Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

04/11/2021

Việt Nam chống dịch bằng sự sợ hãi của người dân

Cao Nguyên

Khởi tố các vụ án liên quan dịch Covid-19 - Việt Nam đang chống dịch bằng sự sợ hãi của người dân

Chính quyn Vit Nam đã khi t hàng trăm v án hình s liên quan đến quy đnh phòng chng dch Covid-19 trong hai năm qua. Các chuyên gia lut đánh giá rng hành đng như vy là vi phm các Quyn cơ bn ca người dân, cũng như vi phm luôn Hiến pháp ca chính Vit Nam.

khoito1

Câu chuyện về hai vợ chồng được chia sẻ trên mạng xã hội. (Ảnh : Chụp màn hình)

Mt mt, lãnh đo nhn sai lm, mong được bà con thông cm, lượng th, nhưng mt khác li khi t, trng tr nng tay đi vi người dân b cho là "bt tuân".

Khởi tố hàng loạt vụ án liên quan đến dịch Covid-19

Trong sut gn năm tháng ca đt bùng dch ln th tư ti các tnh, thành phía Nam, bên cnh vic áp dng các ch th nghiêm ngt đ phòng nga lây lan dch bnh, chính quyn đa phương nhiu nơi còn thc hin khi t c trăm v án hình s liên quan đến dch Covid-19.

Bt k người dân nào nếu không tuân lnh hoc có hành đng phn kháng đu có th b truy t và b tù theo nhiu ti danh khác nhau, như là "Gây ri trt t công cng", "Chng người thi hành công v", hay "Làm lây lan dch bnh truyn nhim nguy him cho người"…

Đin hình, đi vi ti "Gây ri trt t công cng" có các v án sau :

- Ngày 28/10, công an huyn Châu Thành, Tin Giang ra quyết đnh khi t hình s đi vi v vic 70 người dân tp trung trước U ban xã đòi tin h tr. Nhng người này kéo nhau lên UBND xã Tân Lý Tây, Tin Giang yêu cu được nhn tin tr cp t các gói h tr ca Chính ph trong đt bùng phát dch va qua.

Trên đường di chuyn, nhng người này mang theo băng rôn có ni dung "Nhân dân xã Tân Lý Tây cn h tr gp" và livestream v vic này trên Facebook.

Phía công an cho biết nhng người này đã vi phm Ch th 15 tăng cường, không được t tp nhưng nhng người này vn c tình ra đường. Do đó, công an đã khi t v án "Gây ri trt t công cng", tìm bt nhng người kích đng và làm vic, điu tra nhng người tham gia khác.

- Ngày 23/10, Công an qun Tám, Thành phố Hồ Chí Minh đã khi t, bt tm giam hai m con vì đã đến UBND qun 8 cht vn và yêu cu được nhn tin tr cp đt ba do nh hưởng dch Covid-19.

Báo Tin Phong dn li t công an qun Tám cho biết, ngày 15/10, hai m con này đã la hét, gây mt trt t khu vc nhn tin tr cp. Dù Chính quyn cho biết hai người không thuc din được nhn tin nhưng h vn "hung hăng kéo áo, nm tóc, cào cu... làm hư hng bng tên ca cán b chiến sĩ công an". Do đó, hai m con b bt v đn tm gi, đến ngày 23/10 thì b truy t v ti "Gây ri trt t công cng".

V ti "Chng người thi hành công v" :

- Ngày 6/10, Công an qun Tám thông báo khi t b can ba người trong mt gia đình cùng b khi t v ti "Chng người thi hành công v" do do xô xát vi nhân viên y tế.

S vic xy ra vào ngày 24/9 khi t công tác ly mu xát nghim nhanh cho 60 h dân ti phường Bn, qun Tám. Gia đình ông Trng yêu cu được ly kit test ri đem v nhà xét nghim nhưng nhân viên y tế không đng ý. Lúc này, c gia đình ông Trng xy ra tranh cãi dn đến xô xát vi cán b ly mu xét nghim.

- Ngày 2/10, Công an tnh Trà Vinh cho biết đã khi t v án "Chng người thi hành công v" đi vi bn người có hành vi "kích đng người khác gây ri trt t ti cht kim dch".

T đu tháng 10, sau khong bn tháng b phong to, s công nhân t các tnh như Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đng Nai… đ v min Tây rt đông. Đến cht kim soát tnh Trà Vinh thì b chn li.

Phía cơ quan chc năng cho biết, ti đây h kim tra thông tin và ch ch đo t tuyến trên. Bn người này đã hô hào, lôi kéo, kích đng nhiu người khác đi cùng  gây ri  trt  t công cng, tn công gây thương tích cho lc lượng công an, phá hàngrào chn đ vượtcht.Sau đó, c bn người b khng chế, bt gi và khi t ngay trong ngày.

V ti "Làm lây lan dch bnh truyn nhim nguy him cho người", mt s v đin hình gm :

- Ngày 29/5, Công an qun Gò Vp đã ra quyết đnh khi t v án hình s v ti danh "lây lan dch bnh truyn nhim nguy him cho người" liên quan Hi thánh truyn giáo Phc Hưng. Theo Cơ quan điu tra, nhóm tôn giáo này đã không tuân th các quy đnh v phòng chng dch dn đến lây lan cho nhiu người.

V án này đến nay đang trong quá trình điu tra, mi ch có quyết đnh khi t v án, chưa có quyết đnh khi t b can.

- Ngày 18/10, Vin Kim Sát Nhân dân huyn Lâm Văn Thi, Cà Mau, cho biết đã ký quyết đnh khi t b can, đng thi cm đi khi nơi cư trú đi vi Lâm Minh Hip vì đã tiếp xúc vi F0 nhưng không khai báo, làm lây lan dch bnh cho nhiu người khác.

- Chiu ngày 1/11, Cơ quan cnh sát điu tra Công an huyn Hà Trung, Thanh Hóa, ra quyết đnh khi t mt người tên V.N.H, v t vùng dch tnh Bình Dương mà không khai báo, làm lây lan dch Covid trong cng đng đa phương.

- Ngày 7/9, Công an huyn Long M, tnh Hu Giang quyết đnh khi t v án, khi t b can, lnh cm đi khi nơi cư trú đi vi bn người đi t Th Đc (Thành phố Hồ Chí Minh) v mà không chp hành theo quyết đnh cách ly, tiếp xúc vi nhng người thân trong gia đình cũng như nhiu người bên ngoài dn đến lây lan dch bnh khiến mt người t vong.

- Ông Lê Văn Trí va b Toà án thành ph Cà Mau (tnh Cà Mau) x năm năm tù giam v ti "làm lây lan dch bnh truyn nhim nguy him cho người", vì khai báo y tế không trung thc và không thc hin cách ly ti nhà đúng quy đnh. Ông Trí làm công vic buôn bán ch Bình Đin. Vào tháng 7/2021, khi ch này b đóng ca, ông Trí chy xe máy tr v quê do tht nghip.

Ngoài ra, cng thông tin Thư vin pháp lut (thuvienphapluat.vn) còn tng hp hơn 70 v án khác liên quan đến vic x lý hình s người dân không tuân theo nhng quy đnh ca Chính quyn v chng dch Covid, tính t năm 2020 cho đến nay. Trong đó, ch riêng đt bùng phát dch ln th tư đã có hơn 50 v án hình s đang ch xét x.

Dân đòi hỏi chính đáng

Mt lut sư trong nước yêu cu được giu danh tính, nói vi RFA rng ông rt quan tâm và đã theo dõi, cũng như vô cùng băn khoăn, bc xúc trước tình trng chính quyn khi t hàng lot người dân như hin nay.

Theo ông, chính vì chính quyn lúng túng trong vic kim soát dch bnh, các quy đnh, ch th liên tc thay đi và không đng nht các đa phương, đã làm cho người dân "không biết đường nào mà tuân theo" :

"Theo quan đim ca tôi thì có rt nhiu người b khi t oan. Chính sách chng dch ca Vit Nam hin nay nó rt là hn đn. Nó không có mt cái trt t chung nào c và người dân rt khó đ mà nm bt. Và nhng quy đnh hin nay nó không phi là lut. Nó ch dng nhng công văn và thay đi xoành xoch, liên tc khiến cho người dân không th nào mà nm bt được đ mà tuân th.

Chính sách ca quc gia thì phi có s rõ ràng, minh bch và phi có tính d báo, phi có s hướng dn c th nht đ người dân nm, ch không phi là sáng anh khoanh vùng này vùng n ri chiu anh li thay đi thì làm sao mà người dân biết mà tuân th. Ri khi mà người ta không tuân th thì anh bo người ta là chng đi.

Không hiu ti sao trong thi đim hn mang này mà chính quyn có th khi t ri đe da bng nhng cách như vy được. Tôi rt là phn đi và cá nhân tôi rt bc xúc trong nhng trường hp như thế này".

Trong mt s v án, hành vi ca nhng người b truy cu tránh nhim hình s là hoàn toàn là chính đáng và đúng pháp lut, ví d như vic đi đòi tin h tr ca nhóm 70 người Tin Giang, yêu cu được t test nhanh hay F0 được cách ly, điu tr ti nhà… :

"Người ta không có tin, đến chính quyn đa phương đ đòi hi thì đó là mt nhu cu rt chính đáng ca người dân. Đó là quyn sng, quyn tham gia giám sát phn bin xã hi ca người ta, được quy đnh trong Hiến pháp và c trong các Công ước Quc tế mà Vit Nam đã tham gia".

Nhà nước chỉ biết trừng trị

Đi vi nhng trường hp như tn công cán b công quyn, nhân viên y tế hay "làm lây lan dch bnh nguy him", lut sư này cho biết phi xem xét c th tng v vic, tng cá nhân nht đnh. Ví d, có nhng trường hp khi phát t chính thái đ ca nhân viên y tế khiến cho người dân bc xúc :

"Mình biết là nhân viên y tế cũng rt áp lc, nhưng mà cung cách phc v ca công chc dường như h không tôn trng người dân khiến cho người dân cm thy bc xúc. Và theo tôi người ta tranh cãi li đó là điu bình thường.

Vic đánh người thì tôi hoàn toàn không ng h, nhưng vic đánh người hoàn toàn có th x pht thay vì khi t.

Còn đâu có ai mong mun là mình mc bnh ri lây truyn bnh cho người khác đâu, mà không hiu ti sao Vit Nam người ta li có th khi t nhng trường hp như vy được. Nó làm cho tôi nghĩ rng là cái Nhà nước này ch biết x pht và trng pht, mà không biết thông cm, không biết cách đ cho dân chúng an tâm trong lúc dch bnh".

Hình sự hóa các quyền cơ bản của người dân

Lut sư, nhà hot đng Nhân quyn Vũ Đc Khanh t Canada, nói vi RFA rng đu tiên, ông thy Chính ph Vit Nam đang "hình s hóa các quyn Dân s, Chính tr" ca người dân. Nhng người dân b truy t ch đang thc hin đúng các quyn cơ bn ca h, nhng điu đã được Vit Nam ký kết trong các Công ước Quc tế :

"Nếu nói mt cách ngn gn thì tôi nghĩ rng Chính ph ca Vit Nam đã lm dng quyn cm quyn ca mình bng cách hình s hóa và hn chế nhng quyn, trong đó có Quyn con người cũng như là nhng Quyn dân s, chính tr, kinh tế và xã hi ca người dân".

Th hai, lut sư Khanh cho rng Chính quyn Vit Nam cũng đang vi phm ngay chính Hiến pháp ca Vit Nam :

"Trong khi đó thì Vit Nam trong điu khon ca Hiến pháp có nói rt rõ ràng là Quyn con người và Quyn công dân ch có th b hn chế theo quy đnh ca lut trong trường hp cn thiết vì lý do quc phòng, an ninh quc gia, trt t an toàn xã hi, sc khe ca cng đng

đây ch quan trng nht là theo quy đnh ca Lut, nhưng mà Vit Nam chưa bao gi công b là Vit Nam nm trong tình trng khn cp đ có th s dng thm quyn ca Nhà nước đ hn chế nhng Quyn dân s cũng như chính tr, kinh tế, xã hi mà Vit Nam đã thông qua".

Ti Khon 2, Điu 14 ca Hiến pháp năm 2013 quy đnh v hn chế quyn ca người dân như sau : "Quyn con người, quyn công dân ch có th b hn chế theo quy đnh ca lut trong trường hp cn thiết vì lý do quc phòng, an ninh quc gia, trt t, an toàn xã hi, đo đc xã hi, sc khe ca cng đng". Vic quy đnh v hn chế quyn là cn thiết đ bo đm quyn con người, quyn công dân được thc hin mt cách minh bch, phòng nga s ct xén hay hn chế các quyn này mt cách tùy tin t phía các cơ quan Nhà nước.

Th ba, và cũng là điu mà lut sư Khanh cho là quan trng nht, đó là tính Nguyên tc tương xng trong ng x. Chính quyn được quyn làm nhng vic gì và người dân có được quyn làm nhng chuyn gì.

Cn phi thy rõ ràng đâu là chng mc trong vn đ này, đâu là s tương xng gia s hn chế các quyn ca người dân và trách nhim ca Chính ph. Nhà nước luôn luôn có trách nhim phi thuyết phc người dân đ h chp nhn nhng gii pháp mà Chính ph đưa ra. Mun như vy thì nhng gii pháp đó phi hp tình hp lý và hp pháp :

"Chính quyn không th vì quyn li ca mt tp đoàn lãnh đo nào đó ri dùng nhng khái nim mơ h ri áp đt lên người dân nhng s hn chế, mà thc s ra là chính quyn mun bóp nát nhng tiếng nói khác bit vi Chính quyn".

Gây ra nỗi sợ hãi quá lớn trong dân

Đánh giá v hu qu ca vic khi t hàng trăm v án v vi phm phòng chng dch bnh, v lut sư giu tên đánh giá Vit Nam đang áp dng mt cách chng dch hết sc sai lm, chng dch bng cách to áp lc, gia tăng ni s trong dân chúng.

Trong hơn bn tháng bùng dch, người dân, đc bit là người nghèo phi đi mt vi quá nhiu ni s hãi khác nhau. Phi mt ch, không được đi làm, không có thu nhp, h s đói, ra đường thì s nhim bnh trong lúc h thng y tế quá ti, còn nếu lên tiếng thì s b cho là chng đi Do đó, Chính quyn không nên to thêm ni s cho người dân bng nhng án pht nng n, nếu không mun gây ra thêm nhiu hu qu v lâu dài :

"Vic khi t như vy s gây ra tâm lý hoang mang, s hãi cho người dân. V mt khía cnh nào đó thì vic khi t, bt giam và to ra tâm lý s hãi có th giúp gim dch trong mt thi gian ngn.

Lúc này, người dân ai đâu yên đó và người ta rt là lo lng. Ví d như tôi ra ngoài tham gia sn xut mà b khi t thì rõ ràng là thà tôi nhà còn hơn ch ra ngoài đường ri ro rt cao.

Nhưng mà v lâu dài nó s gây ra nhng hu qu nghiêm trng. Th nht là v kinh tế. Th hai là khi người dân đã đói, không còn gì đ ăn na thì lúc đó mi th nó s bung ra và hu qu nó s rt là nghiêm trng.

Như trường hp khi Thành phố Hồ Chí Minh gi người dân li trong thành ph ba, bn tháng tri, người ta không còn gì đ ăn na, và người ta phi túa ra tr v nhng đa phương khác nhau, thì nó làm cho làn sóng dch bnh gn như lây nhim ra c nước. Đó có th coi là mt chính sách tht bi".

Ông cho rng trong lúc đt nước đang khó khăn, người dân vô cùng hoang mang v mt tương lai bt đnh thì chính quyn nên ng x hp tình hp lý, cm thông, chia s vi nhng thiếu sót nếu có, ca người dân.


Nhiu lãnh đo Thành phố Hồ Chí Minh như ông Nguyn Văn Nên (Bí thư Thành u) và ông Phan văn Mãi (Ch tch UBND Thành ph) cũng đã tha nhn rng Chính quyn đã nhiu có nhiu sai sót trong đt bùng phát dch bnh ln th tư va qua. Ông Mãi nói hôm 26/9 rng công tác điu hành ca thành ph có nhiu lúng túng, hn chế, bt cp. Thay mt chính quyn thành ph, ông xin nhn thiếu sót và mong được s lượng th ca đng bào.

Chính quyn mong bà con thông cm cho nhng quyết sách sai lm, dn đến s thiếu đói ca hàng triu người, cái chết ca hàng chc ngàn người. Trong khi đó, người dân li b đi x bt công, luôn phi đi mt vi nguy cơ b x pht, truy t và b tù t nhng quy đnh mơ h, ri rm ca Chính quyn.

Cao Nguyên

Nguồn : RFA, 04/11/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Cao Nguyên
Read 297 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)