Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

09/06/2017

Trường hợp tước quốc tịch Phạm Minh Hoàng

Lê Công Định

Theo anh Phạm Minh Hoàng tường thut, ông Tng Lãnh s Pháp ti Sài Gòn gi anh đến gp và thông báo rng vào ngày 17/5/2017 Ch tch nước Trần Đi Quang đã ký quyết đnh tước quc tch Vit Nam ca công dân Phm Minh Hoàng.

pmh0

Ông Phạm Minh Hoàng.

Sự vic

Khi anh Hoàng yêu cầu xem bn quyết đnh đó, ông Tng Lãnh s Pháp cho biết cơ quan công an ca Vit Nam ch thông báo ming, nên chính ông cũng chưa nhìn thy bn quyết đnh đó, dù chi tiết v người ký và ngày ký quyết đnh đã được phía Vit Nam xác nhn.

Sau khi nhận tin như trên, anh Phm Minh Hoàng đã tuyên b t b quc tch Pháp. Tuy nhiên, th tc pháp lý t b quc tch Pháp ca anh chưa được khi đng theo lut hin hành ca nước Cng hòa Pháp.

Quy định hin hành v quc tch Vit Nam

Quốc tch là một vn đ pháp lý được quy đnh ch yếu ti Hiến pháp năm 2013 (Hiến pháp) và Lut quc tch s 24/2008/QH12 ngày 13/11/2008 (Lut quc tch).

Hiến pháp quy đnh ti Khon 1 ca Điu 17 như sau : "Công dân nước Cng hòa xã hi ch nghĩa Vit Nam là người có quốc tch Vit Nam".

Tương t, Lut quc tch quy đnh ti Khon 1 ca Điu 5 như sau : "Người có quc tch Vit Nam là công dân Vit Nam".

Ngoài ra, Điều 4 ca Lut quc tch còn khng đnh mt nguyên tc quc tch quan trng : "Nhà nước Cng hoà xã hi chủ nghĩa Vit Nam công nhn công dân Vit Nam có mt quc tch là quc tch Vit Nam, tr trường hp Lut này có quy đnh khác".

Quy định hin hành v tước quc tch

Theo quy định ti Điu 31 ca Lut quc tch, hai nhóm ch th sau đây có th b tước quc tịch :

"1. Công dân Việt Nam cư trú nước ngoài có th b tước quc tch Vit Nam, nếu có hành vi gây phương hi nghiêm trng đến nn đc lp dân tc, đến s nghip xây dng và bo v T quc Vit Nam hoc đến uy tín ca nước Cng hoà xã hi ch nghĩa Việt Nam.

2. Người đã nhp quc tch Vit Nam theo quy đnh ti Điu 19 ca Lut này dù cư trú trong hoc ngoài lãnh th Vit Nam cũng có th b tước quc tch Vit Nam, nếu có hành vi quy đnh ti khon 1 Điu này".

Phân tích pháp lý

Giả đnh rng quyết định tước quc tch Vit Nam ca công dân Phm Minh Hoàng đã được Ch tch nước Trn Đi Quang ký ban hành vào ngày 17/5/2017 như thông báo ca ông Tng Lãnh s Pháp. Tuy chưa ai trc tiếp nhìn thy bn quyết đnh đó, mt điu chc chn rng mi quyết đnh tước quc tch Vit Nam đu phi da vào các căn c pháp lý quy đnh ti Điu 31 ca Lut quc tch.

Do đó, vấn đ pháp lý chính trong trường hp anh Phm Minh Hoàng là anh thuc din nào trong hai nhóm ch th có th b tước quc tch nêu trên. Hãy phân tích từng nhóm ch th đó đ xác đnh sinh mnh pháp lý ca anh Hoàng ra sao.

Thứ nht, nhóm ch th theo Khon 1 ca Điu 31

Đây là nhóm các "công dân Việt Nam cư trú nước ngoài". Như vy, nhóm này có hai yếu t nhn din bt buc : (1) [là] công dân Vit Nam ; và (2) [phải] "cư trú nước ngoài".

Công dân Việt Nam được xác đnh là người có quc tch Vit Nam, như Điu 17 Hiến pháp và Điu 5 Lut quc tch quy đnh. Bên cnh đó, Khon 3 Điu 3 ca Lut quc tch gii thích c th như sau : "Người Vit Nam đnh cư nước ngoài là công dân Vit Nam và người gc Vit Nam cư trú, sinh sng lâu dài nước ngoài". Như vy, yếu t cư trú "lâu dài" nước ngoài rt quan trng.

Anh Phạm Minh Hoàng là công dân Vit Nam, tng có thi gian sinh sng và làm vic lâu dài Pháp. Tuy nhiên, từ 10 năm nay, anh đã hi hương theo lut đnh và được nhà nước Vit Nam chp thun cho gi quc tch Vit Nam, cp giy Chng minh Nhân dân dành cho người cư trú ti Vit Nam và, quan trng nht, cho anh nhp h khu thường trú ti nhà riêng anh ở qun 10, Thành phố Hồ Chí Minh.

Nói cách khác, anh Phạm Minh Hoàng là công dân Vit Nam thường trú ti Vit Nam, ch không thuc nhóm ch th "công dân Vit Nam cư trú nước ngoài". Mt khi đã xác đnh anh Hoàng không thuc nhóm ch th này v hình thc, thì không cn xét tiếp đến vic anh "có hành vi gây phương hi nghiêm trng đến nn đc lp dân tc, đến s nghip xây dng và bo v T quc Vit Nam hoc đến uy tín ca nước Cng hòa xã hi ch nghĩa Vit Nam" hay không.

Thứ hai, nhóm ch th theo Khon 2 ca Điu 31

Đây là nhóm "người đã nhập quc tch Vit Nam theo quy đnh ti Điu 19 ca Lut [quc tch] này dù cư trú trong hoc ngoài lãnh th Vit Nam".

Khoản 1, Điu 19 ca Lut quc tch quy đnh như sau : "Công dân nước ngoài và người không quc tch đang thường trú Vit Nam có đơn xin nhp quc tch Vit Nam thì có th được nhp quc tch Vit Nam, nếu có đ các điu kin sau đây […]".

Như vy, người xin nhp quc tch Vit Nam ch có th là công dân nước ngoài và người không quc tch. Sinh ra đã là người Vit Nam, vn gi quc tch Vit Nam (dù có thêm quc tch nước ngoài), chưa t b quc tch Vit Nam, thì không cn phi xin nhp tch Vit Nam. Trên thc tế, anh Phm Minh Hoàng chưa tng xin nhp tch Vit Nam theo Điu 19 ca Lut quc tch, trái li anh ch xin hi hương và được nhà nước Vit Nam chính thc xác nhn rng anh vn gi (ch không phi được nhp) quc tch Vit Nam.

Nói cách khác, anh Phạm Minh Hoàng đang là công dân Vit Nam thường trú ti Vit Nam, ch không thuc nhóm ch th "người đã nhp quc tch Vit Nam". Cũng như trên, mt khi đã xác đnh anh Hoàng không thuc nhóm ch th này v hình thc, thì không cn xét tiếp đến vic anh "có hành vi gây phương hi nghiêm trng đến nn đc lp dân tc, đến s nghip xây dng và bo v T quc Vit Nam hoc đến uy tín của nước Cng hòa xã hi ch nghĩa Vit Nam" hay không.

Nhà nước Vit Nam có th trc xut công dân Vit Nam khi lãnh th Vit Nam ?

Hiến pháp quy đnh ti Khon 2 ca Điu 17 như sau : "Công dân Vit Nam không th b trc xut, giao np cho nhà nước khác".

Như vy, bt k vic công dân Vit Nam (dù đang thường trú ti Vit Nam hay đnh cư nước ngoài) đã hoc đang "có hành vi gây phương hi nghiêm trng đến nn đc lp dân tc, đến s nghip xây dng và bo v T quc Vit Nam hoc đến uy tín ca nước Cộng hòa xã hi ch nghĩa Vit Nam", nhà nước Vit Nam hoàn toàn không có quyn trc xut công dân mình sang nước khác, hoc không cho h nhp cnh vào lãnh th Vit Nam.

Mọi hành vi vi phm pháp lut, nếu có, ca công dân phi được x lý theo quy đnh lut pháp có liên quan, ch không bng gii pháp trc xut. Cn lưu ý rng, k c trong trường hp tước quc tch đúng lut theo Điu 31 ca Lut quc tch, thì h qu pháp lý đương nhiên theo đó cũng không phi là trc xut đương s khi Vit Nam.

Có cần thiết t b quc tch Pháp đ gi quc tch Vit Nam hay không ?

Như đã nêu trên, Điu 4 ca Lut quc tch khng đnh mt nguyên tc quc tch quan trng : "Nhà nước Cng hoà xã hi ch nghĩa Vit Nam công nhn công dân Vit Nam có mt quc tch là quc tch Việt Nam, tr trường hp Lut này có quy đnh khác".

Như vy, bt k công dân Vit Nam có bao nhiêu quc tch nước ngoài, nhà nước Vit Nam ch công nhn công dân Vit Nam có mt quc tch là quc tch Vit Nam mà thôi. Chính vì nguyên tc này nên nhà nước Việt Nam không có quyn gán cho công dân Vit Nam đang thường trú ti Vit Nam hành vi xâm phm an ninh quc gia đ ri đương nhiên tước quc tch và trc xut h sang nước khác.

Do đó, việc anh Phm Minh Hoàng tuyên b t b quc tch Pháp nhm đt nhà nước Vit Nam vào tình hung pháp lý không th tước quc tch Vit Nam ca anh có th khng đnh là không cn thiết, bi l dù công dân Vit Nam có hai quc tch tr lên, đi vi nhà nước Vit Nam người y vn ch có mt quc tch duy nht, đó là quc tch Việt Nam.

Anh Phạm Minh Hoàng không thuc hai nhóm ch th có th b tước quc tch Vit Nam như quy đnh ti Điu 31 ca Lut quc tch, thì dù anh mun tiếp tc duy trì quc tch Pháp hay nhn thêm nhiu quc tch khác na, nhà nước Vit Nam cũng không có quyền tước quc tch Vit Nam ca anh trong mi trường hp, tr phi h hành đng bt chp lut pháp.

Kết lun

Vì thông tin về quyết đnh tước quc tch Vit Nam ca công dân Phm Minh Hoàng do Ch tch nước Trn Đi Quang ký ban hành vào ngày 17/5/2017 vn ch là gi đnh do chưa ai nhìn thy, nên t nhng phân tích pháp lý trên đây, tôi hoàn toàn không nghĩ rng thông tin đó là xác thc.

Trong tư cách là Ch tch nước kiêm Trưởng Ban ci cách tư pháp trung ương, ông Trn Đi Quang chc chn không th hành động sơ sut như thế khi ban hành mt quyết đnh vi phm các nguyên tc cơ bn ca Hiến pháp và lut pháp v quc tch.

Nếu qu tht ông đã l ký ban hành quyết đnh vi hiến và vi lut đó, thì trong lúc chưa ai kp thy mt mũi ca nó, ông nên lng l hủy ngay và cho thi hành kỷ lut đi vi k đã tư vn hoc yêu cu ông làm như vy.

Quốc tch là mt vn đ h trng vì nó th hin mi quan h pháp lý gia nhà nước và công dân. Vi phm các nguyên tc pháp lý cơ bn v quc tch và xâm phm quyn công dân hp pháp ca người mang quc tch Vit Nam có th khiến Ch tch nước Trn Đi Quang đánh mt uy tín chính tr và hình nh ca mt nhà cai tr công minh, mà ông đang gy dng và đã đt nhiu ưu thế vượt tri so vi các đi th ca mình.

Tước quc tch Vit Nam và trục xut Phm Minh Hoàng khi Vit Nam s to nên mt tin l pháp lý nguy him, đó là 91 triu công dân Vit Nam đu cùng trong tình hung có th b tước quc tch Vit Nam và trc xut khi lãnh th Vit Nam bt c lúc nào. Tin l này tuy bt khả thi, nhưng chc chn s gây thêm nhiu bt n xã hi, vì tính tùy tin trong vic áp dng lut và thiếu thượng tôn pháp lut trong hot đng cai tr ca nhà cm quyn.

Lê Công Định

Nguồn : VOA, 09/06/2017

Quay lại trang chủ
Read 608 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)