Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

02/08/2022

Chuyến đi Đông Nam Á của bà Pelosi giống như mèo vờn chuột

Minh Anh, Minh Đăng, Ngô Nhân Dụng

Chủ tịch Hạ Viện Mỹ thăm Đài Loan : "Lợi bất cập hại" cho quan hệ Mỹ - Trung ?

Minh Anh, RFI, 02/08/2022

Đang công du Châu Á với chặng thứ hai là Malaysia, chủ tịch Hạ Viện Mỹ Nancy Pelosi cho đến giờ vẫn tỏ ra mập mờ về ý định thăm Đài Loan như nhiều tờ báo quốc tế loan tin. Một số nhà phân tích cảnh báo, chuyến thăm Đài Loan của bà Pelosi, nếu diễn ra, chỉ có thể làm cho quan hệ Mỹ - Trung thêm xấu đi và đe dọa an ninh Đài Loan.

meovonchuot1

Báo Trung Quốc đưa tin về chuyến công du Châu Á của chủ tịch Hạ Viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi. Ảnh chụp tại một quầy báo ở Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 31/07/2022  © AP - Andy Wong

Nếu chuyến đi diễn ra, bà Nancy Pelosi sẽ là nhân vật quan trọng thứ ba trong chính phủ Mỹ đến thăm hòn đảo lần đầu tiên kể từ năm 1997. Và chuyến thăm này có nguy cơ phá vỡ điều mà nhiều quan chức chính quyền Mỹ gọi là "chốt chặn an toàn" trong hồ sơ Đài Loan.

Nhật báo Anh Quốc The Guardian hôm qua, 01/08/2022, trước hết ghi nhận, ý định này của bà chủ tịch Hạ Viện Mỹ đã làm Bắc Kinh chao đảo trong một năm chính trị đầy nhậy cảm cho đảng Cộng sản Trung Quốc cầm quyền, trong bối cảnh đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc sắp diễn ra vào mùa thu năm nay, cho phép ông Tập Cận Bình nắm quyền thêm một nhiệm kỳ thứ ba. Và năm nay Trung Quốc cũng tổ chức mừng 95 năm ngày thành lập Quân đội Giải phóng Nhân dân.

Đương nhiên, đây không phải lần đầu tiên một chủ tịch Hạ Viện Mỹ đến thăm Đài Bắc. Cách nay một phần tư thế kỷ, ông New Gingrich, thuộc đảng Cộng Hòa, cũng đã từng đến thăm hòn đảo. Sự việc cũng khiến Bắc Kinh bực bội có những lời phàn nàn. Tuy căng thẳng quan hệ Mỹ - Trung lúc đó cũng đã kéo dài trong vòng vài tháng, nhưng lần đó Bắc Kinh cũng đành nuốt giận.

Chỉ có điều chuyến thăm này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc bây giờ không như cách đây 25 năm. Dù ngân sách dành cho quốc phòng vẫn còn kém xa Mỹ (738 tỷ đô la/năm), nhưng Trung Quốc cũng là cường quốc quân sự thứ hai trên thế giới (193,3 tỷ đô la), theo như số liệu từ Viện Quốc tế Nghiên cứu Chiến lược ( IISS ) cho năm 2020. Cuộc chiến xâm lược Ukraine do Nga tiến hành khiến phương Tây lo ngại Trung Quốc có những hành động quân sự nhắm vào Đài Loan, hòn đảo mà Bắc Kinh vẫn xem là một phần lãnh thổ cần phải được thống nhất với Hoa Lục.

Từ những quan sát này, chuyên gia Robert Daly, giám đốc Viện Kissinger về Trung Quốc và Mỹ, Trung tâm Woodrow Wilson tại Washington, nhận định với tờ The Guardian rằng chuyến thăm Đài Bắc của bà Pelosi sẽ không làm dịu được mối quan hệ Mỹ - Trung, cũng như không phục vụ các lợi ích của Mỹ, và cũng không giúp tăng cường an ninh cho Đài Loan. 

Washington sợ rằng nếu bà Pelosi không "quá cảnh" đến Đài Bắc, điều đó chẳng khác gì đưa ra một tín hiệu mềm yếu của Mỹ và có có thể làm gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc đối với Đài Loan, nhưng cuộc viếng thăm này cũng có nguy cơ nuôi dưỡng luận điệu của "phe diều hâu" ở Bắc Kinh, theo đó, Hoa Kỳ và các đồng minh đang hậu thuẫn chính quyền Thái Anh Văn tìm kiếm một nền độc lập. Mối ngờ vực này càng được củng cố khi một thông tin hôm thứ Hai (01/8) cho biết một phái đoàn nghị sĩ cấp cao Anh Quốc cũng dự kiến đến thăm Đài Loan vào khoảng cuối năm nay. 

Đương nhiên, ý định này của bà Pelosi khiến Bắc Kinh nổi dóa và không ngừng đe dọa có hành động đáp trả mạnh mẽ. Tuy nhiên, theo quan điểm của bà Bonnie Glaser, giám đốc Trung tâm Châu Á, thuộc cơ quan tư vấn German Marshall Fund, trụ sở tại Washington, mặc dù nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột vũ trang là rất thấp, "xác suất Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thực hiện một loạt hành động quân sự, kinh tế và ngoại giao để phô trương sức mạnh và thể hiện quyết tâm của họ là khá lớn. Có khả năng Trung Quốc sẽ tìm cách trừng phạt Đài Loan bằng nhiều cách". 

Về phần mình, nhà nghiên cứu Daly cảnh báo, cuộc khủng hoảng lần này rất có thể là một cơ hội cho Bắc Kinh tạo ra một tiền lệ mới : Hoặc để hộ tống các chuyến thăm Đài Loan của quan chức Mỹ bằng máy bay quân sự, hoặc bay gần hơn, hay thường xuyên hơn về phía không phận Đài Loan. 

Cũng theo nhà nghiên cứu này, mỗi cuộc leo thang sẽ dẫn đến một nguyên trạng mới, và điều đó chỉ làm mối quan hệ Mỹ-Trung càng trở nên nguy hiểm. Do vậy, theo ông, tốt hơn hết là Washington và Bắc Kinh "dồn hết mọi nỗ lực cho các cuộc đàm phán bình ổn chiến lược thay vì chơi trò leo thang căng thẳng".

Từ toàn cảnh này, tờ Journal de Montreal của Canada cho rằng thời gian "quá cảnh" Đài Loan của bà Nancy Pelosi nên ngắn và kín đáo, chỉ nên dừng chân vài giờ để qua đêm trước khi tiếp tục hành trình đến các nước Châu Á khác. Có như thế thì mới cứu vãn được sỉ diện cho cả Bắc Kinh và Washington.

Minh Anh

Nguồn : RFI, 02/08/2022

*********************

Căng thẳng Mỹ - Trung leo thang khi bà Pelosi thăm Châu Á

Minh Đăng, RFA, 01/08/2022

Chuyến đi "bão táp" của bà Pelosi

Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi đã bắt đầu chuyến công du Châu Á, nhưng không đề cập đến Đài Loan trong bối cảnh có nhiều đồn đoán rằng bà có thể đến thăm quốc gia này (1).

meovonchuot2

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tại họp báo ở Washington DC hôm 29/7/2022 - AFP

Trước đó, báo chí Mỹ đã đưa tin về chuyến thăm của bà Pelosi sẽ đến Đài Loan dịp này. Nếu chuyến thăm diễn ra, bà Pelosi sẽ là Chủ tịch Hạ viện Mỹ đầu tiên thăm Đài Loan trong 1/4 thế kỷ qua.

Trung Quốc đã cảnh báo rằng họ đang "chuẩn bị" cho chuyến thăm của bà Pelosi tới hòn đảo tự trị vào tháng 8 tới và Mỹ sẽ "chịu mọi trách nhiệm về bất cứ hậu quả nghiêm trọng nào" nếu bà thực hiện chuyến thăm này (2).

Bà Pelosi, thành viên Đảng Dân chủ, người đứng thứ hai (sau Phó tổng thống) trong hàng ngũ kế vị tổng thống trong trường hợp tổng thống đương nhiệm hoặc tổng thống đắc cử không thể thực hiện nhiệm vụ.

Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã khởi động sự nghiệp chính trị của mình với quan điểm cứng rắn về Trung Quốc - một nữ nghị sĩ trẻ tuổi và mới mẻ dám giương biểu ngữ ủng hộ dân chủ ở Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh trong chuyến thăm năm 1991 với các nhà lập pháp khác của Mỹ ngay sau vụ thảm sát này. Hơn 30 năm sau, ý định tới Đài Loan của bà đã tạo nên một dấu ấn ngoại giao mạnh mẽ, góp phần đổ thêm dầu vào những căng thẳng đang ở mức cao nhất ở Washington và Bắc Kinh.

Theo Hiến pháp Mỹ, Quốc hội là một nhánh bình đẳng với chính phủ, các nhà lập pháp có quyền tự do thăm bất cứ quốc gia nào họ muốn. Nhưng chính quyền Biden lo ngại phản ứng của Bắc Kinh, vốn coi sự ủng hộ ngày càng tăng của Mỹ đối với Đài Loan là một phần trong âm mưu thúc đẩy nền độc lập cho vùng lãnh thổ mà Trung Quốc tuyên. bố chủ quyền.

Cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ Newt Gingrich đã thăm Đài Loan hồi năm 1997, nhưng phản ứng của Đảng Cộng hòa đối lập cũng như của Bắc Kinh thời điểm đó tương đối im ắng. Hôm 25/7, ông Gingrich đã chỉ trích Lầu Năm Góc vì cảnh báo chống lại chuyến thăm của bà Pelosi. Ông đăng trên Twitter : "Nếu chúng ta bị Cộng sản Trung Quốc đe dọa đến mức chúng ta thậm chí không thể bảo vệ một Chủ tịch Hạ viện Mỹ, lý do gì để Bắc Kinh phải tin rằng chúng ta có thể giúp Đài Loan tồn tại ?" (3).

Cuộc so găng về sức mạnh và ảnh hưởng

Chuyến thăm Đài Loan của bà Pelosi có thể làm nổi bật những lo ngại trong chính quyền của Tổng thống Joe Biden về các kế hoạch của Trung Quốc đối với Đài Loan khi Bắc Kinh tăng cường các lời lẽ và hành động gây hấn đối với hòn đảo này trong những tháng gần đây, như điều máy bay chiến đấu bay vào Vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Các quan chức Mỹ bày tỏ lo ngại rằng những động thái đó có thể là tiền đề cho những bước đi quyết liệt hơn nữa của Trung Quốc trong những tháng tới nhằm khẳng định chủ quyền của họ đối với Đài Loan.

Cuộc chiến ở Ukraine càng làm gia tăng những lo ngại đó khi Biden và các quan chức hàng đầu của Mỹ hồi hộp theo dõi xem Trung Quốc có thể rút ra bài học gì từ phản ứng của phương Tây trước cuộc xâm lược của Nga. Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - được cho là đang củng cố quyền lực để đảm bảo một nhiệm kỳ Chủ tịch nước lần thứ ba liên tiếp, điều chưa từng xảy ra, tại Đại hội lần thứ XX Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra vào mùa thu tới, góp phần gây căng thẳng địa chính trị trong khu vực.

Trong khi Bắc Kinh đang trỗi dậy mạnh mẽ, Washington dường như đã từ bỏ thái độ dè dặt trước đây trong vấn đề Đài Loan. Biden đã nói rằng Mỹ sẵn sàng bảo vệ Đài Loan về mặt quân sự trong trường họp hòn đảo này bị tấn công - không chỉ đơn thuần là cung cấp vũ khí - mặc dù Nhà Trắng sau đó đã phủ nhận tuyên bố của chủ nhân Nhà Trắng. Mike Pompeo, Ngoại trưởng dưới thời Donald Trump, trong chuyến thăm Đài Bắc hồi tháng 3 vừa qua đã kêu gọi Mỹ công nhận "thực tế không thể chối cãi và đã tồn tại" nền độc lập của Đài Loan. Mark Esper, Bộ trưởng Quốc phòng dưới thời Trump, tuần trước cũng tuyên bố sau chuyến thăm Đài Loan rằng chính sách "Một Trung Quốc" "đã kết thúc như nó phải thế và không chịu sự tác động từ bên ngoài", đồng thời lưu ý rằng hầu hết người Đài Loan không còn coi họ là người Trung Quốc (4).

Các nhà quan sát cho rằng Trung Quốc có thể sẽ triển khai một số biện pháp quân sự nếu Pelosi quyết tới Đài Loan, từ các cuộc tập trận - thường diễn ra cùng lúc các chuyến công du mà Trung Quốc phản đối - cho tới đóng cửa không phận hoặc khóa đường biển tạm thời. Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ đứng trước những nước cờ đòi hỏi sự khéo léo, giữa một bên là nhu cầu thể hiện quyền lực ở trong nước, trước Đại hội Đảng XX, với một bên là phải hết sức tránh leo thang căng thẳng ngoài tầm kiểm soát. Hãng tin AP bình luận : "Trong bối cảnh Mỹ tìm cách cân bằng mối quan hệ có nhiều rủi ro với Trung Quốc, liệu Pelosi có dẫn đầu một phái đoàn tới Đài Loan hay không vẫn chưa rõ. Song có điều chắc chắn là quyết định của Pelosi sẽ đánh dấu thời điểm chính sách đối ngoại và nhân quyền mang tính quyết định cho nước Mỹ và nhà lập pháp cấp cao với nhiệm kỳ dài lãnh đạo Hạ viện" (5).

Các quan chức chính quyền Mỹ lo ngại chuyến thăm Đài Loan của bà Pelosi diễn ra vào thời điểm đặc biệt căng thẳng, khi Tập Cận Bình đang tìm kiếm một nhiệm kỳ lãnh đạo thứ ba tại Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc sắp tới. Giới chức Mỹ nói rằng họ không mấy lo ngại nguy cơ Bắc Kinh sẽ tấn công máy bay của Pelosi, nhưng nhận thức nguy cơ những tính toán sai lầm hoặc sơ suất có thể gây nguy hiểm cho sự an toàn của chính trị gia này. 

Các quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc dự kiến sẽ bắt đầu công tác chuẩn bị cho Đại hội trong những tuần tới, gây áp lực buộc giới lãnh đạo ở Bắc Kinh phải thể hiện sức mạnh. Các quan chức Mỹ cũng cho rằng giới lãnh đạo Trung Quốc không nắm bắt đầy đủ các động lực chính trị ở Mỹ, dẫn đến sự hiểu lầm về tầm quan trọng của chuyến thăm Đài Loan của bà Pelosi. Theo giới chức Mỹ, Trung Quốc có thể nhầm lẫn chuyến thăm của bà Pelosi với chuyến thăm chính thức của chính quyền Mỹ, vì bà và Biden đều là thành viên Đảng Dân chủ.

Trong chuyến công du tới khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương, dừng chân tại Indonesia ngày 24/7, Tướng Mark Milley - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ - đã nhận định : "Quân đội Trung Quốc ngày càng trở nên hiếu chiến và nguy hiểm trong 5 năm gần đây" (6). Theo Tướng Milley, số vụ "đối đầu không an toàn" giữa máy bay chiến đấu và tàu chiến của Trung Quốc với Mỹ và đồng minh tăng lên đáng kể, dù ông không đưa ra con số cụ thể. Chuyến công du của Tướng Milley chủ yếu tập trung vào mối đe dọa Trung Quốc, tham dự cuộc họp với những người đồng cấp của khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương tại Australia trong tuần tới với các chủ đề thảo luận dự kiến tập trung vào mối đe dọa từ Trung Quốc và sự cần thiết phải duy trì một "khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương tự do, rộng mở và hòa bình" (7).

Bộ Quốc phòng Mỹ gần đây đã cảnh báo về nguy cơ Bắc Kinh sẽ xâm lược Đài Loan. Một số quan chức nhận định quyết định này sẽ được đưa ra trước năm 2027. Đến nay, Mỹ vẫn là đồng minh và là đối tác cung cấp vũ khí số 1 của Đài Loan. Theo luật, chính phủ Mỹ phải coi các mối đe dọa với Đài Loan là các " mối quan ngại thực sự", nhưng hiện vẫn "mơ hồ" về khả năng bảo vệ Đài Loan bằng lực lượng quân sự nếu hòn đảo này bị Trung Quốc tấn công.

Chính sách của Mỹ về Đài Loan vẫn luôn là một vấn đề gây tranh cãi ngay trong nội bộ nước Mỹ. Nhưng dù vô tình hay cố ý, Washington đã bóng gió rằng họ coi Đài Loan là một lợi ích quốc gia cốt lõi. Tổng thống Joe Biden đã mời Đài Loan tham gia Hội nghị thượng đỉnh vì Dân chủ năm ngoái, như thể đây đúng là một quốc gia độc lập như các quốc gia khác. Vào tháng 5, trong một cuộc họp báo, khi được hỏi liệu Mỹ có bảo vệ Đài Loan trước một cuộc tấn công của Trung Quốc hay không, Biden đã trả lời là "có" và điều này dường như đã đi ngược lại chính sách tiêu chuẩn của Washington là duy trì thái độ quân sự mập mờ của Mỹ.

Mặc dù, mới đây tại Diễn đàn An ninh Aspen, Cố vấn an ninh Quốc gia Jake Sullivan ngày 22/7 khẳng định chính sách của Mỹ đối với Đài Loan không thay đổi và Washington đang theo sát các diễn biến quanh hòn đảo này. Cụ thể, ông Sullivan cho hay : "Tổng thống Biden đã tuyên bố tại Nhật Bản rằng chính sách của Mỹ là không thay đổi" (8). Tuy nhiên, điều này càng cho thấy Mỹ vẫn duy trì sự mơ hồ chiến lược đối với Đài Loan. Mỹ lo ngại nguy cơ xung đột với Trung Quốc sẽ đạt tới điểm mà ở đó một cuộc Chiến tranh Lạnh kiểu mới sẽ nổ ra. Mỹ hiện đang ở vị thế có thể duy trì cạnh tranh toàn cầu với Trung Quốc, dù đó là ở Thái Bình Dương, Châu Âu hay Trung Đông. 

Minh Đăng

Nguồn : RFA, 01/08/2022

Tham khảo :

1. https://www.abc.net.au/news/2022-08-01/nancy-pelosi-begins-asia-tour-no-mention-of-taiwan/101286986

2. https://www.globaltimes.cn/page/202207/1271746.shtml

3. https://twitter.com/newtgingrich/status/1551546829363462144?s=20&t=C0OX-9AtSTGFhIMinfcp-w

4. https://www.atlanticcouncil.org/event/a-conversation-with-mark-esper-2/

5. https://apnews.com/article/russia-ukraine-china-beijing-foreign-policy-nancy-pelosi-07eefea303f4da179554abcd3b2845af?taid=62e1ce18bfc7520001fb7c78&utm_campaign=TrueAnthem&utm_medium=AP&utm_source=Twitter

6. https://www.abc.net.au/news/2022-07-25/us-indonesia-partnership-china-aggression/101266264

7. https://www.abc.net.au/news/2022-07-25/us-indonesia-partnership-china-aggression/101266264

8. https://www.youtube.com/watch?v=Vz_cUMcGFe0

********************

Nancy Pelosi rn mt Tp Cn Bình

Ngô Nhân Dụng, VOA, 30/07/2022

Bc Kinh da M không nên đùa rn vi la ; nhưng Bà Nancy Pelosi đang đùa rn vi ông Tp Cn Bình.

meovonchuot3

Ch tch Tp Cn Bình mi nói thng vi Tng thng Joe Biden qua đin thoi rng không nên "đùa vi la" khi nhc ti vn đ Đài Loan. Liu bà Nancy Pelosi có đi thăm Đài Loan không ?

Bà Nancy Pelosi bt đu chuyến công du min Đông Á Châu ngày Th Sáu 29 tháng 7 ; dn mt phái đoàn dân biu M đi thăm Nht Bn, Nam Hàn, Malaysia và Singapore, theo tin CNN. Bà nêu lý do v an ninh, t chi không nói s ghé thăm Đài Loan hay không.

Ch tch Tp Cn Bình mi nói thng vi Tng thng Joe Biden qua đin thoi, khi nhc ti vn đ Đài Loan, rng không nên "đùa vi la". Cơ quan thông tn ca Bc Kinh cnh cáo : "Ai đùa rn vi la s b bng tay chúng ta hy vng nước M thy rõ như vy". Nhưng bà Pelosi vn rn vi Tp Cn Bình !

Bà Pelosi đã có chương trình đi t tháng Tư, phi hoãn li vì b nhim bnh Covid. T đó Bà khôn ngoan gi kín ý đnh đi Đài Loan, ch cơ hi thun tin mi công b đ Bc Kinh khi phn đi n ào. Tng thng Joe Biden vô tình tiết l hết các bí mt.

Trong khi mi người ch mi nghe tin đn đi, chưa thy bà Nancy nói gì, thì ông tng thng đã nói ra hết. Ngày 20 tháng By, mt phóng viên hi v chuyn bà Pelosi có đi Đài Loan không, ông Joe Biden tr li : "Gii quân s nghĩ rng đi ngay bây gi thì không tt".

Mt câu nói thc thà cht phác, cho thy ba điu. Bà Pelosi sp đi. Bà tính đi bng máy bay nhà binh. Và chính ph M biết Bc Kinh đang bt bình.

Ông Tp Cn Bình phi lên tiếng ngay vì chính ông Joe Biden nói v chuyến đi, dù chưa chính thc. Mi câu do mt ông tng thng M nói ra thường đu nng ký, không th bt tai l đi như không nghe thy được ! Ông Joe Biden có v không biết, hay không quan tâm, ti điu này.

Chuyn bé xé ra to. Tp Cn Bình không th ngm ming, im lng trước cnh phi cơ quân s M s h tng rm r bà Pelosi bay đến phi trường Đài Bc ! Ngày 26 tháng By, Bc Kinh lên tiếng, yêu cu bà Pelosi ngưng, không đến Đài Loan.

Hôm sau, nht báoThe Washington Post, trong bài Quan Đim, nhn xét : "Bây gi, nước M đng trước mt thế lưỡng nan". Bà Pelosi đi chuyến này chc s đến thăm nhiu quc gia vùng Á Đông. Ngăn không cho bà y ghé Đài Loan tc là chu thua Bc Kinh. Ngược li, nếu c đ yên cho bà y ti Đài Loan thì mt cuc chm trán gia không lc M và Trung Cng có th din ra ! T báo nhn ông Biden mt bài hc : Chuyn gì trên đi này, nht là chuyn chính tr, ngoi giao, cũng phi ch đúng lúc, đúng ch.

Ti sao ông Tp Cn Bình phi n ào ngăn cn ?

Th nht Cng sn Trung Quc coi Đài Loan vn là mt tnh ca Trung Quc, theo ch trương "Ch có mt nước Trung Hoa". Chính ph Đài Bc, tên chính thc là Trung Hoa Dân Quc, cũng theo quan đim đó, t năm 1949 ti nay. Sau khi rút quân ra c th trên hòn đo, c Tng thng Tưởng Gii Thch vn coi mình chu trách nhim cai tr c nước Trung Hoa ; mi năm ông vn hô hào chun b "quang phc lc đa". Chính ph M, t thi các tng thng Carter và Reagan, vn đi dây, công nhn thuyết "Mt nước Trung Hoa" trong khi giao ho vi c hai.

Đa v ca Bà Nancy Pelosi khiến chuyến đi Đài Loan này quan trng hơn tt c các v b trưởng, dân biu hoc ngh sĩ đã ti đó. Theo hiến pháp M ch tch H vin có th lên nhm chc tng thng M nếu ông tng thng và bà phó tng thng đu qua đi hay b mt chc ; bà Pelosi ch đng sau ông Biden và bà Kamala Harris.

Vì thế Bc Kinh phi phn đi. Khi ông Newt Gingrich, ch tch H vin t năm 1995 đến 1999, ghé thăm Đài Loan, gp Tng thng Lý Đăng Huy vào năm 1997, h không phn ng ging như bây gi. Bi vì trước đó my ngày, ông Gingrich đã ti thăm Bc Kinh. đó, ông đã nói vi ông Giang Trch Dân rng nếu Trung Cng đánh Đài Loan thì M s can thip. Và được nghe câu tr li khéo léo : "Chúng tôi không tính đánh, các ông s không can thip !" Thc tình, lúc đó không lc Trung Cng còn yếu quá, không đ sc chn đường máy bay quân s M !

Nhưng 25 năm sau, tình hình đã khác. Trung Cng đã chế to được phi cơ chiến đu ti tân, ha tin tinh khôn, hàng không mu hm, và phóng nhiu v tinh nhân to đóng vai gián đip.

Tp Cn Bình khó ngi yên không lên tiếng. Uy thế ca ông đang suy gim vì chính sách chng Covid quá cng nhc khiến kinh tế xung thp và lòng dân bt mãn. Tp Cn Bình đang mong dân chúng quên nhng ni bc mình đó. Lên tiếng đ kích M và Đài Loan là cách d dàng nht. Dân lc đa đã thy nhiu viên chc và phái đoàn đi biu quc hi M ti thăm Đài Bc. Các chính ph M, t Trump đến Biden, t ra thân thiết, bán nhiu vũ khí mi cho Đài Loan hơn trước. Ông càng phi gi th din vì trong tháng Tám, Trung Ương Đng s hp đ xác đnh chương trình Đi hi Đng vào tháng 11, chun b suy tôn ông ngi vng trên ngôi cu ngũ.

Bây gi bà Nancy Pelosi c đi, không khác gì trc tiếp khiêu khích Tp Cn Bình.

Mt vn đ đt ra cho chính ph M là ai quyết đnh chính sách ngoi giao ? Hành pháp hay lp pháp ? Nếu hai bên bt đng ý kiến thì ai làm trng tài quyết đnh ? Hin chưa có ai tr li, nhưng nếu suy nghĩ k thì hành pháp có quyn ưu tiên, vì chính h phi lo đi phó vi các hu qu. Nhưng trong v bà Pelosi đi Đài Loan, ông Biden không th nào ngăn cn, vì s b coi là quá yếu đui trước áp lc ca Trung Cng. Ông có th vut ve Tp Cn Bình bng cách gim bt thuế quan trên s hàng hóa nhp cng t Trung Quc. Nhng món thuế đó Tng thng Trump đt ra nhm gim bt khiếm ht mu dch ca M đi vi Trung Quc, nhưng không có hiu qu. Cán cân thương mi M vn tiếp tc khiếm ht vi các nước khác, trong khi ngoi thương Trung Cng vn thng dư ; còn người tiêu th M phi tr giá đt hơn vì thuế nhp cng. Gim bt thuế đánh trên hàng Trung Quc, ông Biden còn nêu được lý do chính đáng là ngăn nga lm phát.

Ông Biden có th giúp cc din bt căng thng. Nếu chính ph M cho hàng không mu hm tiến vào eo bin Đài Loan đ h tng bà Pelosi thì Trung Cng s thy mình b khiêu khích. Nếu hm đi M vn tránh xa vùng này thì s chng t mt thin chí hòa du.

Nhng ln trước, khi các phái đoàn quc hi M thăm Đài Loan, h đu dùng máy bay quân s. Các gii chc M, t C vn An ninh Quc gia Jake Sullivan đến Tham mưu trưởng Liên quân Mark A. Milley, Đô đc John C. Aquilino, ph trách vùng Thái Bình Dương và n Đ Dương, đu đã thuyết trình vi bà Pelosi v các vn đ an ninh. Ông Biden có th ra lnh h kim chế, gi hi quân M bt đng trong my ngày sp ti, đ ông Tp Cn Bình khi mt mt.

Chính ph Đài Loan là nn nhân ca nhng rc ri mi xut hin. H phi lo bo v không phn khi các chiến đu cơ Trung Cng bay qua đe da. Nếu máy bay Trung Cng bay lên ngăn cn không cho máy bay M ch bà Pelosi đáp xung, thì không lc Trung Hoa Dân Quc phi ct cánh chng c. Nhưng nếu Trung Cng ch cho không quân ct cánh, theo sát các máy bay M h tng bà Pelosi, đ biu din ni gin ca ông Tp Cn Bình mà không ngăn cn, thì Đài Loan s không cn phn ng.

Không riêng gì Đài Loan, các nước trong vùng Á Đông đang b v lây. H không mong gì hơn là M và Trung Cng gii quyết mi chuyn trong hòa bình. Nếu hai bên xung đt h s phi chn đng v phía M, gây rc ri lâu dài vi Trung Cng. Chính ph M không th b quên các nước đng minh ca M, Nam Hàn, Nht Bn, Phi Lut Tân, Malaysia, trong lúc đang cn đoàn kết cùng ngăn nga Trung Cng !

Bc Kinh da M không nên đùa rn vi la ; nhưng Bà Nancy Pelosi đang đùa rn vi ông Tp Cn Bình.

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 30/07/2022

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Minh Anh, Minh Đăng, Ngô Nhân Dụng
Read 103 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)