Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

02/05/2024

Ấn Độ : Cuộc bỏ phiếu vĩ đại !

Ngô Nhân Dụng

Các chế đ đc tài thường t bào cha rng dân chúng còn chưa đ kh năng t quyết đnh chn người cai tr, dân cn được "lãnh đo".

ando1

Nhân viên phòng phiếu và nhân viên an ninh đi thuyn nh qua sông đến phòng phiếu vùng sâu vùng xa bên kia sông Brahmaputra vào đêm bu c quc hi vùng Đông Bc n Đ, 18 tháng Tư, 2024.

Trong năm 2024, dân chúng 50 quc gia trên thế gii có dp b phiếu chn người cai tr. T tun trước, 970 triu c tri n Đ, ln bng mt phn 10 dân s thế gii, đã bt đu b phiếu chn 543 đi biu quc hi, gi là Lok Sabha.

Quc gia t do dân ch vi s c tri đông hàng th hai là Indonesia (204 triu c tri) mi bu lên mt v tng thng mi ; nước M đng hàng th ba (168 triu) năm nay s có cơ hi la chn.

n Đ là mt bng chng, mt tm gương sáng, cho thy bt c dân tc nào cũng có kh năng sng theo và thi hành các th tc t do dân ch.

n Đ đông dân nht, 1,4 t người, vi thành phn phc tp nht thế gii. Hàng ngàn sc tc và ngôn ng khác nhau ; vi 80% dân theo các môn phái n Đ Giáo, 205 triu người theo Hi Giáo, đã tng xy ra nhiu xung đt bo lon vì tín ngưỡng. Trong tình trng phc tp như vy, dân n Đ vn sng vi chế đ t do dân ch sut t khi đc lp, năm 1947, đến nay. Các chính ph thay phiên nhau lên nm quyn trong hòa bình, các cuc bu c din ra đu đn đúng k hn, người dân tham d đi b phiếu vi t l cao hơn c nhiu nước Âu, M Châu ; vi y ban Bu c Toàn quc được kính trng.

Cuc bu c ln nht thế gii n Đ đang din ra trong 44 ngày, gm by giai đon, t 19 tháng 4, đến 1 tháng 6. Gn mt t công dân s chn 543 dân biu t 28 tiu bang, vi nhim k 5 năm. Theo nht báoLa Presse, Montréal, Canada, nước n Đ có hơn 2,500 đng chính tr, trong đó 10 đng ln chiếm 86% các ghế trong Lok Sabha ; s còn li là các đng đa phương.

Hu hết các cuc nghiên cu dư lun tiên đoán đng Bharatiya Janata Party (BJP) ca Th tướng Narendra Modi s thng. Nếu chiếm được 272 ghế dân biu, đng BJP s tiếp tc nm quyn, hin nay h chiếm đa s 303 và Th tướng Modi tiên đoán s tăng lên ít nht ti 370 ghế trong quc hi mi. Vi các dân biu liên hip thuc đng National Democratic Alliance (NDA), h có th kim soát 400 ghế.

Phe đi lp, do lãnh t đng Quc Đi dn đu chưa thng nht được ý kiến trong mt chương trình tranh c chung, chc s tiếp tc đóng vai thiu s. Ông Rahul Gandhi thuc dòng dõi hai gia đình Nehru và mang tên Gandhi, nhng nhân vt ly lng thi lp quc. Nhưng các chính ph Quc Đi, t thi th tướng Nehru đến bà Indira Gandhi, con gái ông, đã t chc nn kinh tế theo li "ch nghĩa xã hi", không nâng cao được mc sng ca người dân. Thế h Rahul Gandhi bt đu thay đi nhưng quá tr, không thu hút được c tri bng ông Narendra Modi. Năm 2019, Rahul Gandhi tht c ngay ti th xã Amethi, nơi mà các gia đình Nehru-Gandhi vn gây được nh hưởng trong ba thế h.

Trong đt b phiếu đu, có 166 triu c tri thuc mt s tiu bang đi làm bn phn công dân, s người đi bu lên ti 62 phn trăm, thp hơn t s 67% ln trước, năm 2019. Mt lý do khiến t s tham d xung thp có th là vì nhiu người nghĩ rng Đng BJP mnh quá, thế nào cũng thng, lá phiếu ca h không làm thay đi kết qu. Theo tun báoEconomist, ch có 40% c tri làm th tc ghi danh trong s nhng người va đến tui được đi bu. Có l c trong gii tr cũng nghĩ rng đng BJP chc thng. Gn 40% dân n Đ dưới 25 tui.

Theo báo mng Al Jazeera, hai mi lo ca h là nn lm phát và tht nghip. T chc Lao đng Quc tế ca Liên Hip Quc cho biết 83% nhng người không kiếm được vic làm là gii tr, trong s đó hai phn ba đã hc hết trung hc hay hc cao hơn. Mt cuc nghiên cu ca Lokniti, mt trung tâm nghiên cu đã phng vn 10.000 c tri, cho biết có 62% người thy kiếm vic làm bây gi khó khăn hơn 5 năm trước, ch có 12% thy d dàng hơn. V lm phát, có 71% c tri công nhn giá các món hàng thiết dng đã tăng trong cùng thi gian đó.

Trong tình cnh kinh tế khó khăn như thế, vn có hai phn ba các người được phng vn nói rng năm nay h s bu cho đng BJP. Nhiu người hài lòng vì ông Modi đã đưa n Đ lên đa v quan trng trên chính trường quc tế (sáng lp khi BRICS, t chc hi ngh G20, phóng ha tin lên Ha tinh). Người dân cũng nghĩ rng nn tham nhũng đã gim bt trong 10 năm cm quyn ca chính ph Modi.

Ông Modi thúc đy các c tri giúp cho nn dân ch ca chúng ta vng mnh hơn, "Tôi đc bit yêu cu các bn tr và các ph n đi b phiếu cho tht đông. Lá phiếu là tiếng nói ca các bn". Theo báo Al Jazeera nhn xét, đng BJP vn dng hình nh ông th tướng đ to nên mt "thn tượng" giúp cho các ng c viên khác trong đng.

Không cn ông th tướng thúc đy, dân n Đ vn coi đi b phiếu là mt dp vui mng, có người ví vi thú vui đi coi phim thn thoi ! Hãng thông tn AP mô t cnh bên ngoài các thùng phiếu, các c tri xếp hàng trước khi m ca lúc 7 gi sáng, trong nhit đ ngoài tri là 107 đ Fahrenheit, 42 đ C. Đài CNN t cnh trong video do y ban Bu c cung cp, cho thy nhân viên các phòng phiếu đang dong đàn nga qua rng, trên lưng ch các dng c và vt liu cho cuc b phiếu, đi ti các thôn xóm ho lánh ti tiu bang Arunachal Pradesh, phía Đông Bc n Đ. Ti tiu bang Meghalaya, h mang các thùng ln, đi b qua h nước cn ti các phòng phiếu.

Báo Al Jazeera tiếp xúc vi anh Sanjeev Kumar, 27 tui, đã tt ngip đi hc v kinh doanh thành ph Patna, Bihar, là tiu bang đông đúc hàng th ba, vi 100 triu dân. Kumar đã bu cho đng BJP năm 2019 vì li ha hn s to thêm hàng triu công vic làm ; nhưng năm nay anh vn tht nghip. Kumar đã thi vào làm cho S Ha Xa, trượt c hai. "Tôi chưa kiếm được vic, nhưng ít nht tình hình c nước đang tiến b", Kumar nói vi phóng viên Al Jazeera.

"Ông Modi đã nâng đa v nước n Đ lên cao trên thế gii, s to thêm nhiu công vic làm". Trong nhim k th hai, ông Modi đã làm hai vic khiến Kumar hài lòng. Th nht, là xây dng Đn th Thn Ram th trn Ayodhya, nơi trước kia là mt đn th Hi Giáo ln. Th hai, là ông đã xóa b mt lut l v ly d ca Hi Giáo, gi là "Ba ln talaq". Theo lut này, mt người đàn ông ch cn nói ba ln tiếng "talaq" là được phép li d v. "Talaq" trong tiếng Á Rp, nghĩa là li d. Nhiu người n Đ theo Hi Giáo phn đi ông Modi, mc dù trong thc tế h cũng không theo tc l đó na. Đng BJP nêu c hai thành tích trên trong tuyên ngôn tranh c !

Nhưng ông Modi đã lp được nhiu thành tích đáng k hơn, trên lãnh vc kinh tế, xã hi. Ông khuyến khích đu tư, các công ty n Đ phát trin mnh và đt được mc li cao. Ông ci t thuế khóa, năm 2017 thiết lp mt th thuế đng nht trên toàn quc da trên tr giá gia tăng, cho các sn phm và dch v, giúp các xí nghip vượt lên trên gianh gii gia các tiu bang. Đu tư xây dng h tng cơ s đã tăng gp đôi trong 5 năm qua, s xa l dài thêm 60% trong 10 năm qua.

Chính ph Modi cũng đưa n Đ bước vào thi đi tin hc, vi h thng nhân dng toàn quc Aadhaar dùng k thut s (ID system) nh thế n Đ các gia đình có th d dàng m trương mc, tài khon, mi tháng 300 triu người dùng h thng này nhn và gi tin qua ngân hàng. Nhiu người dùng các tài khon ca h t đng lãnh tin tr cp ca chính ph và chi tr các món chi tiêu, không cn dùng tin mt. Chính ph cũng cung cp tín dng vi lãi sut thp cho gii tr mun kinh doanh. T năm 2015 đến nay, s xí nghip mi khai trương đã tăng lên gp ba ln.

Trước nhng thành tích như trên, mt người tr tui, tht nghip, như Sanjeev Kumar vn có lý do đ ng h đng BJP và Th tướng Narendra Modi. Mt điu đáng lo, là trong nhim k th ba sp ti ông Modi s tìm cách cng c quyn hành, gim bt quyn t do ca người dân, nht là quyn t do báo chí ! Trong bng xếp hng v vn đ này ca t chc Phóng viên Không Biên gii (Reporters sans frontières) n Đ ch đng hàng th 161 trong s 180 quc gia, tt mt 21 hàng so vi năm 2014, trước thi ông Modi !

Nguồn : VOA, 02/05/2024

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng
Read 260 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)