc, Dominic Raab, Anh quc và Jean-Yves Le Drian, ngoi trưởng Pháp, bày t ý mun lp mt chiến lược chung đi vi Trung Quốc, đc bit v kinh tế.

Ti Châu Á, Blinken đã đin đàm vi các ngoi trưởng Thái Lan và Australia bàn v các liên minh phòng th. Ông cũng gi cho ngoi trưởng Philippines, ông Teodoro Locsin, nhn mnh rng hip ước quân s gia hai nước rt cn thiết cho t do hàng hi trong vùng n Đ - Thái Bình Dương ; và M s thi hành nếu Phi Lut Tân b tn công trên mt bin, trên không hay trên các hòn đo. B Ngoi giao M cũng tuyên b vn công nhn ch quyn ca các nước Đông Nam Á trên các hòn đo ca h, chng li các áp lc ca Trung Quốc.

Th Năm tun trước, Tng thng Biden đã đin thoi cho Th tướng Yoshihide Suga. Hai người bàn v ch quyn ca Nht Bn trên các hòn đo Senkaku, mà người Trung Hoa gi là Điếu Ngư Đài. B Ngoi giao Nht cho biết ông Biden cam kết s ng h Nht v quân s nếu Trung Quốc tn công các đo nh bé này ; chiếu theo điu 5 trong Hip ước An ninh gia hai nước. Đây là ln đu tiên mt tng thng M nói đến vic bo v Senkaku bng quân s. Ông Biden đã dùng đến t ng "ngăn nga m rng" (extended deterrence), thường hiu là ng ý có th dùng vũ khí nguyên t đ bo v mt đng minh.

Nhng li cam kết ca chính quyn Biden vi Philippines và Nht Bn cho thy thái đ ca M cng rn hơn hn so vi các chính ph tin nhim. Tun trước, các chiến thuyn do hàng không mu hm USS Theodore Roosevelt dn đu li t vùng Bin Đông nước ta tiến ti eo bin Đài Loan, mt hot đng "an ninh hàng hi" theo chương trình đã có t trước.

Trung Quốc đã "đáp ng" vi mt cuc thao din quân s 4 ngày. Ch Nht va qua, by chiến đu cơ Trung Quốc đã bay ti vùng qun đo Đông Sa (Pratas Islands), do quân đi Đài Loan trn đóng, cùng mt lúc vi mt máy bay thám thính ca M. Đài Loan đã cho h thng ha tin theo dõi và cnh cáo các máy bay Trung Quốc.

Cho đến nay, Bc Kinh chưa t thái đ gây hn hay đe da đi vi chính quyn mi M. Tp Cn Bình có th không mun to ra mt tình trng căng thng trong khi ch kết qu ca nhng vn đng ngoi giao khp thế gii. Trong bn năm qua, trong khi chính ph M ch trương hướng ni, không quan tâm đến thế gii bên ngoài, Trung Quốc đã có cơ hi liên kết vi các nước ln nh khác. Ngoài nhng hip ước kinh tế vi các nước Châu Á và Âu Châu, Bc Kinh còn nêu ra thành tích chng bnh dch Covid đ phô trương chế đ đc tài ca h là ưu vit. Trong khi các nước ln khác đu suy thoái thì kinh tế Trung Quc vn phát trin, dù b M tn công.

Cuc chiến tranh mu dch M- Trung Quc khiến kinh tế ca hai nước đu thit hi. Nhưng năm ngoái s khiếm ht mu dch ca M đi vi toàn thế gii li lên ti mc k lc. Khiếm ht thương mi ca M đi vi Trung Quc vn tăng 7% trong năm 2020, so vi năm trước, lên ti $317 t đô la. Vì bnh dch Covid khiến các nước đu mua thêm hàng Trung Quc, thng dư mu dch ca Trung Quc vi các nước khác cũng tăng, lên $535 t. Trong năm ngoái, s đu tư ngoi quc vào M gim bt 49% trong lúc c thế gii gim trung bình 42%. Nhưng đu tư ngoi quc vào Trung Quc vn tăng 4%, lên $163 t.

Kinh tế Trung Quc phát trin trong mt năm c thế gii lâm bnh dch bt đu Vũ Hán, nhưng không th kéo dài sau khi Covid b chn li. Trong khung cnh bình thường, mt nn kinh tế da trên doanh nghip nhà nước không có sc sng mnh m như các nước kinh tế t do, đc bit là kinh tế M. Mc dù Trung Quốc đã c đng, tuyên truyn v thành qu kinh tế trong năm qua, nhưng các nước khác đu biết v lâu v dài không ai có th đi theo con đường đc tài, đc đng mà phát huy hết kh năng và sáng kiến ca các xí nghip cũng như nâng cao năng sut lao đng.

Chính quyn Biden đã t chi khi ngoi trưởng Trung Quốc ng ý mun thương thuyết v cuc chiến tranh thương mi đang din ra, ly lý do cn phi bàn bc vi các nước đng minh ca M trước khi gp g. M cn hi phc các liên minh lâu đi Âu Châu và Châu Á đ ngăn chn Trung Quốc bành trướng.

Trên mt quân s, các nước Á Đông đu thy mi đe da ca Bc Kinh đang ln dn. Điu nguy him nht là nếu Trung Quốc tn công đ làm ch Đài Loan thì Bc Kinh s làm ch c con đường hàng hi có tính huyết mch trên kinh tế Nht Bn và Nam Hàn. Đài Loan cũng đang đng đu v sn xut hàng đin t, cung cp cho c thế gii. Không th đ cho các cơ s quý giá đó lt vào tay mt nước cng sn đc tài.

Cho nên, M phi cho thế gii thy quyết tâm bo v Đài Loan. Trn an Nht Bn, Philippines, Thái Lan và Australia ngay trong nhng ngày đu là điu chính quyn Biden bt buc phi làm. Nếu không, các nước Đông Nam Á s nao núng nếu không còn tin nước M mun đóng vai trò lãnh đo đ đi phó vi Trung Quc. Cho nên bà Tiêu M Cm tr thành mt biu tượng ca chính sách ngoi giao mi ca M.

Bà Tiêu M Cm (Bi-khim Hsiao, 蕭美琴) sinh ra Kobe, Nht Bn, ln lên Đài Loan, sang M thi trung hc và vào quc tch M nhưng vn v nước sng. Khi làm vic cho Th tướng Trn Thy Bin, bà đã phi t b quc tch M vì mt đo lut cm công chc song tch. Bà là ph n đu tiên cm đu phái b Trung Hoa Dân Quc Washington, mi nhm chc gia năm 2020, sau khi đã làm đi biu Quc hi Đài Loan trong nhiu năm.

Ngay sau khi d l nhm chc ca Tng thng Biden, bà Tiêu M Cm đã "tuýt" trên mng hình nh bà đng trước Đin Capitol, vi li bình lun : "Đài Loan và M luôn luôn cng tác trong tình thân hu". Bà khng đnh, "Dân ch là tiếng nói chung và T Do là mc tiêu chung ca hai nước chúng ta".

Đó cũng là nhng thông đip mà chính quyn M phi chuyn ti mi quc gia, nht là các nước Châu Á. Người ta s biết phi chn thế nào gia hai h thng chính tr, Dân ch t do hay Cng sn Đc tài, tiêu biu là Đài Loan và Trung Quốc.

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 03/02/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng
Read 241 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)