Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

16/11/2021

COP26 : Trách nhiệm của tất cả chúng ta

Phạm Phú Khải

Nhân loi vn chưa thoát khi đi dch Covid-19 đã giết hi hơn5 triu người cho đến nay. Nhưng Covid-19 ri cũng s qua trong vài năm na. Thế gii có sn sàng cho mt đi dch lây lan hơn, giết người hơn, thì chưa biết.

cop1

Hot cnh đám tang to biu tượng s tht bi ca hi ngh COP26, Glasgow, Scotland, Anh Quc, 13 tháng 11.

Tuy nhiên biến đi khí hu, và h qu ca nó trong tương lai, nht là khi nó đến vi các thế h con em ca chúng ta, s vô cùng khc lit. Chúng ta ch mi cm nhn phn nào nh hưởng ca nó trong giai đon đu nên không th lường được sc tàn phá khng khiếp ca nó ra sao. Nhưng nếu không hiu biết và tìm cách đi phó kp thi, mng sng và sinh kế ca hàng trăm triu đến hàng t người trên thế gii s b nh hưởng.

Vì thế mà gn hai tun qua, tin tc khp nơi tràn ngp v s kinCOP26.

COP26 là tên gi tt cho Hi ngh Nhóm 26 (Conferences of the Parties, năm nay là ln th 26), được t chc ti thành ph Glasnow, Scotland, Anh quc, t ngày 31 tháng 10 đến 12 tháng 11 năm 2021.

Mc đích chính ca COP là to ra din đàn và cơ hi đ mi thành viên quc gia trên thế gii, t nhng người đi din cho chính quyn, cơ s kinh doanh, chuyên gia khí hu, cho đến các công dân trên toàn cu, gp mt nhau đ tho lun, tìm s đng thun và cam kết hành đng chung trong mc tiêu đi phó vi biến đi khí hu.

Khoa hccho biết lượng khí thi nhà kiếng, như khí COvà methane, đã lên mc cao nht trong 2 triu năm qua, và tiếp tc gia tăng. Vì thế trái đt đã b hâm nóng 1.1 đ C so vi thi 1800s. Thp niên trước được xem là m nht theo k lc. Khi trái đt b hâm nóng, nh hưởng ti mt nơi to lên nhng nh hưởng dây chuyn lên nơi khác, vì tt c mi th trên đa cu này đu liên quan mt thiết có tính cách h thng vi nhau. Nhng hu qu ca biến đi khí hu hin nay bao gm hn hán trm trng, khan hiếm nước, ha hon nghiêm trng, mc nước bin dâng cao, lũ lt, băng hai cc tan chy, các cơn bão thm khc và suy gim đa dng sinh hc.

Nhiu nơi trên thế gii đã tri nghim điu này. 20 triu người dân Vit Nam sng ti 13 tnh thành thucđng bng sông Cu Long đã cm nhn được phn nào tác hi ca biến đi khí hu trong nhng năm gn đây, nht là mưa lũ hay hn hán, và nước mn tràn sâu vào giòng sông, gây nh hưởng lên mùa màng và nn nông nghip,va lúa phì nhiêu ca Vit Nam.Ti Bangladesh, biến đi khí hu gây ra lũ lt, bão t và thiên tai khác đã đe da cuc sng và tương lai ca hơn 19 triu tr em ti đây. S hâm nóng toàn cu đã làm cho mc nước bin dâng lên, nhiu nơi trên thế gii đã, đang, và s, b chìm dưới nước, nht là nhng quc gia thuc dng đo (Island nations). nhiu nơi này, người dân không th tiếp tc cuc sng như trước đây, khi sc khe, thc thm, nhà ca, an toàn và công vic không còn. H không còn cách nào khác là phi di đi nơi khác đ sinh sng.

Đ đi phó vi nn biến đi khí hu như thế, các nhà khoa hc hàng đu thế gii đã đng ý vi nhau rng s gia tăng nng đ hâm nóng trái đt s tác đng sâu xa lên cuc sng khp nơi, cho nên cn phi làm sao đ kim soát được phn nào tình trng hâm nóng này. Nếu gii hn được mc đ hâm nóng không quá 1.5 đ C trên toàn cu trong thế k này, nó có th giúp nhân loi tránh nhng tác đng xu nht ca khí hu và duy trì mt khí hu có th sng được. Thế nhưng, vi cung cách sng ca nhân loi hin nay, nếu không thay đi, thì s phát thi COmà có th làm tăng nhit đ toàn cu lên ti 4,4 đ C vào cui thế k này. Như thế s là đi thm ha cho toàn nhân loi.

Do đó mi chính sách và hành đng ca tt c các thành viên thuc cng đng nhân loi đu quan trng trong n lc chung này. Cùng nhau, nếu mi cá nhân, cng đng, t chc, tp đoàn/công ty và quc gia c gng ti đa trong kh năng ca mình, thì toàn nhân loi mi đt được mc đích cao c này. Mi mt phn ca mt đ C gia tăng gây hâm nóng trái đt đu có th gây thit hi v mng sng và sinh kế ca nhiu người trên thế gii, dù chúng ta không th thy bng mt hay nghe bng tai.

Mun thay đi trit đ, toàn din và tm ln thì quan trng nht là phi thay đi s vn hành nn kinh tế quc gia và toàn cu. Xây dng mtnn kinh tế không thi khí nhà kiếng như thế là mt thách thc cc ln, ngay c cho các quc gia phát trin, giàu có hin nay, khoan nói đến các quc gia đang phát trin, nghèo nàn. Nhưng nhng nước phát trin, có nn kinh tế vi mc thu nhp cao, là nước đã thi khí nhiu nht, theo d liu có t 1751 đến 2019, chiếm đến 59% lượng khí thi toàn cu ; trong khi các nước có thu nhp trung bình thì ch chiếm 31%, và thu nhp thp ch 10%. Cho nên các quc gia giàu có phát trin cn phi đóng góp nhiu hơn các nước khác.

Sau hai tun hi ngh và vi lm tranh cãi, 197 quc gia thành viên đã đt được sđng thun trong cam kết và hy vng v mc tiêu gi nng đ hâm nóng trong 1.5 đ C đ cùng nhau ngăn nga thm ha đến vi trái đt, vi nhân loi.

Hi ngh là v nhng vn đ rt ln, như lut pháp và chính sách ca mi quc gia thành viên, trong ba thp niên ti, và xa hơn na, đ cùng bo v trái đt này. Nhưng tt c đu không có ý nghĩa gì nếu không có phn tham gia và đóng góp tích cc ca mi cá nhân thành viên trong cng đng nhân loi.

Trong nhng năm qua, tôi và gia đình nh ca mình cũng tp thay đi thói quen tng có trước đây. V đin lc, chng hn, chúng tôi luôn tìm cách s dng ánh sáng t nhiên khi có th, thay vì dùng đèn đin. Tôi luôn phi nhc nh các con tp thói quen tt mi dng c nào s dng đin lc khi không còn dùng đến nó, như TiVi, máy nhc, máy qut, computer, đèn v.v. Tuy nước không thiếu nơi chúng tôi , nhưng chúng tôi vn tiết kim nước, nht là khi nghĩ đến hàng triu người không có nước sch đ dùng, hay phi vt v đi tht xa đ có được ngun nước đ ung. Chúng tôi khi tm thì tm ít hơn trước, và thường hay s dng li nước đã dùng, như nước ra rau, trái cây v.v đ tưới cây. Chúng tôi dùng các bao giy nhiu hơn, tránh dùng bao ni lông. Dùng li tt c các đ nha, khi có th. Tiết kim, thay vì phung phí, là bước căn bn đu tiên. Tóm li, chúng tôi phi luôn t nhc nh nếu không gim thiu được thì cũng không góp ph n to ra thêm khí thi nhà kiếng mt cách không cn thiết qua mi hot đng con người.

Tôi cũng tin rng ai trong chúng ta đu có th làm được các điu căn bn này. Nhiu hay ít tùy theo hoàn cnh mi người. Bi vì mi hot đng t mi cá nhân chúng ta, đu ít hay nhiu, đu thi khí nhà kiếng, do đó tt c chúng ta đu có th góp phn vào mc đích tránh thm ha tàn khc ca biến đi khí hu. S tiến b ca khoa hc đã giúp nhân loi phát ha được vin nh tương lai ra sao. Khi các khoa hc gia hàng đu đã dy công tìm ra được gii pháp hp lý đ đi phó, các chính quyn/chính tr gia đã góp phn làm ra các chính sách thích đáng, thì chúng ta cũng cn có bn phn và trách nhim góp phn thc hin. Mun tránh đi thm ha biến đi khí hu thì phi bt đu bây gi, nếu không thì quá tr, và phi đến t tn gc như thế, thay vì trông đi vào người khác. Bi vì, nói cho cùng, đó là tương lai ca con em chúng ta, cháu cht chúng ta, và bao thế h tiếp ni sau đó.

Phạm Phú Khải

Nguồn : VOA, 16/11/2021

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Phạm Phú Khải
Read 33 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)