Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

18/11/2021

Liệu Việt Nam có thể dựa vào Nga ở Biển Đông ?

Dương Anh Sơn

S nng m ca quan h Vit - Nga

Vit Nam và Nga đang tìm cách tăng cường quan h v nhiu mt. Năm 2020, Vit Nam và Liên bang (LB) Nga k nim 70 năm thiết lp quan h ngoi giao, năm 2021 tròn 20 năm thiết lp quan h Đi tác chiến lược Vit Nam LB Nga, và năm 2022 hai nước s k nim 10 năm thiết lp quan h Đi tác chiến lược toàn din.

nga1

Mỏ Lan Tây nơi công ty Rosneft của Nga có cổ phần ngoài khơi Vũng Tàu hôm 29/4/2018 - Reuters

Quan h thương mi tăng trưởng mnh

Quan h kinh tế thương mi Vit - Nga đã có bước phát trin khá mnh m, cho dù Đi dch Covid-19. Kim ngch thương mi song phương gia hai nước năm 2020 đt 5,7 t USD, tăng 15,2% so vi năm 2019. Trong đó, xut khu t LB Nga sang Vit Nam đt 1,6 t USD, tăng 42,9% ; nhp khu hàng hóa ca LB Nga t Vit Nam tăng đt xp x 4 t USD, tăng 6,9%. Năm 2021, thương mi Vit Nam - LB Ngatiếp tc tăng trưởng khá. Kim ngch xut nhp khu gia hai nước 7 tháng đu năm đt gn 3,6 t USD, tăng 23,9% so vi cùng k năm 2020. Trong đó, xut khu ca Nga đt 924 triu USD, tăng 13,3% ; xut khu ca Vit Nam đt 28,1%. D kiến trong năm nay, thương mi song phương Vit Nam - LB Nga s đt mc khong 6,5 t USD(1).

Các công ty du khí ln ca Nga như Rosneft, Zarubezhneft và Gazprom đu có các d án đang hot đng ngoài khơi b bin Vit Nam. Ch tính riêng liên doanh Vietsovpetro đã chiếm khong 1/3 sn lượng khai thác du khí ca Vit Nam(2).

Quan h quc phòng là nn tng

Trong 20 năm qua, Đin Kremlin đã và đang tng bước gia tăng nh hưởng ti Vit Nam, mc dù còn kém xa so vi quan h Vit - Xô trước đây. Trong thi k Chiến tranh Lnh, hi quân Liên Xô đã tích cc s dng căn c quân s Cam Ranh - Mt căn c quan trng án ng Bin Đông, t năm 1979. Căn c này đã tng được Hoa K xây dng và s dng trong Chiến tranh Vit Nam. Năm 1984, Vit Nam và Liên Xô đã ký tha thun v vic xây dng cơ s h tng đn trú quân s trên vnh. Theo tha thun, các cơ s được xây dng s được Hi quân Liên Xô vn hành cho đến năm 2004. Nhưng đến năm 2002 - chưa đy ba năm sau khi Vladimir Putin lên nm quyn - hm đi Nga đã ri khi Cam Ranh, chuyn giao tt c các cơ s cho phía Vit Nam.

Nga hin đang là mt trong nhng nhà cung cp vũ khí ln nht cho Đông Nam Á, trong đó riêng Vit Nam là khách hàng ln v vũ khí ca Nga. Mc dù người ta ước tính rng trong sut nhng năm 1980, Moscow đã cung cp cho Vit Nam trung bình mt t USD vin tr quân s hàng năm và mt t USD h tr kinh tế hàng năm, sau khi Liên Xô sp đ, Đin Kremlin đã mt đi nh hưởng đáng k ti quc gia này. Gi đây, Nga đang tìm cách ly li v thế đã mt.

Vit Nam cũng tìm thy Nga nhng li ích nht đnh. Các hp đng khai thác du khí vi Nga là mt cách đ cân bng quan h các cường quc ti khu vc Bin Đông đy biến đng. Đng thi, Nga cũng là nhà cung cp vũ khí quan trng cho Vit Nam trước bi cnh Trung Quc càng ngày càng hung hăng, đe do Vit Nam Bin Đông. Đ chng li sc mnh ca Trung Quc, Vit Nam ch yếu cn các khon đu tư vũ khí và năng lượng ca Nga Bin Đông. Ngoài vũ khí, các công ty năng lượng thuc s hu nhà nước hoc bán nhà nước ca Nga còn vn hành các công ty con nước ngoài ti nhng nơi mà Trung Quc tuyên b yêu sách ường 9 đon".

Hp tác quc phòng dường như là mt tr ct chính trong n lc ca Nga nhm tăng cường quan h quân s vi Hà Ni và đm bo Moscow có mt nh hưởng đáng k Đông Nam Á.

Tng thng Vladimir Putin đã có cuc gp vi hu hết nhng người đng cp ASEAN ti Hi ngh cp cao ASEAN-Nga ln th tư vào ngày 28/10 va qua. Cui hi ngh, hai bên nht trí Kế hoch hành đng toàn din cùng vi các sáng kiến khác nhm"tăng cường quan h đi tác và hp tác trên nhiu lĩnh vc, gm hp tác chính tr-an ninh, kinh tế, văn hóa xã hi và phát trin". S tham gia ca Tng thng Putin cho thy Nga đt ưu tiên tương đi cao vào vic m rng du n ca Moscow trong khu vc.

Vi mi quan h truyn thng đã có t thi Liên Xô, Vit Nam được coi là cu ni quan trng gia Nga đi vi th trường ca nhiu nước khu vc Đông Nam Á này.

nga2

Tng thng Nga Putin và Th tướng Việt Nam Nguyn Xuân Phúc bt tay đin Kremli hôm 22/5/2019. Reuters

Liu Vit Nam có th dùng Nga đ đi trng vi Trung Quc ?

Mc dù không phi là mt liên minh chính thc, nhưng Vit Nam hy vng mi quan h vi Nga s giúp Vit Nam có được s hu thun quc tế khi Hà Ni tìm cách đy lùi s gây hn ca Trung Quc và có mt s ch du cho thy mi quan h này có giá tr. Kh năng chng tiếp cn, chng xâm nhp (A2AD) ca Vit Nam có được nh Nga phn nào gim thiu s mt cân bng quân s nghiêm trng gia Hà Ni và Bc Kinh bng cách to ra mt chiến lược phong ta bin bt đi xng cho mt cuc xung đt tim n trên bin. Phía Vit Nam vn nghĩ rng, ti Bin Đông, Trung Quc mc dù vn có th gây áp lc vi các công ty năng lượng ca Nga, nhưng nhng công ty này ca Nga s có kh năng"chng li" s đe do ca Bc Kinh tt hơn các công ty ca c ác quc gia khác mà không đ s hu thun chính tr đng sau. Vic Nga đang hot đng Bin Đông s khiến Trung Quc phi suy nghĩ thn trng trước nhng đng thái quá hung hăng (3).

Tuy nhiên, hy vng này ca Hà Ni rõ ràng phi đi mt vi mt s rào cn vì "Moscow quan tâm đến"quan h vi Bc Kinh đ chng li M" hơn là "nh hưởng ca Bc Kinh Đông Nam Á". Không có kch bn nào d đoán rng Nga s hy sinh quan h hp tác ngày càng sâu rng vi Trung Quc vì Hà Ni hoc Naypyidaw(4).

C th, Nga công khai duy trì lp trường trung lp được tính toán cn thn đi vi tranh chp Bin Đông phù hp vi mong mun ca Trung Quc, cho dù Nga cũng đang trin khai các d án năng lượng trên vùng bin này. Theo Grigory Lokshin, mt chuyên gia v Vit Nam ti Vin Nghiên cu Vin Đông thuc Vin Hàn lâm Khoa hc Nga :"Chính sách ca Nga Đông Nam Á nói chung, bao gm c Vit Nam, là mt phn ca cuc chơi toàn cu tuyt vi mà đó, vi tư cách là mt đi tác, không th chng li Trung Quc và thường ám ch Trung Quc và đôi khi ng h khá ci m v mt s vn đ. Tuy nhiên, vì hp tác Nga-Trung vn còn lâu mi to thành mt liên minh quân s, nên quan h Nga-Trung và Nga-Vit giai đon này vn là hot đng kinh doanh song phương thun túy ca các quc gia này" (5).

Chính vì vy, trò chơi u dây" ca Vit Nam khi mun dùng Nga làm đi trng vi Trung Quc trên bin Đông khó mà thc hin được, bi vì vi s gn gũi ngày càng tăng ca Nga vi Trung Quc có nghĩa là s giúp đ ca Moscow đi vi Hà Ni ch mc thp vì rt cuc, Nga s không đ quan h vi Bc Kinh b tn hi.

Dương Anh Sơn

Nguồn : RFA, 18/11/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Dương Anh Sơn
Read 130 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)