Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

07/10/2021

"Thoát Việt" là nỗi lo lớn nhất của "ông anh Cả"

Trần Việt Trung

"Mini cấp cao" Việt – CPC – Lào : "Thoát Việt" là nỗi lo lớn nhất của "ông anh Cả"

Tại hai nước láng giềng của Việt Nam, ảnh hưởng Trung Quốc đang lấn lướt ở mức độ nguy hiểm. Trong khi đó, cả Nguyễn Phú Trọng, Thongloun Sisoulith lẫn Hun Sen đều có một quan tâm chung là duy trì quyền lực trong nội bộ sao cho "giữ được ghế". Việt Nam không thể "mạnh vì gạo bạo vì tiền" để chạy đua với Trung Quốc trong việc "lôi kéo" Lào và Camphuchia. Vấn đề là phải thay đổi não trạng về bang giao quốc tế.

mini1

Lãnh đạo ba nước Việt Nam, Lào Campuchia gặp nhau ở Hà Nội hôm 26/9/2021 : (từ trái qua) Thủ tướng Campuchia Hun Sen, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith - VNA

Ngày 26/9/2021, ti Hà Ni, Tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam Nguyn Phú Trng, Ch tch Đng Nhân dân Campuchia (CPP) Hun Sen và Tổng bí thư Đng Nhân dân Cách mng Lào (LPRP) Sisoulith đã có cuc gp cp cao Vit - Miên - Lào. Theo truyn thông nhà nước Vit Nam, ln đu tiên trong nhiu năm, ti tr s ca Đảng cộng sản Việt Nam Hà Ni, Tổng bí thư Nguyn Phú Trng đã mt đàm vi nhng người đng đu các đng ca Campuchia và Lào. Dù không ra Tuyên b chung nhưng "Mini cp cao" được báo chí do nhà nước kim duyt gi là cuc gp nhm cng c "mi quan h truyn thng và gn bó gia ba đng, ba nước". Các nhà quan sát cũng cho rng, cuc tp hp hiếm hoi này có mc đích quan trng trong bi cnh s nh hưởng ngày càng tăng ca Trung Quc đi vi hai đng minh lâu năm ca Hà Ni.

Đưa tin v cuc gp "Mini cp cao" nói trên, báo Phnompenh Post cho biết, ba nhà lãnh đo nht trí tăng cường hp tác và cng c mi quan h vì li ích ca nhân dân ba nước, nhm duy trì hòa bình cũng như n đnh trong khu vc [1]. Tương t, Vientiane Times nói rng các nhà lãnh đo ba đng tho lun v s hp tác trong nhng năm gn đây cũng như đường hướng cho tương lai, đng thi thng nht v tm quan trng ca mi quan h truyn thng, đoàn kết và hu ngh gia ba đng, ba nước t lch s cũng như hin nay [2]. Thc tế, ni tình cuc gp phc tp và nan gii hơn nhiu. Thế kt ca Vit Nam nm bang giao "tay tư" tế nh gia Trung Quc khng l vi ba nước Đông Dương. Nếu Hà Ni trên thc tế luôn tha nhn có quan h 4 tt và 16 ch vàng vi Trung Quc thì không c ó lý do gì, Vit Nam li cn tr hai ng em" xây đp mi quan h "môi răng" vi đi cường Bc Kinh. Chưa nói là Bc Kinh nht c nht đng đu nm rt vng các biến đng ni b tng nước. Mà c ba nước li đu mun tranh th s ng h rt quyết đnh ca Trung Quc đi vi quyn lc ca mi cá nhân trong ni b mi nước.

Hn nhiên là ba đng có nhng liên h sâu xa t lch s cách mng ca các dân tc trên bán đo Đông Dương. Đng Nhân dân Cách mng Lào (LPRP) lên nm quyn vi s hu thun chính tr và quân s ca Vit Nam vào tháng 12/1975 và tiếp tc có mi quan h thân thiết vi "người bo tr" Vit Nam. Trong khi đó, Đng Nhân dân Campuchia (CPP) ca ông Hun Sen lên nm quyn vào năm 1979 sau khi quân đi Vit Nam đánh bi chính th cng sn Khmer Đ mà trước đó cũng nhn được s bo tr ca Hà Ni, trước khi quay li chng chế đ này vào đu nhng năm 1970. Tuy nhiên, ngày nay, vai trò chi phi ca Đảng cộng sản Việt Nam đi vi hai đng anh em tt nhiên không còn như ngày xưa. Điu này th hin trong quan h vi Campuchia, hin Vit Nam đang đau đu do quan h gia đt nước Chùa tháp vi Bc Kinh đang nh hưởng trc tiếp đến an ninh và phát trin ca Vit Nam mc đ đáng báo đng. Vi Lào tuy chưa nghiêm trng như vi Campuchia, nhưng tương lai, tình hình cũng không kh quan hơn.

i vi Vit Nam, mi quan h vi Lào và Campuchia đóng mt vai trò quan trng trong mi mt, đc bit trong lĩnh vc an ninh và quc phòng", Tiến sĩ Lê Hng Hip nhn đnh t Vin nghiên cu Đông Nam Á ISEAS-Yusof Ishak. "Do đó, vic duy trì mi quan h vi hai nước này cũng như s nh hưởng đi vi h mc cao nht có th là ưu tiên hàng đu trong chính sách đi ngoi ca Vit Nam". Theo Tiến sĩ Hip, mc tiêu này ca Vit Nam đang vp phi nhng thách thc đáng k t s cnh tranh chiến lược ca Trung Quc Campuchia và Lào trong 10 năm tr li đây. Trung Quc, theo nhà nghiên cu ca ISEAS, giàu có hơn, đã b nhiu tin ca hơn đ đu tư vào các mi quan h vi Lào và Campuchia, đc bit thông qua các gói cu tr, các khon vay ưu đãi và các khon đu tư vào cơ s h tng [3].

Vì thế, ti cuc gp cp cao cui tháng qua, c "ba anh em" đu xét duyt li mi quan h gia h vi nhau. Không nói ra công khai, nhưng ni lo ln nht ca ng anh C" Vit Nam là Campuchia và Lào đang "tut dn" khi tay mình. Phía Lào và Campuchia, vì vy luôn luôn mun làm an lòng Vit Nam, rng mi quan h ca h vi Trung Quc s không gây hi cho li ích ca Việt Nam trên bán đo. Tuy nhiên, sc nng ca các cam kết ngoi giao t hai nước "đàn em" không th đi trng li nh hưởng trên thc tế ca Trung Quc. Vic Lào vn chưa chu ngưng xây dng các đp thủy đin trên sông Me Kong gây nh hưởng nghiêm trng đến sinh kế ca gn 20 triu dân Vit "va thóc" Nam B là mt bng chng khó chi cãi. Riêng vi Campuchia thì vn đ còn nghiêm trng hơn bi căn c quâ n s không l ca Trung Quc ti căn c hi quân Ream. Mà chng nói Vit Nam, ngay Hoa K cũng đang đau đu v chuyn này. Cách đây không lâu, ông Hun Sen va tuyên b công khai : Campuchia không da vào Trung Quc thì còn có th da vào ai [4].

Th tướng Hun Sen không ngn ngi bo v quan h gn gũi ca Campuchia vi Trung Quc, nhn mnh s h tr tài chính ca Bc Kinh cho Phnom Penh. Phát biu ti Hi ngh quc tế v Tương lai Châu Á t chc trc tuyến hi 20/5, Th tướng Campuchia Hun Sen cho rng, nhng ch trích v vic Phnom Penh quá ph thuc vào Bc Kinh là "không công bng". Trung Quc là nước bo tr chính tr quan trng và cung cp vin tr ln nht cho Campuchia. Quc gia này đã đu tư hàng t USD vào các d án cơ s h tng Campuchia. Th tướng Hun Sen liên tc bác b ý kiến rng Campuchia cho phép tàu chiến Trung Quc tiếp cn căn c hi quân ca nước này. Ông nhn mnh Hiến pháp Campuchia cm nước ngoài lp căn c quân s trên lãnh th, bày t hoan nghênh mi quc gia điu tàu cp cng Campuchia vi mc đích vin tr phát trin.

"Chúng tôi không đóng ca vi bt k ai mun h tr xây dng Campuchia", Th tướng Hun Sen nhn mnh. Trong bi cnh Campuchia đang chng chi vi đt bùng phát Covid-19 ln, ông cho rng cn loi b rào cn trong vn chuyn vt tư y tế qua biên gii đ vc-xin d tiếp cn hơn. Hun Sen vn thách thc v các lnh trng pht thương mi ca Liên minh Châu Âu áp đt lên nước này vào tháng 8 năm ngoái do các cáo buc vi phm nhân quyn. Brussels đã đình ch mt phn quyn tiếp cn ưu đãi đi vi 20% hàng hóa xut khu ca Campuchia vào EU, cáo buc nước này "vi phm nhân quyn có h thng". Đng thái này là mt đòn giáng mnh vào lĩnh vc sn xut hàng may mc tr giá 10 t USD ca Campuchia, vn ph thuc vào th trường Châu Âu. Trong s các mi quan tâm ca EU là vic chính quyn hin hành đã buc đng đi lp chính c a Campuchia, Đng Cu nguy Dân tc Campuchia, phi gii thế. [5].

T gia thp niên 2010, Trung Quc đã tr thành nhà đu tư bên ngoài ln nht c Campuchia và Lào, đng thi là mt đng minh chính tr ngày càng quan trng ca hai nước này. Trung Quc đã đu tư tng cng khong 16 t đô la vào Lào k t năm 1989, theo mt tuyên b gn đây ca B Kế hoch và Đu tư Lào. Các d án "Sáng kiến Vành đai Con đường" (BRI) ca Trung Quc tuy b nh hưởng bi đi dch Covid-19 nhưng ch mc đ có th kim soát được. Các d án BRI trng đim Campuchia, đc bit là đường cao tc Phnom Penh-Sihanoukville, các sân bay quc tế mi Siem Reap, Phnom Penh và Lào, đc bit là đường cao tc d án đường st tiếp tc gi được tiến đ. Dòng đu tư tiếp tc ca Trung Quc và mi quan h thương mi ngày càng tăng gia Trung Quc vi L ào và Campuchia s m rng s hin din và nh hưởng kinh tế ca Trung Quc trong khu vc, đnh hình mt trt t kinh tế vi Trung Quc là trung tâm [6].

Các nhà hoch đnh chính sách Vit Nam nên hiu mt tâm lý ph quát, Vit Nam (ngoi tr b phn "th Tàu" trong chính quyn) mun "thoát Trung" như thế nào thì Campuchia và Lào cũng mun "thoát Vit" như thế. ng làm điu gì mà anh không mun người khác làm cho mình !". Li dy này ca Không T thiết nghĩ phù hp trong hoàn cnh hin nay. Và gii pháp có l ch có mt. Không th ch "mnh vì go bo vì tin" chy đua vi Trung Quc trong vic "lôi kéo" Lào và Campuchia. Vn đ là phi thay đi não trng v chính tr đi ngoi. Trong quan h quc tế xưa nay ch có hai s la chn. Nếu c đi vào con đường "chư hu" thì không nhng bn thân anh phi "l thuc", mà anh s mt luôn các ng minh chí ct " mt thi. Vì vy, cách gi được Lào và Campuchia tt nht là phi đi mi v cht mi quan h gia ba nước. Phi to ra các cơ s v an ninh và phát trin mi nước sao cho c ba thc s là ng minh" ca nhau. Nếu mun biến Lào hay Campuchia thành "chư hu", chc chn s tht bi.

Trần Việt Trung

Nguồn : RFA, 07/10/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Trần Việt Trung
Read 184 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)