Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Việt Nam

12/06/2020

Phí rác thải tính theo kí-lô, "Từ điển ẩu tả"

RFA tồng hợp

Sửa luật thu phí rác sinh hoạt theo kilogram có giúp giảm thiểu ô nhiễm ? (RFA, 12/06/2020)

Sẽ thu phí rác thải sinh hoạt theo kg

Trong thảo luận tổ tại phiên họp Quốc hội vào sáng ngày 11/6, Bộ trưởng Tài nguyên và môi trường cho biết Việt Nam hiện có đến 40% rác sinh hoạt là thành phần thực phẩm, hữu cơ và vật liệu có thể tái chế. Do đó, chất thải rắn sinh hoạt không phải là bỏ đi mà là một dạng tài nguyên. Ông Trần Hồng Hà nhấn mạnh rằng để sử dụng loại tài nguyên này, phải đồng bộ từ phân loại rác từ đầu nguồn (hộ dân) và công nghệ xử lý rác không chôn lấp.

tudien1

Một công nhân môi trường thu gom rác và các vật phẩm tái chế dọc theo kênh Tô Lịch, ở Hà Nội. Hình chụp ngày 18/2/13. AFP

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà nói thêm rằng tại Việt Nam, người dân chỉ phải chịu một phần kinh phí thu gom, nhà nước sẽ chi trả phần chính. Tuy nhiên, khi đời sống người dân tăng lên, sẽ trả cả chi phí này.

Theo Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) quy định, Việt Nam sẽ thu phí rác thải sinh hoạt theo khối lượng, chứ không tính theo bình quân đầu người hay hộ gia đình như lâu nay. Kinh phí thu gom và xử lý rác sinh hoạt, sẽ được thu thông qua việc bán bao bì chứa chất thải, và phải bảo đảm ít nhất 20% chi phí cho công tác này.

Đài RFA ghi nhận qua các trang fanpage của báo giới chính thống, rất điều độc giả bày tỏ sự hoang mang lẫn thắc mắc về quy định mới thu phí rác thải sinh hoạt theo kg trong Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi). Không ít người lên tiếng rằng "Cái gì cũng thu mà môi trường ngày càng ô nhiễm !".

Ngay sau khi nhe được thông tin vừa nêu, chị Thuận ở Long An lên tiếng với RFA rằng chị và người dân trong xóm nơi chi cư ngụ sẽ không ngạc nhiên khi các loại thuế phí tăng lên hàng năm. Tuy nhiên, thông tin phí rác thải sinh hoạt thu theo kg phần nào đó khiến cho chị và bà con xung quanh suy luận đó là một cách tận thu. Chị Thuận chia sẻ :

"Năm rồi đã thấy thông báo là năm nay sẽ thu tiền rác 60 ngàn đồng/tháng. Từ 30 ngàn lên 45 ngàn rồi lên 60 ngàn thì mình cũng chuẩn bị sẵn tinh thần là điện, nước, gas…những mặt hàng thiết yếu sẽ tăng. Bây giờ họ đưa vô tiền rác nữa. Trong thuế môi trường, nước cũng vậy : hồi xưa có 10% và sau này cộng thêm 5% phí bảo vệ môi trường nữa, thành ra tổng cộng là 15%. Bây giờ có rất nhiều hình thức họ muốn tận dụng để thu tiền".

Học theo mô hình của Nhật Bản ?

Báo mạng Vietnamnet.vn, vào ngày 12/6, đăng tải một bài viết của bạn đọc Nguyễn Quốc Vương. Bài viết có nhan đề "Thu phí rác sinh hoạt theo kilogram, Nhật cũng làm sao ở ta lại phản đối ?". Tác giả Nguyễn Quốc Vương trong bài viết cho biết rằng đã rất ngạc nhiên khi thấy thành phố rất sạch sẽ, ít rác trong thời gian sống ở Nhật. Qua tìm hiểu, tác giả nhận thấy để hạn chế rác thải ở xứ Mặt Trời Mọc, các cơ quan chức năng của Nhật cần đến nhiều biện pháp đồng bộ như hệ thống xử lý, thói quen sinh hoạt sạch sẽ, lành mạnh, tiết kiệm, chính sách thuế môi trường hợp lý... Nguyễn Quốc Vương cho biết thêm hiện một số địa phương ở Nhật đã thực hiện tính phí đổ rác theo kg, chẳng hạn như Kyoto. Và, việc tính phí có tác dụng làm cho người dân có lối sống thân thiện với môi trường, hạn chế rác thải.

Đài RFA liên lạc với chị Hương, hiện đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Nói về vấn đề rác thải sinh hoạt ở Nhật, chị Hương cho biết :

"Bên này muốn vứt rác thì mỗi thành phố có một loại túi rác riêng. Mình phải mua loại túi rác đó, phải nhét rác vào đó rồi mới được đi vứt. Mình không được để vào túi rác bình thường. Rác đốt được và rác không đốt được. Còn những rác nào mà tái chế được thì mình phải mang thẳng đến khu phân loại. Khu đấy để tái chế rác thì mình phải rửa sạch sẽ và mình mang đến để đấy".

Chị Hương cho biết trong một tuần vứt rác 2 lần và trung bình một tháng chị tốn khoảng 150 Yên Nhật, (tương đương khỏang 30 ngàn VND) để mua 10 túi rác sử dụng. Ngoài số tiền mua túi rác thì tại thành phố nơi chị cư ngụ không phải đóng phí rác thải sinh hoạt. Bởi vì chi phí rác thải đã bao gồm trong tiền đóng thuế thị dân của thành phố cho phúc lợi xã hội, đường xá, cầu cống, môi trường…

Qua chia sẻ của chị Thuận ở Long An mỗi tháng trả phí rác thải là 60 ngàn đồng. Và chị Hương ở Nhật, tiêu tốn 30 ngàn đồng cho việc vứt rác. Trong khi thu nhập bình quân theo đầu người tại Việt Nam trong năm 2018 vào khoảng 58,5 triệu đồng (tương đương hơn 2.500 USD) và ở Nhật là khoảng xấp xỉ 4,4 triệu yên (tương đương hơn 40.500 USD), theo số liệu công bố của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

Nếu một phép tính so sánh đơn giản được đưa ra thì có vẻ như người dân Nhật thu nhập cao gấp 16 lần thu nhập của người Việt Nam. Tuy nhiên, mỗi hộ gia đình ở Nhật chi cho rác thải hàng tháng bằng một nửa ở Việt Nam.

tudien2

Biểu tỉnh phản đối công ty Formosa đổ chất thải gây ô nhiễm môi trường biển miền Trung ở Hà Nội hôm 1/5/2016. AFP

Hiệu quả hay không ?

Tác giả Nguyễn Quốc Vương của bài báo đăng trên Vietnamnet, hôm 12/6, lại cho rằng ở Việt Nam không thể thực hiện thu phí rác thải theo kg giống Nhật với lập luận tại Việt Nam, ai sẽ giám sát chuyện cân đo, ai sẽ giám sát phân loại, cũng như có tính đến phương án vì dân không muốn mất tiền nên sẽ vứt rác lung tung thay vì đổ tử tế không ?

Tác giả Nguyễn Quốc Vương còn đưa ra hai nguyên nhân để xác định rằng việc thu phí rác thải theo kg nhằm mục đích nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường của người dân tại Việt Nam là không được hiệu quả. Nguyên nhân thứ nhất, nếu không nghiên cứu kỹ thì chỉ làm phần bề ngoài mà phần kỹ thuật phía sau không hề học được. Thứ hai nữa là dùng tiểu xảo du nhập kỹ thuật nước ngoài nhưng lái đi để trục lợi (chẳng hạn như tham nhũng chính sách), tạo điều kiện hoặc kẽ hở cho người thực thi trục lợi, móc túi dân.

Cô Cao Vĩnh Thịnh, thuộc nhóm Green Tree, một tổ chức xã hội dân sự độc lập hoạt động bảo vệ môi trường và cây xanh, vào tối ngày 12/6 cho RFA biết cô đồng quan điểm việc thu phí rác thải theo kg có thể sẽ dẫn đến những hậu quả như tạo điều kiện cho cán bộ và cơ quan quản lý trục lợi, tham nhũng. Cao Vĩnh Thịnh khẳng định :

"Việt Nam không phải nhìn các nước xa xôi mà chỉ cần nhìn ngay sang nước bạn láng giềng Trung Quốc. Trung Quốc đã có phần mềm công nghệ để phân loại rác thải tại nguồn. Và khi có một hệ thống phân loại rác thải tại nguồn và họ sử dụng các công nghệ AI để có thể phân biệt đâu là rác thải nguy hại, rác thải rắn, rác thải phân hủy, tái sử dụng… Các cá nhân người dân sống trong cộng đồng đấy bị ràng buộc với một chế tài cụ thể, ví dụ như vất rác sai quy cách, sai vị trí thì họ sẽ bị phạt. Đó mới là chế tài được người dân công nhận và hưởng ứng".

Đại diện của nhóm Green Tree lưu ý rằng bao nhiêu năm qua Việt Nam vẫn mãi lay hoay mà vẫn chưa làm được tốt việc phân loại rác thải và xử lý rác thải một cách hiệu quả. Và điều trớ trêu là trách nhiệm đó thuộc các cơ quan quản lý nhà nước thì lại đổ thừa cho nhận thức của người dân trong vấn đề rác thải sinh hoạt.

Thực tiễn thế nào ?

Bà Thanh Nguyễn, giám đốc một doanh nghiệp tư nhân chuyên ề xử lý rác thải, cho RFA biết chương trình thực hiện phân loại rác thải đã được Nhà nước thực hiện hơn 1 năm qua. Công ty của bà Thanh Nguyễn cùng hỗ trợ cho chương trình ở một số địa phương và người dân hưởng ứng rất tích cực. Thế nhưng, bà Thanh Nguyễn nhận định chương trình này không đạt kết quả, bởi do mỗi khi xe thu gom rác xuất hiện thì nhân viên vệ sinh lại đổ dồn vào chung với nhau nên người dân rất nản lòng. Bà Thanh Nguyễn nhìn nhận tình trạng thực tế về xử lý rác thải ở Việt Nam vẫn gặp trở ngại nghiêm trọng :

"Trở ngại lớn nhất trong việc xử lý rác là Việt Nam chưa có những bãi xử lý rác thực sự đúng như bãi xử lý rác đúng nghĩa. Tức là ví dụ như các bãi rác ở khắp tỉnh/thành có những bãi chôn lấp rác nhưng lại không có bãi để xử lý rác triệt để. Xử lý rác triệt để để rác không còn tồn đọng trong môi trường nữa. Tại Việt Nam chưa có bãi xử lý rác cuối cùng nào triệt để và hiệu quả, cho nên lượng rác tồn đọng còn rất là nhiều".

Cả cô Cao Vĩnh Thịnh và bà giám đốc Thanh Nguyễn có cùng kết luận rằng nếu như Việt Nam không có cơ chế và hệ thống thay đổi để giải quyết vấn đề phân loại rác trong xã hội và xử lý rác thải hiệu quả triệt để thì mọi biện pháp chế tài đưa ra cũng không thể đạt được kết quả tốt như mong muốn.

Facebooker Phạm Minh Vũ còn lên tiếng với RFA rằng không những bất khả thi mà người dân ta thán về sự quản lý vô trách nhiệm của giới quan chức lãnh đạo các bộ, ngành liên quan.

Anh Phạm Minh Vũ dẫn chứng rằng người dân bị đùn đẩy trách nhiệm không nhận thức về bảo vệ môi trường trong khi anh tận mắt nhìn thấy một số cán bộ trong ngành môi trường xả rác nơi công cộng, hay thậm chí là công khai bảo vệ cho những tác nhân làm ô nhiễm môi trường.

"Tôi nghĩ rằng chính Bộ Tài nguyên và môi trường đã tiếp tay cho việc các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường tại Việt Nam. Nói một cách đơn giản là vấn đề ô nhiễm Formosa là một vấn đề rất lớn tại Việt Nam thì mười mươi người dân biết Formosa đang có những hành vi xả thải rất nguy hại, nhất là chất xỉ thải mà vừa rồi đã có tổ chức những hội thảo, bảo rằng xỉ thải rất nguy hiểm, không được san lấp. Thế mà, Bộ Tài nguyên và môi trường trả lời rằng chất xỉ thải của nhiệt điện hay từ nhà máy Formosa sẽ không gây nguy hại môi trường. Rõ ràng là họ rất trắng trợn".

Tại phiên họp Quốc hội vào sáng ngày 11/6, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tuyên bố rằng bộ máy đông nhưng không ai chịu trách nhiệm về vấn đề ô nhiễm môi trường. Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam khẳng định cần sửa luật để có người bị kỷ luật, bị xử lý hành chính cao hơn về trách nhiệm trong vấn đề này.

Nguồn : RFA, 12/06/2020

*****************

"Từ điển chính tả tiếng Việt" bị sai chính tả ! (RFA, 11/06/2020)

Từ điển chính tả mà bị sai chính tả !

Cuốn "Từ điển chính tả tiếng Việt" do Phó Giáo sư Tiến sĩ Hà Quang Năng chủ biên được Nhà Xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội ấn hành hồi năm 2017. Tuy nhiên, sau 3 năm được xuất bản, quyển từ điển này đang thu hút sự quan tâm của giới học thuật bởi vì là một quyển từ điển về chính tả nhưng lại bị sai chính tả.

tudien3

"Từ điển chính tả tiếng Việt", do Phó Giáo sư Tiến sĩ Hà Quang Năng chủ biên, được ấn hành hồi năm 2017. RFA Edited

Báo mạng Người Lao Động, vào hai ngày 7 và 8/6 đăng tải hai bài ghi nhận của ông Hoàng Tuấn Công đã phát hiện ra cuốn "Từ điển chính tả tiếng Việt" do Phó Giáo sư Tiến sĩ Hà Quang Năng chủ biên, dày 718 trang có đến khoảng 50 lỗi sai chính tả. Ví dụ một số từ như "bàn hoàn", "xỉ nhục", "xít xoa", "reo rắc", "xét sử"…(viết đúng chính tả phải là "bàng hoàng", "sỉ nhục", "xuýt xoa", "gieo rắc", "xét xử").

Qua hai bài trưng dẫn những lỗi chính tả trong cuốn "Từ điển chính tả tiếng Việt" do Tiến sĩ Hà Quang Năng chủ biên, tác giả Hoàng Tuấn Công nhận định quyển sách này bị nhiều lỗi nặng đến khó tin.

Ông Hoàng Tuấn Công cũng là tác giả bộ sách "Từ điển tiếng Việt của GS.Nguyễn Lân-Phê bình và khảo cứu", được cho là gây rúng động trong giới học thuật và đã được vinh danh tại Giải sách hay 2017.

Thầy giáo Đỗ Việt Khoa lên tiếng với RFA về quyển "Từ điển chính tả tiếng Việt" do Phó Giáo sư Tiến sĩ Hà Quang Năng chủ biên :

"Tôi cũng đã đọc qua rồi và thấy nó sai sót ghê gớm. tiếng Việt vốn trong sáng, nghĩa cũng rất rõ ràng, hàm ý rất đầy đủ. Tuy nhiên, sao lại có thể có những biên soạn sai mà không chấp nhận được ?"

Chủ biên giải thích

Đáp trả đối với những phát hiện quyển từ điển chính tả bị sai chính tả của mình, Phó Giáo sư Tiến sĩ Hà Quang Năng đăng đàn cho biết rằng "đó không phải là sai" vì mục đích biên soạn của cuốn từ điển này được ghi rõ là "cung cấp một hệ thống những từ ngữ được dùng trong tiếng Việt hiện nay, trong đó có cả những dạng chuẩn lẫn những dạng chưa chuẩn nhưng vẫn được dùng". Vị chủ biên đưa ra dẫn chứng với lời giải thích như từ "xét xử" trong mục chữ "X", có nghĩa là "xử án" và từ "xét sử" trong mục chữ "S", có nghĩa là "xem xét lại lịch sử".

Phó Giáo sư Tiến sĩ Hà Quang Năng còn nhấn mạnh rằng "Nhà nước chưa có một văn bản nào ở cấp nhà nước về chuẩn chính tả" và bản thân ông đã nghiên cứu rất kỹ về chính tả tiếng Việt. Qua đó, ông nhận thấy rất nhiều trường hợp có những cách viết khác nhau mà không có cách nào được coi là chuẩn tuyệt đối vì không ai đủ tư cách để đánh giá cái này đúng hơn cái kia.

tudien4

"Từ điển chính tả hay từ điển ẩu tả ?" - Ảnh minh họa. AFP

Giới học thuật phản biện

Với phản biện của Tiến sĩ Hà Quang Năng, không ít người trong giới học thuật tại Việt Nam đã phản đối. Thầy giáo Chu Mộng Long, trên trang Facebook cá nhân đã viết bài "Từ điển chính tả hay từ điển ẩu tả ?". Thầy giáo Chu Mộng Long lập luận rằng "việc chuẩn hóa chữ viết là công việc của ngành giáo dục vì chữ viết là công cụ quan trọng nhất của giáo dục", và "sách giáo khoa dạy chữ đã là luật". Thầy giáo Chu Mộng Long kết luận rằng những cách viết khác nằm ngoài cái khế ước đã được cộng đồng thừa nhận đều bị xem là tùy tiện, ẩu tả và một từ điển ẩu tả như "Từ điển chính tả tiếng Việt" của ông Hà Quang Năng không thể xem là từ điển chính tả.

Nhà nghiên cứu, nhà thơ, nhà báo Lê Minh Quốc, cũng có bài viết đăng tải trên Báo mạng Người Lao Động khẳng định rằng lời giải thích của chủ biên Hà Quang Năng là "sự ngụy biện nguy hiểm".

Nhà ngôn ngữ học, Phó Giáo sư Tiến sĩ Hoàng Dũng, thuộc Đại học Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh, được Báo Người Lao Động vào ngày 11/6 dẫn lời rằng các tác giả của từ điển chính tả…sai chính tả đừng quanh co nữa.

Trong tối cùng ngày, Tiến sĩ Hoàng Dũng trình bày rõ thêm với RFA về nhận xét của ông trước lời giải thích biện minh của chủ biên Hà Quang Năng :

"Tôi nghĩ rằng ông nói không đúng. Ông nói rằng mục đích của ông chỉ cung cấp những từ ngữ ấy cho mọi người đọc, hiểu và giúp cho những người biên soạn từ điển dựa vào đó để xây dựng bảng từ. Tôi chưa thấy một cuốn từ điển chính tả nào mà tác giả của nó nói sai đến mức thế ! Bởi vì mục đích giúp cho người biên soạn dựa vào đó để xây dựng bảng từ thì mục đích đó lớn quá. Và từ điển chính tả, như cái tên của nó, chỉ tập trung vào những trường hợp có thể sai chính tả thôi cho nên không thể đáp ứng mục đích đó được. Còn việc cung cấp những từ ngữ ấy để mọi người đọc hiểu thì cũng không ổn. Vì người ta tra chính tả không phải để hiểu từ mà để biết rằng chữ người ta đang nghĩ tới viết thế nào là đúng. Thành ra mục đích biên soạn của ông nói như vậy phải nói là kỳ lạ, xưa nay chưa từng có".

Tiến sĩ Hoàng Dũng nhấn mạnh về các bộ sách chuyên về chính tả tiếng Việt được phổ biến từ trước đến nay :

"Chính tả thì người ta viết nhiều rồi và viết tốt nữa là khác. Chẳng hạn Chính tả tiếng Việt của Giáo sư Hoàng Phê là một cuốn với cách làm rất mới mẻ. Tất nhiên người ta có thể dùng một cuốn từ điển bình thường để tra về chính tả, nhưng ai đã đọc cuốn từ điển của Giáo sư Hoàng Phê thì cũng thấy rằng quyển từ điển chính tả của ông được tổ chức theo những nguyên lý khác hẳn và phải nói là rất tốt. Cho nên người làm sau ông Hoàng Phê mà không nối tiếp được mà lại viết tệ rất nhiều thì đáng trách lắm".

Thầy giáo Đỗ Việt Khoa, một người rất tâm huyết trong ngành giáo dục thì quả quyết quyển "Từ điển chính tả tiếng Việt" do Phó Giáo sư Tiến sĩ Hà Quang Năng chủ biên cần phải được đình bản và thu hồi.

"Quan điểm của tôi thì quyển từ điển đó cần phải hủy, đình bản và thu hồi ngay lập tức. Nếu mà vương vãi trong xã hội thì các em học sinh cần tra cứu mà trong quyển từ điển bị sai sót như thế càng chết dở. Do đó cần phải đình bản và không cho phát hành nữa. Và thật ra, từ điển tiếng Việt có nhiều lắm rồi, ở trên mạng cũng có, bách khoa toàn thư mở cũng có cho nên không cần các ông bà ấy phải làm những cuốn sách gây bất bình xã hội như vậy. Viết vớ viết vẩn nhữ thế không thể nào chấp nhận được. Kiên quyết đình bản và cấm không cho phát hành quyển sách nào. Đó là quan điểm của tôi".

Truyền thông trong nước, vào ngày 11/6 loan tin Phó Giám đốc Nhà Xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, bà Nguyễn Thị Hồng Nga cho hay công tác biên tập cuốn "Từ điển chính tả tiếng Việt" của Phó Giáo sư Tiến sĩ Hà Quang Năng chủ biên, được thực hiện nghiêm túc và đúng quy trình. Bà Hồng Nga đồng thời cũng cho biết sẽ phối hợp với giới chuyên môn và tác giả để xử lý.

Thế nhưng, ông Hoàng Tuấn Công, người chỉ ra những lỗi chính tả trong quyển từ điển này, trong cùng ngày 11/6, chia sẻ trên tài khoản Facebook cá nhân rằng "đúng quy trình" mà bà Nguyễn Thị Hồng Nga nói là quy trình ngược. Bởi sách ghi "in xong và nộp lưu chiểu quý IV năm 2017", đến đầu năm 2018, Nhà Xuất bản mới "tổ chức biên tập bản thảo ban đầu".

Nguồn : RFA, 11/06/2020

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: RFA tồng hợp
Read 164 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)