Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Việt Nam

24/09/2023

Bên trong sự mở rộng sản xuất sang Mỹ của VinFast

VOA tiếng Việt

‘Hn lon, khó đoán đnh’

Ch trong vòng 5 năm, VinFast đã sn xut và đưa được ô tô đin ca h lăn bánh trên đường ph. Hãng xe đin khi nghip ca Vit Nam cũng đã bt đu xây nhà máy M và giao dch trên sàn chng khoán Nasdaq New York.

vinfast1

CEO toàn cu ca VinFast Lê Th Thu Thy và nhiu thành viên ca công ty ăn mng khi c phiếu ca hãng xe khi nghip Vit Nam chính thc lên sàn giao dch Nasdaq New York, M, hôm 15/8.

Nhưng hãng xe ca t phú Phm Nht Vượng đã gp nhiu vn đ trong vic m rng sn xut toàn cu, trong đó có s đo ln chiến lược cùng s ra đi hàng lot ca nhng lãnh đo cp cao. Theo mô t ca mt s cu nhân viên t M, Vit Nam và n Đ, tng làm vic cho VinFast, môi trường làm vic ti đây thường xuyên có s thay đi nhân viên và mc tiêu kế hoch.

‘Áp lc cao

Nn văn hóa làm vic "không ngng ngh" và nhng "bt đng" trong la chn chiến lược là lý do ông Hùng (*) quyết đnh ri VinFast sau gn 3 năm làm vic chi nhánh ca công ty ti M.

Tng gi vai trò cp cao trong b phn bán hàng và tiếp th ti VinFast Hoa K, ông Hùng cho VOA biết ông gia nhp hãng xe vì "rt hào hng được tham gia vào d án đy tham vng nhm đưa Vit Nam ni lên trong ngành công nghip ô tô và xe đin toàn cu".

Nhưng dù có mt s khía cnh b ích trong công vic, ông Hùng cho biết tri nghim thc tế khó khăn hơn ông d đoán.

"Khi VinFast, tôi đã chng kiến t l thay đi nhân viên đáng lo ngi," ông Hùng cho VOA biết qua email. "Nhiu chuyên gia tài năng đã chn ra đi hoc b sa thi".

Còn theo li k ca 9 cu nhân viên vi Rest of World dưới điu kin n danh do s b công ty này trng pht, làm vic ti VinFast "không dành cho nhng người yếu tim". Nói vi t báo vn tp trung đưa tin v công ngh các nước đang phát trin, nhng cu nhân viên này cho biết, t nhng mc tiêu luôn thay đi cho đến nhng hình pht khc nghit, nhà sn xut xe đin Vit Nam nuôi dưỡng nn văn hóa làm vic áp lc cao mà h cho là "bình thường hóa vic sa thi" và "kit sc".

James, mt cu nhân viên đã được đi tên do s b VinFast tr thù, nói vi Rest of World rng ông đã chng kiến nhiu đng nghip nước ngoài ti hãng xe ngh vic hoc b sa thi. Đến t M, ông James gia nhp đi ngũ tiếp th ca VinFast khong mt năm sau khi nhà sn xut xe đin ca Vit Nam sa thi mt lot giám đc điu hành.

Giám đc điu hành người Đc Michael Lohschellert chc ch sau 5 tháng gia nhp công ty và ít nht bn giám đc điu hành hàng đu khách cũngnhanh chóng ra đi sau đó.

Mt cu qun lý cp trung ti nhà máy sn xut ca VinFast Hi Phòng, được đt tên Tho, cũng nói vi Rest of World rng ông chng kiến nhiu qun lý phương Tây đã ra đi.

"Rt nhiu người đã ra đi, nhiu người đến và đi. Ai không làm được thì ra đi," người này nói vi t báo M.

"Kit sc"

"Đáng tiếc, văn hóa làm vic áp lc cao VinFast, như các cu nhân viên khác mô t, là mt minh chng chính xác," ông Hùng nói vi VOA. "Vic sa thi thường xuyên và tình trng kit sc ca nhân viên đã tr thành bình thường, to ra mt môi trường căng thng mà cui cùng li phn tác dng".

Hi tháng 3 va qua, ba giám đc điu hành hàng đu người M ti VinFast đã thôi vic trong cùng mt tun. Phó giám đc điu hành ph trách sn xut toàn cu ca công ty, Micheal Johnson, trong tháng này đã xác nhn vi Rest of World rng ông cũng đã rút lui và "không giám sát các hot đng hàng ngày Vit Nam hoc Hoa K na" trong khi vn còn là thành viên ca hi đng qun tr.

Phn hi các câu hi ca VOA, hãng xe đin Vit Nam nói rng "mi doanh nghip đu có chính sách ca công ty đóng vai trò quan trng trong vic duy trì nơi làm vic hot đng hiu qu, đc bit là nhng doanh nghip ln như VinFast và Vingroup". Đi din ca công ty cho biết trong mt email gi cho VOA rng h "to cơ hi cho mi cá nhân phát trin s nghip ti VinFast".

Ông Hùng cho VOA biết, ti VinFast, ông được làm vic vi "nhiu cá nhân có tay ngh cao trong ngành công nghip ô tô và xe đin". Tuy nhiên theo ông Hùng, người thôi vic VinFast trong năm nay, "môi trường làm vic b nh hưởng nng n bi ban lãnh đo người Vit Nam ca công ty, trong đó các quyết đnh quan trng được tp trung và phi tuân th tuyt đi các ch th cp cao nht".

Phong cách qun lý mà ông Hùng gi là "ra lnh và kim soát" này, cùng vi "s khác bit v văn hóa và l hng trong kiến thc bán l ô tô, đã to ra s phc tp đáng chú ý". Tuy nhiêu, ông Hùng không cho biết c th s phc tp đó là gì.

Còn mt k sư người Vit tng làm vic cho VinFast trong 5 năm, được Rest of World đt tên là Luân, cho biết người nước ngoài được đưa đến công ty đ "nuôi dưỡng và xây dng đi ngũ k sư Vit Nam". Người này nói rng các k sư Vit Nam có nhim v hc hi "nhanh nht có th" t nhng k sư nước ngoài bn có th tiếp tc khi h không còn làm vic cho VinFast na".

Ông Luân cho biết ông làm vic nhiu gi, có khi lên ti 50-60 gi mt tun và thường xuyên ăn ng ti nhà máy.

Các nhân viên cũ cho Rest of World biết h cũng phi vt ln vi các kế hoch và mc tiêu luôn thay đi ca công ty. Ông Akshay nói rng ông đã làm vic vi 6 k sư trưởng khác nhau trong 2 năm làm vic ti VinFast.

"Công ty đt ra mt mc tiêu. Nhưng ri h c thay đi tng ngày," ông Akshay nói. "H s thay đi thông s k thut, h s thay đi mc tiêu. Vì vy không có gì là n đnh".

Ông Hùng khng đnh vi VOA v s thay đi thường xuyên các mc tiêu VinFast và cho rng vic này t ra nhng thách thc đáng k".

"S thay đi liên tc này đã to ra s nhm ln và bt n, gây khó khăn cho vic thc hin hiu qu các chiến lược dài hn," ông Hùng nói.

Theo ông Akshay, nhiu k sư n Đ b thu hút đến Vit Nam vi mc lương hp dn. Ông cho Rest of World biết rng nếu n Đ "nếu h được tr 1.000 USD mi tháng thì VinFast s tr cho h gp đôi hoc thm chí gp ba s tin đó". Tuy nhiên, theo ông Akshay, không có gì chc chn v thi gian làm vic được tr lương cao này có th kéo dài bao lâu. Ông cho biết các v "sa thi" là rt ph biến trong thi gian ông làm vic ti đây và đưa ra ví d mt nhân viên công ngh thông tin b đui vic ch vì đến cuc hp mun 5 phút.

Các đánh giá v VinFast và môi trường làm vic đây trênGlass Door, mt trang web ca M nơi các nhân viên đương nhim và cu nhân viên đánh giá n danh v các công ty, cũng cho thy nhng nhn xét tương t.

Mt s nhân viên, gm c nhng người đã và đang làm vic ti đây, cho biết trên trang web nơi có hàng triu người s dng đ tìm kiếm thông tin "trc tiếp t ngun" trước khi xin vic làm rng môi trường làm vic áp lc cao, khó đoán đnh và thm chí hn lon vì nhng thay đi thường xuyên.

Nói vi VOA, ông Hùng cho biết ông cũng có nhng tri nghim tương t nhng gì mà các cu nhân viên khác bày t.

"Môi trường không th đoán đnh trước, vi cm giác không n đnh v đm bo công vic," ông Hùng nói và cho rng điu này "có hi cho tinh thn và hiu sut ca nhân viên".

‘Đào thi qua sa thi

Mt cu nhân viên văn phòng làm vic ti VinFast gn hai năm, được đt tên là Hoa, cho Rest of World biết dù doanh thu cao nhưng công vic ca h không được đm bo.

"Chúng tôi nói vi nhau rng môi trường làm vic ti VinFast và Vingoup là môi trường đào thi [thông qua sa thi] và là môi trường đòi hi nhân viên phi đa k năng ch không ch gii chuyên môn," bà Hoa nói.

Vingroup, tp đoàn m ca VinFast, thường đóng ca hoc bán bt các d án kinh doanh mi được cho là không hiu qu ngay khi chúng được thành lp. Được ca ngi là tp đoàn cung cp dch v cho người Vit sut c mt vòng đi t khi sinh ra đến khi chết đi, Vingroup đã bán chui siêu th Vinmart, đóng ca trang thương mi đin t Adayroi và nhà máy sn xut đin thoi thông minh Vinsmart. Năm 2021, VinFast đóng ca trung tâm nghiên cu và phát trin ti Australia, nơi đã tuyn dng gn 100 nhân viên. Công ty cũng đã rao bán mt đường chy th ô tô mà h đã mua vi giá hơn 30 triu đô la Úc (hơn 20 triu USD) vào năm trước.

Trái ngược vi nhng nhân viên nước ngoài, các cu nhân viên Vit Nam cho Rest of World biết h có nim t hào dân tc khi làm vic cho VinFast và cho mc tiêu mà ch tch Vingroup Phm Nht Vượng đt ra là xây dng VinFast thành mt trong nhng hãng xe đin hàng đu thế gii.

Mt cu nhân viên làm vic trong b phn sn xut xe máy đin ca VinFast, có tên Tiến, nói rng ông "là mt người yêu nước" và "mun thy mt lĩnh vc sn xut đng vng" Vit Nam.

"VinFast cn bt kp vi các quc gia đã có thi gian phát trin sn phm ca h," ông Tiến nói. "(Do đó) thc c ngày ln đêm (đ làm vic) là chuyn bình thường".

Bt chp nhng thách thc, gm áp lc làm vic cao và môi trường căng thng cùng s thay đi liên tc, ông Hùng cho biết rng ông đã có được cơ hi phát trin trong thi gian làm vic ti VinFast.

"Vic phi điu chnh trong mt môi trường thường xuyên biến đng đã giúp tôi nâng cao k năng gii quyết vn đ và kh năng phc hi ca mình," ông Hùng nói.

Trong email gi VOA, đi din công ty cho biết h tin rng "nhng người chia s tm nhìn và mc tiêu ca VinFast xng đáng có cơ hi thăng tiến trong s nghip cùng công ty".

Vic m rng sn xut cho tham vng toàn cu ca hãng xe khi nghip Vit Nam vp phi nhiu khó khăn khi lô hàng ô tô đin đu tiên, gm 999 xe, ca VinFast xut sang M đã b triu hi do "li phn mm". Mt h sơ pháp lý gn đây tiết l rng khon l ròng ca VinFast đã tăng lên 599 triu USD trong quý đu tiên ca năm nay, theo Rest of World.

Nhưng bt chp s hoài nghi t các nhà quan sát và công chúng, VinFast vn tiếp tc vi kế hoch xây dng nhà máy sn xut xe đin M sau vài ln trì hoãn khi đã đng th North Carolina. Sau nhiu ln trì hoãn, VinFast đã niêm yết trên sàn chng khoán ca M thông qua mt công ty séc khng cho mc tiêu huy đng hơn 2 t USD. Tuy nhiên, c phiếu ca VinFast đã st gim nhanh chóng sau khi tăng hơn 180% khi mi lên sàn hi gia tháng trước.

Theo ông Hùng, xây nhà máy và niêm yết ti M là "chiến lược m rng toàn cu táo bo" ca VinFast. Nhưng ông Hùng cho rng VinFast cn phi gii quyết các vn đ v "văn hóa ca công ty, cht lượng sn phm và chiến lược hot đng" thì mi có th m bo thành công bn cũng ti nhng th trường đy thách thc mi này".

Vào năm 2016, ông Vượng, cũng là t phú giàu nht Vit Nam và nm gi đến 99% c phn ca VinFast, nói rng ông d đoán mt s khó khăn cho công ty và cho rng "có ch chưa hoàn ho, chưa tt" nhưng "không sao" vì nếu sai s sa và "s ln khôn hơn".

Nguồn : VOA, 24/09/2023

(*) Tên nhân vt đã được thay đi vì lý do người được phng vn không mun tiết l danh tính)

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: VOA tiếng Việt
Read 5061 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)