Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

07/02/2024

Bao giờ ngưng chiến ở Dải Gaza ?

Ngô Nhân Dụng

Trong khi các gii pháp chính tr trên được tiến hành, quân đi Israel và quân Hamas có th s tiến đến ngưng bn, dù ch d trù trong vòng my tháng.

gaza1

Ngoi trưởng Antony Blinken (trái) gp Th Tướng kiêm Ngoi Trưởng Qatar ti Doha, 6 tháng Hai, trong chuyến công du Trung Đông.

Chiến tranh có th ngưng khi hai bên đu quá mt mi và bên nào cũng có th tuyên b mình chiến thng. Cuc chiến Dải Gaza đang bước vào tình trng này. Sau ba tháng tn công quân Hamas, quân đi Israel cn ngh ngơi, dành sc đ phòng mt Bc khi đưa dân t nn t vùng biên gii vi Lebanon tr v, dù quân Hezbollah vn đe da thường xuyên. Dân Palestine và quân Hamas chc chn mun được ngh sau khi 27.585 người thit mng, con s do b Y tế ca h đưa ra. Yahya Sinwar, th lãnh quân Hamas Gaza, mi tuyên b mun ngưng bn. Ông có th tuyên b chiến thng vì vn sng sót sau khi quân đi Israel truy lùng sut my tháng tri.

Đây là mt cơ hi cho M đóng vai trò trung gian hòa gii và cng c đa v vùng Trung Đông, và hướng các nước trong vùng chú tâm vào vic đi phó vi Iran. Ngoi trưởng M Antony Blinken đang làm con thoi bay qua bay li gia th đô các nước đ đt mc đích này. Ti Doha, th đô Qatar, ông lc quan nói rng "Còn phi c gng rt nhiu nhưng mt cuc thương lượng có th đưa ti tha hip", có Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, ngoi trưởng Qatar chng kiến. Ông Blinken đang c đt bước đu cho din trình hòa gii bng mt cuc "trao đi tù binh !" Lòng dân Israel đang coi vic cu các "con tin" là ưu tiên s mt, cao hơn cuc chiến tiêu dit quân Hamas ca Th tướng Benjamin Netanyahu.

Trong hai tháng qua, nhiu nước Á Rp đã đ ngh ngưng bn trong Dải Gaza, nhưng chính ph Israel t chi. Th tướng Benjamin Netanyahu nói s đánh quân Hamas đến cùng, cho ti khi "toàn thng". Ti Hi đng Bo an Liên Hip Quc, nhiu thành viên cũng kêu gi ngưng bn nhưng, dù Nga và Trung Quc ng h, M đã bác b bng quyn ph quyết.

Quân Hamas s được li nếu ngưng bn vô điu kin ; vì h có thi gi đ cng c vic chng c, chun b cho mt cuc kháng chiến kéo dài t dưới các đường hm kiên c. Quân Israel tin rng h đã phá hy 20 đến 40 phn trăm s đường hm ca Hamas, phn ln phía Bc Gaza, sát biên thùy Israel, theo báo The Wall Street Journal ngày 28/1/2024. Đó là mt h thng phòng th dưới mt đt có th dài 500 cây s, nm 15 đến 20 mét dưới mt đt, vi các đường dây đin, ng dn nước, nhiu đon đ rng cho mt xe hơi đi qua, theo các phóng viên CBS đã quan sát.

Đ ngh ngưng bn b c hai bên bác b. Trước đây, lc lượng Hamas đã nói ch ngưng bn khi nào Israel chm dt tn công ; chính ph Israel cũng không chp nhn ngưng bn nếu chưa tiêu dit hết quân đch. M và Israel đu chng đ ngh ngưng bn, nhưng trong chuyến đi hin nay Ngoi trưởng Blinken đ ngh ngưng bn đ đi li cho các con tin được t do.

Khi quân Hamas tn công Israel ngày 7 tháng 10 năm ngoái, h đã bt 253 người Israel đem v Gaza làm con tin. Tháng 11 năm ngoái, hai bên hưu chiến 4 ngày, 110 người Israel đã được th, đi li vi 240 người Palestine được Israel tr t do. Tình báo Israel ước đoán 32 con tin đã chết trong khi b giam gi trong các đường hm ca quân Hamas, theo báo New York Times. Thân nhân ca các con tin đã biu tình đòi chính ph Netanyahu phi cu h ; vì nếu tiếp tc đánh thì h có th b hành quyết.

Theo bn tin Reuters, trong tun trước, chính ph Qatar đã chuyn đ ngh "trao đi tù binh" cho th lãnh Hamas và rt lc quan khi được h tr li. Cuc trao đi này do các v ch huy tình báo ca M và Israel đ ngh, trong khi hp cùng vi đi din các nước Qatar và Egypt. H đ ngh hai bên ngưng chiến trong 40 ngày, trong thi gian đó Hamas s th các con tin thường dân Israel. Sau đó, các quân nhân Israel b bt s được tr li, cùng vi thi hài nhng con tin đã chết. Đi li Israel s tr t do cho mt s tù binh Palestine đã b giam gi t lâu.

Cuc ngưng chiến 40 ngày có th là cơ hi cho chính ph Israel thay đi. Th tướng Netanyahu, 74 tui, theo mt ch trương cng rn vì chu nh hưởng ca vài v b trưởng thuc các đng phái cc đoan trong chính ph liên hip ca ông. Ông đã khuyến khích người Israel gc Do Thái lp các tri đnh cư bt hp pháp trên đt đai ca người Palestine trong vùng Tây Ngn. Ông không chp nhn "gii pháp hai quc gia", Israel và Palestine sng bên nhau, dù đã được tha thun trong tha ước Oslo gia th tướng Israel, Yitzhak Rabin, và ông Yasir Arafat, th lãnh Mt trn Dải phóng Palestine, ký ti Washington năm 1993.

Đa v ca ông Netanyahu hin không vng vàng. Dân Israel coi ông chu trách nhim lơ là nhim v đ phòng, đ cho quân Hamas m cuc tn công ngày 7 tháng 10 năm ngoái. Mt cuc nghiên cu dư lun ca Đi hc Bar-Ilan cho biết ch có 24% dân chúng nói có th tin vào li nói ca ông, 73% hoàn toàn tin tưởng vào quân đi. Ông Netanyahu có th phi ra tòa v ti lm quyn và tham nhũng. Hin ông gi vng chc th tướng vì Israel đang lâm chiến, các đng đi lp cũng tham gia chính ph đ bày t tinh thn đoàn kết. Nhưng ông Netanyahu s còn ngi ghế th tướng cho đến ngày bu c sp ti, vào tháng 10 năm 2026.

Nahum Barnea, nhà bình lun trên nht báo Yedioth Ahronoth cho biết 80% dân Israel mun ông Netanyahu t chc. Mt cuc nghiên cu dư lun khác nói ch có 15% dân chúng nghĩ ông được tiếp tc làm th tướng sau khi cuc chiến Gaza chm dt. Ông có th mt chc nếu mt đng trong chính ph liên hip rút lui. Đng Likud ca ông chiếm nhiu phiếu nht trong cuc b phiếu tháng 11/2022, nhưng ch đot được 32 ghế. Chính ph liên hip ca ông cùng các đng chính tr khác cũng ch có 64 trong s 120 đi biu trong quc hi, Knesset.

Trong tình trng uy tín ca ông th tướng xung quá thp, chính các đi biu Likud cũng có th đt vn đ tín nhim đ thay thế ông vi mt nhân vt cùng đng. H phi lo lng c đng Likud s mt hết tín nhim trong k bu c ti. Biến c này cũng khó xy ra vì ông Netanyahu rt nhiu th đon chính tr, ông có th kim soát hu hết các đi biu cùng đng !

Ông Netanyahu cũng có th b lt đ nếu mt s lãnh t các đng khác trong chính ph liên hip rút lui. Hai nhân vt quan trng nht là Benny Gantz, mt cu b trưởng quc phòng, và Gadi Eisenkot, tham mưu trưởng liên quân. C hai đu là nhng tướng lãnh được kính trng nhưng quc hi Israel rt phân tán, h khó thu hút được đ phiếu ca các đng khác đ lp chính ph. Cui cùng, ông Netanyahu không th b thay thế tr khi dân chúng Israel đòi hi, vi các cuc biu tình toàn din và liên tc. Đây là điu khó bin minh trong lúc còn chiến tranh. Nhưng dù ông Netanyahu vn ngi đó, các nhà ngoi giao vn có th m đường cho mt tương lai ngưng tiếng súng.

Ngoi trưởng Anh Quc, David Cameron mi đi Beirut gp th tướng Lebanon, ông Najib Mikati. B ngoi giao Anh đã ng ý London có th công nhn quc gia Palestine trước khi Israel chm dt chiến tranh Gaza. Chính ph M cũng có th theo cùng mt chính sách đó.

Trong chuyến du thuyết ca Ngoi trưởng Blinken, ông cho biết s bàn vi các chính ph trong vùng v tương lai gii Gaza sau khi ngưng bn ; trong đó s đ cp ti vai trò ca Chính quyn Palestine. M có th được Á Rp Saudi ng h, lôi kéo theo các nước Á Rp khác. Trước khi cuc chiến Gaza bt đu, Saudi, cũng như Qatar và các vương quc Á Râp khác, đã bt đu mt tiến trình hòa gii, công nhn quc gia Israel. Mt điu kin mà ông hoàng Muhammad bin Salman, người đang thc s nm quyn ti nước này yêu cu, là được ký mt tha ước an ninh h tương vi M. Ông mun đ đ phòng mt cuc chiến tranh vi Iran có th xy ra. Ngoi trưởng Blinken có th đưa vin nh này ra đ Saudi, cùng các nước Á Rp khác, chp nhn hòa gii vi Israel, đ đi li, cuc chiến Gaza s chm dt. Mt đng cơ s thúc đy các quc gia Á Rp là mi đe da ca Iran đi vi c vùng này và đó cũng là mt điu Israel lo ngi.

Joe Biden có th theo đui mc tiêu ca M là thi hành gii pháp hai quc gia, dù ông Netanyahu vn bác b. Như tun báoThe Economist gi ý, ông Biden có th m mt tòa đi s M phía Đông Jerusalem, là nơi được trù tính s là th đô ca nước Palestine khi thành lp mt cách công nhn trước mt quc gia Palestine s thành hình.

Trong khi các gii pháp chính tr trên được tiến hành, quân đi Israel và quân Hamas có th s tiến đến ngưng bn, dù ch d trù trong vòng my tháng. Cuc ngưng bn có th s được gia hn vì quân hai bên đu mt mi và dân Israel không mun sng mãi trong tình trng chiến tranh. Trong khi không còn tiếng bom, đn, các nhà ngoi giao s đóng vai chính, thay cho các ha tin, xe thiết giáp và đi pháo.

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 07/02/2024

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng
Read 274 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)