Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Văn hóa

16/02/2021

Ba tôi : Tết, Học và Tin

Phạm Phú Khải

Sáng th Sáu 12 tháng Hai, tc mng mt Tết Nguyên Đán, Trung Quc đã chính thccm BBC World News. S kin này xy ra mt tun sau khi Bc Kinh đe da tr đũa vic Anhthu hi giy phép phát sóng gn đây đi vi CGTN thuc s hu nhà nước Trung Quc. Đc tin này vào ngày đu năm, nó càng làm tôi nghĩ đến b tôi nhiu hơn vào dp Tết.

batoi0

Ngày Tết sum vầy - Ảnh minh họa 

Như mi năm, anh ch em chúng tôi, và các cháu chc trong gia đình, t hp vi nhau chung quanh m tôi đ đón giao tha, mng chúc nhau và chúc tui th ca m tôi.

Vài năm gn nay, nhiu anh ch tôi đã thăng chc. Có anh thành ông ni ông ngoi. Có ch thành bà ni bà ngoi. Vy mà, Tết đến, các ông/bà ni/ngoài này vn bu quanh m tôi, chuyn trò như bp rang. Năm nay, chúng tôi nhc li nhiu k nim xưa. Phn ln xoay quanh b tôi.

Tôi ri xa b tôi lúc còn nh, và lúc được đoàn t vi ông thì đang trong thi k tích cc hot đng xã hi, do đó không bên ông nhiu. Nên nhng k nim v ông không nhiu, và ngày càng phai nht theo thi gian.

Tuy nhiên, có ba điu nh nht v ba tôi, là : đánh bài ; hc hi và thông tin.

Trước hết, xin thú tht rng trong t đ tường thì ba tôi không đam mê c bc, rượu chè, thuc lá. Còn đàn bà thì chc hn ch có ba biết. Riêng v c bc, tuy không đam mê, ông vn cho phép con cái chơi trong nhng ngày Tết, mng 1 đến 3. Sau đó không được đng đến bài na. Ông cũng không ngoi l. Còn ai phá l thì sé b khin trách nng lm.

Hi nh, có l không có gì vui bng chơi bài vi ba tôi. C nhà, t má đến 10 đa con, đu mun thng ba. Hu như ai trong anh ch em chúng tôi đu biết ăn gian. Má tôi cũng vy. Má li luôn mun đi bài đ cho các con mình được bài tt, đ ăn ba tôi. Thế mà hu như năm nào ba tôi cũng hên, và cũng ăn. Ông lì xì cho má và 10 đa con xong ri, thì gia đình chúng tôi nhp sòng. Ông làm ch sòng bài, và hu như chưa năm nào thua. Khi bài ông tt, ông gi v nn bài tht lâu, có v đăm chiêu lm. Ông c đ cho chúng tôi đi bài nhau, đa 21, 20, linh, v.v… Thế mà bài ông phn ln đu trên cơ. Vi my chc con mt nhìn chăm chút thì ông không th nào đi bài được. Thế là ông lùa hết tin đt ca chúng tôi vào dưới đôi chân mình. Chúng tôi đinh ninh mình thng, phn đi ti sao ông ly tin chúng tôi, cho đến khi ông bày bài ra. Cũng có lúc, ông gi b lùa hết tin vào trong lòng mình, đ ri khi bày bài mình ra thì nó đã… quát ri. Ri tr li tin cho chúng tôi, k c tin thng.

Vy đó, chơi bài vi ba tôi có l là nhng ngày Tết hào hng và vui nhn nht. Cho đến gi nghĩ li, vn không th nào quên nhng k nim 30, 40 năm v trước này.

Điu kế tiếp là vn đ hc. Hiếm khi nào thy ba tôi ngh ngơi. Nhng ngày trước Tết, ông bt tt c đu phi tham gia dn dp nhà ca sch s, t trong ra ngoài. Ông không làm vic này cũng vic khác. Không vic đu óc cũng vic chân tay. Sau cơm ti, mt quá, không có đin, thì ông mi chu nm trước hiên nhà, lu trên. Cũng có khi cn gì gp quá thì thp đèn du đ làm vic. Viết thư, làm s sách, tính toán vic này kia, ông đu chép hết xung giy. Ít có ai viết nhiu như ông. Viết hết thư cho người này đến người khác. Nhng thư ông viết riêng cho m tôi và 10 đa con còn nhiu hơn tt c chúng tôi viết cho ông. Ông sp xếp riêng tt c h sơ và tài liu liên quan ca tng người con. Sau này ông mt thì chúng tôi mi biết được rng, ngoài chúng tôi ra, bn bè ca ông và các anh ch em h hàng gi ba tôi là chú, cũng nhn thư ba tôi nhiu lm.

Ông đc và hc sut ngày. Và ông cũng đt ra tiêu chun như thế cho con mình. Gn Tết, khi các gia đình khác được ngh ngơi ăn Tết, chúng tôi nếu không làm chuyn nhà thì phi làm gì đó. Phi hc, ngoi tr đêm Giao tha và ba mng Tết. Thy chúng tôi ngi không, ông chu không được. Phi chăng vì thế mà bây gi tôi cm thy ging tính này ca ba tôi lm. Ngi yên chu không được. Thy v và con như thế cũng không chu được. Lúc nào cũng thc mc, cũng hi, hoc t hi, ti sao không dùng thì gi đ đc, đ hc, có hu ích hơn không. Bây gi tuy biết làm mà không ngh là điu không nên, tht ra là điu có hi na, nhưng tôi vn chưa b qua thói quen và tư duy này.

Vì ham hc nên ba tôi cũng theo dõi tin tc thường xuyên. Món ăn tinh thn ca ông thi thp niên 1970 đến 1990, nht là sau 30 tháng Tư năm 1975, là đài BBC và đài VOA. Nhng khi bt được đài, điu cm k lúc đó, ba tôi vui mng lm. Thường, nó trúng vào dp ăn trưa hay ăn ti. Chúng tôi ngi đi ba, có khi na tiếng, có khi c tiếng, xong ri thì ông mi chu ăn. Có khi m tôi hay các anh ch em bn phi đi làm nên không th ch được. Lúc đó chúng tôi đ dành phn cơm cho ba. Cơm ngui, ăn mt mình, dù không mun, nhưng ông cũng không mun b l cơ hi nghe đài.

Nghe xong tin gì quan trng hoc hay hay, ông tìm cách chia s vi anh ch em chúng tôi. Có nhng tin tc hay vn đ tế nh, ông cũng tìm cách chia s cho các anh ch ln, ri cho các con nh biết, nhưng luôn cũng dn dò k lưỡng đ khi ra ngoài chúng tôi không l ming "khai báo". Kh vy. T do thông tin còn không có, hung gì t do ngôn lun. My chc năm v trước, và hin nay, v cơ bn, hoàn cnh đt nước dưới chế đ này không thay đi nhiu. Nếu biết mt ngôn ng khác như tiếng Anh hoc tiếng Pháp thì đ hơn. Ba tôi cũng được hc trường Pháp nên có l đ phn nào.

VOA là cơ quan truyn thông công cng ln nht ca M, phát sóng đu tiên vào năm 1942, gia thi đim Thế Chiến II. Tng thng Franklin Delano Roosevelt nhìn thy được tm quan trng ca vn đ thông tin, đc bit nhm đến đa bàn Đc đ to nh hưởng. Chương trình VOA Vit ng được phát thanh t năm 1943 đến năm 1946, nhưng b gián đon, và đến năm 1951,Ban Vit ng bt đu hot đng liên tc cho đến nay. BBC là cơ quan truyn thông ln nht toàn cu, phát sóng đu tiên vào tháng 11 năm 1922. Chương trìnhVit ng đã phát sóng t ngày 6 tháng Giêng năm 1952. C hai cơ quan truyn thông này đã đóng góp vô cùng to ln, v kiến thc và thông tin, đến thính gi và đc gi trên toàn cu t 80 đến 100 năm qua.

Hôm nay, mng mt Tết, t tp quanh m tôi, nghe k nhng k nim v ba tôi. Nh ông tht nhiu. Chúng tôi gm m và con, cháu, chc kéo nhau ra thăm m ba. Cho nên khi nghe tin Trung Quc đã quyết đnh cm chương trình tin tc ca BBC (BBC World News), nó cũng làm tôi chùng lòng.

Hn nhiên, không có cơ quan truyn thông nào hoàn toàn trung thc, khách quan, không thiên v hay đnh kiến. Tt c các sn phm truyn thông là do con người làm ra, không phi máy móc. Đã là người thì không th nào khách quan hoàn toàn. Nhưng dù sao, trong thi đi thông tin tràn ngp và các tin gi và tuyên truyn lan tràn sâu rng, thì BBC, VOA, RFA, RFI, v.v là các cơ quan truyn thông kh tín nht có th. Bi vì nó phi chu trách nhim trước pháp lut và được kim soát nghiêm khc t các cơ quan lp pháp và hành pháp.

Cũng như các th chế chính tr đã có, dân ch không h là mt h thng chính tr hoàn ho nhưng nó là cái ít ti t nht hin nay, so vi nhng cái đã được th nghim, như Winston Churchill tng nói. Các cơ quan truyn thông như BBC, VOA, RFA, RFI, ABC, SBS v.v là nhng cái t ti t nht" trong nhng cái đã có, bi vì nó không b li nhun hay thương mi hóa tác đng, và đc lp hơn hn các cơ quan truyn thông tư nhân hay tp đoàn khác.

BBC World News, Anh, Vit hay Hoa ng v.v là các món ăn tinh thn ca hàng trăm triu người trên toàn thế gii, nht là nhng nơi thiếu t do ngôn lun, báo chí, truyn thông. Tt nhiên nhng ai mun nghe vn có th vượt tường la hoc dùng VPN v.v đ theo dõi, nếu h mun. Nhưng đây là nhng khó khăn mà các chế đ đc tài to ra đ làm người ta nn, mt, ri b cuc

Nghĩ v nhng người dân chu khó nhưng li chu thit thòi này, nht là vào đu năm mi, năm Tân Su, tôi li nghĩ đến ba tôi.

T do thông tin cũng phi tr giá tht đt, nếu mun có nó.

Phạm Phú Khải

Nguồn : VOA, 12/02/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Phạm Phú Khải
Read 28 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)