Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

14/09/2021

Với chế độ cộng sản này, Việt Nam có hy vọng nào thoát Trung ?

Hồ Bá Kiện

Việt Nam "nhún nhường" hay lệ thuộc Trung Quốc trong vấn đề thương mại ?

Hồ Bá Kiện, RFA, 14/09/2021

Ngôn ng qu lụy

Gn đây, trong nhng ln các lãnh đo Vit Nam gp lãnh đo Trung Quc thì báo chí đu đưa tin vic lãnh đo Vit Nam có mt ip khúc", đó là : ngh Trung Quc to thun li v th tc thông quan cho hàng hóa Vit Nam, đc bit là nông sn qua các ca khu biên gii, m rng các mt hàng hoa qu xut khu chính ngch ca Vit Nam, góp phn cân bng cán cân thương mi song phương, duy trì chui cung ng và sn xut ca hai nước ; phi hp thúc đy các d án hp tác như tuyến đường st trên cao Cát Linh - Hà Đông và mt s d án v dân sinh do Trung Quc vin tr đt tiến trin thc cht và sm đưa vào s dng" (1).

thoattrung1

Container hàng hóa xếp hàng ở cửa khẩu Hữu Nghị, Lạng Sơn chờ sang Trung Quốc hôm 20/2/2020 - Reuters

Nhiu người s bin minh rng, Vit Nam là mt nước nh, li là láng ging ca Trung Quc nên vic Vit Nam nhún nhường trước Trung Quc đ đt được li ích cho mình. Tuy nhiên, nhún nhường đ giành li ích thì cn khuyến khích, nhưng l thuc vào thương mi Trung Quc thì li là mt vn đ khác. Vi các phát ngôn ca lãnh đo Vit Nam như trên cho thy s tht là Vit Nam đang rt l thuc vào thương mi vi Trung Quc.

Vũ khí thương mi ca Trung Quc

Trung Quc có truyn thng s dng thương mi như mt vũ khí đ trng pht các quc gia có tranh chp vi h. Ví d, năm 2010, Bc Kinh đã áp lnh cm xut khu đt hiếm sang Nht Bn sau khi Tokyo bt gi thuyn trưởng tàu cá Trung Quc gn qun đo Senkaku/Điếu Ngư đang tranh chp. Cui năm đó, Trung Quc đã phn ng d di khi y ban trao gii Nobel Hòa bình có tr s ti Oslo tiết l rng h s vinh danh nhà bt đng chính kiến Trung Quc Lưu Hiu Ba, dn ti vic Na Uy phi dng xut khu cá hi đông lnh sang Trung Quc. Trong thi gian đi đu bãi cn Scarborough năm 2012, Trung Quc đã áp đt các bin pháp hn chế nhp khu đi vi chui t Philippines. Sau khi Hàn Quc cho phép M trin khai H thng tên la phòng th tm cao giai đon cui (THAAD) năm 2017, Trung Quc đã thc hin chiến dch tr đũa kinh tế mnh m, bao g m vic hn chế khách du lch Trung Quc đến Hàn Quc và hn chế phân phi các sn phm ca Hàn Quc như thiết b gii trí, m phm và xe hơi trên th trường ni đa. Sau khi Th tướng Australia Scott Morrison kêu gi tiến hành mt cuc điu tra quc tế v ngun gc ca đi dch Covid-19 năm 2020, Trung Quc lin áp đt lnh cm nhp khu tôm hùm t Australia, nh hưởng đến 96% tng lượng tôm hùm mà nước này xut khu sang th trường Trung Quc. Sau đó, Trung Quc còn áp đt các bin pháp hn chế nhp khu than, tht, bông, len, lúa mch, lúa mì, g, đng, đường và rượu vang t Australia.

Lá bài thương mi đ kim chế Vit Nam trong vn đ Biển Đông

Vit Nam đã l thuc thương mi vào Trung Quc trong mt thi gian dài, k t khi quan h hai nước được bình thường hóa. Ch sau khi S kin Giàn khoan HD 981, Vit Nam mi cm nhn được tính cp bách ca vic đa dng hóa quan h kinh tế đ gim s l thuc vào Trung Quc và có th gim thiu ri ro do Bc Kinh to ra. Tháng 5/2014, Bc Kinh đã đưa giàn khoan khng l HD 981 vào vùng đc quyn kinh tế (EEZ) ca Vit Nam, gây ra làn sóng biu tình chng Trung Quc Vit Nam. Trung Quc đã ban hành cnh báo du lch và sơ tán nhiu công dân nước này. S lượng khách du lch Trung Quc đến Vit Nam đã gim mt na trong nhng tháng tiếp theo. Cuc khng hong đã làm dy lên nhng tho lun công khai chưa tng có v mc đ và hu qu ca nhng tn tht kinh tế mà Vit Nam phi gánh chu do l thuc vào Trung Quc.

thoattrung2

Biu tình phn đi Trung Quc môt khu công nghip ti Bình Dương hôm 14/5/2014. Reuters

S kin Giàn khoan năm 2014 không ch là căng thng duy nht trong quan h Vit - Trung v vn đ Biển Đông. Hàng lot các hành vi hung hăng ca Trung Quc ngày càng gia tăng trên Biển Đông khiến Vit Nam lo ngi. Vit Nam đã nhiu lúc mun đi theo con đường ca Philippines đã làm, đó là khi kin Trung Quc ra trước Tòa án quc tế, nhưng các lãnh đo Vit Nam vn luôn do d bi e ngi s trng pht t Bc Kinh, trong đó có trng pht thương mi.

V cơ bn, Vit Nam vn là mt quc gia nông nghip vì thế, nông sn là mt hàng xut khu ni tri trong tng kim ngch xut khu Vit Nam thi gian qua. Nhng năm gn đây, nông sn Vit Nam mc dù đã xut khu đi nhiu nước trong khu vc và thế gii, nhưng vn ph thuc khá nhiu vào th trường Trung Quc. Mi khi th trường hơn mt t dân này "ht hơi, s mũi", hàng nông sn Vit li b ùn ti các ca khu.

Bin pháp đ Vit Nam thoát khi s l thuc vào Bc Kinh

Vit Nam đang có cơ hi thoát ra khi s l thuc thương mi vào Trung Quc. Mt trong nhng gii pháp hiu qu nht đ gim ph thuc kinh tế vào Trung Quc là đa dng hóa th trường. Chính vì vy, k t năm 2014 tr li đây, Hà Ni đã n lc ch đng gim ph thuc thương mi vào Bc Kinh. Đc bit, Vit Nam đã ký mt lot Hip đnh thương mi t do (FTA) vi nhiu quc gia nhm đa dng hóa quan h kinh tế và gim thiu nguy cơ tn tht v kinh tế trước nh hưởng ca Trung Quc.

Vi quan h Vit - M đang phát trin mnh m, M đang thay thế Trung Quc tr thành th trường quan trng cho các mt hàng nông sn ca Vit Nam. S liu t B Nông nghiệp và phát triển nông thôn cho biết M đã vượt qua Trung Quc, tr thành th trường xut khu nông lâm thy sn ln nht ca VN, trong khi trước đây v trí này luôn thuc v Trung Quc. C th, kim ngch xut khu nhng mt hàng này sang M đt khong 2,04 t USD, tăng hơn 57% so vi cùng k năm ngoái. Trong khi đó, kim ngch xut khu sang Trung Quc ước ch đt 1,88 t USD (2).

Tuy nhiên, trong mt nghiên cu mi đây(3), tác gi Tran T Bich đã cho biết, nhng n lc ca Vit Nam nhm gim ph thuc thương mi vào Trung Quc thông qua các FTA vn chưa mang li kết qu như mong đi. Sau mt năm thc hin CPTPP, thâm ht thương mi ca Vit Nam vi Trung Quc trong năm 2019 tiếp tc tăng và đt mc cao k lc 32 t USD, tăng 36% so vi năm 2018. Cũng trong năm 2019, Vit Nam nhp khu 35,73 t USD tư liu sn xut và 26,60 t USD hàng hóa trung gian t Trung Quc, ln lượt chiếm 47,26% và 35,20% tng kim ngch nhp khu t Trung Quc.

Điu này được tác gi Tran T Bich lý gii là vì c CPTPP và EVFTA mi ch có hiu lc trong mt thi gian ngn, nên Vit Nam có th cn nhiu thi gian hơn đ khai thác mt cách hp lý li ích t các hip đnh này. Trong khi đó, Vit Nam cn ch đng thc hin các bin pháp nhm nâng cao mc đ khai thác li ích ca hai hip đnh này. Ngoài ra, Vit Nam cũng cn đy mnh ci cách th chế và kinh tế trong nước phù hp vi các cam kết nhm tăng cường kh năng phc hi kinh tế tng th ca mình.

Kết lun

Trong nn kinh tế toàn cu, Vit Nam không th đc lp hoàn toàn vi Trung Quc và ngược li. Tuy nhiên, đ tránh ri ro cho an ninh ca chính mình, Vit Nam không th l thuc quá nhiu vào Trung Quc. Trước mt, Vit Nam cn phi c gng t sn xut nhng hàng hóa tiêu th hàng ngày, dn to ni lc tiến ti hình thành các chui cung ng hàng hóa, to ra các sn phm xut khu có giá tr gia tăng cao. Đ làm được điu này, cn có s góp sc, quyết tâm ca toàn xã hi. Cùng vi s ng h ca người tiêu dùng Vit Nam, cn b thói quen mua hàng r, hàng kém cht lượng và không an toàn ca Trung Quc, h tr, dùng hàng Vit Nam nht là trong bi cnh Trung Quc đang nhòm ngó, tranh giành vùng bin đo ca Vit Nam. Và quan trng hơn hết là Vit Nam cn tái cơ cu, ci c ách th thế cho phù hp vi nhp đ phát trin ca thế gii. Chính ph cn quyết tâm loi b các"ung nht" ra khi cơ th, chp nhn khó khăn ban đu đ tng bước có th đng vng trên đôi chân ca mình.

Hồ Bá Kiện

Nguồn : RFA, 14/09/2021

**********************

Nông sản nội địa ùn ứ, nhập khẩu từ Trung Quốc tăng mạnh

RFA, 14/09/2021

Hàng chc nghìn tn nông sn trong nước ùn do nh hưởng bi giãn các xã hi đang cn h tr tiêu th gp. Báo Nhà nước đưa tin ngày 13/9.

thoattrung3

Cảnh buôn bán ở một chợ rau sỉ năm 2019. AFP

Tin cho biết, nhiu mt hàng nông sn, rau, c qu, gia cm và thy sn vi khi lượng hàng chc nghìn tn trên đa bàn tnh Vĩnh Long đã thu hoch nhưng không tiêu th được vì giãn cách xã hi. C th, mi ngày có trên 1.900 tn hoa qu tươi ; trên 300 tn khoai lang tím ; gn 70 ngàn con gia cm ; hơn 2.000 tn hi sn ; hơn 535 tn go, thóc cn tiêu th. Mt s h thng phân phi ln như Saigon Co.op, Bách hóa xanh, Big C đã liên kết vi các h nông dân trên đa bàn tnh Vĩnh Long đ h tr tiêu th trung bình mi ngày 20 tn nông sn khoai lang, nhãn, rau c qu

Trong khi đó, ch trong 8 tháng năm 2021, các mt hàng nông lâm thu sn nhp khu t Trung Quc tăng hơn 50% so vi cùng k năm ngoái. Hin Trung Quc là th trường xut khu nông sn sang Vit Nam ln th 3, chiếm chiếm 7,3% tng giá tr nhp khu nông sn 8 tháng qua vi kim ngch đt 2,1 t đô la.

C th, hàng rau qu nhp khu t Trung Quc đt 236 triu USD tăng 34,4% ; thy sn đt gn 103 triu USD, tăng 39%. Trên mng, rau qu Trung Quc như táo, nho, lu, dưa đang được rao bán tràn lan, có loi giá ch vài ngàn đng mt ký như táo đá.

Vi mc giá ch khong 10.000 đng cho mt ký táo này, người mua t mua tng thùng v ăn. S tiêu th qua dân buôn được nói hàng tn, thm chí c gn chc tn táo mi ngày.

Nguồn : RFA, 14/09/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Hồ Bá Kiện
Read 201 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)