Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Quốc tế

27/07/2018

Nạn nhân của chính sách cho vay của Trung Quốc

Tổng hợp

Châu Phi : Lc đa quan trng v đa chính tr đi vi Trung Quc (RFI, 26/07/2018)

Ch tch Trung Quc Tp Cn Bình bt đu chui viếng thăm cp nhà nước : bt đu t vùng Vnh cùng my nước Châu Phi trước khi đến d thượng đnh ln th 10 ca nhóm BRICS, nhóm các nn kinh tế mi tri dy, ti Johannesburg (Nam Phi) ngày th Tư 25/07/2018, vi đim dng cui cùng là chuyến thăm «hu ngh» đo Maurice.

no1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình duyệt hàng quân danh dự Sénégal, ngày 21/07/2018. Reuters/Mikal McAllister

Tuy nhiên, chng dng Châu Phi mi chính là tâm đim chú ý và quan sát ca nhiu tác gi và tác nhân : Nhà báo, gii nghiên cu đa chính tr, chuyên gia kinh tế, các nhà tư vn, ngoi giao và chuyên gia v vn đ chiến lược...

Bi vì ngay t đu thế k XXI này, Trung Quc đã t ra rt «hào phóng» khi t đ tín dng vào Châu Phi, tr thành «đi tác kinh tế s mt» ca Châu lc và đương nhiên cũng là «ch n» hàng đu đây. Theo s liu thng kê, thì khon tín dng Bc Kinh cp cho Châu lc này đã lên đến 140 t đô la, k t năm 2000.

Và cũng không ít ln Trung Quc đã «ni rng hu bao» xóa n cho các nước Châu Phi. C th là ti din đàn Hp tác Châu Phi Trung Quc Addis-Abeda năm 2003 nhm xác đnh mt kế hoch hành đng giai đon 2004-2006, Bc Kinh đã quyết đnh xóa n cho 31 quc gia vi tng tr giá 10,5 t nhân dân t.

S hu ho và hào phóng này ca Trung Quc đi vi Châu Phi không phi là mi mà đã có t hơn na thế k qua, ngay t sau hi ngh Phong trào các nước không liên kết Bandung năm 1955, ti Indonesia. Các chính sách đi ngoi ca Trung Quc vi Châu Phi thay đi theo tng mc tiêu chính tr : đi t quan h hu ngh, hp tác song phương, đi tác mi....

Nht là, ngay t nhng năm 2000, vi chính sách «Going Global Strategy», Bc Kinh đã tht cht hơn na quan h hp tác vi nhiu nước Châu Phi. S hin din ca Trung Quc ti đây ngày càng đông đo và mnh m trên nhiu lĩnh vc đi t kinh tế cho đến c chính tr đc bit trong quc phòng.

Tr li phng vn ban tiếng Pháp đài RFI, chuyên gia Adama Gaye, cho rng chuyến công du Châu Phi này, chuyến công du đu tiên k t khi ông Tp Cn Bình tái đc c hi tháng Ba năm 2018 vi nhim k vô thi hn, cho thy là đi vi ch tch Trung Quc, ngoài vic hp tác kinh tế, thì chính v thế đa chính tr ca Châu lc mi đáng quan tâm. Nht là đ đi mt vi các cường quc phương Tây.

RFI : Trung Quc là đi tác kinh tế hàng đu ca Châu Phi k t 2009. Vy phi chăng Trung Quc cũng đang tr thành mt đi tác quân s ?

Adama Gaye : Hoàn toàn đúng. Có mt s tái trin khai trong quan h quc tế và Trung Quc. Thc vy, Trung Quc là đi tượng b phn bác rt mnh m, nht là t phía nước M ca Donald Trump. Nguyên th M coi Trung Quc là k thù, là đi th cnh tranh chiến lược trong thế k 21 này. Do vy, Trung Quc cn phi tìm ra nhng con đường khác đ t bo v, đ bo v ngun cung ng nguyên nhiên liu.

Đt nước 1,3 t người này không có ngun tài nguyên thiên nhiên, ch có 7% đt canh tác và gp rt nhiu khó khăn v ngun cung ng nước. Do vy, Trung Quc cn bo đm an ninh, an ninh v các ngun cung ng, an ninh trong xut khu và thm chí c an ninh v ngun nhân lc được xut khu ra bên ngoài.

Đến mc Trung Quc cn có quan h đa chiến lược vi Châu Phi. Chính vì thế Trung Quc đã xây dng mt căn c quân s Djibouti và đng thi tiến hành d án "Mt vành đai Mt con đường", chy t Trung Á xung Châu Phi, và đc bit là đi qua các cng ca Châu Phi cũng như là các tuyến đường st. Có như vy, nếu Hoa K quyết đnh phong ta mt s eo bin quan trng đi vi thương mi quc tế và nht là đi vi trao đi thương mi ca Trung Quc, ví d như eo bin Ormuz, thì Trung Quc s không b đng.

Chính vì thế mà Châu Phi nm trong chính sách đi ngoi năng đng ca các lãnh đo Bc Kinh, như là mt lc đa đa chiến lược quan trng đi vi vn mnh ca Trung Quc, an ninh và tương lai lâu dài ca nước này.

RFI : Điu đó có nghĩa là quan h gia Trung Quc và các Châu Phi biến đi mnh ?

Adama Gaye : Có nhng lun thuyết vn gi nguyên, c th là Trung Quc s không can thip vào công vic ni b, rng quan h cp Nhà nước có vai trò quan trng và Trung Quc cho rng chính sách mt nước Trung Hoa duy nht, trong đó có Đài Loan là không th thương lượng được. Và lp lun đôi bên cùng có li s tiếp tc được áp dng.

Tuy nhiên, điu hin nay thay đi, đó là có mt hoàng đế mi ti Trung Quc. Tp Cn Bình có các quyn lc mà nhng nhà lãnh đo Trung Quc gn đây không bao gi có. Do vy, ông ta ti Châu Phi trong ánh hào quang ca quy chế này. Như vy, ông ta thế mnh khi tiến hành đàm phán trên lc đa Châu Phi, và ông ta cũng ti đây đ th tìm kiếm các đng minh chiến lược trong mt cuc cnh tranh trên phm vi toàn cu.

Qu thc là Trung Quc vươn lên như mt cường quc ca thế k 21. Do vy, Trung Quc cn xem xét li mi quan h vi lc đa Châu Phi. Cn phi nói rng các nước Châu Phi cũng ch đi nhiu s hp tác này hơn là vic làm tái hin mt mô hình tân thuc đa.

Tôi nghĩ rng đã đến lúc các nước Châu Phi cn có mt cuc đi thoi khách quan và thng thn, đòi hi mt mi quan h mt cân đi ít hơn, sao cho khu hiu các bên cùng có li không ch dng li li nói mà thc s được thc hin trong các vic làm và chính sách.

RFI : Theo ông thì liu thế gii có th hướng ti mt tiến trình toàn cu hóa do Trung Quc thng tr ?

Adama Gaye : Đương nhiên. Trong tương lai, chính Trung Quc là giai đon ch cht, giai đon nn tng. Đi vi tương lai ca Trung Quc, Châu Phi nm trong s các đng minh mà Bc Kinh mun có bên cnh h, bi vì 54 quc gia Châu Phi có th luôn luôn ng cu Trung Quc, như trường hp đã tng xy ra, liên quan đến vic Trung Quc được quyn tr li tham d Đi Hi Đng Liên Hip Quc ngày 25/10/1971.

Mt khác, Trung Quc biết rng lc đa Châu Phi có ngun thiên phú v dân s, nguyên liu, nht là các m qung hiếm, vai trò đa chiến lược liên quan đến cuc chiến chng khng b, cũng như quan nim được gn như tt c mi người chp nhn, theo đó thế k 21 s không th phát trin mà không có Châu Phi, do vy, Trung Quc tìm cách to dng v thế ca mình ti Châu Phi và đó là ý nghĩa ca chuyến viếng thăm này.

Gi đây, Trung Quc nói vi các nước Châu Phi rng "chúng tôi có mt mô hình, thm chí chúng tôi có c các đi tác và tác nhân có th ti thc hin nhng gì mà các bn mun hp tác vi chúng tôi". Cũng đng quên vic trin khai cơ chế tài chính cùng vi Ngân Hàng Phát Trin Trung Quc hoc vi Ngân Hàng H Tng Cơ S Châu Á. Đó là quyết tâm ca Trung Quc thoát ra khi khuôn kh t do thương mi mà các cường quc phương Tây đã kim soát trong mt thi gian dài.

Trong cái lp lun, luôn luôn được nhc li, theo đó Trung Quc vn là mt quc gia đang phát trin, bt k nhng gì người ta nói và do vy, v trí t nhiên ca nước này là bên cnh các nước đang phát trin. Lp lun và nhng din thuyết kiu này giúp gt b nhng điu kin bt buc và coi các nước Châu Phi là nhng quc gia bình đng. Chính vi lp lun mang tính tiếp th này mà Trung Quc ti giúp đ các nước Châu Phi. Trong khi đó, cho ti lúc này, các nước phương Tây, vn nng n đu óc ch đo, không làm sao hiu được rng có mt Châu Phi đang cn vươn lên, phát trin, mun đc lp và mun được nói chuyn mt cách t do vi các đi tác bên ngoài.

Minh Anh

-----

* Ông Adama Gaye là chuyên gia v quan h Trung Quc và Châu Phi, và cũng là tác gi tp sách «Demain, la nouvelle Afrique» (Tm dch là Ngày mai, mt Châu Phi mi) do nhà xut bn Harmattan phát hành.

*********************

Philippines vỡ mộng đầu tư Trung Quốc (RFA, 26/07/2018)

Cách đây gn hai năm, Trung Quc đã ha s đu tư tng cng 24 t đôla vào Philippines, nhưng cho đến nay hu như chng có d án nào được thc hin, khiến dư lun nước này ngày càng lo ngi là tng thng Rodrigo Duterte đã bán r ch quyn quc gia mà không nhn được gì đáng k t Bc Kinh.

no2

nh minh ha. Reuters

Tuy Trung Quc là bn hàng ln nht ca Philippines, nhưng v đu tư trc tiếp thì nước này hin vn thua Nht Bn, Hoa K, Hà Lan, Hàn Quc và Singapore. Tình hình cũng s chng có gì thay đi trong thi gian ti.

Theo hãng tin Bloomberg, trong s 27 hp đng được ký kết gia Trung Quc vi Philippines nhân chuyến viếng thăm ca tng thng Duterte Bc Kinh vào tháng 10/2016, Trung Quc ban đu đng ý cp các khon vay vi lãi sut thp tng cng 9 t đôla, cng thêm 15 t đôla tr giá đu tư trc tiếp t các công ty Trung Quc vào các d án đường st, hi cng, năng lượng và khai thác m. Nhưng Bc Kinh lúc đó không nói rõ thi hn thc hin các hp đng này.

Cho đến nay, Philippines ch mi hoàn tt mt hip đnh v khon vay 73 triu đôla ca Trung Quc cho mt d án thy li mt vùng phía bc th đô Manila, theo li b trưởng Kế hoch hóa kinh tế Ernesto Pernia. Hai cây cu Manila được xây vi ngun tài tr 75 triu đôla ca Trung Quc thì mi va được khánh thành vào tun trước.

Nhưng nhiu hp đng ln rt cuc chng được thc hin. Vào tháng 10/2016, công ty Greenergy Developpment ca Philippines đã ký vi công ty Power China mt hip đnh v d án nhà máy thy đin 300 megawatt vi kinh phí 1 t đôla. Sau nhiu ln Power China xin lùi li thi hn xây nhà máy thy đin mà vn không thy khi công, công ty Philippines đã buc phi chm dt hip đnh và nay đang nh mt công ty Hng Kông giúp hoàn tt d án này.

Ngay c d án ti Davao, quê hương ca tng thng Duterte, d án 780 triu đôla xây 3 đo nhân to, cũng đã b đình ch vào năm ngoái, sau khi th trưởng thành ph này và cũng là con gái tng thng Philippines, Sara Duterte-Carpio, tuyên b là sau khi xem xét li, h mi thy là d án này không có li.

Trong mt cuc hp báo gn đây, b trưởng Pernia cho biết là tiến trình tiếp nhn vn vay ca Trung Quc có v như chm hơn so vi vic tiếp nhn tài tr t các nước khác như Nht Bn. Nhưng b Ngoi giao Trung Quc đã bác b cáo buc là nước này đã không thc hin đúng các cam kết v đu tư vào Philippines, khng đnh rng quan h gia hai nước đang tiếp tc được tăng cường.

Hãng tin Bloomberg nhc li tng thng Duterte vn luôn nói rng tr giúp tài chính ca Trung Quc là lý do chính khiến Manila xoay trc sang Bc Kinh, không còn da vào đng minh Hoa K na. Chuyến đi thăm Bc Kinh ca ông Duterte năm 2016 đã là mt bước ngot quan trng, khng đnh xu hướng chia tay vi M và quay sang Trung Quc.

Nhng người ch trích tng thng Philippines cáo buc ông là đã không có hành đng đáp tr kiên quyết sau khi Bc Kinh cho oanh tc cơ đáp xung đo Phú Lâm (Hoàng Sa) và tăng cường s hin din trên đo Cây (Trường Sa), mt đo mà Manila cũng khng đnh ch quyn.

Uy tín ca Trung Quc đi vi công lun Philippines đã st gim mnh, rơi xung mc thp nht k t tháng 04/2016, tc là thi đim trước khi ông Duterte đc c tng thng, theo kết qu mt cuc thăm dò được thc hin vào cui tháng 6. Gn 9/10 s người được hi mun là, đi vi Trung Quc, Philippines phi có hành đng xác quyết nhng đòi hi ch quyn ca nước này Bin Đông.

Thanh Phương

Quay lại trang chủ
Read 436 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)