Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

21/09/2021

Liên minh AUKUS tạo triển vọng gì cho Việt Nam ?

Carl Thayer

‘Khng hong tàu ngm’ nh hưởng ra sao đến Bin Đông và vai trò Vit Nam ?

Carl Thayer, Khánh An, VOA, 21/09/2021

Vic Australia hủy b hp đng mua tàu ngm thông thường ca Pháp tr giá 40 t đô la đ chuyn sang thỏa thun đóng ít nht 8 tàu ngm chy bng năng lượng ht nhân vi Hoa K và Anh sau khi công b mi quan h đi tác an ninh ba bên vào cui tun qua đang gây ra "sóng gió" trong quan h ca các đng minh phương Tây.

taungamvn1

Tàu ngm chy bng năng lượng ht nhân lp Los Angeles USS Cheyenne ca Hoa K.

Phía Pháp t ra rt tc gin, nói rng Úc đã "phm sai lm ngoi giao to ln" và vic hủy b hp đng đã đt được t năm 2016 là mt "cú đâm sau lưng" ca các đng minh. Nước này cũng hủy b các s kin liên quan ngoi giao Washington và lp tc triu hi đi s t Washington và Canberra v nước.

Trong khi đó, Th tướng Morrison bo v quyết đnh ca Australia vi lý do "li ích quc gia" và khng đnh rng đã thông báo cho Pháp v kh năng hy "hp đng thế k" này t hi tháng 06/2021.

Gia lúc tình trng căng thng gia các cường quc đng minh phương Tây chưa có du hiu được gii quyết, phóng viên Khánh An ca VOA thc hin cuc phng vn vi Giáo sư Carl Thayer ca Hc vin Quc phòng Australia, Đi hc New South Wales, đ tìm hiu v nhng nh hưởng và tác đng ca s kin này đi vi vn đ an ninh và cân bng quyn lc trên Bin Đông, cũng như vai trò ca Vit Nam trong chiến lược ca mi quan h an ninh va mi thành lp AUKUS.

VOA : Thưa giáo sư, trong s vic căng thng mi nht xy ra gia các đng minh phương Tây, v phía Pháp, mà c th đây là B trưởng Ngoi giao Jean-Yves Le Drian, đã lên án vic Australia hủy hp đng mua tàu ngm ca Pháp và ông nói rng tha thun tàu ngm mi ca Australia vi Hoa K và Vương quc Anh là hành đng "đâm sau lưng" ca các đng minh. Là mt nhà nghiên cu các vn đ quan h quc tế và là mt công dân Australia, ông đánh giá thế nào v s kin này ?

Carl Thayer : Trong chín năm qua, Australia và Pháp đã phát trin mi quan h quc phòng-an ninh. Năm 2012, hai bên đã thông qua Tuyên b chung v quan h đi tác chiến lược. Năm 2016, Pháp và Australia đã ký mt tha thun đ Pháp đóng tàu ngm thông thường cho Australia.

Sau khi ông Emmanuel Macron đc c tng thng Pháp, ông đã dành nhiu thi gian và n lc đ xây dng nn tng này. Pháp và Australia đã công b Tuyên b chung v quan h đi tác chiến lược nâng cao vào năm 2017 nhm tăng cường s tham gia ca h n Đ Dương - Thái Bình Dương, mang li li ích ưu tiên cho các mi quan h chính tr, quc phòng, an ninh và tình báo. Năm 2018, hai nước đã thông qua Tuyên b Tm nhìn v Mi quan h Úc-Pháp.

Tha thun tàu ngm vi Tp đoàn Hi quân ca Pháp là mt vn đ nan gii v chi phí thc hin và thi hn kéo dài. Không nghi ng gì vic Th tướng Scott Morrison đã đ cp vi Tng thng Macron v nhng khó khăn này khi h gp mt trc tiếp trong năm nay, nhưng ông Morrison đã không nói vi ông Macron rng vì hoàn cnh chiến lược thay đi nhanh chóng mà nhng tàu ngm ca Pháp s được thay thế bng các tàu ngm chy bng năng lượng ht nhân do M thiết kế.

Tng thng Macron chưa bao gi được tiết l v các cuc đàm phán kéo dài nhiu tháng gia Australia, M và Anh. Ông Macron ch biết v quan h đi tác AUKUS vào đêm trước khi nó được công b. Dĩ nhiên ông Macron và nước Pháp cm thy b phn bi vì cách x lý kém ca ông Morrison trong v này. Điu này đt ra câu hi v nhng n lc đã đt được trong 9 năm qua trong vic Pháp và Australia hp tác vi tư cách là đi tác chiến lược nhm đm bo mt n Đ Dương - Thái Bình Dương hòa bình và n đnh.

VOA : Pháp nói rng nước này đang gp "khng hong" vi Australia và M sau khi hp đng tàu ngm tr giá hàng chct đô la b hy b. Trongkhi Pháp cũng là mt trong các bên tham gia vàonhng n lc ca phương Tây trong vic kimchế nhng hành vi ln lướt và quyết đoán ca Trung Quc Bin Đông, theogiáo sư, liu cuc khng hong có nh hưởng gì đến nhng n lc ca phương Tâyhay không ? Và liu nó có đ ra bt k miquan ngi hay ri ro nào v an ninh Bin Đông haykhông ?

Carl Thayer : Vic hình thành quan h đi tác an ninh ba bên AUKUS là mt bước phát trin chiến lược quan trng gn kết Australia vi Hoa K trong nhiu thp niên ti. Nhưng nhng bước phát trin không kém phn quan trng khác cũng đang din ra bên cnh vic chuyn giao công ngh ht nhân. Nhóm B t sp t chc cuc hp trc tiếp đu tiên đ vch ra chiến lược nhm chng li s tri dy ca Trung Quc n Đ - Thái Bình Dương. Riêng Australia đã cng c quan h quc phòng song phương vi Nht Bn, n Đ, Indonesia và Hàn Quc.

Du n v phòng th ca Hoa K ti Australia s ngày càng phát trin mnh hơn cùng vi vic gia tăng trin khai luân phiên Thy quân lc chiến Hoa K, và vic đn trú các tàu chiến và máy bay quân s ca Hoa K ti các căn c quân s ca Úc. Australia s có được kh năng tn công tên la tm xa trước khi các tàu ngm chy bng năng lượng ht nhân ca h được trin khai.

Nhng li ích chiến lược ca Pháp trong vic bo v các vùng lãnh th ca h n Đ Dương và Nam Thái Bình Dương s không thay đi, cũng như li ích ca Pháp trong vic gi cho các tuyến thủy l trên Bin Đông được an toàn và an ninh cũng không thay đi. Thi gian s tr li nếu như Pháp quyết đnh đi mt mình. Điu này s ch nh hưởng nh đến s cân bng Bin Đông, nơi M, Nht Bn và Australia s đóng vai trò ln hơn.

VOA : Vâng. Như vy, liu cuc khng honggia các đng minh phương Tây có mang li li ích gì cho Trung Quchay không ?

Carl Thayer : Trung Quc có th có được mt s li ích chính tr ngn hn t cuc khng hong này Châu Âu. Nhưng Trung Quc nay phi đương đu vi mt thc tế là vic hin đi hóa quân đi ca h s phi đi mt vi mt thách thc thm chí còn ghê gm hơn Bin Đông, không ch bây gi nhưng trong nhng thp niên ti khi Australia có được 8 tàu ngm chy bng năng lượng ht nhân.

VOA : Có ý kiến cho rng Hoa K s đt được ba mc tiêu nếu mua licác tàu ngm Shortfin Barracuda ca Pháp và sau đó chuyn giao chúng cho Vit Nam. Các mc tiêu s đt được bao gm : Chính quyn Biden s sa cha đượcmi quan h vi đng minh lâu đi nht ca Mlà Pháp. Th hai, cung cp cho mt đi tác an ninh đang lênbng nhng phương tin mi mnh m đ thách thc ch nghĩa bànhtrướng ca Trung Quc. Th ba, hành đng này s kim tra đượccam kết ca Tng thng Emmanuel Macron đi vi an ninh quc tế Bin Đông. Giáosư bình lun gì v ý kiến này ? Liu đây có th là mt la chn kh thi đ gii quyết cuc khng hong gia các đng minh phương Tây hin nay ?

Carl Thayer : Đ xut này ch là mt chiếc bánh v. Vit Nam đang s hu 6 tàu ngm thông thường Varshavyanka (lp Kilo) do Nga sn xut. Vit Nam hoàn toàn ph thuc vào Nga và mt s quc gia quen thuc vi công ngh quân s ca Nga (như n Đ, Belarus, Ukraine) v hi quân, trong đó có hm đi tàu ngm. S là mt cơn ác mng v chi phí nếu tích hp công ngh ca Pháp vào cơ cu lc lượng hin nay ca Vit Nam.

Không rõ liu Vit Nam có đ kh năng đ tích hp tàu ngm ca Pháp vào hm đi hi quân ca mình hay không. Cũng không rõ liu Vit Nam có thc s phát trin chương trình v hm đi tàu ngm đ b sung cho chiến lược hàng hi ca mình hay không. Bên cnh đó, vic thêm các tàu ngm Shortfin Barracuda ca Pháp cũng s không làm thay đi cán cân sc mnh hàng hi trên Bin Đông.

Có bn yếu t khác cn phi được tính đến.

Th nht, Vit Nam đã chm li đáng k trong vic mua li các phương tin phòng th ln trong nhng năm gn đây do chi phí bo trì và bo dưỡng hin ti. Vic mua li các tàu ngm Shortfin Barracudas s ch làm cho tình hình thêm nghiêm trng.

Th hai, Vit Nam lâu nay có chính sách quc phòng "ba không" và được m rng thành "bn không" vào cui năm 2019. Đó là : không liên minh quân s, không cho nước ngoài đt căn c quân s, không liên kết vi mt nước chng li nước th ba và không s dng vũ lc trước. Vì vy, Vit Nam không th b mua chuc trong vic tham gia cùng Hoa K đ chng li Trung Quc.

Th ba, bt chp tranh chp Bin Đông, quan h song phương gia Vit Nam và Trung Quc vn đang tiến trin khá tt.

Th tư, vn đ là liu lut pháp Hoa K và/hoc Quc hi M hin ti có cho phép mt tha thun như vy xy ra hay không.

VOA : Vâng, thưa giáo sư, nói vAUKUS, liu quan h đi tác an ninh ba bên mi hình thành này có mang li li ích cho các nước ASEAN là các bên tranh chp chquyn trên Bin Đông hay không ? LiuVit Nam có là mt trong nhng quc gia quan trng trong chiến lược ca miquan h va hình thành gia Australia, M và Anh hay không ?

Carl Thayer : Các nước ASEAN, bao gm c Singapore, không mun b buc phi chn phe. Nhưng đa s đu cho rng s hin din liên tc ca Hoa K là mang li s cân bng và n đnh trong vic km chế hành vi ca Trung Quc. S kết hp ca B t cng vi AUKUS s quyết đnh s cân bng quyn lc trong tương lai trong khu vc. Điu này giúp cho các bên tranh chp ASEAN có thi gian đ phc hi sau đi dch Covid-19 và phát trin nn kinh tế ca h. Tuy nhiên, cn phi nói rõ rng đi trng vi vic hin đi hóa quân s ca Trung Quc không ging như gii quyết các tranh chp lãnh th Bin Đông.

Riêng Vit Nam s đóng mt vai trò quan trng như mt lc lượng trung gian mi ni. Vit Nam s tìm cách tăng cường quyn t ch trong các hành đng đc lp và tránh ng v phía Hoa K hay Trung Quc. Tuy nhiên, Vit Nam cũng đã thêm vào mt cnh báo trong "bn không". Sách Trng Quc phòng năm 2019 ca Vit Nam nói thêm rng, "Tùy vào hoàn cnh và điu kin c th, Vit Nam s xem xét phát trin các mi quan h quc phòng và quân s cn thiết, phù hp vi các nước…"

VOA : Vâng. Cám ơn Giáo sư Carl Thayer đã dành thi gian cho VOA.

Khánh An thực hiện

Nguồn : VOA, 21/09/2021

*********************

Đi tàu chiến Úc cp cng Cam Ranh

VOA, 22/09/2021

Ba tàu hi quân Hoàng gia Úc đang thăm cng Cam Ranh min Trung Vit Nam trong khuôn kh n lc ca Canberra nhm tăng cường hp tác an ninh trong khu vc vi các đi tác Đông Nam Á.

taungamvn2

Ba tàu hi quân Hoàng gia Úc thuc Nhóm Tác chiến N lc n Đ Dương-Thái Bình Dương 2021 (IPE21) cp Cng quc tế Cam Ranh Khánh Hòa hôm 20/9.

Truyn thông trong nước cho biết Nhóm Tác chiến N lc n Đ Dương-Thái Bình Dương 2021 ca Úc (IPE21), gm 3 tàu k trên cùng 700 sĩ quan, đã cp cng Cam Ranh Khánh Hòa hôm 20/9 đ bt đu chuyến thăm 4 ngày.

Chuyến thăm din ra gia lúc B Ngoi giao Úc đang tìm cách trn an khu vc rng hip ước an ninh mi mà Canberra ký kết vi M và Anh, va được công b vào tun trước, s không đy các quc gia Đông Nam Á ra ngoài và s không thúc đy cho vic ph biến vũ khí ht nhân.

Nhóm đc nhim hàng hi ca Úc cp cng Cam Ranh gm tàu tn công đ b HMAS Canberra, tàu h v tên la HMAS Anzac và tàu tiếp du HMAS Sirius, theo thông cáo ca Đi s quán Australia ti Hà Ni đượcQuân đi Nhân dân trích dn.

Thông cáo cho biết rng N lc n Đ Dương-Thái Bình Dương là hot đng hp tác quan trng hàng đu ca Úc trong khu vc, vi s tham gia ca nhóm tác chiến gm đi din các quân binh chng lc lượng vũ trang và cơ quan chính ph Australia, cũng như đi din hi quân t các nước đi tác.

Các tàu ca Úc ti Vit Nam sau khi thăm Brunei, Singapore, Malaysia và Thái Lan, theo kênh tin tc ca MalaysiaBernaNews.

Truyn thông trong nước cho biết rng nhóm tàu ca Hi quân Hoàng gia Úc và các đi tác Vit Nam có các chui hot đng hp tác song phương ti Cam Ranh, gm trao đi v các ch đ trong đó có h tr nhân đo, cu tr thm ho, và an ninh bin nhm "tăng cường kh năng hip đng tác chiến gia các lc lượng an ninh trong khu vc".

Quan h hp tác quc phòng song phương Vit Nam-Australia được tăng cường trong nhng năm gn đây vi các chuyến thăm chính thc và đi thoi cp cao cùng các hp tác trong nhiu lĩnh vc t quân s cho đến an ninh bin và chng khng b. Theo thông cáo ca ĐSQ Úc đượcVnExpress trích dn, hp tác quc phòng là tr ct quan trng trong quan h Đi tác Chiến lược gia hai nước.

Chun tướng Mal Wise, ch huy ca IPE21, được truyn thông trong nước trích li nói rng vic Vit Nam tiếp đón nhóm tác chiến trong bi cnh đi dch Covid-19 din biến phc tp là "minh chng cho quan h quc phòng sâu rng gia Vit Nam và Australia".

B Tư lnh Vùng 4 Hi quân Quân ca Vit Nam đã đón đoàn Úc ti cng Cam Ranh trong khi mt bui l chào xã giao được t chc qua mng sau đó trong ngày 20/9, theo Quân đi Nhân dân.

Ch vài ngày trước đó, chính ph Úc công b rng hi quân ca nước này s mua 8 tàu ngm chy bng năng lượng ht nhân theo mt hip ước đi tác an ninh 3 bên mi vi M và Anh, gi tt là AUKUS. Hip ước này được xem là nhm ngăn chn s nh hưởng quân s ngày càng tăng ca Trung Quc khu vc n Đ Dương-Thái Bình Dương, đc bit là Bin Đông, nơi các yêu sách ch quyn ca Bc Kinh chng ln vi các nước trong khu vc gm c Vit Nam.

Trung Quc phn đi hip ước này trong khi các quc gia Đông Nam Á phn ng mt cách thn trng, trong đó Malaysia và Indonesia lên tiếng lo ngi rng Úc có th gây ra mt cuc chy đua vũ trang trong khu vc. Tuy nhiên Đi s Úc ti ASEAN, Will Nankervis, đã bác b nhng lo ngi này hôm 20/9.

Hot đng ca Hi quân Úc khu vc trong N lc n Đ Dương-Thái Bình Dương 2021 bt đu t cui tháng 8 nhm "to cơ hi cho Australia tham gia vi các đi tác Đông Nam Á ngoài các hot đng quân s truyn thng", theoB Quc phòng Úc.

Bt đu t năm 2017, N lc n Đ Dương-Thái Bình Dương là s kin thường niên nhm "tăng cường s tham gia và quan h đi tác ca Australia vi các lc lượng an ninh trong khu vc" nhưng s kin này đã không din ra vào năm ngoái vì đi dch Covid-19.

Nguồn : VOA, 21/09/2021

*********************

Cam Ranh đón chiến hạm Úc

RFA, 21/09/2021

Ba chiến hm ca Hi Quân Hoàng gia Úc vào ngày 20/9 cp Cng Cam Ranh ca Vit Nam, theo tin t truyn thông Nhà nước Vit Nam.

taungamvn3

Tàu hộ vệ trực thăng HMAS Anzac tiến vào cảng Cam Rang trong khuôn khổ thăm thiện chí Việt Nam của Chương trình Nỗ lực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ảnh : Đại sứ quán Australia

Ba chiến hm gm tàu đ b trc thăng HMAS Canberra, tàu h v tên la HMAS Anzac và tàu tiếp du HMAS Sirius thuc Nhóm Tác chiến N lc n Đ Dương-Thái Bình Dương năm 2021, gi tt là IPE21.

Mng báo Chính ph Vit Nam vào ngày 21/9 loan tin nói rõ Nhóm Tác chiến ca Úc cùng Hi quân Vit Nam t ngày 20/9 đến 23/9 tiến hành mt chui các hot đng hp tác song phương. C th, hai phía trao đi v các ch đ h tr nhân đo ; cu tr thm ha ; hp tác v an ninh bin ; kết ni gia sĩ quan hi quân tr ca Lc lượng quốc phòng Úc (ADF) và các hc viên sĩ quan t Hc vin Hi quân Vit Nam ; hot đng luyn tp chung trên Vnh Cam Ranh, tp trung vào Quy tc X lý đi vi các cuc gp bt ng trên bin (CUES).

Chuyến thăm Cng Cam Ranh ca Nhóm Tác chiến din ra vào khi B Ngoi giao Úc tìm cách trn an khu vc Đông Nam Á v mt tha thun an ninh mà nước này va ký kết vi Hoa K và Anh Quc vào tun qua. Tha ước gi tt là AUKUS đang gây ra nhng quan ngi v gia tăng chy đua vũ khí ht nhân.

Tha thun AUKUS được cho nhm ngăn chn nh hưởng quân s đang ngày càng gia tăng ca Trung Quc ti khu vc n Đ Dương- Thái Bình Dương ; đc bit Bin Đông nơi mà Bc Kinh tuyên b ch quyn hu hết vùng nước có tuyến hàng hi quan trng ca thế gii đi qua.

Trung Quc đã lên án AUKUS và nhng quc gia Đông Nam Á như Malaysia và Indonesia bày t quan ngi v mt cuc chy đua vũ trang trong khu vc.

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Carl Thayer, Khánh An, VOA tiếng Việt, RFA tiếng Việt
Read 193 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)