Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

23/02/2017

Thấy gì từ vụ sinh viên bị đình chỉ học vì photo sách ?

Cao Huy Huân

Mới đây cư dân mng và báo chí có dịp nhn nháo khi mt sinh viên năm thứ hai khoa Lut dân s khóa 40, va b Đi hc Lut thành ph H Chí Minh ra quyết đnh đình ch mt năm hc vì mang tám cun giáo trình photo vào trường. T câu chuyn liên quan đến bn quyn sách này, li thy nhng quy định và cách ng x trước các vn đ s hu trí tu ti Vit Nam đang có nhiu vn đ cn quan tâm.

sinhvien1

Nhà sách ở Vit Nam. (nh tư liu)

Thứ nht là cách ng x vi tài sn trí tu ca mi người, trong đó có gii trí thc. Rõ ràng, khi Vit Nam hi nhp càng sâu rng thì vn đ s hu trí tuệ càng tr nên quan trng. Trên thế gii, các quy đnh v s hu trí tu rt nghiêm ngt và cht ch, ngay c chuyn v bn quyn sách là mt ví d đin hình. Vic photo nguyên mt quyn sách ti nhiu quc gia hin là điu cm. Ngay c vic scan tài liệu bn quyn, vi nhiu trường đi hc cũng ch tách thành tng chương ch không gp chung thành mt bn đy đ. Sinh viên các trường đi hc ti các nước Châu Âu và M khi vào trường được dy rt k v các quy đnh về bn quyn, trong khi thy cô luôn làm gương mu cho các sinh viên trong vic tôn trng quyn tác gi.

Nói một cách khách quan, hành vi photo nguyên quyn, và photo hàng lot sách có liên quan đến vn đ bn quyn, dù không đáng b x pht đình ch hc tp, thì qua trường hp ln này, cũng là hành vi sai quấy và cn được điu chnh bng vic giáo dc đnh hướng, hoc áp dng các mc pht tài chính, ví d phi np cho cơ quan ch qun bn quyn sách mt s tin pht nht đnh. Thường thì Châu Âu s tin pht có khi gp vài ln đến hàng chc ln giá tr quyn sách mi. Đó là cách đưa ý thc t giác tôn trng quyn s hu trí tu đến vi người dân nói chung và các em hc sinh, sinh viên nói riêng.

Thứ hai là cách ng x ca nhà trường v vn đ bn quyn. Dù sau khi dư lun và gii lut sư lên tiếng gây áp lc mnh, Hiu trưởng Đi hc Lut đã cân nhc kh năng có th gim k lut cho em sinh viên vì không có tin mua sách phi photo, tuy nhiên ngay cách ra quyết đnh ca trường cũng là không chun mc. Là trường đi hc v lut, l ra trường này phải biết lý gii câu chuyn mt theo tinh thần thượng tôn pháp lut, nghĩa là ch ra quy trình và hình thc k lut là hp lý ; ch không phi ch áp đt các quy đnh ca nhà trường còn gây tranh cãi đ áp đo sinh viên vi phm. Tr li báo chí, bà Mai Hồng Quỳ, Hiu trưởng Trường Đại học Lut, nói vi báo chí rng đáng l vi vi phm này là buc thôi hc nhưng trường đã xem xét mi gim xung còn đình ch mt năm. Chng có mt trường lut nào gii quyết mt v vi phm bn quyn sách đơn gin thành một v n ào, cưỡng tình đot lý như vy. L ra bà Quỳ phi ch ra tám quyn sách được photo thuc quyn qun lý trí tu ca ai ? Có phi ca riêng trường đi hc này hay không ? Vic photo như vy gây tác hi hay hu qu như thế nào ? T đó mi chiếu theo các quy định mà x.

Cần nh rng không phi trường đi hc nào cũng có quyn cm sinh viên photo sách đ hc, mà ch có người qun lý bn quyn sách mi được phép. C thy sách photo mà pht, thì pht vy là sai. Gi s người qun lý bn quyn sách cho phép sinh viên photo 1 quyển đ hc thì dù trường đi hc lut có dùng giáo trình đó đ dy, thì cũng không th cm sinh viên photo mt bn đ hc thay vì mua sách gc.

Ngoài ra, xét về mc đ nghiêm trng ca v vic, thì vic đình ch hc tập mt năm càng sai. Nhìn vào quy định của B Giáo dc Vit Nam, có ghi rt rõ rng đình ch hc tp có thi hn chỉ được áp dng trong ba trường hp : a) đang b cnh cáo mà vn vi phm ; b) vi phm nghiêm trng các hành vi sinh viên không được làm ; c) vi phm pháp lut b x pht tù nhưng cho hưởng án treo. Trường hp em sinh viên photo sách b bt ln đu, dù có tám quyn nhưng là nhng quyn khác nhau, không có du hiu kinh doanh mua bán gây tn tht nghiêm trng đến người nm quyn xut bn... thì hà c gì li đình ch hc. Vic đình ch mt cách máy móc và có du hiu vi phm quy đnh ca B Giáo dc buc dư lun phi đt ra nhng nghi vn v kh năng "giết gà da kh" m đường cho kh năng thương mi sách v giáo trình ca trường.

Một vn đ quan trng không kém là cách ng x ca sinh viên khi bị trường hc x lý k lut. Tôi quan sát thy, kh năng phn ng ca sinh viên Vit Nam trước các quyết đnh k lut ca trường hc là khá thp. Không biết có phi là các em chu s qun thúc t nh, có em b thy cô cho ăn roi cũng cn răn chu đau, đâm ra cứ nghe k lut là s hãi mà quên cách t v chính đáng hay không. nước ngoài, khi nhận được mt thư pht hay thư đòi bi thường v bn quyn phim nh, sách v, sinh viên có quyn khiếu ni ngược li nếu thy mình oan c hay b pht quá mức quy định. M rng ra thái đ này, vic sinh viên không chp thun và khiếu ni mt quyết đnh k lut không chính đáng vi mình là chuyn bình thường. Tuy nhiên, ngoài vic nhn li và đ dư lun lên tiếng bo v, em sinh viên trường lut li không dám (chứ không phi là không biết) lên tiếng đ tự bảo v. Phi chăng sau em đang có mt ni s vô hình ?

Tựu trung, người dân cn được giáo dc chu đáo hơn v ý thc tôn trng s hu trí tu, trong khi bên thc thi quy đnh x pht phi tnh táo và công tâm suy xét. Tránh để nhng trường hp va không hp lý, va chng hp tình như trường hp ca trường Đại hc Lut vi mt em sinh viên nghèo khó.

Cao Huy Huân

Nguồn : VOA, 23/02/2017

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Cao Huy Huân
Read 281 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)