Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

11/10/2021

Thượng đỉnh ASEAN cuối tháng sẽ có một quyết định ‘lịch sử’ ?

Trần Đông A

T 26 28/10/2021, Hi ngh thượng đnh(cp cao) cakhi có th s không hoan nghênh Thng tướng Min Aung Hlaing, Chtch Myanmar tham d Cpcao ln th 38 và 39. Nếu điu này xyra, thì đây s là mt quyết đnh "lch s" đi vi ASEAN. Bivì, t chc này xưa nay hot đng theonguyên tc đng thun và chung tiếp cn can d hơn là đi đu gia các nước thành viên.Ti sao lp trường ASEAN có v "cng" lên như thế ?

asean1

Biu tình chng quân phit Mandalay, Myanmar, tháng By, 2021.

Các ngoi trưởng tht vng

Theo hãng tin Reuters, ngày 6/10/2021 các Ngoi trưởng ASEAN đã tho lun v quyết đnh s trình lên 9 nhà lãnh đo liên quan (tr Myanmar) đ xut : s không mi k đng đu Quân đội Myanmar, Thng tướng Min Aung Hlaing, tham d Hi ngh thượng đnh vào cui tháng này. Nguyên nhân các Ngoi trưởng đưa ra là do đã không có được tiến b nào đáng k trong l trình đã thng nht trước đây nhm khôi phc hòa bình ti đt nước có nguy cơ ni chiến. B trưởng th hai B Ngoi giao Brunei Erywan Yusof, đng thi là Đc phái viên ca khi ASEAN ti Myanmar, cho biết như trên ti mt cuc hp báo vào cui tun trước.

Ngoi trưởng Erywan gii thích : "Cho đến hôm nay, không có tiến trin nào trong vic thc hin ‘đng thun 5 đim. Điu này có th coi là mt s nut li ha và làm dy lên nhiu quan ngi".Ni dung ng thun 5 đim" gia Myanmar và ASEAN hi 24/4/2021 là gì ? Các v đng đu 9 chính ph ASEAN by gi : i) kêu gi lp tc chm dt ngay bo lc Myanmar, ii) th toàn b tù chính tr b bt, iii) tất cả các bên hết sức kiềm chế đ tiến hành đối thoại mang tính xây dựng ; iv) cử đ̆c phái viên của Chủ tịch ASEAN làm trung gian đ thúc đẩy tiến trình đối thoại và v) cung cấp hỗ trợ nhân đạo cho người dân thông qua Trung tâm ASEAN v các tình hung y tế khn cp và dch bnh (AHA). Ngay lúc by gi, các n lc ca ASEAN liên kết vi Quân đội Myanmar cũng b ch trích bi nhng người ng h dân ch, vi mt y ban gm các nhà lp pháp Myanmar b lt đ, tuyên b Quân đội là mt nhóm khng b và nói rngcan d ca ASEAN mang li tính hp pháp cho chế đ y.

Đc phái viên Erywan cho biết thêm, chính quyn quân s Napidow đã không trc tiếp tr li yêu cu ca ông, khi ông nêu vn đ gp cu lãnh đo Aung San Suu Kyi 76 tui đang b giam gi, bà là người đi din cho chính ph b lt đ trong cuc đo chính ngày 1/2/2021. Ông nói thêm rng ông đã đ xut mt chương trình cho chuyến thăm Myanmar ca mình vi B trưởng ngoi giao được b nhim vào Quân đội Wunna Maung Lwin vào tun trước, nhưng chính quyn chưa phn hi. Mt ngun tin thân cn vi chính ph Malaysia cho biết đc phái viên ASEAN skhông có kh năng thăm Myanmar trước Hi ngh thượng đnh như mc tiêu ban đu ca khi.

Myanmar đã rơi vào tình trng hn lon k t cuc đo chính ngày 1/2/2021 do nhà ch huy quân s Thng tướng Min Aung Hlaing lãnh đo, kết thúc mt thp k dân ch và đánh du s tr li ca chế đ quân s đã gây ra s phn n trong và ngoài nước. Theo con s thăm dò không chính thc, hàng ngàn người đã thit mng k t cuc đo chính, và cũng hàng ngàn người đã b bt, b giam gi qua các đt trn áp ca lc lượng an ninh đi vi các cuc đình công và biu tình ng h dân ch. Tuy chính quyn quân s cũng nói rng các ước tính đó đã được phóng đi và các thành viên ca lc lượng an ninh ca h cũng đã b giết. L trình ca ASEAN bao gm cam kết đi thoi vi tt c các bên, cho phép tiếp cn nhân đo và chm dt các hành đng thù đch. Nhưng cuc hp các Ngoi trưởng ASEAN hi đu tun trước đã bày t s tht vng sâu sc v vic Hi đng Hành chính Nhà nước Myanmar (SAC), tên gi chính thc ca chính quyn quân s hin nay, đã không thc hin các cam kết như đã ha.

Nhà ngoi giao hàng đu ca Malaysia Saifuddin Abdullah trên Twitter nói rng nếu không có tiến trin, "s khó có th có ch tch ca SAC ti hi ngh cp cao ASEAN". Ông nhc li lp trường này ti Quc hi Malaysia và nói rng đc phái viên ASEAN đang làm "bt c điu gì có th v mt con người" đ đt được tiến b trong l trình. Rõ ràng, các Ngoi trưởng tht vng sâu sc v vic Myanmar đã không gi cam kết trước đây v mt kế hoch hòa bình đã được thng nht vi ASAEN. Phn ln các nước trong ASEAN không ng h cuc đo chính ngày 1/2 và nhng cuc đàn áp đm máu đi vi các cuc đình công và biu tình ng h dân ch. Nhng hành đng bo lc y đã làm trt bánh mt thp k dân ch được mong đi và cuc ci cách kinh tế được d kiến.

Phía sau lp trường cng rn

Các cường quc trên thế gii, bao gm Hoa K và Liên hp quc, đã ng h các n lc ngoi giao ca đc phái viên ca Ch tch ASEAN nhm vn đng chính quyn và các đi th ca h chm dt cuc khng hong. "Nhưng không có tiến trin đáng k nào Myanmar. Quân đội đã không đưa ra phn ng tích cc đi vi nhng gì đã được Đc phái viên n lc", Ngoi trưởng Indonesia, Retno Marsudi, nói trong mt cuc hp báo sau cuc hp ca các đng cp trong khu vc. "Hu hết các thành viên đu bày t s tht vng", bà Ngoi trưởng Marsudi cho biết. "Mt s quc gia bày t rng ASEAN không th tiến hành cách hot đng như thường l khi nhìn vào din biến này". B trưởng Ngoi giao Singapore Vivian Balakrishnan cho biết đc phái viên ASEAN đã thông báo tóm tt v nhng thách thc mà ông phi đi mt Myanmar. Ông cho biết các b trưởng đã thúc gic Hi đng Hành chính Nhà nước (SAC) hp tác. Ngoi trưởng Malaysia Saifuddin Abdullah trong mt Tweet viết rng tr khi có tiến trin nếu không"s rt khó đ Ch tch ca SAC có m t ti Hi ngh cp cao ASEAN".

Các Ngoi trưởng Malaysia và Indonesia đi din cho các chính ph đã dn đu các n lc ca ASEAN đ gii quyết cuc khng hong Myanmar. Ngay sau khi được b nhim, Ngoi trưởng Erywan ha rng ông s tìm cách tiếp xúc vi bà Aung San Suu Kyi như mt phn ca tiến trình theo các cuc đui đi thoi "gia tt c các bên". Nhưng mt phát ngôn viên ca Quân đội Myanmar nói vi hãng tin AFP vào ngày 30/9 rng s "rt khó có th cho phép t chc các cuc gp g hay viếng thăm vi nhng người đang b xét x". Bà Aung San Suu Kyi 76 tui hin đang b giam gi vi mt lot các ti danh k l, t s dng thuc mê cho đến nhp khu trái phép máy b đàm. Nhng li buc ti này dường như được thiết kế đ gt bà vĩnh vin ra khi sinh hot chính tr ca đt nước.

Nếu các Nhà lãnh đo ASEAN chp nhn đ xut t các Ngoi trưởng ca mình, loi tr Thng tướng Min Aung Hlaing ra khi Hi ngh thượng đnh vào cui tháng này, thì đây là mt đng thái rt có ý nghĩa đi vi ASEAN. T chc này vn nng v truyn thng theo nguyên tc đng thun và và chung tiếp cn can d hơn là đi đu gia các nước thành viên. Lch s lâu dài ca chế đ đc tài quân s và các cáo buc vi phm nhân quyn ca Myanmar có th coi là mt cuc trc nghim lch s đi vi ASEAN. Khng hong Myanmar th thách gii hn ca s thng nht và chính sách không can thip ca khi này.ASEAN có chu chuyn mình ?. Đông Nam Á trong không gian "Indo-Pacific t do và rng m" (FOIP) có chun b đ bước vào k nguyên mi ? Hip đnh AUKUS, s phc sinh đi vi QUAD (B T) và s ra đi ca Đo Lut EAGLE (Bo đm s Can d và V thế Lãnh đo Toàn cu ca M) Trước tt c nhng biến đng này, đã đến lúc ASEAN cn phi ch đng thoá t khi xú danh "Câu lc b ca các nhà đc tài".Đng h đã đim. Bây gi hoc không bao gi !.

Tuy nhiên, lp trường ca B Ngoi giao Vit Nam v vn đ Myanmar vn chưa có chuyn biến gì rõ rt. Trao đi v tình hình Myanmar, B trưởng Ngoi giao Bùi Thanh Sơn hoan nghênh chuyến h tr nhân đo đu tiên ti Myanmar là tiến trin đáng khích l nhm h tr cho người dân Myanmar ; ng h các n lc ca Ch tch ASEAN cũng như Đc phái viên ca Ch tch ASEAN v Myanmar sm trin khai nhim v và mong rng Myanmar s to điu kin thun liđ Đc phái viên thc hin hiu qu các nhim v. Tuyên b kiu như thế này là mt dng bày t lp trường "nước đôi", không t ra phn đi tp đoàn quân s Myanmar đo chính cướp chính quyn, mà cũng không t rõ lp trường can d tích cc như mt thành viên ASEAN đ vãn hi lut l. Lp trường này là sn phm ca chế đ toàn tr Vit Nam, mt chế đ thù đch (tuy không bao gi dám công khai) đi vi bt c tiến trình dân ch hoá nào trong các xã hi quc tế.

Nếu tht s dân tc Vit Nam có mong mun tt bc, sao cho "bin nước mt" ca mình vơi bt đi, thì hãy tìm cách ng h cuc đu tranh phc hi dân ch Myanmar, nên noi gương các dân tc Đài Loan, Hàn Quc và Nht Bn. Đó thc s là nhng quc gia "dn dt" các dân tc Á Đông khác đang b kìm hãm trong mi him ho Hán hóa, còn loay hoay vi các vn nn như "ngai vàng", "nhược tiu" và "ngoi bang". Tiếc rng, dân tc Vit Nam chưa hi đ lòng dũng cm, đc can trường và tm nhìn xa như dân Miến Đin, nên đành sng kiếp lưu đày ngay trên quê hương x s. Làm sao chính quyn Vit Nam dám ng h dân Myanmar khi có tin nhng ngày sau đo chính, người ta thy bóng dáng ca quân lính Trung Quc trên đt nước Myanmar, cho dù Đi s Trung Quc ti Myanmar đã bác b tin này ?

Trần Đông A

Nguồn : VOA, 11/10/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Trần Đông A
Read 67 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)