Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

1. Facebook, t do ngôn lun hay tùy tin cm đoán ?

Phạm Phú Khải, VOA, 09/09/2020

Facebook, mt loi truyn thông xã hi và là mt phương tin lý tưởng đ th hin t do ý kiến và t do bày t, đang gp mt th thách to ln hin nay.

face1

Mark Zuckerberg, CEO ca Facebook, điu trn t xa trước y ban Tư pháp Quốc hội Hoa K, 29 tháng By, 2020.

Thot đu, mc đích ca Facebook là đ to ra mt không gian chung đ sinh viên Harvardni kết nhau, như mt phương tin đ sinh viên tìm đến h tr nhau trong cng đng cùng s thích hoc quan tâm [1]. 16 năm sau, Facebook tr giá hơn 600 t đô la M, có hơn 2,5 t người năng đng dùng hàng tháng, và người ch nhân sáng lp nó, Mark Zuckerberg, là mt trong nhng doanh nhân giàu có nht thế gii.

Ngày hôm nay, các nhóm xã hi kín hay m, hay ch cho thành viên, còn gi là các cng đng có ý nghĩa (meaningful communities), trên Facebook là vô s k. Zuckerberg cho biết, vào tháng Tư năm 2019, Facebook đã có 400 triu người đang là thành viên ca cng đng ý nghĩa, và hơn 100 triu là thành viên ca cng đng rt có ý nghĩa [2].

Các cng đng (rt) ý nghĩa này tr thành mt phn hot đng bình thường ca Facebook cho đến khi nó b cm đoán và thách thc trong nhng ngày qua.

Royalist Marketplace, mt cng đng trên Facebook được giáo sư người Thái tênPavin Chachavalpongpun thành lp vào tháng Tư năm nay, có hơn 1 triu thành viên. Royalist Marketplace, tm dch là Thương trường Bo hoàng, là nơi mà các nhà hot đng người Thái tho lun vi nhau v đ tài quân ch. Trong hơn mt tháng qua, k t ngày 18 tháng By, gii tr Thái Lan đã t chc nhiu cuc biu tình hu như mi ngày trên toàn nước. Cao đim là vào Ch Nht 16 tháng Tám thu hút hơn10 ngàn người tham gia [3]. Người biu tình đưa ra ba yêu cu : mt, mt hiến pháp mi ; hai, mt chính quyn mi, bao gm chính quyn hin ti t chc, tái bu c da trên hiến pháp mi đ thành lp mt quc hi và chính quyn mi ; ba, chm dt sách nhiu nhng người đi lp, bt đng chính kiến.

Có ba điu đáng nói đây.

Mt, t trước đến nay, người Thái tránh đng chm đến nhà vua và hoàng tc, nhưng đu tháng Tám, các cuc biu tình đã yêu cu ci t nn quân ch ca Thái. Mc ducuc cách mng năm 1932 lt đ quân quyn thành công, Thái Lan không b hn vai trò ca vua Thái, mà ch thay nn quân ch tuyt đi thành quân ch lp hiến (constitutional monarchy) [4]. K t đó đến nay, Thái đã có 19 ln thay đi hiến pháp, và 12 ln đo chánh bi quân đi [5]. Tuy trải qua tt c các cuc đo chánh liên miên này, quyn lc ca vua Thái phn ln, vn gn như bt kh xâm phm. Khi quân đi Thái thc hin cuc đo chánh năm 2014, tướng Prayut Chan-o-cha, thuc phái bo hoàng, mun được s ng h ca vua Thái đ được lòng dân chúng. Khi vua cha, Bhumibol Adulyadej, mt tháng 10 năm 2016, hoàng t Maha Vajiralongkorn lên ngôi, nhưng không được lòng dân chúng lm. Trong b lut hình s hin nay, điu 112 ghi rng : "nói xu, xúc phm hoc đe da nhà vua, hoàng hu, người tha kế hoc nhiếp chính" s b pht tù t ba năm đến 15 năm [6]. Nhng điu lut này có t ên gi chung là lese-majesty laws, nghĩa là lut ph báng người cai tr ti Thái Lan, là mt trong nhng lut kht khe nht còn li trên thế gii này. Biu tình đu tháng 8 là ln đu tiên người Thái công khai đt li vai trò ca quân ch trong nn quân ch lp hiến.

Hai, nhng nhà hot đng dân ch Thái, đc bit là phong trào gii tr, nhn thy rng t do ngôn lun và t do bày t ghi rõ trong hiến pháp là tht s vô nghĩa nếu h không được bày t các ý kiến liên quan đến vn mnh quc gia. Điu đó có nghĩa đng đến các thế lc cao nht. Vua Thái không ch là biu tượng mà còn nhúng tay quá nhiu vào chính tr, bao bin cho phía quân đi thay vì đng v phía người dân. Nhà vua hin nay trc tiếpđiu hành hai lc lượng quân đi quan yếu, không khác gì mt Tng Tư Lnh, và qun lý s tài sn kếch sù [7]. Nhưng vua Thái vn đng ngoài hiến pháp và pháp lut. Trong sut thi k Covid-19, t tháng Ba đến nay, vua Thái phn ln vn ngoài Thái Lan, ch yếu sng Đc. Thế h Thái ln lên vi truyn thng bo hoàng nên ít nhiu vn còn th phượng vai trò vương quyn. Nhưng người tr Thái Lan thì khác. H không chp nhn mt chế đ quân ch lp hiến vi quyn lc nhà vua không b gii hn hay kim soát. V à h không chp nhn mt nn dân ch na vi khi mà quyn t do ý kiến và bày t li b khng chế nếu b xem là xúc phm đến nhà vua. Ngay c khi lut lese-majeste này b hy b trong lut hình s đi na, chế đ hin nay vn cònnhiu bin pháp đ trn áp và b tù người dân nếu h mun [8].

Ba, t điu mt và hai, các nhà hot đng Thái nhn thy rng con đường duy nht đ thoát khi vòng lun qun ca đo chánh và chuyên chế, bi quân đi Thái hay s bo h ca vua Thái trong 88 năm qua, là mt hiến pháp mà trong đó tt c mi người phi b ràng buc bi pháp lut. Pavin, hin đang nghiên cu và dy hc v chính tr và quan h quc tế ti Nht, cũng là người đang b chính quyn Thái kết án và yêu cu Nht dn đ v nước, đã quyết đnh m din đàn Royalist Marketplace này đ gii tr hot đng ti Thái cùng tham giatho lun thng thn vi nhau v vai trò ca quân ch Thái [9]. Hơn mt triu người tham gia din đàn này, cho thy s nhit thành ca gii tr Thái cho tiến trình dân ch hóa. Nhưng vì lo âu nh hưởng ca cng đng này, chính quyn Thái đã yêu cu Facebook đóng ca nó, qua trát tòa Thái vào tháng Sáu.

Đu tháng Tám, sau cuc biu tình ca gii tr Thái mà ln đu tiên xúc phm đến hoàng gia Thái vào ngày 3 tháng Tám, chính ph Thái hăm da sthách thc pháp lý vi Facebook nếu không gii hn các hot đng phi pháp đng đến hoàng gia Thái [10]. Ngày 10 tháng Tám, chính ph Thái cho Facebook 15 ngày đ thi hành lnh tòa, nếu không s b pht [11]. Facebook ra thông cáo rng "Nhng yêu cu như thế này là t hi, trái vi lut nhân quyn quc tế và có tác đng sâu sc đến kh năng bày t ca mi người". Facebook cho biết d trù s thách thc tính pháp lý ca chính quyn Thái v điu này. Nó có xy ra hay không thì chưa rõ, nhưng vào ngày 24 tháng Tám, dưới áp lc gia tăng ca chính ph Thái, Facebook đã quyết đnh gii hn nhng người sng bên trong Thái Lan vào cng đng Royalist Marketplace này. Lin sau đó, Pavin đã quyết đnh m mt trang khác cùng ngày, vi tên "Royalist Marketplace – Talad Luang" ; Talad Luang, tiếng Thái, có nghĩa ch hoàng gia hoc công chúng. 5 tiếng sau, có 375.000 người đăng ký tham d. Ngày hôm sau đã có hơn n a triu người.

Làm sao có th ngăn chn được ý chí mnh m ca nhng người tr mong mun thay đi như thế này !

Facebook mun chng t mình là t chc bo v t do ngôn lun lớn nht ti Hoa K, trong khi đi vi các th chế chuyên quyn ngoài nước, Facebook li t ra kính nhường, khép nép [12]. Đ tr thành sân chơi chung (platform) trên bình din toàn cu, Facebook phi có mt chính sách và ch trương kiên đnh, nht quán. Facebook không th đ cao t do ngôn lun và t do bày t ti mt nơi trong khi nhường nhn hay cm cn ti nơi khác. "Mt sân chơi hai lut l" không phi là gii pháp bn vng cho Facebook. T do ngôn lun không th có tiêu chun đôi.

Gii pháp ca Facebook ra sao thì chưa rõ, nhưng mi con mt đang xoáy vào hành đng ca Facebook trong thi gian ti. Facebook đã tng nhượng b chính quyn ti Vit Nam đ gia tăng kim duyt các bài v chng đi chế đ, hay ngăn chn ni dung chng li chính quyn ti Singapore khi h s dng lut v tin gi. Nhưng có l trường hp Thái Lan là mt trong các th thách ln nht mà Facebook đang phi đi din.

Phạm Phú Khải

(09/09/2020)

Tài liu tham kho :

1. Christopher McFadden, "A Brief History of Facebook, Its Major Milestones ", Interesting Engineering, 7 July 2020.

2. Salvador Rodriguez, "Mark Zuckerberg shifted Facebook’s focus to groups after the 2016 election, and it’s changed how people use the site ", CNBC, 16 February 2020.

3. East Asia Pacific, "Thousands Call for Radical Changes to Thailand Government ", VOA News, 16 August 2020.

4. James Buchanan, "Thailand’s Crisis and the 1932 Revolution ", The Diplomat, 16 July 2014.

5. Jonathan Head, "Thailand's constitution : New era, new uncertainties ", BBC News, 7 April 2017.

6. "Lese-majeste explained : How Thailand forbids insult of its royalty", BBC News, 6 October 2017 ; Atiya Achakulwisut, "Thailand needs to talk about lese majeste law ", Bangkok Post, 23 June 2020.

7. Panu Wongcha-um, "Thailand's king takes personal control of two key army units ", Reuters, 2 October 2019.

8. David Hutt, "Suspending Lèse Majesté Could Actually Strengthen Thailand’s Monarchy ", The Diplomat, 25 June 2020.

9. "Royalist Marketplace returns ", Prachatai, 25 August 2020.

10. Patpicha Tanakasempipat, "Thai minister threatens Facebook with legal action over restriction requests ", Reuters, 3 August 2020.

11. Rebecca Ratcliffe and agencies, "Facebook blocks access to group criticising Thailand's monarchy ", The Guardian, 25 August 2020.

12. Tyler Sonnemaker, "Facebook reportedly plans to sue Thailand's government over its demand that the company block users within the country from accessing a group critical of its king ", Business Insider Australia, 25 August 2020.

********************

2. Facebook : Nơi th hin tính cách ?

Phạm Phú Khải, VOA, 10/09/2020

Facebook, như trình bày trong bài trước, được thiết kế ngay t đu như mt phương tin đ ni kết vi nhng người khác, vì cùng s thích, quan tâm hay ch trương nào đó.

face2

Logo Facebook.

V sau, nó dn dn được s dng như mt loi truyn thông xã hi (social media), không phi đ thay thế truyn thông truyn thng, mà là b túc thêm mt sân chơi, mt phương tin, đ mi người đu có th bày t ý kiến và ngôn lun ca mình.

Nếu biết s dng, Facebook chc chn là mt dng c hu hiu đ người dùng có th đt được mc tiêu ca mình. Vi tính cách cá nhân, hay cho mc tiêu ln hơn.

Tt nhiên không có mt phương tin hay dng c nào là ti ho c. Con dao bén thì ct nhanh nhưng d đt tay ; nên mi gia đình đu có nhiu loi dao cho mc tiêu khác nhau. Trong trường hp Facebook, khi đăng bài, người dùng có năm la chn cách đăng : công cng cho mi người thy ; hay ch vi tt c bn đang có ca mình ; hay vi tt c bn ngoi tr mt vài người nào đó ; hay ch vi bn chn lc ; hay ch vi chính mình. Nói chung người dùng có khá nhiu quyn quyết đnh v trang, hay có th gi là ngôi nhà ca mình, nếu biết điu chnh các sp đt (setting) v an toàn, riêng tư, thi gian v.v...

Là phương tin min phí, nó d tr thành lm dng, ging như nhiu th khác.

Ch cn đc qua các bài viết ca mt người hay các chia s t người khác, trên trang Facebook ca mt người nào đó, thì chúng ta cũng có th thy được phn nào, tt nhiên không phi tt c, v mt vài nét ca người đó. Chng hn v quan đim chính tr, tôn giáo hay xã hi. Người này thuc cp tiến hay bo th, Cng hòa hay Dân ch, ôn hòa hay cc đoan, tư duy phát trin hay c đnh, tôn th lãnh t hay đc lp, dân ch hay đc tài, thiên cng hay chng cng v.v Chúng ta đu d dàng nhn ra nhiu mt này trên trang Facebook ca mt người.

Tt nhiên, vn có nhng người không nm trong các khuynh hướng nói trên, vì h luôn có con đường riêng ca h. Có khi h là thiu s thm lng đáng k đang quan sát.

Nếu đã xem trang Facebook là ngôi nhà ca mình, là nơi th hin không ch b ngoài mà còn là bên trong, th hin tư duy và tính cách ca mình, thì không ai khác, ngoài chúng ta chu trách nhim vi tt c nhng gì đăng đây. Người s hu cn ý thc làm cho nó sch s, đp đ. Người s hu nên đem nhng hoa thơm, qu đp v chưng trong ngôi nhà mình đ bn bè đến chiêm ngưỡng. Đem nhng li hay ý đp và nhng câu chuyn tích cc truyn cm hng đ đng viên nhau.

Làm gì thì làm, người s hu trang Facebook không nên đem rác ra phơi đy trên trang mình, hay đem rác người khác v rải đy trên đó.

Thế nhưng, vì vô tình hay c ý, rt nhiu người đã đem rác v rải đy trên trang nhà ca mình mà li nghĩ đó là hoa thơm ca l. Thế mi kh !

Có người không ch x rác đy trên trang Facebook ca mình. H còn có thói quen chi. Chi đng lên. Tuyên vn kiu này tht là phn tác dng !

Có nhng th rác rưởi vô hi. Tuy thiếu thm m nhưng không hi ai c. Nhưng cũng có nhng th rác có hi, ít hoc nhiu. Không ch cho mình mà còn cho bao người khác. Hai th rác tiêu biu này là nhng thông tin mang tính lường gt (misinformation, ít hi), và thông tin gây hi (disinformation, nhiu hi).

Không thiếu nhng người thy bài v nào hp quan đim ca mình là thích và chia s (share, truyn nhau) vi nhng người khác, mà không cn biết là nhng thông tin trong đó có trung thc hay không. H mun đi tìm s đng thun và đng minh hơn là s tht. Vô tình thì tt c nhng người này đu d b các tin gi, gm disinformation và misinformation, quyến rũ. Ri h tình c làm loa tuyên truyn cho nhng xu hướng đc đoán và tính toán.

Thông tin là nn tng ca s hiu biết, ca tri thc. Khi nào chúng ta có đy đ d kin trung thc thì lúc đó mi giúp cho chúng ta có cái nhìn xác thc, gn vi s tht hơn. Nn dân ch có khe mnh hay không là ch yếu tùy thuc vào trình đ ca công dân, không ch v lĩnh vc chuyên môn mà còn v các vn đ xã hi, nht là các vn đ chính tr. Người dân không th nào bu chn nhng người xng đáng đi din cho mình vào các cơ quan lp pháp hay hành pháp nếu h không có nhng thông tin đa chiu trung thc và đúng đn ; hoc nếu h b các thông tin nhiu lon tràn ngp làm cho h thêm bi ri, không biết hư thc ra sao.

Thng kê vào tháng 3 năm 2018 cho biết,52% người dân M xác đnh h thường xuyên thy tin gi trên các trang mng, bao gm Facebook và Twitter, và 34% nói h thnh thong thy tin gi [1]. 29% cho rngcác trang mng xã hi phi chu trách nhim phn chính đ người dùng không b phơi trn vi tin gi ; và 14% xác nhn h c tình qung bá các thông tin chính tr gi trên mng xã hi [2].

Cuc nghiên cu ca cơ quan Brookings, đc bit v cuc bu c tng thng Hoa K năm 2016 cho biết, nhng thông tin gi được lan truyn rng rãi nht vào lúc đó là : c Giáo hoàng Francis tán thành Donald Trump, Hillary Clinton bán vũ khí cho ISIS, Hillary Clinton b trut quyn gi chc v liên bang, và giám đc FBI nhn hàng triu đô la M t Qu Clinton". [3] Kết qi phân tích các mng xã hi cho thy 20 câu chuyn gi mo ln nht đã to ra 8.7 triu lượt chia s, phn ng và bình lun, so vi ch có 7.4 triu được to ra bi 20 câu chuyn hàng đu t 19 trang hãng tin ln. Nghiên cu này bin lun rng "Khi các hot đng [tin tc gi mo] chuyn t tình trng ri rc và ln xn sang các n lc có t chc và có h thng, chúng tr thành các chiến dch thông tin sai lch vi kh năng làm gián đon các chiến dch và cung cách qun tr trên toàn b quc gia".

Cũng nên nh rng, ngày nay tin gi được các máy móc (bots) to ra mt cách tinh vi và tràn ngp đến đ, hiếm có my ai không b nh hưởng [4].

Mt nghiên cu sâu v Facebook ca nhiu chuyên gia vào tháng 10 năm 2016 cho biết, mc du có nhiu ngun thông tin khác nhau trên Facebook, thc tế là có s phân bit ln và phân cc ngày càng gia tăng trong vic tiêu th tin tc trc tuyến ; còn người dùng Facebook ch yếu đến mt vài ngun quen thuc [5].

Trong bài nghiên cu sâu sc ca t chcPew Research Centre, "Tương lai ca S tht và Tin gi Trc tuyến" (The Future of Truth and Misinformation Online), đt câu hi vi 1.116 chuyên gia thuc nhiu lĩnh vc khác nhau như sau : "Trong 10 năm ti, liu các phương pháp đáng tin cy xut hin đ ngăn chn các thông tin sai lch và cho phép thông tin chính xác nht chiếm ưu thế trong h sinh thái thông tin tng th không ? Hay cht lượng và tính trung thc ca thông tin trc tuyến s gim sút do s lan truyn ca nhng ý tưởng không đáng tin cy, đôi khi thm chí nguy him, gây mt n đnh xã hi ?" [6].

51% tr li rng h không tin môi trường thông tin s ci tiến, trong khi 49% tin s ci tiến.

Đi sâu vào phn tr li ca các chuyên gia này thì có lm điu lý thú. Chng hn, Christian H. Huitema, cu ch tch ca Internet Architecture Board bin lun rng "Cht lượng thông tin s không được ci thin trong nhng năm ti vì công ngh không th ci thin bn cht con người bao nhiêu". Còn giáo sư v công ngh thông tin, Starr Roxanne Hiltz, thì cho rng "Nhng người trên các h thng như Facebook đang ngày càng hình thành các 'bung phn x' ca nhng người có suy nghĩ ging nhau. H s tiếp tc hy kết bn vi nhng người không ging h, đng thi truyn đi nhng tin đn và tin tc gi mo đng ý vi quan đim ca h".

Các chuyên gia khác cũng bi quan không kém. H nhn đnh rng, tht quá d dàng đ to ra d kin gi, nhưng li quá tn công sc đ kim tra và quá d đ đánh la các thut toán kim tra. Tuy các công ngh được phát trin s giúp xác đnh thông tin sai lch và b bóp méo, nhưng chúng s không đ tt đ gii quyết vn đ quá ln lao.

Còn David Conrad, mt trưởng viên k thut, bin lun rng "Trong cuc chy đua vũ trang gia nhng k mun làm ra thông tin gi và nhng k mun đưa ra thông tin chính xác, k đi trước s luôn có li thế hơn".

Jason Hong, giáo sư trường khoa hc đin toán, bin lun rng, có rt nhiu người, nhiu chính tr gia, nhiu t chc chính ph và phi chính ph, tuy giàu có nhưng li thiếu đo đc, và có nhiu đng cơ đ đưa thông tin gi mo ra ngoài đ phc v cho mc đích ích k ca chính h.

10 năm na s ra sao thì chưa rõ, nhưng hin gi, các nn dân ch hàng đu thế gii đang gp phi th thách ln lao có nguy cơ lung lay nn tng quc gia. Thông tin gi là mt hin thc trong các chế đ đc tài và (hu) cng sn, cho nên, nhng gì xy ra ch gia tăng thêm nhng gì h đã tin hay cng c thêm nhng bi ri mà phn ln các công dân đã có sn vì b tuyên truyn và bưng bít c đi h đó. Còn đi vi các quc gia dân ch thì mi phương tin và k thut tân tiến ch đóng vai trò trợ giúp, ch không th thay thế gì, s nhn thc và tri thc ca công dân. Các k năng tư duy phn bin phi được đào to ngay t nh đ biết phân bit và gn lc nhng gì tht hay gi, nhng gì đáng tin hay cn kim chng v.v

Mng xã hi (MXH) như Facebook, Twitter, Youtube, Whatsapp, Telegram v.v đu có nhng công dng ca nó. Ch có điu, vì là min phí và các điu kin đăng ký tht d dàng, người ta không lưỡng l trong vic lm dng nó.

Nga, Trung Quc, Bc Hàn, Vit Nam, cũng như các th chế đc tài khác không cn đánh thng M hay các nn dân ch khác. Mc đích ca h là làm cho các nn dân ch cũng tr nên tiêu cc xu xa như mình là đ. H ch cn làm cho ni b các nước này nghi k ln nhau, không tin nhau và không tin gii chuyên gia, ri gây g nhau. Khi không còn s tin tưởng và kính trng ln nhau thì các giá tr còn li trong xã hi s dn dn sp đ. Mt loi "bt chiến t nhiên thành" thi nay.

Người biết yêu chung công bng l phi nhân quyn dân ch cũng cn ý thc tht rõ các th thách ln lao mà toàn nhân loi đang gp phi. Nếu không khéo, chúng ta rơi vào cái by "bôi tro trét phn" ln nhau, và người ta đng ngoài cười cho s ngây ngô và thin cn ca mình.

Đã yêu chung công lý s tht thì không th làm cái loa tuyên truyn vô hình cho các tin gi.

Cuc chiến vì công lý và s tht bt đu t mi chúng ta. Đng đem rác vào nhà mình và làm loa tuyên truyn cho phn t xu, trên Facebook hay bt c nơi nào. Khi có đ người làm vic này thì s to ra mt s thay đi tích cc và lc quan cho nhau, cho cng đng đt nước và cho nhân loi nói chung.

Phm Phú Khi

Úc châu, 10/09/2020

Tài liu tham kho :

1. Amy Watson, "Perceived frequency of online news websites reporting fake news stories in the United States as of March 2018 ", Statista, 23 October 2019 ; Accessed on 30 August 2020.

2. Amy Watson, "Fake News - Statistics & Facts ", Statista, 5 May 2020 ; Accessed on 30 August 2020.

3. Darrell M. West, "How to combat fake news and disinformation ", Brookings, 18 December 2017.

4. "What are 'bots' and how can they spread fake news ? ", BBC Bitesize ; Accessed on 30 August 2020.

5. Ana Lucı ́a Schmidta, Fabiana Zolloa, Michela Del Vicarioa, Alessandro Bessib, Antonio Scalaa,c, Guido Caldarellia, H. Eugene Stanleyd, and Walter Quattrociocchia, "Anatomy of news consumption on Facebook ", Edited by Susan T. Fiske, Princeton University, Princeton, NJ, and approved January 31, 2017 (received for review October 14, 2016).

6. Janna Anderson and Lee Rainie, "The Future of Truth and Misinformation Online ", Pew research Centre, Internet and Technology, 19 October 2017.

Published in Văn hóa

Những người ưa thích dùng ngôn ngữ thù ghét, đã tìm thấy lợi thế từ Facebook. Rõ là mạng xã hội đã thực sự tạo ra những cơn khủng hoảng thực tế, mà suốt một thời gian dài cho đến nay vẫn không có dấu hiệu sẽ chấm dứt.

facebook1

Mark Zuckerberg tuyên bố một loạt các chính sách mới

Chiều ngày 27 tháng 6, Unilever, một trong những nhà quảng cáo lớn nhất thế giới, với danh mục sản phẩm từ Marmite đến Vaseline, bất ngờ tuyên bố họ đang rút tất cả quảng cáo từ Facebook, Instagram và Twitter ở Mỹ, cũng vì vấn đề này.

Với bầu không khí phân cực nặng nề ở Hoa Kỳ, công ty này cho biết rằng việc đổ tiền vào quảng cáo trong các môi trường chia rẽ và ghét ngôn luận, ở vào thời điểm này sẽ không mang lại giá trị nào cho con người và xã hội.

Facebook ngay sau đó đã có các phát ngôn để biện minh cho nền tảng mạng xã hội của mình.

Mark Zuckerberg, nói rằng sẽ tự mình livestream trên Facebook để nói về quan điểm chính sách làm việc liên quan đến chủng tộc của công ty này. Rất dè dặt, Mark tuyên bố một loạt các chính sách mới, bao gồm lệnh cấm đối với ngôn ngữ hàm ý nội dung thù địch, ghét bỏ nhắm vào người nhập cư, và hạn chế hơn nữa đối với các bài đăng đưa ra tuyên bố sai về bầu cử ở Mỹ.

Asad Moghal, một người quản lý cấp cao kỹ thuật số và nội dung tại Công ty tư vấn Byfield, cho biết hành động của Unilever đã khiến cho Mark Zuckerberg phải lên tiếng. "Khi người khổng lồ quốc tế (ý nói Uniliver) quyết định rằng việc không có thái độ rõ ràng trong bối cảnh hiện nay, đã không còn là một lựa chọn đúng để giải quyết tình trạng phát ngôn phân biệt chủng tộc và kỳ thị, thì các doanh nghiệp truyền thông xã hội cần phải lắng nghe và có chủ kiến của mình.

"Bằng cách tác động vào vấn đề tài chính, một công ty tầm vóc như Unilever có thể đủ sức làm thay đổi vào sự kiểm soát của Twitter và Facebook. Uniliver đã quyết định bảo vệ thương hiệu uy tín của mình bằng cách từ chối liên kết với các nền tảng dung túng sự căm thù và nội dung chia rẽ. Nhưng điều lớn nữa, là hành động này sẽ tạo ra một hiệu ứng domino và các công ty lớn tên khác cũng sẽ hưởng ứng và loại bỏ đầu tư vào các nền tảng như vậy", Asad Moghal cho biết.

Phản ứng của Facebook cũng cho thấy vì lợi ích, họ đã nhượng bộ tức thì, và cách nào đó gọi là ghi danh vào việc tham gia vào phong trào liên minh, có tên Stop Hate for Profit, vốn được hình thành sau vụ công dân George Floyd bị cảnh sát giết chết một tháng trước đó.

Nhưng các nhà lãnh đạo của phong trào Stop Hate for Profit nhấn mạnh rằng các yêu cầu điều chỉnh như vậy có lẽ chưa đủ, và họ đang nhắc lại lời kêu gọi cho một cuộc tẩy chay Facebook - nhà quảng cáo toàn cầu, kéo dài một tháng, bắt đầu từ giữa tháng 6.

Cuộc khủng hoảng về truyền thông trên Facebook cũng như sự phản ứng này đã diễn ra trong một thời gian dài - và cũng không có dấu hiệu sớm chấm dứt.

Facebook lâu nay vẫn ứng xử sơ sài về ngôn từ kích động thù địch so với các nội dung bị cho là vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng, chẳng hạn như với ảnh khoả thân. Có lẽ một lời nói xúc phạm thường có những vấn đề mơ hồ và gây tranh cãi, cũng như hệ thống máy chủ còn khó khăn trong việc tự động hóa công việc đó.

Xác định rõ được lời nói căm thù, chia rẽ hay phân biệt chủng tộc phụ thuộc vào kiến thức về bối cảnh, tập quán và văn hóa, thậm chí còn khó cho cả người điều hành, chứ đừng nói đến gì máy móc.

Trong những năm gần đây, Facebook đã có những bước tiến trong lĩnh vực phân tích và ngăn chận. Trong quý 3 năm 2017, theo báo cáo tiêu chuẩn cộng đồng của mình, Facebook đã ngăn và chỉ để lọt ở mức dưới một phần tư bài phát biểu thù hận so với trước đây ; ba phần tư khác chỉ bị xóa sau khi người dùng facebook đã báo cáo cho người kiểm duyệt, để yêu cầu có hành động.

Vào mùa xuân năm nay, tỷ lệ đã đảo ngược : những lời nói chưa đựng nội dung thù ghét từng bị xóa khỏi nền tảng này đã tăng vọt 88% , bằng chính các công cụ dò tìm của chính Facebook, khiến công ty này phải xóa hoặc buộc hạn chế, với mức nhiều gần gấp bốn lần so với hai năm trước.

Nhưng vấn đề của Facebook, giờ đây không chỉ là đám đông, mà từ đương kim tổng thống Hoa Kỳ.

Trong các cuộc biểu tình bùng lên từ cái chết của công dân Floyd, Trump một lần nữa để chân lên ngay lằn ranh của vấn đề, khi ông ta đăng lên Facebook và Twitter một thông điệp rằng "hễ hôi của xảy ra, thì bắn bỏ bắt đầu".

Twitter, lưu ý vấn nạn lịch sử phân biệt chủng tộc nằm trong cụm từ này, và diễn giải đó có thể là một lời kêu gọi bạo lực tiềm tàng, nên Twitter đã thi hành một chính sách mà nó đã ban hành vào mùa hè năm ngoái như đã hạn chế tweet, ngăn không bình luận hoặc đánh dấu thích, và kèm theo một cảnh báo tuyên bố rằng phát ngôn đã vi phạm nguyên tắc của nền tảng mạng xã hội Twitter, nhưng không xóa đi.

Nhưng Facebook thì không làm vậy, vì lý giải đó là phát ngôn chính thức, và công ty này chưa có chính sách nào để hạn chế hay cảnh báo (1).

Cuối cùng thì vào tháng 6/2020, chiến dịch Stop Hate for Profit đã tìm thấy một điểm yếu từ Facebook : sống nhờ quảng cáo. Mặc dù Facebook lấy một số doanh thu trực tiếp từ người dùng, nhưng đối với các sản phẩm như videophone Portal hoặc tai nghe Oculus VR, phần lớn doanh thu của công ty 70,7 tỷ đô la (57,5 tỷ đồng) đều đến từ quảng cáo. Vào ngày 17 tháng 6, Color of Change, cùng với công ty NAACP, ADL, Sleeping Giants, Free Press và Common Sense Media, đã đưa ra một yêu cầu công khai cho tất cả các nhà quảng cáo, kêu gọi đoàn kết với các Facebooker là người Mỹ gốc Phi. Họ gửi tin nhắn tới Facebook rằng công ty phải thay đổi cách làm, với hành động cảnh báo cụ thể là tạm dừng tất cả quảng cáo trên các nền tảng do Facebook sở hữu trong tháng 7 năm 2020.

Mặc dù chiến dịch Stop Hate for Profit chỉ là lời kêu gọi để ngỏ, nhưng thành công vẫn rất đáng ngạc nhiên. Đến cuối tuần đầu tiên phát động, Patagonia, North Face và nền tảng hợp đồng tự do của Upwork đã tham gia. Và đến Unilever, đã quyết định tạm dừng quảng cáo cho đến tháng 11 - mặc dù chỉ ở Hoa Kỳ - vẫn đã mở ra việc vỡ trận. Tuần thứ hai của chiến dịch này có được thêm sự tham gia thêm từ các thương hiệu lớn khác, bao gồm Coca-Cola và tập đoàn rượu Beam Suntory.

"Nói thẳng ra, các nền tảng mạng xã hội này đã tạo ra thu nhập và tiền lãi từ nội dung gây chia rẽ như vậy ; Họ sẽ tiếp tục hưởng lợi và không thay đổi cách làm, cho đến khi họ bắt đầu thật sự bị thiệt hại từ sự cắt giảm doanh thu của họ", ông Moghal nói.

Đến nay, có vẻ như chiến dịch tẩy chay và ngưng quảng cáo này này còn mở rộng hơn và chưa dừng lại.

"Bước tới lớn hơn tiếp theo sẽ là áp lực toàn cầu", Jim Steyer, giám đốc điều hành của Common Sense Media, nói với Reuters. Trong khi một số nơi, bao gồm cả North Face và Patagonia, đã mở rộng tẩy chay trên toàn cầu, thì một số công ty khác cảm thấy chỉ cần ngừng chi tiêu quảng cáo ở Mỹ là đã đủ cho đòn trừng phạt. Và nếu chỉ như vậy thôi, đã đủ để đẩy Zuckerberg phải đứng trước camera để phân trần, thì các nhà vận động chiến dịch Stop Hate for Profit đang hy vọng sức mạnh từ hành động liên minh trên toàn thế giới có thể thúc đẩy Facebook về một sự thay đổi lâu dài.

Alex Hern

Nguyên tác : How hate speech campaigners found Facebook’s weak spot, The Guardian, 29/06/2020

Tuấn Khanh dịch

Nguồn : RFA, 30/06/2020 (tuankhanh's blog)

(1) Lời người dịch : Nhưng ở Việt Nam, thì để thỏa mãn nhà nước Cộng sản, Facebook thật cứng rắn và có đủ ngôn ngữ để biện luận cho việc cắt bỏ status, xóa tài khoản hay hạn chế tương tác các vấn đề chính trị đối lập ôn hòa

Published in Diễn đàn

Hà Nội : Facebook phải tuân thủ các quy định ở Việt Nam

Thanh Phương, 24/04/2020

Ngày 23/04/2020, trong cuộc họp báo thường kỳ, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Việt Nam, đã lên tiếng về thông tin Facebook phải làm theo yêu cầu của chính quyền Hà Nội, gia tăng kiểm duyệt những nội dung bị coi là bất hợp pháp tại Việt Nam.

face3

Ảnh minh họa. Các tổ chức nhân quyền quốc tế kêu gọi Facebook không gia tăng kiểm duyệt ở Việt Nam. Reuters - Dado Ruvic

Trong bản tin ngày 21/04, hãng tin Reuters tiết lộ là Facebook đã đồng ý gia tăng kiểm duyệt các bài đăng mà chính quyền Việt Nam cho là có nội dung "chống phá Nhà nước", sau khi việc truy cập vào mạng này tại Việt Nam đã bị chậm lại đáng kể hồi đầu năm 2020. 

Trả lời hãng thông tấn DPA của Đức về thông tin nói trên, phó phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ngô Toàn Thắng khẳng định : "Là một công ty có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, công ty Facebook đã cam kết tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam. Chính phủ Việt Nam quan tâm đến việc Facebook sẽ thực hiện các cam kết này như thế nào trong thời gian tới". Ông Ngô Toàn Thắng nói thêm là các doanh nghiệp công nghệ thông tin nên hợp tác với chính phủ trong việc xây dựng môi trường mạng "an toàn, lành mạnh".

Hai tổ chức nhân quyền quốc tế là Amnesty International và Human Rights Watch đã đồng thanh kêu gọi Facebook rút lại quyết định gia tăng kiểm duyệt các nội dung trên mạng xã hội này ở Việt Nam.

Cũng trong cuộc họp báo ngày 23/4, đại diện Bộ Ngoại giao đã bác bỏ thông tin của tổ chức an ninh mạng FireEye cho rằng Việt Nam hỗ trợ một nhóm tin tặc tấn công mạng nhắm vào các cơ quan nhà nước của Trung Quốc đặc trách về phòng chống dịch Covid-19. Ông Ngô Toàn Thắng khẳng định đó là những thông tin "không có cơ sở" và tuyên bố "Việt Nam nghiêm cấm các hành vi tấn công mạng nhắm vào các tổ chức, cá nhân dưới bất kỳ hình thức nào".

Thanh Phương

******************

Facebook tăng kiểm duyệt sau khi bị Việt Nam ‘ép’

Thu Thủy, Thoibao.de, 24/04/2020

Các máy chủ của Facebook ở Việt Nam bị cắt mạng, bóp băng thông hồi đầu năm nay cho tới khi công ty mạng xã hội lớn nhất của Mỹ đồng ý tăng cường kiểm duyệt các thông tin "chống phá" nhà nước ở Việt Nam, theo tiết lộ từ hai nguồn tin độc quyền của Reuters.

face1

Ảnh : Bộ trưởng Bộ thông tin và truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã từng giữ chức vụ Chủ tịch tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel

Các công ty viễn thông của Việt Nam đã thực hiện sự giới hạn này, theo hai nguồn tin mà Reuters trích dẫn, làm cho các máy chủ của Facebook mất mạng trong 7 tuần, từ tháng 2 đến tháng 4, và điều đó có nghĩa là trang mạng xã hội được khoảng 65 triệu người dùng ở Việt Nam đã có lúc bị tê liệt trong khoảng thời gian đó.

"Chúng tôi tin rằng hành động này được tiến hành để gây sức ép lớn lên chúng tôi để buộc phải tuân thủ thêm nữa những yêu cầu về gỡ bỏ các nội dung hiển thị đối với người dùng ở Việt Nam", một trong hai nguồn tin từ Facebook nói với Reuters.

Facebook xác nhận trong một thông cáo gửi tới Reuters qua email rằng họ đã phải miễn cưỡng làm theo yêu cầu của Việt Nam khi buộc phải "hạn chế sự tiếp cận tới các nội dung mà bị cho là bất hợp pháp".

Chính phủ Việt Nam chưa có bình luận gì về các thông tin mà hai nguồn từ Facebook của Reuters đưa ra.

Nhận định về khả năng này, một chuyên gia phần mềm và cũng là một nhà hoạt động dân chủ ở Việt Nam, Lã Việt Dũng, nói với VOA rằng anh thấy việc Facebook chủ động xóa nội dung là có cơ sở và đưa ra một ví dụ về việc vừa xảy ra với đăng tải của anh trên mạng xã hội này.

"Cách đây khoảng hai hôm tôi đăng hình ảnh về việc người nhà cụ Kình ở làng Đồng Tâm nhận xác cụ từ tay công an cộng sản Việt Nam", anh Dũng nói. "Tôi có viết một số comments (bình luận) trên clip đó và clip đó được nhiều người chia sẻ. Nhưng đến hôm nay (22/4) tôi nhận được phản hồi rằng clip đó đã biến mất khỏi Facebook".

Anh Dũng, người từng viết thư gửi tổng giám đốc Facebook Mark Zuckerberg về tình trạng nội dung thông tin bị tháo gỡ và tài khoản bị khóa tại Việt Nam, nói không hề nhận được bất cứ thông báo nào từ Facebook về việc tại sao video clip đó "lại biến mất".

Bình luận về ghi nhận của Reuters, tổ chức nhân quyền Ân xá Quốc tế kêu gọi Facebook ngay lập tức đảo ngược quyết định của mình.

 "Việc Facebook tuân thủ những yêu cầu (của Việt Nam) đặt ra một tiền lệ nguy hiểm. Các chính phủ trên toàn thế giới sẽ xem đây là một lời mời để ngỏ để đưa Facebook vào danh sách dịch vụ kiểm duyệt nhà nước", thông cáo của tổ chức này viết hôm 22/4.

Theo chuyên gia William Nee, cố vấn về nhân quyền của Amnesty International, thì tin tiết lộ về việc Facebook khuất phục yêu cầu kiểm duyệt khó đạt được là một bước ngoặt tồi tệ cho quyền tự do biểu đạt tại Việt Nam và xa hơn nữa.

Chuyên gia William Nee nói việc cơ quan chức năng Việt Nam đàn áp thô bạo quyền tự do biểu đạt không có gì mới, tuy nhiên chính sách của Facebook thay đổi như thế cho thấy tập đoàn này đồng lõa với phía Việt Nam.

Facebook phải đối mặt với áp lực buộc họ phải gỡ bỏ những nội dung chống phá chính phủ ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam, trong nhiều năm qua.

Facebook và chính phủ Việt Nam hồi năm 2017 đã đồng ý hợp tác trong việc theo dõi và tháo gỡ thông tin "xấu" và "độc hại" trên mạng xã hội đang có trên 67% người dân Việt Nam sử dụng.

Năm 2018, các nhà hoạt động và các tổ chức dân sự Việt Nam đã viết một bức thư ngỏ kêu gọi Facebook không thoả hiệp với chính quyền Hà Nội trong việc ngăn chặn thông tin nhằm dập tắt những tiếng nói bất đồng với chính phủ trên mạng xã hội. Sau đó, quản lý Chính sách công khu vực Châu Á của Facebook, Helena Lersch, nói rằng mạng xã hội này sẽ cam kết bảo vệ quyền lợi của người dùng Facebook tại Việt Nam.

Đầu năm ngoái, Việt Nam cáo buộc Facebook vi phạm Luật An ninh mạng mới được áp dụng khi cho phép người dùng đăng tải các bình luận chống phá chính phủ lên trang mạng xã hội này. Sau đó tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết đã có ít nhất 16 người bị bắt, giam giữ hoặc kết án vì đăng tải những bình luận như vậy. Tháng 11 năm ngoái, truyền thông trong nước ghi nhận việc kết án tù 5 người vì hành động tương tự.

Luật An ninh mạng yêu cầu các công ty nước ngoài như Facebook phải thiết lập các văn phòng ở Việt Nam và lưu dữ liệu người dùng ở đây – mặc dù Facebook nói họ không làm như vậy.

"Nếu Facebook, vì chuyện chính quyền Việt Nam ép băng thông mà buộc phải gỡ bài một cách tuỳ tiện, thì tôi nghĩ rằng họ không nên làm như thế và không cần thiết vì họ hoàn toàn có thể phản đối việc đó một cách bình thường như họ đã từng nhiều lần làm trước đây rằng họ không cung cấp thông tin người dùng cho chính quyền Việt Nam thì chính quyền Việt Nam cũng không có cách nào cả và người dùng Việt Nam vẫn lên Facebook rất là nhiều", anh Lã Việt Dũng nói.

Các nguồn tin từ Facebook nói với Reuters rằng công ty này thường kháng cự lại những yêu cầu chặn sự tiếp cận tới các đăng tải của người dùng ở một nước nào đó, nhưng áp lực về việc các máy chủ bị làm chậm tốc độ buộc họ phải tuân thủ.

"Rõ ràng mà nói, điều đó không có nghĩa là chúng tôi sẽ tuân thủ mọi yêu cầu của chính phủ gửi đến chúng tôi", một trong hai nguồn tin nói với Reuters. "Nhưng chúng tôi đã cam kết tăng cường hạn chế nhiều hơn các nội dung".

Việt Nam, dù đã có những cải cách lớn về kinh tế và xã hội, vẫn vận hành dưới sự cầm quyền của Đảng Cộng sản – chính đảng duy nhất hiện đang kiểm soát chặt chẽ truyền thông trong nước và không nhân nhượng đối với những người chống đối. Tổ chức Phóng viên Không Biên giới vừa xếp Việt Nam thứ 175 trên 180 trong danh sách Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới.

Thông cáo của Facebook gửi cho Reuters nói rằng họ "tin là tự do biểu đạt là một quyền cơ bản" và họ "làm nhiều việc để bảo vệ sự tự do dân sự quan trọng này trên toàn thế giới".

"Tuy nhiên, chúng tôi phải thực hiện hành động này để đảm bảo các dịch vụ của chúng tôi được tiếp tục và phục vụ tới hàng triệu người Việt Nam hiện đang dựa vào chúng tôi hàng ngày".

Liên quan đến Việt Nam tắt máy chủ Facebook và sự nhượng bộ của Facebook đối với áp lực từ chính phủ Việt nam, ông Dương Ngọc Thái, Kỹ sư an ninh mạng đang làm việc tại Google (Hoa Kỳ) có bài viết trên BBC News Việt nam phân tích rõ hơn hệ lụy của sự việc này.

James Pearson, trưởng đại diện Reuters ở Việt Nam, dẫn lời hai nguồn tin cho biết máy chủ của Facebook đặt ở Viettel và VNPT đã bị tắt trong vòng 7 tuần, từ giữa tháng 2 đến đầu tháng 4 năm nay. Các máy chủ này chỉ được mở lại sau khi Facebook đồng ý tăng cường kiểm duyệt các nội dung "chống chính phủ".

Theo VietnamNet, khi người dân than phiền vào Facebook chập chờn, VNPT và Viettel đã giải thích như sau :

Trước những phàn nàn của người dùng Internet, mới đây một số nhà mạng lớn trong nước đã lên tiếng để trấn an người dùng.

Chia sẻ trên fanpage của mình, nhà mạng VNPT đưa ra lời giải thích, hiện tượng đường truyền Facebook không ổn định là do vấn đề kết nối tới máy chủ quốc tế. Đây cũng là cách lý giải được đưa ra bởi nhà mạng Viettel.

Cả VNPT và Viettel đều cho biết đang tích cực phối hợp cùng các đơn vị đối tác liên quan để kiểm tra nhằm khác phục triệt để. Trên fanpage của mình, hai đơn vị này cũng ngỏ lời mong người sử dụng thông cảm.

Tại sao Facebook lại đặt máy chủ ở Việt Nam ? Tôi không rõ thiết kế của Facebook, nhưng để tối ưu tốc độ phục vụ người dùng các công ty sẽ muốn đặt máy chủ càng gần người dùng càng tốt. Cách tốt nhất là thuê chỗ ở trung tâm dữ liệu của các nhà cung cấp dịch vụ Internet.

Các máy chủ này thường sẽ không có chứa dữ liệu riêng tư của người dùng, mà chỉ chứa những nội dung mà ai cũng xem được. Khi các máy chủ này bị tắt đi, Facebook vẫn hoạt động được, nhưng tốc độ sẽ giảm xuống vì lúc này người dùng sẽ phải kết nối thẳng đến trung tâm dữ liệu của Facebook đặt ở Singapore, Đài Loan hay Hong Kong.

Nếu thông tin Reuters đưa là chính xác, việc Facebook đồng ý kiểm duyệt đi ngược lại với cam kết bảo vệ tự do ngôn luận mà Mark Zukerberg đã nhấn mạnh trong một bài phát biểu ở Georgetown University hồi tháng 10/2019. Tôi hi vọng Ủy ban Việt Nam của Quốc hội Mỹ sẽ sớm có phiên điều trần về việc này.

Việc Chính phủ Việt Nam yêu cầu Facebook phải kiểm duyệt nội dung "chống chính phủ" mà không thể tự làm, chứng tỏ Chính phủ Việt Nam vẫn chưa thể tự ý xóa nội dung hay truy cập dữ liệu người dùng Facebook để xác định ai đã gửi bài gì, rồi dùng "các biện pháp nghiệp vụ" để ngăn chặn họ. Đây có thể xem là một tin vui cho những ai vẫn đang còn kỳ vọng về một môi trường Internet tự do cho Việt Nam.

Tin Việt Nam tắt máy chủ của Facebook để tăng cường kiểm duyệt sẽ làm lu mờ hình ảnh một Việt Nam đang rất đẹp giữa đại dịch Cúm Vũ Hán. Quyết định này cho thấy rõ bản chất của Luật An ninh mạng. Luật này yêu cầu các công ty Internet quốc tế phải đặt máy chủ và dữ liệu người dùng ở Việt Nam và bây giờ thì chúng ta đã hiểu tại sao những người tạo ra luật này muốn như vậy". Kỹ sư Dương Ngọc Thái nhận định.

face2

Ảnh : dòng trạng thái trên Facebook của nhà hoạt động Trịnh Bá Tư với lời kêu cứu rằng các thông tin của anh từ 31/12/2019 cho đến 09/02/2020 về vụ tấn công của Bộ Công an Việt nam vào làng Đồng Tâm đã bị Facebook ẩn khỏi trang cá nhân mà không có bất cứ thông báo nào

Kể từ đây về sau, có công ty Internet quốc tế nào còn muốn đầu tư lâu dài hay mở văn phòng ở Việt Nam ? Máy tính tắt thì thôi, chứ có công ty nào muốn nhân viên của mình trở thành con tin. Tôi đã từng hỏi chính sách của Việt Nam như thế nào để rồi chỉ yêu cầu mở văn phòng thôi, chứ chưa nói đầu tư hay chuyển giao công nghệ gì, mà Facebook vẫn không muốn vào Việt Nam ? Hôm nay chúng ta đã có câu trả lời.

Nếu các công ty Internet quốc tế không mở văn phòng, không đầu tư, xây dựng hạ tầng ở Việt Nam để phục vụ người Việt Nam tốt hơn, ai sẽ chịu trách nhiệm về thiệt hại này của người dân ? Bao nhiêu người đang kiếm sống nhờ vào Facebook. Việc tắt máy chủ Facebook cũng đặt dấu chấm hết cho hi vọng thuyết phục các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây như Amazon đem công nghệ vào Việt Nam. Không ai ngu đến nỗi đầu tư vài trăm triệu USD để rồi người khác muốn tắt là tắt. Thiếu một hạ tầng điện toán đám mây hiện đại sẽ khiến những nghị quyết 4.0 mãi vẫn còn nguyên giá trị.

Vai trò của Facebook ở Việt Nam không chỉ là nơi người ta gặp gỡ, trao đổi, kinh doanh, mua bán mà còn là nơi người dân tìm kiếm tự do và bình đẳng.

Người Mỹ có thành ngữ "san phẳng sân chơi" (level the playing field), ý nói muốn tạo ra một sân chơi bình đẳng cho tất cả mọi người. Bình đẳng ở đây không có nghĩa là bình đẳng đầu ra, tức là làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu theo chủ nghĩa cộng sản duy lý nhã kỳ, mà cũng không có nghĩa là bình đẳng đầu vào, vì không có cách nào khiến người sinh ra ở Chắc Cà Đao cũng có nhiều cơ hội như người sinh ra ở Sài Gòn. Bình đẳng ở đây là bình đẳng về luật chơi.

Luật chơi ở Việt Nam có thể tóm gọn trong bốn câu vè mà ai cũng đã từng nghe :

Thứ nhất hậu duệ

Thứ nhì quan hệ

Thứ ba tiền tệ

Đứng chót trí tuệ

Bao nhiêu bất công, oan trái, trì trệ của xã hội có thể truy ra nguồn gốc từ luật chơi oái ăm này. Đây không phải vấn đề của riêng Việt Nam.

"Ở đâu và thời nào thì người có tiền, có quyền và có quan hệ cũng muốn thay đổi luật chơi theo hướng có lợi cho họ, nhưng một xã hội thông minh sẽ thiết lập các thể chế để ngăn chặn, phát hiện và xử lý bọn chơi ăn gian. Họ sẽ có tam quyền phân lập", Kỹ sư Dương Ngọc Thái lý giải.

"Họ sẽ đặt chính phủ dưới sự kiểm soát của các đảng phái chính trị đối lập. Họ sẽ có những tờ báo độc lập, những tổ chức xã hội dân sự để kiểm soát chính quyền và tất cả những ai muốn chơi xấu. Việt Nam thiếu tất cả những thể chế như vậy, thành ra người Việt chưa bao giờ có một sân chơi bình đẳng.

Mọi chuyện chỉ thay đổi cho đến khi Internet và Facebook (và YouTube) du nhập vào Việt Nam. Lần đầu tiên trong vài chục năm qua, người Việt Nam có một sân chơi mà trí tuệ là tiêu chí hàng đầu. Ai có tài năng hay ý kiến mới, người đó có sân khấu và vài chục triệu khán giả. Nói không ngoa, đây là thay đổi tích cực nhất về tự do dân chủ, công bằng xã hội ở Việt Nam kể từ ngày đổi mới. Tắt máy chủ Facebook là cách nhanh nhất triệt tiêu những thay đổi tích cực này.

Rõ ràng một quyết định gây nhiều thiệt hại như vầy phải được Chính phủ Việt Nam cân nhắc kỹ lưỡng. Tôi hi vọng Chính phủ sẽ công bố lợi ích vĩ đại của việc tắt máy chủ Facebook ngoại trừ tiết kiệm điện và giải thích tại sao người dân Việt Nam phải chấp nhận hi sinh lợi ích kinh tế và tự do cá nhân để Chính phủ kiểm duyệt các nội dung "chống chính phủ" trên Facebook.

Người dân hết sức quan tâm đến sức khỏe tâm thần của lãnh đạo, nếu biết lãnh đạo không thích "ăn" chửi, tôi tin họ sẽ không chửi thẳng nữa đâu, mà sẽ chuyển qua chửi đổng. Lợi cả đôi đường, dân vẫn được chửi để giải tỏa, lãnh đạo vẫn được quyền nghĩ "chắc nó chừa mình ra". Ít nhất là cho đến hết Đại hội Đảng.

Khi Luật An ninh mạng còn là bản thảo, tôi đã dự đoán Facebook sẽ không bị chặn hẳn nhưng sẽ bị làm chậm, nhưng thú thật từ lúc nghe tin này đến giờ tôi vẫn còn choáng váng, vì không ngờ cá mập ở Biển Đông lại làm việc cho Chính phủ Việt Nam. Trump có Space Force thì Việt Nam cũng ngạo nghễ có kém gì với Shark Force.

Sau khi đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ kiểm duyệt Facebook, hi vọng Chính phủ sẽ điều động đội quân cá mập này ra cắn bớt tàu chiến và dàn khoan của nước lạ đang ra vô Biển Đông như cái chợ".

Ông Dương Ngọc Thái, Kỹ sư an ninh mạng đang làm việc tại Google (Hoa Kỳ) đưa ra kết luận.

Thu Thủy (Thành phố Hồ Chí Minh)

Nguồn : Thoibao.de, 24/04/2020

Published in Diễn đàn

Hà Tĩnh : Chính quyền đổ trộm chất thải của nhà máy Formosa vào khu dân cư, dân chúng phản ứng dữ dội (RFA, 29/03/2020)

Đêm 28/3/2020. Người dân xã Thạch Trung, Thành phố Hà Tĩnh đã bắt quả tang nhiều xe vận tải vận chuyển chất thải độc từ Formosa Kỳ Anh về khu dân cư thuộc Xã Thạch Trung, Thành phố Hà Tĩnh để làm bệnh viện.

vn1

Công an tỉnh Hà Tĩnh bắt quả tang xe tải BS: 98C-020.20 đổ trộm rác thải từ Khu công nghiệp Formosa ra môi trường - Ảnh : Nguyên Dũng

Trước đó, cứ đêm đêm, hàng loạt xe tải cỡ lớn đã bịt kín chở chất thải từ Formosa đổ vào khu đất của dự án bệnh viện Quốc tế TTH tại xã Thạch Trung, Thành phố Hà Tĩnh. Đến nay, việc san lấp đã được một khối lượng lớn.

Việc thi công đổ chất thải thường xuyên được làm vào ban đêm, nhằm che giấu người dân.

Lợi dụng việc dịch cúm đang lan tràn khắp nơi, chính quyền Hà Tĩnh đã cấm người dân tụ tập đông người, tự ý cách ly những người bất kể có nhiễm virus hay không, nếu đi từ Hà Nội hoặc Sài Gòn về Hà Tĩnh đều phải bị cách ly.

Mấy ngày gần đây, chinh quyền Thạch Trung cho xe gắn loa kêu gọi người dân không ra khỏi nhà, không tập trung quá 10 người. Đồng thời cho doanh nghiệp chở chất thải độc đổ vào khu dân cư để san nền.

Nhưng đêm nay, 28/3/2020, người dân đã cảnh giác và bắt quả tang việc đổ trộm chất thải độc Formosa vào đây với những chuyến xe còn nguyên chất thải.

Chính quyền lập tức ra trấn an người dân và yêu cầu người dân giải tán. Nhưng người dân kiên quyết yêu cầu việc xúc và di chuyển số lượng chất thải độc từ Formosa đi nơi khác.

Sự việc đang hết sức căng thẳng gây bức xúc cho người dân. Do vậy người dân từ các xóm khác nhau đang đổ về đây để phản đối.

Việc chuyển chất thải nhiễm độc từ Formosa đổ vào khu dân cư là hành động hết sức phản động của chính quyền, điều này gây hại lâu dài cho cuốc sống người dân. Bởi người dân ở đây sẽ được hưởng nguồn nước ngầm từ chất thải này ngấm dần ra hủy diệt chính họ và các thế hệ con cháu sau này.

Vì vậy, dù người dân nơi đây rất hiền lành cũng phải phản ứng dữ dội.

Còn nhớ, cũng tại đây, vào ngày 1/10/2017, chính quyền xã Thạch Trung đã âm thầm cho người đào chân đê để chôn các loại hải sản nhiễm độc vào chân đê và bị người dân bắt tại chỗ, buộc phải di chuyển đi nơi khác trong sự phản đối gay gắt, dữ dội của người dân địa phương.

Thạch Trung là địa phương có Tòa Giám mục Hà Tĩnh, nơi có số dân cả chục ngàn người, riêng Giáo xứ Văn Hạnh có gần 5.000 giáo dân. Đây là nơi cuối cùng của hệ thống nước thải Thành phố đổ về làm ô nhiễm hoàn toàn các cánh đồng và dòng sông tại đây.

Nguồn nước thải của Thành phố Hà Tĩnh từ các bệnh viện, các cơ quan, xí nghiệp và nhà máy không hề qua xử lý đã đổ thẳng về nơi này rồi qua cống đổ ra sông Cày.

Cách đồng Đập Hầu và các cánh đồng xung quanh đã hầu như không có thể sử dụng vì bị ô nhiễm nghiêm trọng, nước ở đây đầy hóa chất và chất bẩn đến mức ai chạm vào lập tức mẩn ngứa. Dòng sông Cày chảy qua đó xuống các xã hạ lưu đã bị ô nhiễm đến mức khủng khiếp.

Dòng sông này vốn trong xanh là nơi người dân thường sử dụng để tắm, để khai thác các nguồn hải sản, nay trở thành dòng sông chứa đầy chất thải độc.

Những năm gần đây, số người bị ung thư ở các làng, xóm thuộc xã Thạch Trung đã tăng lên đến chóng mặt. Nhiều cái chết rất trẻ, nhiều người, nhiều gia đình đang bị các chứng ung thư đe dọa là chuyện rất bình thường tại đây.

Thế nhưng, chính quyền địa phương không hề có bất cứ một phản ứng nào trước việc nhà cầm quyền không xử lý nước thải lại đổ về địa phương mình.

Đã vậy, việc xây mới bệnh viện trên khu vực xã, càng gây ô nhiễm nghiêm trọng cho môi trường sống, đe dọa người dân tại đây hiện tại và lâu dài.

Bệnh viện Quốc tế TTH do Công ty cổ phần TTH Hà Tĩnh đầu tư với dự án 800 tỷ đồng, chiếm trên diện tích 4,31 hecta tại xã Thạch Trung được khởi công ngày 20/4/2020 tại đây với sự có mặt của Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị.

Việc dùng chất thải độc hại từ Formosa để san nền xây dựng bệnh viện đã là một việc hết sức phản cảm và phản khoa học, bị người dân phản đối.

Nhưng vì hiện nay, nguồn chất thải từ Formosa đã chất cao như núi và không có chỗ để chôn lấp với hàng triệu mét khối tập trung tại nhà máy. Do vậy, nhà cầm quyền đã tìm nhiều cách âm thầm, lén lút để di chuyển số chất thải độc hại này vào những nơi có thể được.

Cho đến giờ này, gần nửa đêm, bất chấp dịch bệnh, người dân vẫn tập trung đông đảo, yêu cầu chính quyền buộc cơ sở này chuyển hết tất cả chất thải ra khỏi khu vực dân cư.

Chính quyền đang hết sức lúng túng, hứa hẹn để xoa dịu sự phẫn uất của người dân tại đây.

JB Nguyễn Hữu Vinh

*****************

Trong thời dịch bệnh, Facebook siết chặt ngôn luận ở Việt Nam như công an (RFA, 28/03/2020)

Từ đầu tháng 2 đến cuối tháng 3/2020, Facebook nhiều lần được nhắc tên trên báo chí về những việc ngăn cản ngôn luận đầy khó hiểu, đặc biệt liên quan đến vấn đề dịch bệnh Coronavirus.

vn2

Facebook - Hình minh họa. AFP

Tờ The Verge, giữa tháng 3, có nhắc đến chuyện này. Tờ báo nói Facebook liên tục đánh dấu một số bài đăng, dẫn đường liên kết (link) đến thông tin và bài viết về coronavirus và Covid-19 là thư rác, hoặc coi là tin giả hoặc vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng, theo quan sát của một phóng viên Verge và nhiều người dùng trên Twitter.

Tuy nhiên, khi chuyện lớn lên, thì ông Guy Rosen, Phó chủ tịch liêm chính của Facebook (Facebook’s vice president of integrity) nói là vấn đề này là do lỗi của công cụ lọc trong hệ thống chống thư rác. Ông Rosen cũng cho biết công ty bắt đầu tiến hành khắc phục ngay khi phát hiện ra vấn đề.

Tuy nhiên đây không phải là chuyện nhầm lẫn mang tính đơn lẻ. Dường như Facebook đang nhân cơ hội đợt dịch bệnh trên toàn cầu và áp dụng các biện pháp lọc, duyệt tin tức dựa trên các công cụ AI – trí thông minh nhân tạo – để có thể phác thảo ra các không gian ngôn ngữ, vùng địa phương – mà các thuật toán của Facebook có thể kiếm soát được khuynh hướng các nguồn tin mà minh muốn.

Nói một cách nào khác, thì Facebook đang tạo dựng ra một ban tuyên giáo của mình, hoạt động theo thời sự và kiểm soát theo ý mình, hoặc hợp tác kiểm soát theo ý một nhà nước, nhóm người nào đó.

Thời cơ là vấn đề quan trọng. Và biết tận dụng thời cơ, thì mọi thứ đều có hình ảnh tốt đẹp của nó. Giống như kiểu Bắc Kinh đẩy mạnh các công cụ nhận dạng công dân để kiểm soát bằng hệ thống camera AI trong thời dịch bệnh. Khi Bắc Kinh rằng đây là cách để tracking – theo dấu các người nhiễm bệnh thì không ai có thể bắt bẻ gì. Nhưng cũng chính hệ thống này ở ngày thường, đã bị vô số lòi chỉ trích về vấn đề nhân quyền.

Các tờ như Business Insider hay Guardian cũng có đưa các tin tức về việc công ty Facebook "rà soát" chặt chẽ các nguồn tin về dịch bệnh để chống tin giả, nhưng hầu hết các tờ báo lớn và uy tín trên thế giới cũng bị đưa vào diện spam và người đăng lại bài cũng có thể bị khóa trang của mình một thời gian.

Ông Rosen cho biết Facebook đã giải quyết vấn đề và khôi phục các bài đăng bị ảnh hưởng. "Chúng tôi đã khôi phục tất cả các bài đăng bị xóa không chính xác, bao gồm các bài đăng về tất cả các chủ đề - không chỉ những bài liên quan đến Covid-19", Rosen giải thích. Theo Facebook, vấn đề là do một công cụ kiểm duyệt tự động và không liên quan đến bất kỳ quan điểm riêng hay chủ trương nào từ phía người điều hành.

Nhưng ở Việt Nam thì không phải vậy. Không phải người nào bị Facebook khóa hay xóa bài vô lý cũng được phục hồi một cách công bằng. Hơn như vậy, những người bị xóa bài và khóa bài… trở thành một danh sách dài của các người dùng mạng xã hội bị công an Việt Nam tìm tới sách nhiễu, hăm dọa, và cả phạt tiền.

Những điều đó khiến giới quan sát hoạt động của Facebook tại Việt Nam trở nên tò mò hơn. Ngoài những danh sách bị Facebook trừng phạt ở màn một, sau đó họ còn bị công an Việt Nam đến nhà, gửi giấy triệu tập là màn hai của vở kịch mờ ảo này.

Nhiều cây bút trên Facebook do thận trọng hơn,lách né tốt hơn trong từng câu chữ và sự kiện nên không thể bắt bẻ, cũng lên tiếng nói rằng dường như họ bị một thuật toán nào đó của Facebook nên bài viết của họ giống như bị che đi (hide) trên dòng timeline, ít người nhìn thấy hay đọc được. Thậm chí có những người luôn có những lượng view và like ổn định từ 500 đến 1000 ở mỗi bài, đã nhận ra sự khác thường khi liên tục giảm số người biết và đọc bài của họ trong một thời gian.

Cuối tháng 3, Cục An ninh mạng và Phòng chống Tội phạm Sử dụng Công nghệ cao thuộc Bộ Công an Việt Nam báo công cho biết họ đã có hồ sơ đầy đủ những người trên mạng Facebook bị gọi là đưa tin ngoài luồng, khác với tin tức của Bộ Y tế và Ban tuyên giáo Việt Nam muốn. Cục này nói đã có hơn 300 trên gần 700 trường hợp bị cho đưa tin sai sự thật về dịch bệnh Covid-19 trên mạng xã hội trong 2 tháng qua đã bị cơ quan chức năng xử lý.

Đại diện Cục An ninh mạng cho biết như trên vào ngày 26/3 và được truyền thông trong nước loan tin cùng ngày. Theo thống kê của Cục An ninh mạng thì từ khi dịch bệnh Covid-19 xuất hiện, trên không gian mạng Việt Nam đã có hơn 900 ngàn thông tin liên quan đến dịch bệnh được đăng tải. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, trong một phát biểu hồi đầu tháng 2/2020 cũng đã ca ngợi Facebook và Google luôn hợp tác chặt chẽ với Bộ Thông tin và Truyền thông để xử lý các đối tượng xấu, theo quan điểm nhà nước.

Cũng giống như Trung Quốc đang gia tăng kiếm soát công dân bằng kỹ thuật số, người ta đang tự hỏi Facebook đang làm gì, đóng vai trò nào trong việc xiết chặt ngôn luận tự do ở Việt Nam của Nhà nước Việt Nam.

Tuấn Khanh

*********************

Covid-19 : Các tổ chức nhân quyền quốc tế lo ngại lạm dụng "tình trạng khẩn cấp" để đàn áp nhân quyền (RFA, 28/03/2020)

Liên minh Các Tổ chức Xã hội Dân sự Toàn cầu (CIVICUS) có trụ sở tại Nam Phi, với 9.000 thành viên trên toàn thế giới nói rằng : "Trong đại dịch Covid-19, các chính phủ không nên coi các biện pháp khẩn cấp là cái cớ để hạn chế quyền công dân".

vn3

Hình minh họa. Công an đứng canh tại một điểm kiểm soát ngoiaf xã Sơn Lôi, tỉnh Vĩnh Phúc hôm 13/2/2020 -AFP

Tuyên bốđược đưa ra vào hôm 24/3, trong bối cảnh lo ngại về tình trạng lạm dụng các biện pháp khẩn cấp được gia tăng ở một số quốc gia độc tài toàn trị trong quá trình phong tỏa và cưỡng bức cách ly nhằm phòng chống sự lây lan của virus Corona.

"Ban bố về tình trạng khẩn cấp vì lý do sức khỏe và an ninh phải được thực hiện phù hợp với luật pháp : các quốc gia không nên áp dụng luật khẩn cấp như một cái cớ để hạn chế quyền công dân và nhắm vào các nhóm, dân tộc thiểu số và cá nhân cụ thể. Không nên áp dụng luật khẩn cấp để bịt miệng những người bảo vệ nhân quyền", CIVICUS khuyến cáo.

Theo tổ chức này cho biết, tại Trung Quốc, các nhà hoạt động đã bị quấy rối và đe dọa vì chia sẻ thông tin về dịch bệnh trong khi báo chí lại bị kiểm duyệt. Ở các quốc gia Châu Á khác, luật pháp đàn áp đang được triển khai để bắt giữ những người được cho là tuyên truyền sai sự thật về dịch bệnh.

Tuyên bố đã nhắc đến Việt Nam như là một quốc gia "cần đặt nhân quyền làm trọng tâm trong phòng chống dịch bệnh Covid-19" và yêu cầu "phóng thích các tù nhân chính trị, các nhà hoạt động nhân quyền hiện đang bị giam giữ" nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh trong nhà tù.

"Một số tù nhân trong nhà tù Iran đã nhiễm virus. Trong khi chúng tôi khen ngợi chính quyền Iran đã tạm thời thả 85.000 tù nhân, những người bảo vệ nhân quyền - bảo vệ nữ quyền và quyền trẻ vị thành niên - cũng nên được thả ra. Các quốc gia khác đã và đang giam giữ những người bảo vệ nhân quyền và đối lập chính trị, như Ai Cập, Việt Nam và Cameroon, cũng nên làm theo", CIVICUS kêu gọi.

Liên Hợp Quốc nêu quan ngại tương tự

Hôm 25/3, Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc cũng ra lời kêu gọi các chính phủ hành động khẩn cấp nhằm bảo vệ những người đang bị giam giữ trước sự lây nhiễm bệnh dịch đang lan tràn trong các nhà tù.

Cao Ủy Nhân quyền LHQ Michelle Bachelet cho biết, Covid-19 đã bắt đầu tấn công các nhà tù bởi các cơ sở giam giữ quá đông đúc, điều kiện mất vệ sinh và các dịch vụ y tế không đầy đủ hoặc thậm chí không được cung cấp.

"Ngay lúc này, hơn bao giờ hết, các chính phủ nên thả những người bị giam giữ mà không có đủ cơ sở pháp lý, bao gồm các tù nhân chính trị và những người bị giam giữ chỉ vì bày tỏ quan điểm phê phán hoặc bất đồng", người đứng đầu cơ quan nhân quyền LHQ nhấn mạnh.

Trước đó vào hôm 16/3, hơn 20 chuyên gia nhân quyền hàng đầu của Liên Hợp Quốc cũng khuyến cáo các quốc gia tránh lạm dụng tình trạng khẩn cấp để đàn áp nhân quyền và dập tắt bất đồng chính kiến.

Theo các chuyên gia, mặc dù nhận thấy mức độ nghiêm trọng của đại dịch, và thừa nhận việc các quốc gia được phép sử dụng quyền hạn khẩn cấp theo luật pháp quốc tế, nhưng mọi ứng phó khẩn cấp trong dịch bệnh cần phải tương xứng, cần thiết và không phân biệt đối xử.

"Các tuyên bố về tình trạng khẩn cấp của quốc gia không nên sử dụng như một vỏ bọc cho hành động đàn áp dưới chiêu bài bảo vệ sức khỏe và dùng để để bịt miệng công việc của những người bảo vệ nhân quyền", các chuyên gia nhân quyền LHQ nói.

Cũng theo các chuyên gia, việc sử dụng quyền hạn khẩn cấp của quốc gia cần được tuyên bố công khai và phải thông báo cho các Ủy ban Công ước LHQ biết để giám sát thực thi, khi các quyền cơ bản như quyền tự do đi lại, đời sống gia đình và tự do hội họp bị hạn chế đáng kể.

Minh Luật

Published in Việt Nam

Ông chủ Facebook Mark Zuckerberg kêu gọi nên có thêm quy định về nội dung trực tuyến độc hại, nói rằng quyết định điều gì được xem là tự do phát biểu không phải là vai trò của các công ty như Facebook.

face1

Facebook đang chịu áp lực ngày càng tăng để hạn chế sự lan truyền của thông tin giả trên mang xã hội

Trích dẫn Trung Quốc, ông Zuckerberg cũng cảnh báo sự kiểm soát quá mức có thể tạo nguy cơ kìm hãm biểu hiện cá nhân.

Zuckerberg đưa ra kêu gọi này trong bài phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich ở Đức.

Những công ty truyền thông xã hội khổng lồ như Facebook đang chịu áp lực ngày càng tăng là phải ngăn chặn sự lan truyền thông tin sai lệch.

Đặc biệt, Facebook bị chỉ trích vì chính sách quảng cáo chính trị.

Công ty Facebook đưa ra các chính sách mới cho quảng cáo chính trị tại Mỹ vào năm 2018 và trên toàn cầu vào năm sau.

Các quy tắc này yêu cầu quảng cáo chính trị phải cho thấy tên người trả tiền quảng cáo và một bản sao của quảng cáo được lưu giữ trong cơ sở dữ liệu có thể tìm kiếm công khai trong vòng bảy năm.

Nhưng tuần này Facebook cho biết họ sẽ không bao gồm các bài đăng chính trị được tài trợ bởi các ngôi sao truyền thông xã hội trong cơ sở dữ liệu của mình. Và bài viết của các chính trị gia không phải lúc nào cũng được kiểm tra xem các tuyên bố có đúng hay không, như một phần của chính sách tự do ngôn luận của công ty.

Tại hội nghị, ông nói ông ủng hộ việc kiểm soát.

"Chúng tôi không muốn các công ty tư nhân đưa ra nhiều quyết định về cách cân bằng công bằng xã hội mà không có một quá trình dân chủ hơn", Zukerburg nói.

Người sáng lập Facebook kêu gọi các chính phủ đưa ra một hệ thống quản lý mới cho truyền thông xã hội, đề nghị quản lý này nên là một sự pha trộn của các quy tắc hiện có cho các công ty viễn thông và truyền thông.

"Trong trường hợp không có loại quy định đó, chúng tôi sẽ tiếp tục làm hết sức mình", ông nói.

"Nhưng tôi thực sự suy nghĩ về rất nhiều những vấn đề được nêu ra để cố gắng cân bằng những công bằng xã hội khác nhau, nó không chỉ là vấn đề đưa ra câu trả lời đúng, mà là đưa ra một câu trả lời mà xã hội cho là hợp pháp".

Ông Zuckerberg cũng thừa nhận Facebook chậm chạp khi nhận ra sự phát triển của các "chiến dịch thông tin" trực tuyến phối hợp của các tài khoản của nhà nước như của Nga.

Ông nói thêm rằng các tài khoản bất lương cũng đang trở nên tốt hơn trong việc che dấu tung tích của họ bằng cách che giấu địa chỉ IP của người dùng.

Để giải quyết vấn đề này, ông Zuckerberg cho biết Facebook có một đội ngũ gồm 35.000 người đang xem xét nội dung và bảo mật trên nền tảng này. Với sự hỗ trợ từ AI, ông cho biết hơn một triệu tài khoản giả bị xóa mỗi ngày.

"Ngân sách của chúng tôi [để xem xét nội dung] ngày nay lớn hơn toàn bộ doanh thu của công ty khi chúng tôi bắt đầu bán chứng khoán vào năm 2012, khi mới có một tỷ người dùng", ông nói.

Trong thời gian ở Châu Âu, Zuckerberg dự định sẽ gặp các chính trị gia ở Munich và Brussels để thảo luận về thực hành dữ liệu, quy định và cải cách thuế.

Bất chấp phản ứng dữ dội của công chúng về các vấn đề như quảng cáo chính trị, Facebook cho biết số lượng người dùng những ứng dụng của họ - Facebook, Messenger, Whatsapp và Instagram - vẫn tiếp tục gia tăng.

Đầu tháng này, Whatsapp tuyên bố rằng khoảng hai tỷ người trên toàn thế giới, hơn một phần tư dân số thế giới, sử dụng app này.

Nguồn : BBC, 16/02/2020

Published in Diễn đàn

Facebook ra mt tính năng báo đng khn cp (VOA, 28/08/2019)

Facebook ngày 27/8 loan báo sp trình làng mt công c cung cp cho người s dng thông tin có th cu mng trong trường hp khn cp.

face1

Công c Local Alerts được th nghim t năm ngoái ti 300 thành ph và hin được đnh áp dng trên toàn nước M vi mc đích cung cp thông tin đáng tin cy cho nhng ai b mc kt trong các s c như thiên tai hay x súng.

Mng lưới truyn thông xã hi ln nht thế gii Facebook đã h tr người dùng kh năng thông báo cho bn bè, người thân v s an toàn ca mình trong các trường hp khn cp, vi tính năng gi là Safety Check.

Vi Local Alerts, các ch tài khon Facebook làm vic trong chính quyn đa phương hoc thuc lc lượng ng cu khn cp như cnh sát hay lính cu ha có th gi đi các thông đip đ sau đó được lan truyn rng rãi bng Facebook.

********************

Cu k sư ca Google b t đánh cp bí mt thương mi (VOA, 28/08/2019)

B Tư pháp M ngày 27/8 đưa ra cáo buc hình s đi vi Anthony Levandowski, người đi đu trong công ngh xe t hành, v ti ăn cp bí mt t ch cũ là công ty Google trước khi gia nhp tp đoàn đi th ca Google là Uber Technologies Inc.

face2

Chiếc Jaguar I-Pace được trang b cm ng và radar ca Waymo được gii thiu ti New York, tháng 3 năm 2018.

Ông Levandowski nói ông vô ti và s trưng bng chng chng minh ti tòa.

Ông có th đi mt vi nhiu năm tù và b pht tin nếu b tòa tuyên là có ti.

V truy t Levandowski là mt trong nhng v án ăn cp bí mt thương mi nng ký’ nht ca Thung lũng Silicon gia cuc đua phát trin công ngh cho xe t hành.

Bên công t nói ông Levandowski đánh cp tài liu liên quan đến công ngh xe t hành ca chi nhánh Waymo cui 2015 đu 2016, và rng vic này din ra sau khi Levandowski quyết đnh ri b công ty đ thành lp doanh nghip riêng v xe t hành tên là Ottomotto, mà sau này Uber mua li.

Các tài liu b t cáo đánh cp bao gm các chi tiết liên quan ti Lidar, công ngh cm ng quan trng, theo cáo trng.

Lut sư ca Levandowski nói các ln ti tài liu b nghi là có mc đích đánh cp xy ra trong lúc Levandowski vn còn làm vic ti tp đoàn Alphabet và rng ông được phép dùng các thông tin đó.

********************

Trump ra lnh ri Trung Quc, các hãng M có nghe theo ? (VOA, 27/08/2019)

Tng thng Trump không có quyn yêu cu các hãng xưởng M di di khi Trung Quc và đng thái này có th khiến các doanh nghip M chi vi và đy kinh tế đi nhanh vào suy thoái mc dù nó cũng khiến cho nn kinh tế Trung Quc b tn tht nng n, các phân tích gia cho biết.

face3

Mt ca hàng ca Apple Thương Hi

‘Không cn nghe

"Chúng ta không cn đến Trung Quc và nói tht, chúng ta s tt hơn nếu không có h", ông Trump gin d viết trên Twitter hôm 23/8 ngay sau khi có tin Trung Quc tiếp tc áp thuế tr đũa lên 75 t đô là hàng hóa M. "Các công ty M vĩ đi được lnh ngay lp tc phi tìm đa đim thay thế Trung Quc, trong đó có đưa công ty tr v nhà và sn xut trên đt M".

Tuy nhiên, trên kênh Fox, các nhà bình lun cho rng các hãng xưởng M không cn xem li ca ông Trump là nghiêm túc.

"Ông y có th nói gì tùy ý, nhng tôi nghĩ các doanh nghip có th không cn nghe", ông Oliver Hart, giáo sư Harvard tng đt gii Nobel Kinh tế năm 2016, phát biu trên kênh Fox Business. "Tôi không nghĩ rng h nên xem li nói đó là nghiêm túc".

Ken Bertsch, giám đc điu hành ca Hi đng các nhà Đu tư T chc, mt t chc phi li nhun tp trung vào qun tr doanh nghip, nói vi Fox rng ông cũng cm thy như vy.

"Ông y (Trump) có th nói nhng gì ông y mun, nhưng các công ty cn phi có tm nhìn rng hơn", ông Berch nói. "Tng thng không có quyn ra lnh cho các công ty phi làm gì".

Ông Hart cũng nói rng Tng thng tht s không có quyn ra lnh cho các doanh nghip làm bt c điu gì.

"Tr phi Quc hi ra lut, tôi không cho rng Tng thng là người mà các công ty nên lng nghe", ông nói.

Giáo sư Hart cũng tin rng c đông ca các công ty có th mun thc hin theo li kêu gi ca Tng thng hay không.

"Có kh năng các c đông s nói rng Vâng, hãy làm điu này vì mc dù nó không mang li li nhun, nhưng nó tt cho đt nước", ông nói. "Nhưng cũng có th là h s nói ngược li".

Còn theo t Washington Post, sc lnh bt thường ca Tng thng M Donald Trump đang khiến mi ngành ngh ca M đang c gng hiu xem là h có nên xem đây là chuyn nghiêm túc hay không, và liu Nhà Trng s thc thi nó như thế nào.

Các doanh nghip t bán l đến đin t và hàng gia dng mà phn đông trong s h đã chu áp lc t cuc chiến thương mi M-Trung Quc đã kéo dài nhiu tháng đã liên h vi các hip hi ngành ngh ca h đ được hướng dn và ch đi thông báo chính xác hơn t Nhà Trng.

"Tôi đang c gng gi bình tĩnh và không đ mình b lo lng và bc mình, nhưng vic này càng tr nên khó khăn", Magi Raible, người sáng lp LiteGear Bag, hãng sn xut vali có tr s ti Vallejo, tiu bang California nói vi Washington Post.

Bà nói bà s có mt cuc hp vào tun ti vi các đng nghip trong ngành đ bàn bc vic di di sn xut ra khi Trung Quc đ chuyn đến n Đ hay Nam Phi.

Điu lut v quyn lc khn cp

Ti 23/8, khi đt chân đến Pháp đ hp thượng đnh khi G7, Tng thng Trump đã viết trên Twitter rng ông s dùng đến Đo lut Quyn lc Kinh tế Khn cp Quc tế, vn được ký thành lut hi 1977, đ hin thc hóa mnh lnh ca ông.

Theo bà Jennifer Hillman, giáo sư lut Đi hc Georgetown và chuyên gia v thương mi ti Hi đng Quan h Đi ngoi, ông Trump không có quyn yêu cu các công ty M ri khi Trung Quc.

Nhưng theo đo lut mà ông Trump dn ra, ông y có th chn vic đưa tin vào Trung Quc trong tương lai, bà nói. Nhưng trước tiên, ông y phi đưa ra mt tuyên b hp pháp rng đang xy ra tình trng khn cp quc gia, bà gii thích trên Washington Post.

Quc hi có th chm dt tuyên b tình trng khn cp này nếu mun, bà nói.

"Hơn na, ngay c khi tt c nhng điu này xy ra, nó cũng s không có hiu lc đi vi tt c các khon đu tư ca M đã được thc hin Trung Quc", bà Hillman được Washington Post dn li nói thêm.

"IEEPA không phi là không có gii hn", ông Rod Hunter, mt lut sư thương mi quc tế Baker McKenzie và là giám đc cao cp v kinh tế quc tế thuc Hi đng An ninh Quc gia dưới chính quyn George W. Bush, được Washington Post dn li nói. "Nếu ông Trump dùng điu lut này đ hy hoi quyn tài sn hin có ca công dân M thì chc chn s có nhng thách thc pháp lý và Hiến pháp".

Các chuyên gia thương mi khác nói rng ông Trump có trong tay nhng công c khác đ thúc đy các công ty M dng làm ăn Trung Quc.

Trong đó có tiếp tc tăng thuế quan lên hàng nhp khu t Trung Quc, như ông Trump đã làm hôm 23/8. Nhà Trng cũng có th trng pht các công ty không vâng li bng cách loi h ra trong các hp đng cung ng cho chính ph liên bang, các nhà kinh tế cho biết.

‘Không tr li M

"Dòng tweet này cũng ông Trump cũng không hoàn toàn là li nói r tin", ông Derek Scissors, mt chuyên gia v Trung Quc American Enterprise Institute, nói vi Washington Post

Thông đip này đã công khai nhng gì Trump đã nói riêng vi các công ty trong hơn hai năm qua, ông William Reinsch, mt chuyên gia thương mi ti Trung tâm Nghiên cu Chiến lược Quc tế (CSIS) cho biết.

"Dù sao đi na, trên thc tế nhiu công ty đã tính đến vic di đi", ông Reinsch nói cũng vi Washington Post.

"Chi phí lao đng đang tăng lên Trung Quc, chế đ thì đàn áp và các công ty M tiếp tc chu s phân bit đi x", ông gii thích.

Mt s nhà sn xut hàng may mc và đin t đã di khi Trung Quc và xu thế này càng b đy mnh vi vic Hoa K áp thuế nhp khu ngày càng cao đi vi hàng hóa sn xut ti Trung Quc.

Nhưng rt ít các công ty trong s này đã đưa vic làm tr li M. Thay vào đó, h đã chuyn sang các nước có chi phí thp khác như Vit Nam hoc Bangladesh.

Các ngành công nghip khác cũng mun di khi Trung Quc nhưng h nói rng h gp khó khăn đ tìm được chui sn xut có cùng cht lượng nhưng chi phí r nhng nước khác.

"Các công ty mun tìm đa đim thay thế, nhưng vic này không th xy ra trong mt đêm được", ông Jonathan Gold, phó ch tch chui cung ng và chính sách hi quan ti Liên đoàn bán l quc gia, nói vi Washington Post. "Ngay c khi h tht di đi thì không may phn nhiu trong s h s không tr li M. Chúng tôi đng ý rng Trung Quc hành x xu, nhưng chúng ta cn quay tr li bàn đàm phán đ tìm kiếm mt tha thun thương mi".

‘Đt Apple vào thế khó’

Mt s nhà phân tích cho rng các dòng tweet ca ông Trump là mt đng thái đc bit quyết lit nhm vào Apple và các công ty công ngh khác, vn đt h thng sn xut ca h ti Trung Quc.

Trong hàng chc năm, Apple đã tr nên gn cht vi cơ s h tng lp ráp thiết b đin t ca Trung Quc đến mc s cc k khó khăn cho h đ g ra. Trong mt trường hp kh quan nht, Apple s mt 5 năm đ chuyn mt na sn lượng iPhone ca h ra khi Trung Quc, ông Dan Ives thuc công ty chng khoán Wedbush Securities, nói.

Xét nhiu mt, s vươn lên ca Apple tr thành mt trong nhng công ty có giá tr cao nht thế gii là nh vào s hp tác vi Foxconn, mt hãng Đài Loan đt h thng sn xut Trung Quc.

Apple đưa ra ý tưởng cho các sn phm tiêu dùng, nhưng chính Terry Gou, người sáng lp Foxconn, mi biến chúng thành hin thc vào đu nhng năm 2000 bng cách tn dng năng lc sn xut ca Trung Quc đ chế to các thiết b hào nhoáng vi chi phí thp đ h có th có lãi, theo Washington Post.

Trước đây Apple đã tng lp ráp các sn phm bên ngoài Trung Quc, sn xut máy tính vi s lượng tương đi nh M và kho sát kh năng sn xut iPhone n Đ và Đông Nam Á, nhưng hãng này vn ph thuc rt ln vào Trung Quc.

Trung Quc vi quy mô quá l