Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

31/07/2023

Chuyến bay giải cứu và 'tham nhũng có tính Đảng'

Trần Đông A

Vin sĩ Hoàng Xuân Phú tng viết : "Mi hot đng chng tham nhũng phi được thc hin trong khuôn kh pháp lut, đúng vi quy đnh ca pháp lut. Nếu cm quyn mà hành x phi pháp, thì xét v phương din pháp lý, cũng chng hơn gì k tham nhũng" (1).

thamnhung1

Phiên xử sơ thẩm vụ án Chuyến bay giải cứu ngày 11/07/2023 - Hình : Phm Kiên/TTXVN

Đi án vng bóng i trung tâm"

Phiên tòa sơ thm v "Chuyến bay gii cu" đã kết thúc trong s bt cp v c ba mt là chính tr, tuyên truyn và tư pháp (2). Người dân có th được trn an, được mơn trn phn nào rng, Đng quyết tâm x tham nhũng "không có vùng cm". Tuy nhiên, nhìn vào nhng s tréo ngoe ca phiên tòa, có th thy, nn tư pháp ca Vit Nam là hết sc bt cp và vng bóng k b hi. B can B hi như là nhng tác nhân, nhng i trung tâm" ca bt c v án ln nào. Nhưng trong đi án va x hoàn toàn vng bóng các tác nhân b hi. Cái kết lun ca tòa hết sc vô trách nhim : H sơ không có thông tin, tài liu v nhng người đã mua vé ca các doanh nghip t chc chuyến bay combo, chuyến bay gii cu. Điu này đng nghĩa vi vic khong hơn 200.000 hành khách đã tr giá cao trong thi đim dch bnh khó khăn trên hàng ngàn chuyến bay hi hương s tiếp tc m tt v vic có được bi thường hay không (3).

V án va khép li sm 12 ngày so vi kế hoch có nhiu "chiu kích" đáng bàn. Nếu như ch tiêu nào trong các Ngh quyết ca Đng cũng "vượt mc" như thế này thì ai dám bo, Vit Nam s thua xa Campuchia và Thái Lan trong nhiu lĩnh vc ca sinh hot xã hi. Chng qua điu không may ln này là Đng đã chn sai thi đim (bad timing). X đi án đúng vào lúc Ch tch Đng Nhân dân Campuchia Hun Sen đang làm l "truyn ngôi" cho Thái t. Còn Thái Lan thì sau các cuc bu c có ý nghĩa bước ngot, dường như người dân và tân chính quyn đang mun "quay xe" sang dân ch… Hai s kin này càng làm ni bt lên "s ht hơi" cũng như nhiu bt cp trong tính tiên phong ca Đng trên các "đường đua" ca khu vc Đông Nam Á (4).

"S sa pht" ln này pháp đình không đến ni quá nng và ch trương ca Đng vn gi được "chng mc" đi vi các phán quyết. Các thế lc thù đch không th xuyên tác tính nhân văn, nhân ái mà Tổng bí thư Nguyn Phú Trng vn nhn mnh mi khi ông "cht ci vào lò". Chng qua là vì Đng đã "nh" tuyên b v vai trò lãnh đo "tuyt đi và toàn din" ca mình,nên mi quyết đnh tòa đu vướng vào "gy ông đp lưng ông". Thâm tâm, Ban Ni chính Trung ương chng bao gi mun đ l ra vic "chy án" gia pháp đình như va qua. Nay kéo dài na thì kt, mà "ngh gii lao" lâu quá càng bt tin. Thôi đành che ming thế gian bng cách "đánh bùn sang ao" như thế này vy. Cho đến gi này thì ai ai cũng thy, hiếm có quc gia nào có câu chuyn nhng chuyến bay gii cu như Vit Nam trong đi dch. S kin mà rt nhiu người phi vay nóng, cm c, bán tài sn trong khi cá c quan chc nhà nước, c trung ln cao cp, "ngo ngh" kiếm chác trên nhng ni bt hnh ca công dân mình.

Tòa án lương tâm s x tiếp

Tòa án lương tâm là thut ng dùng đ ch các chun mc và nhng giá tr đích thc ca nn công lý mà không phi bao gi cũng được chng minh xác đáng thông qua quy trình xét x bi các tòa thông thường, tc là tòa án tư pháp (judicial courts) hay bán tư pháp (semi-judicial courts) được thành lp theo lut. V án "chuyến bay gii cu" din ra trông ging như mt cái ch, xét t góc nhìn "mua bán", "mc c" công khai gia cơ quan t tng và các b can (5). Hn nhiên, vì thế mà phiên tòa thiếu vng nhiu chun mc và các giá tr nói trên. Cho nên v án này s không dng phiên sơ thm va din ra, hay k c phiên phúc thm sau này. Thay vào đó, tòa án lương tâm, lương tri s còn x tiếp c b can ln nhng k nhân danh công lý đ thc thi pháp lut

C lương tâm ln lương tri trên pháp đình bao gi cũng đòi hi "trng chng hơn trng cung", phi quán trit nguyên tc "suy đoán vô ti". y vy nhưng ti phiên tòa va qua, mi quy trình có lúc b đo ngược. Kiến thc pháp lý ca cu điu tra viên Hoàng Văn Hưng nay đã tr thành "idol" ca gii khoa bng có v không th đch li ni các lp lun ca các cơ quan t tng, nht là mt khi gia h đã có s thng nht cao. Hội đồng xét xử vn nhn đnh, hành vi ca b cáo Hoàng Văn Hưng đ yếu t cu thành ti "la đo chiếm đot tài sn" (6). Nhưng có dư lun cho rng, bn án tòa danh cho Hưng cũng không hn trên cơ s trng chng hay trng cung, mà thc cht cũng như bao v án t trước đến nay, đó là thông đip Đng gi đến toàn dân. Khi ra trước chn pháp đình thì tt nht là không nên cãi lý vi tòa. Điu này nhc nh mi người nh li phát biu ca cu Chánh án Tòa án Nhân d ân Ti cao Trnh Hng Dương :"Lut ca ta x thế nào cũng được" (7).

Tính Đng cao nht ti phiên tòa chính là màn "vách áo cho người xem lưng" trong các li cáo buc sinh t gia Hưng, Tun và Hng. Nhng rường ct ca các lc lượng tư pháp li chính là nhng con "mi chúa" có thành tích chy án "dày", đc rung nn pháp lý xã hội chủ nghĩa M ra phiên tòa là Đng mun chng minh cho tính chính danh trong chiến dch đt lò ca ông Trng. Nhưng sau 18 ngày theo dõi phiên tòa, người dân mi tá ha tam tinh rng, tòa x mà không đếm xa gì đến quyn li ca người dân, li còn trưng ra bao nghch lý (8). K chc tước cao (Thiếu tướng) li phi "chy vy" cp dưới (Trung tá) cho thy các giá tr đo ln đến nhường nào ? Các cơ quan t tng nghĩ gì v các khon tin ln hin chưa biết đang nm đâu ? 2000 chuyến bay mà ch thanh tra có 700 chuyến thì nhng b can tim năng nào đã được "ưu tiên" cho lt ti ? Nay mai, nếu có chuyn gì xy ra vi Hoàng Văn Hưng thì tòa tính sao ?

Các b cáo chưa phi là chính phm

Nhng tình tiết nghi vn còn nguyên trong v đi án như : chng c nào đ biết trong cp có tin, hay các Thư ký ăn hi l mt mình ch không h chia chác, cho thy có mt tng đo din "vô hình" đng sau c "dây chuyn tham nhũng" Vit Nam xy ra gia dch giã Covid-19. Đó là kch bn ging nhau đến k l gia "chuyến bay gii cu" và "kit-test Vit Á" ! (9). Theo đó, c 2 công ty Bluesky và Vit Á làm nên 2 đi án kéo theo hàng trăm cán b trung cao cp ca Đng xung bùn đen đu là nhng doanh nghip nh, hu như vô danh nhưng li được chn đ thc thi ch trương ln ca Bộ Chính trị ! Nếu theo dõi quá trình hình thành mt "giai cp mi" tc là tng lp quan liêu, tng lp hưởng đc quyn đc li ca Đng cng sn, theo đnh nghĩa "ch mt đt tên" ca Milovan Dijlas thì chúng ta mi thu hiu được nhng gì đang din ra rt gn vi mình, ngay trên chính mnh đt nơi chúng ta đang hàng ngày sinh sng (10).

Theo bình lun ca Thiên Hành trên RFA, s tha hóa đây là tt yếu. Không ai khác, chính Đng/Nhà nước đã n các điu kin đ d dàng tha hóa vào tay các cá nhân và b máy thc thi quyn lc. Nhng tun qua người dân Vit Nam chng kiến s tha hóa ca c mt tp th các cán b lãnh đo cao cp ti nhiu cơ quan nhà nước trng yếu. Nhng thái đ, nhng câu nói trơ trn tt đ ca h, đi lp gay gt vi chc v rt cao mà h tng gi khiến nhng người dân thường hết "tri" t s ngc nhiên này li "st" xung s sng s khác. Nhưng ch có nhng lương dân mi sng s thôi. Còn h, các quan chc sng và làm vic theo cơ chế "còn Đng còn mình" thì h quan nim "làm cho khc hi chng qua vì tin" là "chuyn thường ngày huyn" (11). Hơn thế, đó cũng chính là nguyên tc sng còn và lý do tn ti ca Đng, là nơi th hin tp trung nht tính đng, tính "giai cp mi " ca b máy !

Mt câu nói được cho là ca Karl Marx : "Ch có súc vt mi có th quay lưng li ni đau kh ca đng loi mà chăm lo riêng cho b lông ca mình…". Nhưng súc vt ch quay lưng thôi, ch chúng không n li dng đau kh ca đng loi đ hút máu và ăn tht.Nhưng suy cho cùng,cácb cáoca đi ánchưa phi là chính phm trong "chuyến bay gii cu(12). Chúng ch là h qu phái sinh ca "cơ chế xin cho" mà Đảng cộng sản Việt Nam đã sinh h và nuôi dưỡng. Còn đc tài đng tr, còn trò h "công cuc đt lò", thì tham nhũng, hi l còn sinh sôi ny n. Nhưng nếu Đng ch "ni trói" mt chút, "cho dân m mm" thì may ra "con bnh" mi qua được nhng phút "lâm chung" hin nay. Hãy đ cho báo chí góp phn phát hin tham nhũng khi nó còn trong kén. Hãy đ cho truyn thông giúp thanh lc b máy. Hãy thc hin điu Hiến pháp đã cho phép lâu nay đ người dân được lp các hi thân hu, to n ên nhng lung gió mi tươi mát đy lùi các xú uế ca nhũng lm và hành dân.

600 năm trước Nguyn Trãi tng dy : "Lt thuyn là dân mà ch thuyn cũng là dân". Tiếc rng, bài hc y ca tin nhân Đng ngi trong nhng resort ược li qu" thì không có cách gì mà nh được, ch chưa nói đưa ra thc thi đ cu Đng, cu chế đ !

Trần Đông A

Nguồn : VOA, 31/07/2023

(1) http://hpsc.iwr.uni-heidelberg.de/hxphu/index.php?page=readwriting&w=MotSoDieuCanTraoDoiNhanVuTrinhXuanThanh-20170821

(2) https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/rescue-flight-trial-4-life-sentences-not-enough-07282023192509.html .

(3) https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cxrxgql7g0yo

(4) https://www.voatiengviet.com/a/tu-viet-nam-nhin-sang-bau-cu-campuchia/7195222.html

(5) https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/court-treats-case-like-buy-and-sell-inferior-to-strictly-compared-to-the-feudal-period-07182023102737.html

(6) https://baophapluat.vn/vu-an-chuyen-bay-giai-cuu-cuu-dieu-tra-vien-hoang-van-hung-khong-oan-post482810.html

(7) https://sangtao.org/2012/02/15/dung-nhan-cua-dang-dien-mao-ke-thu-ii/

(8) https://www.voatiengviet.com/a/chuyen-bay-giai-cuu-toa-xu-can-bo-khong-co-den-bu-cho-dan/7185622.html

(9) https://vietnamthoibao.org/vntb-trum-cuoi-nao-se-lay-kieu/

(10) https://metaisach.com/giai-cap-moi-milovan-djilas/

(11) https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/magic-wand-in-rescue-flight-scandal-07252023104804.html

(12) https://www.rfavietnam.com/node/7708

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Trần Đông A
Read 5985 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)