Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

17/11/2022

Donald Trump tái tranh cử

Ngô Nhân Dụng

Tng thng Donald Trump đã tranh c tng thng hai ln, thng mt thua mt. Như mt võ sĩ không mt mi, ông mi thượng đài đu hip th ba, năm 2024. Trong đng Cộng hòa chưa thy ai có th qua mt ông khi b phiếu sơ b, k c Ron DeSantis, thng đc Florida. Trong đng Dân chủ chưa biết có người nào s thay Tng thng Joe Biden hay không. Nếu Trump và Biden tái đu, chưa biết ai thng ai, nhưng trn đu s rt hào hng !

trump0

Tng thng Donald Trump tuyên bố tranh c tng thng năm 2024 ngày 15/11/2022.

Nhiu chính khách Cộng hòa đ ngh ông Trump không tuyên b tái tranh c trước ngày 6 tháng 12 khi tiu bang Georgia s b phiếu chn gia Cu th Herschel Walker, Cộng hòa và Ngh sĩ Raphael Warnock, Dân chủ. Nếu ông hoãn li ti sau ngày đó thì Walker s có cơ hi gây qu nhiu hơn, sau khi được 5 ngh sĩ Cộng hòa cùng lên tiếng ng h. Nhưng ông Trump không quan tâm.

Ch có mt đi biu Cộng hòa đến d cuc hp báo tái tranh c ca ông Trump là Dân biu Madison Cawthorn, tiu bang North Carolina ; ông Cawthorn sp v hưu vì không được đng đưa ra tranh c năm nay. Hai người con ln ca ông, Ivanka và Don Jr., cũng không có mt.

Mt lý do người ta mong ông trì hoãn là vì đng Cộng hòa thua Thượng vin và thng rt nh H vin trong cuc bu c quc hi va qua, mà trước đó ai cũng tin rng đng s thng ln. Trong sáu tiu bang "ngang nga", nhng ng c viên ngh sĩ và thng đc được ông Trump ng h phn ln đu thua. Người ta cho rng ông Trump nên công b ý đnh tranh c tr hơn, đ công chúng quên nhng tht bi va qua.

Ông Trump đã c đng cho các ng c viên thng đc các tiu bang Michigan và Pennsylvania, c hai đu tht bi. Pennsylvania, ng c viên thng đc Doug Mastriano theo ông Trump ln tiếng ph nhn kết qu cuc b phiếu năm 2020 và chng phá thai kch lit, thua đi th 14%, vì thế đã kéo theo Mehmet Oz, mt người có nhiu trin vng thng.

Theo nht báo Wall Street Journal da trên nghiên cu ca AP VoteCast, năm nay các c tri Cộng hòa đi bu đông hơn, chiếm 49% tng s, còn đng Dân chủ ch chiếm 43%. Riêng trong cuc b phiếu bu Thượng vin, Cộng hòa cũng đông hơn, chênh lch 5% Pennsylvania, 8% Georgia và 11% ti Arizona. Dù có ưu thế đó, các ng c viên Cộng hòa vn thua hai nơi, và ti Georgia s phi b phiếu li. Ông Oz thua đi th John Fetterman 19% s phiếu ca nhng c tri đc lp, và 8% các c tri Cộng hòa.

Các c tri đc lp, không theo đng nào thường quyết đnh kết qu bu c. Các đng chính tr thường ch được 30% các c tri đc lp tin tưởng, 50% không tin, theo AP VoteCast.

Năm 1994 đng Cộng hòa đã chiếm 14% phiếu ca c tri đc lp, năm 2010 chiếm được 19% cho nên đã kim soát quc hi. Đi li, năm 2006 đng Dân chủ chiếm 18%, và năm 2018 được 12% các c tri đc lp ng h, chiếm li được H vin.

Trong cuc b phiếu năm nay, các c tri đc lp bu cho đng Dân chủ 4% nhiu hơn đng Cộng hòa trong c nước M, theo AP VoteCast. Ti Pennsylvania,18% nhiu hơn, Georgia 28% và ti Arizona 30% nhiu hơn, đã quyết đnh kết qu sau cùng.

Ti Arizona, ng c viên Blake Masters được Tng thng Trump ng h đã thua 30% phiếu ca các c tri đc lp và cũng kém đi th 14% phiếu ca các c tri Cộng hòa, ch được 2% các c tri Dân chủ ng h, chu thua Ngh sĩ Mark Kelly. Ông đã tranh c vi đ tài ph nhn kết qu cuc bu c năm 2020, không coi ông Biden là tng thng chính đáng. Nhiu ng c viên Cộng hòa cũng tranh c vi đ tài ph nhn như ông Masters và cũng tht bi ti sáu tiu bang mà ông Trump mun lt ngược kết qu.

Các c tri đc lp có v đã chán nghe nhng li t cáo gian ln bu c. Hàng chc tòa án đã bác b đơn kin ca nhng người ng h Tng thng Trump, trong đó có các quan tòa do ông Trump b nhim.

Tn công cuc bu c năm 2020 là gian ln không còn hp dn na. Vì vy, ngay trong bài din văn công b ra tranh c năm 2024, cu Tng thng Trump cũng không nói mt câu nào v vn đ đó na ; chng t ông biết rút kinh nghim và t kim chế.

Ông Donald Trump là mt trong 10 v tng thng M đã tht c sau mt nhim k, như các ông William Howard Taft, Martin Van Buren và George H.W. Bush. Nhưng ông Trump là người th nhì đã kéo theo c đng cùng xung như mình, ging Tng thng Herbert Hoover người lãnh đo nước M trong thi khng hong kinh tế 1930.

Ông Trump đã thay đi nhiu đường li căn bn ca đng Cộng hòa. V kinh tế, đng Cộng hòa vn đ cao t do mu dch như mt tín điu ca ch nghĩa tư bn, ông Trump ch trương bo h hàng ni hóa, đánh thuế nng hàng nhp cng. T thi Tng thng Eisenhower Cộng hòa vn ch trương phi cân bng ngân sách, nhưng ông Trump đã đưa ti tình trng khiếm ht cao k lc sau 4 năm cm quyn. Các nhà chính tr Cộng hòa phi chp nhn nhng đường li ca ông Trump vì ông có sc hp dn ln đi vi các c tri luôn luôn ng h đng ; phn ln là nhng người da trng, min quê, ln tui.

Các c tri căn bn trên ng h ông Trump không phi vì các chính sách ca ông, ngoài thái đ chng di dân và ch trương bo h hàng ni hóa. Mi quan h gia hai bên, người lãnh đo và qun chúng, da trên tư cách cá nhân và sc thu hút cm tình. Vì vy, nhng người chng ông bng cách vch ra các chính sách h coi là sai lm cũng không làm cho ông mt phiếu. Nhng tht bi ca ng c viên Cộng hòa trong cuc bu c năm nay, mà nhiu người coi ông Trump gây ra, cũng không nh hưởng gì ti nhng c tri căn bn đã tin tưởng vào ông.

Đi vi các người ng h ông, ông Trump đóng vai trò đc bit, va là mt "người hùng" t nhn là mt "thiên tài n đnh", li va là mt "nn nhân" b đánh phá, đ kích, bêu xu vì ganh ghét. Ông k ti k thù ca mình là "gii thượng lưu" (elites) nm chiếm quyn hành nước M t lâu nay. Các c tri căn bn ca ông cũng thy mình b b quên, b thua thit trong khi kinh tế M tiến b my chc năm qua, cũng coi "gii thượng lưu" đó là k thù ca chính h !

Sau khi ông Trump đc c năm 2016, đng Cộng hòa đã thua trong các cuc b phiếu năm 2018, 2020 và 2022. H có th tiếp tc đi cùng ông vào năm 2024 hay không ? Nht báoWall Street Journal nghiên cu dư lun trong tháng 10, 2022, thy 93% c tri Cộng hòa hài lòng v thành tích ca ông Trump trong 4 năm Tòa Bch c. Nhưng h không hoàn toàn ng h ông tranh c ln na. Nhiu người thường giúp qu tranh c ca đng Cộng hòa bt đu ngưng gi cho ông Trump mà đóng góp cho Thng đc Ron DeSantis, tiu bang Florida. Ngh sĩ Jerry Moran (CH) được ông Trump ng h và thng c ti Kansas trong tháng này, nhưng cũng không t ý ng h ông Trump tranh c năm 2024.

Nhưng Đng Cộng hòa không th d dàng gt Trump ra ngoài cuc tranh c năm 2024. Nếu h chính thc đưa ra mt ng c viên tng thng khác, ông Trump vn có th tranh c vi tư cách đc lp, không đng phái, và thu hút mt nhiu phiếu c tri. Đó là ni khó khăn ca Cộng hòa, chưa th đoán h s gii quyết ra sao !

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 17/11/2022

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng
Read 111 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)