Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

05/01/2021

Trung Quốc muốn hòa hoãn thật sự với Úc ?

Phạm Phú Khải

Quan h hin nay giaTrung Quc vi M, và vi Úc, có l là thp nht, t khi Trung Quc ni li mi bang giao vi hai nước này vào đu thp niên 1970s.

uc1

Vương Ngh cho rng Trung Quc không mun thy mi quan h vi Úc xu đi và mun mi quan h tr li đúng hướng càng sm càng tt. Có tht Trung Quc mun vy không ?

Căng thng gia Úc và Trung Quc đã lên đến gn tt đnh vào gia tháng 12 năm va qua, khi Trung Quc liên tc cm nhp cng các mt hàng ca Úc, và Úc vì thế quyết đnh kin Trung Quc vi WTO. Vài ngày sau, Ngoi trưởng Vương Ngh (Wang Yi) ra v h ging như mun hòa hoãn trong bài nói chuyn do Asia Societyt chc, ông Kevin Rudd gii thiu và điu hp, vào ngày 18 tháng 12. Vương Ngh cho rng Trung Quc không mun thy mi quan h vi Úc xu đi và mun mi quan h tr li đúng hướng càng sm càng tt.

Có tht Trung Quc mun vy không ? Và không có điu kin ràng buc nào ?

Trước hết, không ch mi quan h gia Trung Quc vi Úc ti t hơn, mà còn vi M và bao quc gia khác. Cui năm 2019,kho sát ca cơ quan PEW v quan đim ca người dân trên thế gii đi vi Trung Quc cho thy cái nhìn khá tiêu cc, đc bit ti các nước có GDP cao nht như M, Hòa Lan, Thy Đin và Đc. Năm 2020, v vic ém nhm Covid-19 đ nó lây lan toàn thế gii và qua đó thay đi toàn din li sng con người toàn cu đã làm cho cái nhìn tiêu cc càng gia tăng. Trong14 quc gia mà PEW kho sát năm 2020 thì trung bình 61% phn hi cho rng Trung Quc đã qun lý Covid-19 rt ti t. Ba phn tư người dân trong 14 quc gia này có cái nhìn không thin cm vi Trung Quc.

Năm 2020, Trung Quc đã gia tăng thái đ hng hách ca mình, k c vicbt b giam cm các công dân và ký gi ngoi quc trong nhng tháng qua, trong đó có các ký gi ca Úc.

Vào gia tháng 11 năm 2020, tài liu gm 14 tranh chp được tòa đi s Trung Quc tiết l cho mt s cơ quan truyn thông Úc như The Age, The Sydney Morning Herald và Nine News. Nó được tiết l kiu này nhm đ gia tăng áp lc lên chính quyn Morrsion hin nay.

Danh sách 14 tranh chp bao gm : Chính ph Úc tài tr cho cơ nghiên cu "chng Trung Quc" ti Vin Chính sách Chiến lược Úc/ASPI ; các cuc truy quét các nhà báo Trung Quc và hy visa bên ngành hc thut ; "m đu mt cuc thp t chinh" ti các din đàn đa phương v các vn đ ca Trung Quc Đài Loan, Hng Kông và Tân Cương ; kêu gi mt cuc điu tra đc lp v ngun gc ca Covid-19 ; cm Huawei tham gia mng 5G vào năm 2018 ; chn 10 thương v đu tư nước ngoài ca Trung Quc trên các lĩnh vc cơ s h tng, nông nghip và chăn nuôi ; các b lut v can thip nước ngoài tn công Trung Quc mà không da trên d kin ; Úc là quc gia không liên quan đến Bin Đông nhưng đưa vn đ này ra Liên Hip Quc ; đ li cho Trung Quc v các cuc tn công mng không bng chng ; tn công vào đng cm quyn (ĐCSTQ) ; các báo cáo không thân thin và him khích trên truyn thông, gây đc hi cho quan h gia hai quc gia.

Điu đáng nói trong 14 tranh chp này là s ch trích ca Trung Quc đi vi Úc truyn thông Úc, mt đa ht mà chính quyn Úc không th kim soát, chính h còn b phê bình ch trích. Đây là quyn t do ngôn lun, nhưng điu này Trung Quc không hiu và không chp nhn, dù có biết.

Ngoài ra, vic Úc ký kếthip ước quc phòng vi Nht vào gia tháng 11 cũng đã làm cho Trung Quc phn n, vì h xem đây là mi đe da bi vì hip ước này m đường cho hai quc gia tiến hành nhiu cuc tp trn chung trên khp n Đ Dương - Thái Bình Dương. Toàn cu Thi báo đi bài quan đim : "Tha thun này rõ ràng nhm vào Trung Quc và lp li Chiến lược n Đ Dương - Thái Bình Dương ca M. Tha thun này càng làm tăng thêm bu không khí đi đu khu vc Châu Á - Thái Bình Dương và nh hưởng tiêu cc đến hiu biết ca mi nước v tình hình khu vc".

Sau khi tiết l danh sách này, các quan chc chính quyn Úc tìm cách liên lc vi Bc Kinh, nhưng h vn t v hng hách đến đ không thèm tr li gì c. B trưởng Thương mi Úc Simon Birmingham bin lun rng kết qu tùy thuc vào thái đ ca Trung Quc thôi, nếu h chu ngi xung và có cuc đàm lun nghiêm chnh. Th tướng Morrison khng đnh, sau khi biết tin v 14 tranh chp được tiết l này, rng ông sn sàng đi thoi vi Bc Kinh. Nhưng không lâu sau, B Ngoi giao Trung Quc tung tin/hình gi v quân đi Úc ti Afghanistan, kèm theo đó là hàng lotcác bin pháp trng pht kinh tế.

Vì thế nên lp lun ca ông Vương Ngh rng Trung Quc mun ni li mi quan h ngoi giao đúng hướng xưa kia tht ra ch là li nói, chưa phi hành đng. Ông Rudd đt câu hi vi ông Vương, "Liu có vai trò nào đi vi bt k chính sách ngoi giao không chính thc nào trong thi gian này đ chúng ta có th khiến c hai bên b qua các tiếng n ln và tr li ngoi giao bình thường không ?" Ông Vương tr li cái đó tùy Úc nhìn Trung Quc như mi đe da hay mt đi tác : "Nếu Úc coi Trung Quc là mt mi đe da, thì vic ci thin mi quan h này s rt khó khăn".

Ngoi trưởng Úc Marise Payne khng đnh rng Úc s không bao gi buôn bán quyn li quc gia.

Trong khi đó, giáo sư Rory Medcalf, người đng đu trường dy v an ninh quc gia ca đi hc ANU, cho biết li bình ca ông Vương không nên được xem như là mt du hiu gì tích cc. Theo Medcalf, cái nhìn tích cc nht, thì các li này nh nhàng và có điu kin. Nhưng s là tt hơn nếu có th nhn được mt s gi ý rng Trung Quc cũng mun có mt mi quan h n đnh. Vn đ là li nói ca ông Vượng vn đt tt c trách nhim lên Úc. H không chu trách nhim nào v mi quan h tr nên ti t trong thi gian qua. H cũng không ghi nhn gì v nhng bin pháp cưỡng ép Úc, t ngăn chn kinh tế đến ngoi giao cưỡng bách, đi vi Úc và Canada. Sau cùng, tt c dường như ph thuc vào cách Bc Kinh chn đnh nghĩa cách Úc đi x và nhìn nhn Trung Quc ra sao. Như thế thì đó không phi là đim khi đu lành mnh cho mi quan h thc tin và có li cho đôi bên.

Giáo sư Peter Jennings thuc Vin Chính sách Chiến lược Úc/ASPI đng ý vi giáo sư Medcalf. Ông Jennings cho rng ông Vương tránh nhng đi ý vn đ và c đ li cho Úc. Jennings đưa ra dn chng hùng hn rng c không phát minh ra vic Trung Quc thôn tính Bin Đông bng quân s, chúng tôi cũng không phát minh ra toàn b hot đng gián đip tình báo mng và tình báo bng người ca Trung Quc, hay s ln mnh ca mt quân đi Trung Quc quyết đoán, hay s vi phm nhân quyn hàng lot ca các nhóm thiu s Trung Quc".

Gii tinh hoa ca Úc, như Medcalf và Jennings, đng đu hai cơ quan nghiên cu quan trng ca Úc, đã nhìn mi quan h gia Úc vi Trung Quc hin nay rt rõ. Chính h đóng vai trò hướng dn dư lun tht hiu qu đ người dân Úc không b l m hay bi ri trong vic hiu hay chn thái đ nào thích hp nht trước him ha Trung Quc hin nay.

Phạm Phú Khải

Nguồn : VOA, 05/01/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Phạm Phú Khải
Read 131 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)