Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Rốt cục rồi bộ sậu Ba đình cũng gởi điện văn chúc mừng Joe Biden và Kamala Harris đã đắc cử tổng thống, trễ hơn đồng lưu các quốc gia khác là một tháng. Có ý kiến cho rằng Việt Nam chần chờ vậy là do "thận trọng". Việt Nam không dám làm điều gì phật lòng Trump vì sợ ông này trả đũa.

biden1

Theo tôi là không hề có vụ "thận trọng".

Nhiều dữ kiện tiền bầu cử cho thấy lãnh đạo Việt Nam đã "chọn phe". Họ chọn đứng về bên Trump, với tư cách "ủng hộ viên chủ động", chớ không phải là một "quan sát viên" có chủ kiến chính trị.

Vấn đề là, Mỹ cũng như Việt Nam, là những quốc gia "độc lập có chủ quyền". Hai quốc gia này đã có những kết ước mang nội dung "hai bên tôn trọng chế độ chính trị của nhau, không can thiệp vào nội bộ của nhau".

Lập trường "ủng hộ viên chủ động" của Việt Nam có thể bị phê phán là hành vi "xen vào chuyện nội bộ của nước Mỹ".

Bởi vì Việt Nam là nơi xuất phát các nguồn thông tin giả liên quan đến bầu cử Mỹ. Lượng thông tin giả này đã làm nhiễu loạn đức tin của con người Việt Nam, trong cũng như ngoài nước.

Đại đa số người dân Việt Nam, dân thường cũng như trí thức, nhà tranh đấu "dân chủ nhân quyền", dân "đu càng" cũng như "Việt cộng" hay đảng viên... có tới trên 75% ủng hộ Trump. Số người này cuồng Trump đến độ coi ông Trump như là "thiên sứ", người được "trời đưa xuống để dẫn dắt thế gian". Nhiều người trong họ sẵn sàng chết để ông Trump tiếp tục làm tổng thống.

Thông tin theo thể loại này dĩ nhiên đã làm ảnh hưởng đến cuộc bầu cử. Có thống kê cho biết tỉ số dân Mỹ gốc Việt bỏ phiếu cho Trump cao hơn bất cứ dân gốc Á nào.

Rõ ràng là nhà nước Việt Nam đã can thiệp vào nội bộ, chuyện bầu cử của Mỹ.

Sau bầu cử một tuần, kết quả đã được báo chí loan tin như thông lệ. Lãnh đạo các quốc gia đa số đều gởi lời chúc mừng đến tổng thống đắc cử Biden, ngoại trừ một vài quốc gia (độc tài) như Nga, Trung Quốc, Việt Nam...

Luật lệ có nguyên tắc : "Consuetudo est jus quoddam moribus institutum, quod pro lege usurpatur ubi deficit lex". Có nghĩa là "thông lệ cũng là luật, được thiết lập bởi thói quen, tập quán ; nó thay thế cho luật, ở nơi mà luật lệ chưa có".

Việc công bố kết quả tổng thống bên Mỹ thuộc về báo chí. Bao nhiêu đời tổng thống Mỹ đắc cử đã được công bố theo hình thức này. Lâu ngày thói quen này trở thành "luật". Lãnh đạo Việt Nam không thể không biết nguyên tắc này.

Họ quyết định không chúc mừng Biden. Điều tệ hại là họ tiếp tục hỗ trợ cho phe cuồng Trump, cho phép những người này tung tin giả về cuộc bầu cử gian lận. Kết quả là gì ? Biden đắc cử tổng thống là nhờ gian lận bầu cử.

Biden trở thành một tổng thống không có chính danh.

Điều bỉ ổi là họ cho phép đám cuồng Trump trong ngoài nước lớn tiếng chửi bới, nhục mạ cá nhân của những người dân "sinh hoạt bình thường", biết tôn trọng luật lệ, yêu chuộng công bằng, chân lý và đứng về phía "sự thật".

Để làm gì ?

Dĩ nhiên các nhà nước độc tài như Nga, Trung Quốc, Việt Nam... luôn là "điểm nhắm", phê bình hay trừng phạt, của các vị tổng thống Mỹ, ngoại lệ Trump. Họ muốn bôi nhọ Biden để tiếng nói ông này không còn thuyết phục nữa.

Nhà nước Việt Nam vì vậy có thể bị cho là xen vào chuyện nội bộ của Mỹ để "phân hóa" nước Mỹ.

Nhớ có lần ông Nguyễn Minh Triết có lần đi Mỹ về khoae ông đã "thành công phân hóa nước Mỹ".

Bây giờ "chuột chạy cùng sào".

Thể thức bầu phiếu ở Mỹ là vô phương gian lận (hàng loạt). Một, hai cá nhân có thể "gian lận" như lấy tên cha mẹ chết để bỏ hai ba phiếu một lượt. Hoặc người này có thể "bỏ dùm" người kia, tiện thể ký tên dùm luôn. Tỉ lệ "gian lận" là 1/10000, tức mười ngàn người trung bình có một người gian lận.

Các việc cáo buộc (như vụ Dominion) thảo chương máy kiểm phiếu bị phe Biden điều chỉnh để xóa phiếu của Trump, tất cả đều là chuyện không có.

Tất cả các cuộc đếm phiếu lại bằng tay sau này đều không làm thay đổi kết quả.

"Tranh chấp" có thể làm thay đổi kết quả bầu cử là "thể thức bầu cử" ở một số tiểu bang "không phù hợp với luật lệ". Điều này có thể đưa lên Tối cao pháp viện. Nhưng đến nay việc này không xảy ra. Cách bỏ phiếu bằng thư, qua bưu điện, đến nay không thấy ai thành công chứng minh rằng phương cách này vi phạm luật lệ.

Các việc này, một bộ óc "bình thường" và "lương thiện", đều nghĩ ra được. Chỉ có những người "cuồng" mới không thấy và người "có ý đồ" mới tin và làm chuyện ngược lại.

Hy vọng là sau tiếng "súng linh" của Ba đình, các nhóm "đu càng" ở Bolsa cũng như các tổ "đảng viên và Việt cộng nằm vùng" bên Mỹ... thôi không còn tố cáo "Biden gian lận bầu cử" nữa.

Luật lệ các xứ văn minh có nguyên tắc "không ai bị phạm tội vì ý nghĩ của mình".

Người Mỹ có quyền nghi ngờ kết quả bầu cử. Công dân Trump có quyền khiếu nại, nếu thấy nghi ngờ. Nhưng các việc "nghi ngờ", nếu không có bằng chứng chứng minh trước tòa, nghi ngờ không làm thay đổi kết quả bầu cử.

Nhưng các âm mưu bên ngoài, như Việt Nam, cố gắng tạo "bằng chứng giả", có thể xem như là hành vi "tấn công vào nước Mỹ".

Trương Nhân Tuấn

Nguồn : fb.nhantuan.truong, 02/12/2020

Published in Diễn đàn
lundi, 30 novembre 2020 10:34

Tôi luyện linh hồn

Khi cựu Phó tổng thống Joe Biden tuyên bố ra tranh cử tổng thống, tôi thấy "lo" cho ông. Tuổi cao sức yếu, đã cà lăm lại hay vấp váp trong lời ăn tiếng nói, làm sao ông có thể "chạy kịp" các đối thủ trẻ và bén nhạy trong Đảng Dân Chủ và nhứt là đối đầu với một cao thủ sừng sỏ như đương kim Tổng thống Donald Trump. Vậy mà cuối cùng, "cụ già" Joe Biden đã chiến thắng. Theo các nhà phân tách, một trong những khí giới đã mang lại chiến thắng cho ông chính là sự đồng cảm mà ông đã tôi luyện được trong suốt cuộc đời của ông.

forging1

Trong thông điệp nhân ngày Lễ Tạ Ơn năm nay, bất chấp những cảnh cáo của các chuyên gia y tế về sự lây lan và mối nguy hiểm chết người của đại dịch Covid-19, Tổng thống Trump vẫn cứ thúc đẫy mọi người hãy tha hồ đi lại, tập trung để gặp gỡ, vui chơi và "cầu nguyện". Tổng thống tân cử Biden thì trái lại đã kêu gọi hãy thực thi sự đồng cảm bằng cách giới hạn sự tập trung, mang khẩu trang và tuân thủ việc giãn cách xã hội. 

Dạo cuối tháng Mười vừa qua, tại sinh quán của ông là Thành phố Wilmington, Tiểu bang Delaware, khi đề cập đến cuộc khủng hoảng do đại dịch Covid-19 gây ra, ứng cử viên Biden đã nói : "Trái tim tôi hướng về từng người đang phải trải qua cơn hấp hối khi phải dùng một băng hình để nói lời từ biệt với những thân yêu của họ, khi không được qui tụ  bạn bè và ngay cả người thân trong gia đình để thương khóc trong một thánh lễ hay nghi thức an táng". Tôi chưa từng nghe được một lời như thế từ miệng của Tổng thống Trump !

Trong cuộc vận động, cựu Phó tổng thống Biden luôn muốn nhắn gởi một thông điệp hoàn toàn ngược lại với lời kêu gọi của Tổng thống Trump. Trong khi ông Trump bảo dân chúng Mỹ đừng để cho siêu vi Covid-19 "thống trị" mình và "đừng sợ" nó thì ứng cử viên Biden lúc nào cũng khuyến khích dân chúng mang khẩu trang, tuân giữ việc giãn cách xã hội và nhứt là ông không ngại chia sẻ niềm đau nỗi buồn với mọi người.

Cựu Phó tổng thống Biden luôn sẵn sàng bày tỏ sự đồng cảm với mọi người bởi vì hơn ai hết, ông hiểu thế nào là nỗi đau mất vợ, mất con. Những thảm kịch xảy ra trong gia đình đã ít nhứt hai lần khiến ông muốn từ bỏ sự nghiệp chính trị.

Bi kịch đầu tiên xảy ra cho ông vào mùa đông năm 1972. Năm đó, dù chỉ mới 29 tuổi, ông đã quyết định ra tranh cử  vào chức vụ thượng nghị sĩ liên bang đại diện cho Tiểu bang Delaware. Ban   vận động tranh cử gồm hầu hết là người thân trong gia đình, tài chánh lại eo hẹp, vậy mà cuối cùng người thanh niên chưa tròn 30 tuổi này đã đánh bại một đối thủ đã từng là một thượng nghị sĩ kỳ cựu của tiểu bang. Tuy nhiên, chỉ vài tuần lễ sau đó, thượng nghị sĩ tân cử của Tiểu bang Delaware phải trải qua một thảm kịch làm thay đổi hoàn toàn con người của ông. Người vợ trẻ của ông, bà Neilia và đứa con gái một tuổi tên là Naomi của ông đã qua đời trong một tai nạn giao thông. Hai cậu con trai Beau và Hunter bị thương nặng.

Thượng nghị sĩ tân cử Biden định từ chức. Nhưng nhiều người đã khuyên ông nên đảm nhận chức vụ đã được người dân Tiểu bang Delaware trao cho ông. Thượng nghị sĩ Biden đã tuyên thệ nhậm chức ngay trong bệnh viện nơi hai cậu con trai nhỏ của ông đang được điểu trị. Kể từ đó, tân thượng nghị sĩ đã đi đi về về trên các phương tiện di chuyển công cộng giữa Wilmington và thủ đô Washington. Bà Valerie, chị gái của ông, đã dời về gia đình ông để chăm sóc cho 2 đứa con trai nhỏ của ông. Bà Valerie ở lại trong gia đình Biden cho đến năm 1977 khi ông tái hôn với bà Jill Jacobs. Hai người đã có với nhau một người con gái là cô Ashley.

Lần thứ hai ông Biden muốn rời bỏ chính trường là năm 2015. Năm đó, với tư cách là phó tổng thống, ông Biden đã cùng với Tổng thống Barack Obama vận động để thông qua dự luật bảo hiểm y tế thường được gọi là Obamacare. Luật này giúp cho hàng triệu gia đình người Mỹ có thu nhập thấp có được bảo hiểm y tế. Trong khi ông nỗ lực đễ bảo đảm cho người nghèo hưởng được sự chăm sóc y tế thì người con trai trưởng của ông là ông Beau Biden qua đời vì ung thư não. Định ra tranh cử tổng thống năm 2016, nhưng ông Biden đã quyết định dành nhiều thời giờ hơn cho gia đình của ông.

Lần này, khi ra tranh cử ông Biden đã được các đảng viên Dân chủ chọn để đối đầu với Tổng thống Trump. Theo ông Mitchell S. McKinney, giáo sư chuyên về những cuộc tranh luận trong các cuộc bầu cử tổng thống thuộc Đại học  Missouri, sự kiện các đảng viên Dân chủ chọn ông Biden thay vì một ứng cử viên trẻ hơn, không đáng gây ngạc nhiên, bởi vì theo giáo sư này, đây là người mà Hoa Kỳ đang cần đến trong thời điểm này. Giáo sư McKinney nhận định rằng ông Biden là một chính trị gia biết "đồng cảm". Đây là một thái độ hoàn toàn trái ngược với đương kim Tổng thống Trump (1).

Thực thi và đề cao sự đồng cảm, Tổng thống tân cử Biden đã làm nổi bật một cung cách lãnh đạo cần thiết hơn bao giờ hết trong thời đại này. Hiểu một cách đơn giản, người đồng cảm là người luôn biết tỏ ra ân cần, quan tâm đến người khác. Xét cho cùng, người đồng cảm là người biết sống tử tế.

Cựu tổng thống Obama vừa cho trình làng quyển hồi ký có tựa đề "Đất Hứa" (Promised Land). Chỉ trong ngày đầu tiên, quyển sách đã bán được gần một triệu ấn bản. Trong mục điểm sách của báo The New York Times, nhà văn Chimamanda Ngozi đã gọi tổng thống Obama là "một người tử tế vượt bực". Trong thời gian gần đây, Tổng thống tân cử Biden cũng rất thường được mô tả như một người tử tế. Báo The Washington Post ghi nhận rằng ông Biden đã và đang thể hiện sự tử tế. Báo USA Today cho rằng "dân chủ và sự tử tế đã thắng cuộc bầu cử". Riêng  Evan Osnos, người viết tiểu sự của ông Biden  khẳng định rằng ông Biden cống hiến "sự tử tế cho thời đại nhiễu nhương". Về phần mình, chính ông Biden cũng lấy sự tử tế làm linh hồn của chiến dịch vận động bầu cử của ông. Ông thường nói : "Đây là cuộc bầu cử về nhân cách và sự tử tế". Cố tổng thống Theodore Roovevelt (1858-1919) cũng đã từng nhấn mạnh đến điều đó. Ông nói : "Chính trị thực tiễn nhứt là chính trị của sự tử tế" (2).

Chính vì muốn đề cao sự tử tế mà để đối lại khẩu hiệu "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" (Make America Great Again) của Tổng thống Trump, ông Biden đã chọn khẩu hiệu "Chiến đấu cho Linh hồn của Dân tộc" (Battle for the Soul of the Nation). Thật ra đây không phải là khẩu hiệu riêng của Tổng thống tân cử Biden. Trước khi ông và Thượng nghị sĩ Kamala Harris liên kết lại trong cùng một liên danh, cả hai người đều đã sử dụng khẩu hiệu này để nói lên tầm quan trọng phải bằng mọi giá đánh bại ông Trump trong cuộc bầu cử 2020 (3).

"Linh hồn của dân tộc" như ông Biden và bà Harris hiểu chính là những giá trị nhân bản làm nên Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, trong đó nổi bật nhứt là đức độ, sự đồng cảm và tử tế.

Trong thông điệp nhân ngày Lễ Tạ Ơn năm nay, Tổng thống tân cử đã kêu gọi mọi người hãy hướng đến Gulph Mills, tiểu bang Pennsylvania. Đây là nơi mà trước khi trở thành tổng thống đầu tiên của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, tướng George Washington đã từng đóng quân trong cảnh thiếu thốn lương thực, quần áo, nơi trú ẩn. Tại đây vẫn còn một tấm bảng ghi lại hàng chữ : "Lễ Tạ Ơn này, bất chấp những khổ đau, đã cho thấy sự tôn trọng và nhân cách đã tôi luyện linh hồn một dân tộc"(4).

Theo Tổng thống tân cử Biden, những khổ đau mà đất nước Hoa Kỳ đang trải qua hiện nay chính là "cuộc chiến với siêu vi (Covid-19) chứ không phải với nhau". Cuộc chiến này vẫn chưa kết thúc. Ông chia sẻ : "Với những người đã mất đi người thân, tôi biết đây là thời điểm vô cùng khó khăn trong năm. Hãy tin tôi, tôi hiểu điều này. Tôi còn nhớ cái Lễ Tạ Ơn mất mát đầu tiên của mình. Chiếc ghế trống, sự vắng lặng. Nó như lấy đi hơi thở của mình. Khó mà chú tâm. Khó mà cảm tạ. Khó để nhìn về phía trước. Và thật khó để mà hy vọng. Tôi hiểu. Tôi sẽ nghĩ về quý vị và cầu nguyện cho mỗi người cùng tất cả quý vị ngay trên chiếc bàn Lễ Tạ Ơn của chúng tôi bởi vì chúng tôi đã trải nghiệm như thế".

Cái linh hồn dân tộc mà Tổng thống tân cử Biden kêu gọi tôi luyện, đặc biệt giữa cơn đại dịch hiện nay, chỉ có thể hiểu là sự đồng cảm, tử tế và cảm thông.

Là một tín hữu Kitô, khi nghe nói đến "linh hồn", tôi không thể không liên tưởng đến "phần rỗi linh hồn" mà nhà đạo của tôi thường nói đến. Tôi thường được dạy bảo rằng cùng đích của việc "giữ đạo" là "phần rỗi linh hồn", tức được hưởng phúc Thiên Đàng.

Tôi không biết có phải vì "phần rỗi linh hồn" ấy không mà mới đây tại Tiểu bang New York, sau khi thống đốc của tiểu bang là ông Andrew Cuomo ban hành lệnh hạn chế số người tham dự các buổi thờ phượng trong các giáo đường, nhiều tổ chức tôn giáo đã kiện lên tới Tối Cao Pháp Viện và Viện này đã đưa ra phán quyết đảo ngược lệnh của thống đốc tiểu bang. Người ta nghĩ gì để tranh đấu cho một quyền tự do thờ phượng như thế khi sự tập trung đông đảo trong những nơi thờ phượng có thể tạo điều kiện cho sự lây lan của dịch bệnh Covid-19 và như thế gây ra cái chết cho không biết bao nhiêu người. Phải chăng tự do tôn giáo có nghĩa là quyền không cần đồng cảm và quan tâm đến người khác ?

Là một người công giáo, tôi thường lắng nghe lời khuyên dạy của vị thủ lãnh tối cao của Giáo hội Công giáo là Giáo hoàng. Mới đây, trong một bài phát biểu được đăng trên báo The New York Times, Giáo hoàng Phanxicô đã kêu gọi : "Ngoại trừ một số trường hợp ngoại lệ, các chính phủ đã rất nỗ lực đặt hạnh phúc của người dân lên hàng đầu, hành động dứt khoát để bảo vệ sức khỏe và cứu sống... Tuy nhiên, một số nhóm đã phản đối, từ chối giữ khoảng cách, tuần hành chống lại các hạn chế đi lại, như thể các biện pháp mà các chính phủ phải áp dụng vì lợi ích của người dân tạo thành một loại tấn công chính trị đối với quyền tự chủ hoặc tự do cá nhân ! Hướng đến lợi ích chung không chỉ là tổng hợp những gì là tốt đẹp cho cá nhân. Nó có nghĩa là quan tâm đến mọi công dân và tìm cách đáp ứng hiệu quả nhu cầu của những người kém may mắn nhứt" (5).

Thật ra, lời dạy trên đây của người được gọi là "Chủ chăn Giáo hội Hoàn vũ" cũng chỉ là cốt lõi của mọi tôn giáo. Tôn giáo nào cũng dạy con người biết đồng cảm, biết tử tế, biết ân cần, biết quan tâm đến người khác.

Trong cuốn phim nổi tiếng "The Sound of Music", khi Maria, người nữ tu trẻ đang bị dằng co giữa con đường tu đức và cuộc sống gia đình thì Mẹ Bề trên đã khuyên : "Khi Thiên chúa đóng cửa chính, thì ở nơi nào đó, Ngài sẽ mở cánh cửa sổ". Vì vậy, nếu nhìn một cách tích cực và rộng thoáng hơn, khi không thể đến nhà thờ để gặp nhau vì đại dịch, thì chúng ta sẽ nhớ đến nhau và hy sinh cho nhau nhiều hơn bao giờ hết.

forging2

Với tôi, "tôi luyện linh hồn" hay lo cho "phần rỗi linh hồn" thiết yếu chính là sống vị tha. Thiên đàng và "phần thưởng đời sau" như thế nào thì chẳng có ai biết hay tưởng tượng được. Nhưng ít ra trong cuộc sống tại thế này, những trải nghiệm thường ngày luôn mang lại cho tôi niềm vui và an bình mỗi khi tôi cố gắng sống vị tha. Tôi khao khát gặp gỡ người đồng đạo ở nơi thờ phượng. Nhưng có lẽ đền thờ cuộc sống hàng ngày của tôi quan trọng hơn. Như thi sĩ Mỹ gốc Lebanon Kahlil Gibran đã nói : "Cuộc sống hàng ngày của bạn là đền thờ và tôn giáo của bạn. Khi bạn đi vào đó, hãy đi vào đó với tất cả con người của bạn". Chính cuộc sống hàng ngày đó là nơi tôi gặp gỡ và sống với tha nhân, là nơi để tôi "tôi luyện linh hồn" của tôi !

Chu Văn

(30/11/2020)

 Chú thích :

1.https://www.dw.com/en/us-election-for-joe-biden-empathy-wins-the-presidency/a-55408733

2.https://www.psychologytoday.com/au/blog/the-romance-work/202011/the-power-decency

3.https://www.msn.com/en-us/news/elections-2020/battle-for-the-soul-of-the-nation-before-they-were-runn

4.https://thongluan-rdp.org/di-n-dan/item/19721-toi-luy-n-linh-h-n-m-t-dan-t-c

5.https://vietbao.com/a305913/duc-giao-hoang-giao-dan-hay-tuan-lenh-chinh-quyen-de-chong-dich-ky-su-long-pham-de-trinh-thu-xin-duc-giao-hoang-chi-thi-cho-cac-

Published in Diễn đàn
jeudi, 26 novembre 2020 22:16

Tôi luyện linh hồn một dân tộc

Thông điệp lễ Tạ Ơn từ tổng thống tân cử Joe Biden

Thưa quốc dân đồng bào,

Lễ Tạ Ơn là một khoảng thời gian đặc biệt tại Mỹ. Đây là lúc để suy nghiệm lại những gì đã diễn ra trong năm và nghĩ về những gì phía trước.

Ngày quốc lễ Tạ Ơn đầu tiên đã được Quốc hội thông qua vào ngày 18 tháng 12 năm 1777. Trên đường đến Valley Forge, Thống tướng George Washington và quân lính của ông đã đón lễ trong điều kiện khắc nghiệt và mất mát, thiếu thốn thực phẩm, quân trang, chỗ trú quân tại Gulph Mills. Họ chuẩn bị để vượt qua một Mùa Đông khó khăn kéo dài.

thanksgiving1

Ngày hôm nay đến Gulph Mills, quý vị có thể nhìn thấy một tấm bảng ghi lại khoảnh khắc này với hàng chữ rằng, “Lễ Tạ Ơn này, bất chấp những khổ đau, đã cho thấy tính cách của lòng thương kính đã tôi luyện nên linh hồn một dân tộc".

Tôi luyện linh hồn một dân tộc.

Ngay cả khi đối mặt với khổ nạn thì niềm tin, lòng can đảm, sự hy sinh, tinh thần phụng vụ quốc gia, lòng cưu mang nhau cùng tâm tình tạ ơn đã trở thành một phần ý nghĩa của lễ Tạ Ơn tại Mỹ từ lâu nay. Nhìn lại lịch sử, quý vị sẽ thấy cái hồn dân tộc chúng ta đã được trui rèn trong những hoàn cảnh khó khăn nhất. Và hiện nay, chúng ta lại một lần nữa thấy mình phải đối mặt với một Mùa Đông dài đầy khó khăn như vậy.

thanksgiving2

Chúng ta đã chiến đấu với một loại virus trong một trận chiến kéo dài gần suốt năm qua. Nó mang đến chúng ta những nỗi đau, mất mát và sự thất vọng. Nó cũng cướp đi sinh mạng của rất nhiều người - 260 ngàn người Mỹ và còn tiếp tục gia tăng. Nó chia rẽ chúng ta, gây nên phẫn nộ và làm chúng ta chống lại nhau. Tôi biết quốc gia này đã mệt mỏi trong cuộc chiến này.

Nhưng chúng ta cần nhớ rằng, chúng ta đang ở trong một cuộc chiến với virus chứ không phải với nhau.

Đây là thời điểm mà chúng ta cần phải trui rèn sức mạnh, nhân đôi nỗ lực và tái cam kết sức mình cho cuộc chiến. Xin hãy nhớ một điều rằng, tất cả chúng ta đều chịu chung tình cảnh này.

Với rất nhiều người, quả khó khăn để nghe rằng cuộc chiến này vẫn chưa kết thúc và chúng ta vẫn còn hàng tháng trời trước mặt. Và đối với những người đã mất đi người thân, tôi biết đây là thời điểm vô cùng khó khăn trong năm. Hãy tin tôi, tôi hiểu điều này. Tôi còn nhớ cái lễ Tạ Ơn mất mát đầu tiên của mình. Chiếc ghế trống, sự vắng lặng. Nó như lấy đi hơi thở mình. Khó mà chú tâm. Khó mà cảm tạ. Khó để nhìn về phía trước. Và thật khó để mà hy vọng. Tôi hiểu. Tôi sẽ nghĩ về quý vị và cầu nguyện cho mỗi người cùng tất cả quý vị ngay chiếc bàn lễ Tạ Ơn của chúng tôi bởi vì chúng tôi đã trải qua vậy.

Năm nay, chúng tôi đề nghị người dân hãy bỏ qua nhiều truyền thống lâu đời đã làm nên điều đặc biệt trong dịp lễ này. Đối với gia đình chúng tôi, chúng tôi đã có một truyền thống du ngoạn trong dịp lễ Tạ Ơn hàng năm trong hơn 40 năm qua, điều mà chúng tôi chỉ bỏ qua trong năm con trai chúng tôi là Beau qua đời. Nhưng năm nay, chúng tôi sẽ ở nhà.

Chúng tôi thường có những buổi họp mặt đại gia đình vào lễ Tạ Ơn. Con, cháu, cô, chú, người thân. Đối với đại gia đình Biden, những ngày quanh lễ Tạ Ơn luôn là dịp để ghi nhớ tất cả những gì chúng ta cần phải biết ơn và là thời gian để chuẩn bị chào đón mùa lễ Giáng Sinh. Nhưng năm nay, chúng tôi sẽ đón lễ Tạ Ơn riêng bởi vì chúng tôi rất lo cho nhau. Jill và tôi sẽ ở nhà với con gái và con rể tại Delaware. Tôi biết quả khó mà từ bỏ truyền thống gia đình, nhưng điều này rất quan trọng.

Đất nước chúng ta đang trong giai đoạn gia tăng đột biến các ca lây nhiễm. Mỗi ngày hiện có trung bình hơn 160 ngàn ca nhiễm và sẽ chẳng ai ngạc nhiên nếu tăng lên 200 ngàn ca mỗi ngày. Nhiều hệ thống y tế địa phương đang có nguy cơ bị quá tải. Đây là sự thật rõ ràng và đơn giản. Tôi tin rằng quý vị xứng đáng luôn được nghe sự thật từ tổng thống của mình.

Chúng ta phải cố gắng ngăn chặn sự lây lan. Chúng ta nợ các bác sĩ, y tá và những nhân viên y tế tuyến đầu, những người chịu rủi ro và can đảm chiến đấu với loại virus này đã quá lâu. Chúng ta nợ đồng bào của mình, những người sẽ cần đến giường bệnh và sự chăm sóc để chống chọi lại căn bịnh này. Và chúng ta nợ lẫn nhau như là trách nhiệm yêu nước trong tư cách người dân Mỹ.

Điều đó có nghĩa là hãy mang khẩu trang, giữ giãn cách xã hội và giới hạn số người tụ họp. Đây là những biện pháp chống lại virus hữu hiệu nhất cho đến khi chúng ta có thuốc chủng ngừa.

Bắt đầu ngay ngày đầu tiên nhiệm kỳ tổng thống của tôi, chúng tôi sẽ thực hiện các bước tạo sự thay đổi diễn biến dịch bịnh. Thử nghiệm nhiều hơn sẽ phát hiện người nhiễm bịnh, giúp họ tách biệt khỏi người khác để giảm sự lây lan. Cung cấp vật dụng bảo hộ cho các doanh nghiệp và trường học nhiều hơn cũng sẽ làm được điều tương tự là giảm số lượng các ca nhiễm. Hướng dẫn rõ ràng sẽ giúp các doanh nghiệp và trường học được mở cửa nhiều hơn.

Tất cả chúng ta đều có một vai trò nhằm đánh bại cuộc khủng hoảng này. Chính phủ liên bang có quyền hạn rộng lớn để chống lại virus này. Tôi xin cam kết với quý vị là tôi sẽ sử dụng tất cả những quyền hạn đó để dẫn dắt một cuộc đối phó được phối hợp ở bình diện quốc gia.

Nhưng chính phủ liên bang không thể làm điều đó một mình. Mỗi chúng ta đều có trách nhiệm trong cuộc sống chính mình để làm những gì có thể làm được để ngăn chặn virus. Mọi quyết định của chúng ta đều quan trọng. Mỗi quyết định của chúng ta có thể cứu được một mạng người. Không có điểm nào trong số những điều chúng tôi yêu cầu mọi người thực hiện là những tuyên bố chính trị mà đều dựa vào khoa học.

Việc bào chế thuốc ngừa có những tiến bộ đáng kể, phá kỷ lục là tin tốt lành. Một số loại thuốc ngừa có vẻ rất hiệu nghiệm. Chúng tôi đang đi đúng hướng để bắt đầu đợt chủng ngừa đầu tiên vào cuối tháng 12 hoặc đầu tháng Một. Sau đó, chúng tôi sẽ đưa ra kế hoạch phân phối để cả nước được chủng ngừa sớm nhất có thể, chúng tôi sẽ làm vậy. Nhưng nó sẽ đòi hỏi thời gian. Tôi hy vọng tin tức về thuốc ngừa sẽ là động lực khuyến khích mọi người dân thực hiện những điều đơn giản nhằm kiểm soát dịch bịnh hiện nay.

Có hy vọng thực sự, một sự hy vọng hiển hiện. Vì vậy, hãy chờ đợi, đừng để bản thân mình đầu hàng trước sự mệt mỏi. Tôi biết chúng ta có thể và chúng ta sẽ đánh bại loại virus này. Nước Mỹ sẽ không thất bại trong cuộc chiến này. Quý vị sẽ lấy lại cuộc sống của mình. Đời sống sẽ trở lại bình thường. Điều này sẽ xảy ra. Dịch bịnh sẽ không kéo dài mãi mãi.

Đây là một năm thách đố nhưng tôi vẫn tin rằng chúng ta có nhiều điều để tạ ơn. Nhiều điều để hy vọng, nhiều thứ để xây dựng, nhiều điều để ước mơ.

Đây là nước Mỹ mà tôi thấy và tôi tin rằng đó cũng là nước Mỹ mà quý vị nhìn thấy : đó là một nước Mỹ đối mặt với sự thật. Một nước Mỹ vượt qua thách đố. Một nước Mỹ là nơi chúng ta tìm kiếm công lý và bình đẳng cho mọi người. Một nước Mỹ giữ vững niềm tin rằng thoát khỏi nỗi đau là điều khả dĩ,  gạt qua thất vọng để thăng tiến và thôi chia rẽ để hợp đoàn.

Trong những giờ phút tuyệt vời nhất mà chúng ta đã luôn và sẽ trở lại là ai thì tôi tin rằng một mùa cay nghiệt của chia rẽ và ma quỷ này rồi sẽ nhường lại chỗ cho năm dài tháng rộng của ánh sáng và đoàn kết.

Tại sao tôi nghĩ như vậy?

Bởi vì nước Mỹ là một quốc gia, không phải như kẻ thù mà là láng giềng. Không phải sự giới hạn, mà là khả dĩ. Không phải những giấc mơ trì hoãn, mà là những giấc mơ có thực. Tôi đã nói nhiều lần : đây là một quốc gia tuyệt vời và chúng ta là những người tốt. Đây là Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ.

Khi cùng chung tay, chưa bao giờ có điều gì mà chúng ta không thể làm được. Hãy nghĩ về những gì chúng ta đã trải qua. Đó là hàng thế kỷ của chế độ nô lệ, một cuộc nội chiến tương tàn, sự loại trừ phụ nữ khỏi bầu cử, thế chiến, thời đại phân biệt chủng tộc Jim Crow, một cuộc đối đầu chế độ độc tài Liên Xô có thể chấm dứt không phải bằng sự sụp đổ của bức tường Bá Linh mà là bởi cuộc tận thế hạch tâm.

Tôi không ngây thơ. Tôi biết rằng lịch sử chỉ là lịch sử. Nhưng biết được điều gì đã đến có thể giúp chúng ta chống lại sự tuyệt vọng. Biết các thế hệ đi trước đã vượt qua những thách thức chung của con người mà chúng ta đang phải đối mặt: sự đối chọi giữa ích kỷ và độ lượng, giữa sợ hãi và hy vọng, giữa rẽ chia và hợp đoàn.

Và điều gì đã đưa thực tế của nước Mỹ đến gần hơn với lời tuyên hứa của nó cho sự bình đẳng, công bằng và thịnh vượng? Rõ ràng và đơn giản chỉ là lòng yêu thương. Yêu thương đất nước và yêu thương nhau.

Chúng ta không nói nhiều về yêu thương trong chính trị. Đấu trường này quá ồn ào, quá tức giận, quá rực bỏng. Yêu thương những người láng giềng như chính mình là một hành động căn bản mà chúng ta được mời gọi để làm. Và chúng ta phải cố gắng, chỉ vì cố gắng, chỉ khi lắng nghe, chỉ khi thấy chúng ta gắn kết với nhau trong điều mà Tiến Sĩ King gọi là "định mệnh hỗ tương" thì chúng ta mới có thể vượt lên trên sự chia rẽ để thực sự hàn gắn.

Nước Mỹ chưa bao giờ là hoàn hảo. Nhưng chúng ta luôn cố gắng thực hiện ước vọng của Tuyên Ngôn Độc lập rằng, tất cả mọi người được tạo dựng bình đẳng, được tạo ra theo hình ảnh của Thiên Chúa. Và chúng ta đã luôn tìm cách làm điều này được hoàn hảo hơn.

Vậy thì chúng ta nên cảm tạ điều gì trong mùa lễ này ?

Trước hết chúng ta hãy biết ơn chính nền dân chủ.

Trong mùa bầu cử này, chúng ta đã thấy những con số kỷ lục về số người Mỹ thực hiện quyền thiêng liêng nhất của họ, đó là quyền bỏ phiếu để bày tỏ ý nguyện của họ qua lá phiếu. Hơn 150 triệu người đã đi bỏ phiếu. Đó là điều phi thường. Nếu quý vị muốn biết điều gì đang đập tận trong trái tim nước Mỹ thì đó là nền dân chủ.

Đó là quyền quyết định cuộc sống của chúng ta, chính phủ của chúng ta, giới lãnh đạo của chúng ta. Quyền được lắng nghe.

Nền dân chủ của chúng ta đã được sát hạch trong năm nay. Và những gì chúng ta học được là, người dân của quốc gia này có trách nhiệm. Tại nước Mỹ, chúng ta có các cuộc bầu cử đầy đủ, công bằng và tự do, và rồi chúng ta tôn trọng kết quả. Người dân và luật pháp của quốc gia này sẽ không ủng hộ cho bất kỳ điều gì khác hơn vậy.

Chúng ta cũng nên biết ơn vì nước Mỹ là một giao ước và một câu chuyện đang tiếp diễn. Chúng ta có những gì chúng ta cần để tạo ra sự thịnh vượng, cơ hội và công bằng. Đó là người Mỹ gan góc và thừa lòng hào hiệp, có khả năng to lớn và đầy lòng tốt. Chúng ta có những gì nước Mỹ cần, bây giờ chúng ta cần hành động. Đây là thời điểm của chúng ta, hãy cùng nhau viết nên một điều mới mẻ hơn, táo bạo hơn, nhân ái hơn cho trang sử dân tộc.

Công việc phía trước sẽ không dễ dàng và nhanh chóng. Quý vị muốn giải pháp, không phải sự la hét, cần lý lẽ, không phải siêu đảng phái, cần nhẹ nhàng, đừng rực lửa. Quý vị muốn chúng ta lại được nghe nhau, gặp lại nhau, tôn trọng lẫn nhau. Quý vị muốn chúng ta, những người Dân Chủ, Cộng Hòa và độc lập đến với nhau và làm việc với nhau.

Các bạn của tôi ơi, đó là điều tôi quyết tâm thực hiện.

Người Mỹ vẫn mơ điều lớn lao. Và cho dù có vẻ khó khăn hơn trong lễ Tạ Ơn này, chúng ta sẽ lại mơ giấc mơ lớn. Tương lai của chúng ta sẽ tươi sáng. Trên thực tế, tôi chưa bao giờ lạc quan về tương lai của nước Mỹ hơn lúc này.

Tôi tin rằng thế kỷ 21 sẽ là một thế kỷ Mỹ. Chúng ta sẽ xây dựng một nền kinh tế dẫn đầu thế giới. Chúng ta sẽ dẫn đầu thế giới bằng quyền lực của khuôn mẫu chứ không phải bằng khuôn mẫu quyền lực. Chúng ta sẽ dẫn đầu thế giới về khí hậu và cứu lấy hành tinh. Chúng ta sẽ tìm ra phương pháp chữa trị ung thư, bệnh Alzheimer và bệnh tiểu đường. Và cuối cùng chúng ta sẽ giải quyết tận gốc rễ nạn phân biệt chủng tộc có hệ thống ở quốc gia này.

Trong ngày Lễ Tạ Ơn này và trong những lễ Tạ Ơn tới, chúng ta hãy lại mơ ước. Hãy cam kết không chỉ nghĩ về bản thân mà còn đến những người khác. Nếu chúng ta quan tâm đến nhau, hãy dang rộng vòng tay thay vì vung ra nắm đấm thì chúng ta sẽ hàn gắn được nhờ sự giúp đỡ của ơn trên.

Và cuối cùng tôi xin được cảm ơn quý vị cùng sự tin tưởng mà quý vị đã đặt để vào tôi.

Xin cùng cất cao lên tiếng hát trong những tháng năm tới và bài hát của chúng ta sẽ cứu mạng nhiều người, sẽ sửa chữa lỗi lầm và hoàn thiện quốc gia.

Dù đang ở bất cứ nơi đâu và đón lễ thế nào, từ gia đình Biden chúng tôi xin gởi đến gia đình quý vị lời chúc an vui đầm ấm trong ngày lễ Tạ Ơn. Xin Thiên Chúa ban phước lành đến quý vị và chở che cho quân đội chúng ta.

Joe Biden

Nhã Duy chuyển dịch

**********************

Biden gửi thông điệp đầy xúc động tới toàn dân nhân Lễ Tạ Ơn

Thanh Hà, RFI, 26/11/2020

Một ngày trước Lễ Tạ Ơn, tổng thống tân cử Joe Biden đã gửi thông điệp tới toàn dân với những lời lẽ rất xúc động. Với những mất mát mà gia đình ông phải hứng chịu trong quá khứ, Joe Biden chia sẻ nỗi đau của những gia đình bị virus corona cướp đi người  thân.

thanksgiving3

Tổng thống tân cử Joe Biden gửi thông điệp tới toàn dân Mỹ nhân Lễ Tạ Ơn, từ Queen Theatre, Wilmington, bang Delaware, Hoa Kỳ, ngày 25/11/2020.  AFP – Chandan Khanna

Từ San Francisco, thông tín viên Eric de Salve gửi về bài tường trình :

"Đây là một thông điệp về sự thật và hy vọng của một vị tổng thống tân cử trong một quốc gia đang chịu nhiều thử thách, một ngày trước lễ Tạ Ơn giữa mùa đại dịch. Ông Biden nói : ‘Có một hy vọng thực sự. Các bạn hãy cố gắng lên. Tôi biết là chúng ta sẽ đánh bại được con virus này’.

Không tìm cách giảm thiểu thực tế hay mức độ nguy hiểm, ông Biden kêu gọi người Mỹ hãy xem mùa lễ Tạ Ơn năm nay là một ngoại lệ, hãy theo gương ông, tránh đoàn tụ gia đình. Tổng thống tân cử Mỹ nói thêm ‘Tôi biết đây là một quyết định khó khăn khi phải từ bỏ truyền thống gia đình. Nhưng việc làm này thật là quan trọng. Đất nước chúng ta đang ở đỉnh dịch, với 160.000 ca nhiễm mới trong một này. Đây là thực tế đơn thuần".

Sau đó, Joe Biden hướng thẳng tới những gia đình trong cảnh tang tóc và nhắc lại trải nghiệm đau thương của chính ông : ‘Tôi biết thời khắc này trong năm đau buồn đến chừng nào. Các bạn hãy tin tôi đi. Tôi đã từng trải qua điều đó. Tôi còn nhớ mãi lễ Tạ Ơn đầu tiên, khi một chiếc ghế bị bỏ trống. Sự im lặng. Những trống vắng lặng thinh đó khiến ta ngạt thở’.

PUBLICITÉ

Cùng lúc, trong một phòng khách sạn tại bang Pennsylvania, nơi đông đảo thượng nghị sĩ đảng Cộng Hòa đang có mặt, tiếng Donald Trump vang lên qua điện thoại của một trong những luật sư đại diện cho tổng thống Mỹ. Không có bằng chứng, Donald Trump vẫn cáo buộc có gian lận bầu cử. Ông tuyệt nhiên không gửi một thông điệp nào nhân ngày lễ Tạ Ơn đến những người dân Mỹ".

Trump tiếp tục kêu gọi "đảo ngược" kết quả bầu cử

Cũng trong ngày hôm qua, tổng thống mãn nhiệm Donald Trum, tiếp tục tố cáo "gian lận" bầu cử dù không có bằng chứng và sau nhiều thất bại pháp lý.

Hãng tin Pháp AFP tường thuật lại cảnh ông Rudy Guliani, luật sư riêng của Donald Trump: tay cầm điện thoại, mở loa để các thượng nghị sĩ của đảng Cộng Hòa bang Pennsylvania cùng nghe tiếng tổng thống Trump. Tổng thống mãn nhiệm tuyên bố : "Chúng ta phải đảo ngược kết quả bầu cử này". Phe Dân Chủ đã "gian dối. Đây là một cuộc bầu cử có gian lận".

Cách nay hai ngày, Pennsylvania công bố kết quả chính thức và nhìn nhận thắng lợi thuộc về Joe Biden. Gần như cùng lúc, phát biểu từ thành trì ở bang Delaware, tổng thống đắc cử Biden tuyên bố cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ là "tự do và công bằng. Chúng ta tôn trọng kết quả bầu cử. Người Mỹ và luật pháp không chấp nhận bất kỳ một điều gì khác

AFP nhắc lại, kết quả cuộc bầu cử Mỹ hôm 03/11/2020 cho thấy, trên toàn quốc Joe Biden được hơn 80 triệu cử tri ủng hộ và Donald Trump giành được gần 74 triệu phiếu. Chung cuộc, Donald Trump có 232 đại cử tri ủng hộ, còn Joe Biden có được 306 đại cử tri, trong khi chỉ cần tối thiểu 270 phiếu để trở thành thống thống Hoa Kỳ.

Trump ân xá Flynn

Đúng như giới truyền thông dự báo, tổng thống Trump thông báo ân xá cho cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn. 

Năm 2017, ông Flynn thừa nhận đã nói dối Cục Điều Tra Liên Bang (FBI) về những cuộc tiếp xúc với một nhà ngoại giao Nga vào cuối năm 2016 trước khi Donald Trump bước vào Nhà Trắng.

Mặc dù ông Flynn chưa bị xét xử và tuyên án, nhưng với lệnh ân xá của tổng thống, các cuộc điều tra nhắm vào cựu cố vấn an ninh quốc gia của ông Trump bị hủy bỏ.

Thanh Hà

Nguồn : RFI, 26/11/2020

Published in Diễn đàn

Dàn lãnh đạo của Biden : Chuyên nghiệp và đa dạng

Thành phần tân chính phủ Mỹ nhanh chóng hình thành và việc tổng thống Pháp Emmanuel Macron loan báo dỡ bỏ dần lệnh phong tỏa vì dịch Covid, là hai chủ đề chính của các nhật báo Pháp ngày 25/11/2020.

noicac1

Tổng thống tân cử Joe Biden giới thiệu những nhân vật được đề cử vào nội các mới tại nhà hát The Queen ở Delaware, Hoa Kỳ ngày 24/11/2020.  © AP Photo/Carolyn Kaster

Libérationnhận xét "Trump lùi bước, Biden tuyển mộ". Tương tự với Le Monde "Trump giải tỏa việc chuyển giao, Biden thành lập dàn lãnh đạo", La Croix : "Donald Trump nhường bước, Joe Biden chuẩn bị".

Ba tuần sau cuộc bầu cử mà Donald Trump vẫn từ chối chính thức công nhận kết quả, tổng thống mãn nhiệm chấp nhận cho cơ quan hành chính phụ trách việc chuyển giao (GSA) bắt đầu giải ngân. Ông khẳng định : "Cuộc chiến pháp lý vẫn tiếp tục, chúng ta sẽ theo đuổi cuộc đấu tranh vì công lý và tôi tin rằng sẽ chiến thắng ! Dù vậy, vì lợi ích đất nước, tôi khuyến cáo Emily và các cộng sự của bà tiến hành những việc cần thiết theo quy trình".

Le Figaro cho biết thêm, trước khi được ông Trump bật đèn xanh, bà Emily Murphy, giám đốc GSA than phiền đã bị đe dọa nhiều lần "trên mạng, qua điện thoại hoặc bằng thư, nhắm vào gia đình tôi, các nhân viên của tôi và thậm chí cả thú nuôi của tôi, nhằm buộc tôi phải ra quyết định một cách vội vã… Nhưng trước hàng ngàn đe dọa, tôi vẫn kiên định tôn trọng luật pháp".

Ông Joe Biden hôm qua đã công bố một số cái tên trong số những bộ trưởng sẽ đứng xung quanh ông trong dịp lễ nhậm chức ngày 20 tháng Giêng. Trong số đó có Antony Blinken được đề cử ngoại trưởng, Avril Haines, phụ nữ đầu tiên lãnh đạo ngành tình báo, cựu ngoại trưởng John Kerry làm đặc phái viên về khí hậu, và Alejandro Mayorkas, xuất thân từ một gia đình di dân Cuba làm bộ trưởng An ninh nội địa. Cựu giám đốc Cục Dự trữ Liên bang Janet Yellen sẽ là phụ nữ đầu tiên làm bộ trưởng Tài chính.

Theo Libération, những khuôn mặt này hầu như đều đã kinh qua các chức vụ trong chính quyền Obama, tạo ra một hình ảnh đáng tin cậy. Tuy không có ai đặc biệt cấp tiến và cánh tả trong đảng Dân chủ sẽ chỉ trích, nhưng Joe Biden hiểu rằng đa số người Mỹ muốn cánh trung quay lại, và với một Thượng Viện ngay cả khi trong điều kiện tốt nhất là Cộng hòa, Dân chủ mỗi bên đều 50 người, thì những ứng viên cực tả vẫn khó được chấp nhận.

Le Monde cũng nhận xét dường như các tiêu chí chọn lựa là sự thân cận với ông Biden, năng lực và tính đa dạng. Les Echos cho biết John Kerry luôn trung thành với Joe Biden, ngay cả khi chiến dịch tranh cử của cựu phó tổng thống thất bại nặng nề vào đầu năm nay. Antony Blinken là một chuyên gia đối ngoại đầy kinh nghiệm, bà Janet Yellen được các bên công nhận là tài năng. Trong khi Donald Trump chọn một nhà báo dẫn chương trình truyền hình của Fox News làm đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, Biden dành chức này cho một chuyên gia về Châu Phi, Linda Thomas-Greenfield, một phụ nữ da đen 68 tuổi.

Nhiều nhà quan sát cho rằng Donald Trump sẽ không bao giờ chịu công nhận thất bại, tuy lần lượt các bang quan trọng đã được xác nhận rơi vào tay ứng viên Dân chủ : Georgia hôm thứ Sáu, Michigan thứ Hai và Pennsylvania hôm qua, thứ Ba.

Theo Washington Post, ông Trump vẫn muốn tiếp tục là đại diện một lực lượng quan trọng trong chính trị và truyền thông, và có thể từ nay đến cuối năm, Donald Trump sẽ loan báo ra ứng cử năm 2024. Cũng theo nhật báo này, ông Trump đang cân nhắc những phương cách kiếm tiền mà các tổng thống tiền nhiệm từng làm, từ những bài diễn văn hay xuất hiện trên truyền hình, những cuộc mít-tinh, viết hồi ký. Dù sao đi nữa, với những vụ kiện tụng hiện nay và nguy cơ bị khởi tố sau khi mất quyền đặc miễn, vấn đề tài chính rất quan trọng với ông Donald Trump.

Bóng ma cộng sản khiến cử tri Mỹ lo sợ

"Mác-xít, một nỗi sợ Mỹ", đó là tựa đề một bài viết trên Le Monde, với bức ảnh một người biểu tình trước Nhà Trắng mang tấm bảng có hình ông Joe Biden trong trang phục Mao Trạch Đông. Đối với nhiều người ủng hộ tổng thống Donald Trump, ứng viên Dân chủ Biden là hiện thân của chủ nghĩa xã hội, là mối đe dọa cho các quyền tự do của mô hình tư bản.

"Với Biden, chúng ta có thể nói lời từ biệt với nước Mỹ. Chào mừng đến với Venezuela !". Đây không phải là lời nói đùa, mà là phát biểu rất nghiêm túc của một đại diện đảng Cộng hòa tại hạt Shenandoah, Virginia, biểu hiện nỗi lo sợ của nhiều người cánh hữu sau khi ông Joe Biden được cho là người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 03/11.

Trong suốt chiến dịch tranh cử, nỗi sợ Hoa Kỳ trở thành "một nước xã hội chủ nghĩa do những người mác-xít và cộng sản lãnh đạo" đã khiến nhiều cử tri tin rằng phải chọn lựa giữa "tự do và độc tài". Như tổng thống mãn nhiệm Donald Trump đã tóm tắt, chọn "ác mộng chủ nghĩa xã hội hoặc giấc mơ Mỹ", có đến 73 triệu người đã bỏ phiếu cho ông Trump, một kỷ lục !

Nỗi sợ cộng sản là có thật. Giáo sư Thomas Schwartz ở Tennessee nhận xét nếu tại Châu Âu người ta phân biệt rõ giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa mác-xít, thì tại Mỹ hầu như đồng nghĩa, dù từ mác-xít gây ác cảm nhiều hơn vì gắn với Liên Xô và chiến tranh lạnh. Dân biểu Todd Gilbert thì lo ngại phe Dân chủ có thể bị các khuôn mặt mác-xít nhất trong đảng làm áp lực. Sau các kết quả đáng thất vọng về bầu cử ở Hạ Viện, nhiều dân biểu Dân chủ đã cảnh báo không nên xưng tụng "nhãn hiệu xã hội chủ nghĩa", bị cho là mang nghĩa xấu.

Trung Quốc đứng nhì trong số những nước bị ác cảm tại Pháp, chỉ sau Bắc Triều Tiên 

Về Châu Á, Le Monde cho biết hình ảnh Trung Quốc là tiêu cực đối với cả cánh tả lẫn cánh hữu ở Pháp, theo một cuộc thăm dò dư luận được công bố hôm qua.

Đại dịch do con virus từ Vũ Hán, các vụ vi phạm nhân quyền và lạm dụng công nghệ cho những ý đồ xấu đã khiến Trung Quốc chiếm vị trí thứ nhì trong những nước bị ác cảm tại Pháp, đứng sau Bắc Triều Tiên và trước Nga. Có đến 62% người được hỏi cho biết không thích hoặc thậm chí rất ghét Trung Quốc, chỉ có 16% có cảm tình. Con số được Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (IFRI) công bố ngày 24/11 nằm trong khuôn khổ một cuộc thăm dò rộng rãi về hình ảnh Trung Quốc tiến hành từ tháng Chín đến tháng Mười, tại 13 nước Châu Âu.

Ấn tượng xấu về Trung Quốc hầu như đồng đều trong dân chúng Pháp không phân biệt khuynh hướng chính trị : 58 đến 69% cử tri của sáu đảng chính tại Pháp cho biết "rất ghét", hoặc "ghét" Bắc Kinh. Nhìn chung, hình ảnh Trung Quốc trở nên xấu xí đối với 53% người Pháp trong ba năm gần đây.

Công chúng Pháp tỏ ra nhạy cảm về chính trị hơn là về kinh tế : ngoài từ "Covid" từ đầu tiên họ nghĩ đến khi nói về Trung Quốc là "độc tài". Người Pháp xếp Trung Quốc ở hàng cuối cùng trong số những nước có thể là đối tác để xây dựng mạng 5G, đây là thất bại của "quyền lực mềm" Bắc Kinh. Nhà nghiên cứu Marc Julienne cho biết tuy người dân Pháp "tỏ ra lo ngại trước sức mạnh công nghệ đang lên của Trung Quốc, nhưng họ không quan tâm mấy đến một quân đội ở quá xa".

Noi gương Hồng Kông, giới trẻ Thái đối mặt với hiểm nguy

Tại Đông Nam Á, Le Figaroghi nhận "Giới trẻ Thái Lan đấu tranh cho dân chủ đang trong tình trạng nguy hiểm". Chống chọi với chính quyền, họ chấp nhận những rủi ro như đã xảy đến với những người trẻ Hồng Kông.

Thứ Tư tuần trước, vụ đụng độ giữa cảnh sát và thanh niên biểu tình đã làm hơn 40 người bị thương. Hàng ngàn người trẻ bao vây tòa nhà Quốc hội, nơi các dân biểu dưới áp lực người dân đang xem xét dự án cải cách Hiến pháp. Họ mở cửa cho những sửa đổi dân chủ nhưng bác bỏ tất cả những gì đụng chạm đến hoàng gia, như nhóm Internet Dialogue on Law Reform (ILaw) đòi hỏi thông qua một cuộc tham vấn rộng rãi trên mạng. Cảnh sát xịt vòi rồng vào người biểu tình. Cuộc cách mạng 4.0 của lớp trẻ đầy lý tưởng với sự hỗ trợ của mạng xã hội, đã vấp phải bức tường kiên cố của thế giới cũ, những chiếc khiên của lực lượng chống bạo động.

Những hình ảnh trên đường phố Bangkok khiến người ta nhớ đến những cuộc biểu tình khổng lồ dưới chân những tòa nhà chọc trời ở Hồng Kông năm ngoái. Một lần nữa, tuổi trẻ Châu Á gan dạ đã thách thức chế độ độc tài, David chống lại Goliath. Tuổi trẻ Thái Lan sử dụng lại phương pháp của các chiến hữu Hồng Kông "Hãy linh hoạt như nước". Thông qua ứng dụng mã hóa Telegram, các nhà hoạt động vô hiệu hóa được các hàng rào cảnh sát, tổ chức các cuộc tập hợp bất ngờ tại các ngã tư quan trọng. Họ được sự ủng hộ từ Hoàng Chi Phong, người hùng của cuộc Cách mạng Dù Hồng Kông, kêu gọi một liên minh giới trẻ Châu Á đòi dân chủ trước các chế độ độc tài được Trung Quốc cộng sản hỗ trợ.

Tuy nhiên phong trào dân chủ Hồng Kông cho thấy những hạn chế của những cuộc cách mạng thời đại internet : huy động nhanh chóng nhưng thường chủ trương đòi hỏi tối đa. Dù đã tặng cho Tập Cận Bình một cái tát với việc ngưng lại dự luật dẫn độ, nhưng lớp trẻ không lãnh đạo, không chiến lược, hành động theo cảm xúc trên mạng, lại dấn lên với các hoạt động đôi khi bạo động, vượt qua lằn ranh đỏ của Bắc Kinh. Tuổi trẻ Bangkok đã dám vượt qua cấm kỵ, nhưng khi trộn lẫn khuôn mặt gây tranh cãi của nhà vua Rama X với cải cách dân chủ, họ có nguy cơ tạo khoảng cách với một bộ phận dân chúng vẫn coi hoàng gia là biểu tượng tối cao.

Số tử vong vì Covid tại Nga trên thực tế cao gấp nhiều lần ?

Trên lãnh vực y tế, Le Figarocho biết "Tại Nga, thảm họa Covid bị những con số chính thức che khuất". Theo các chuyên gia độc lập, số bệnh nhân tử vong vì đại dịch cao gấp từ 3 đến 7 lần so với thống kê do chính quyền đưa ra.

Hơn phân nửa số bệnh nhân đợt 2 là người ở các tỉnh, nơi cơ sở hạ tầng thiếu thốn trong khi đợt 1 tập trung vào Moskva và Saint Petersbourg được trang bị tốt hơn. Reuters đưa tin hơn một chục vùng đang thiếu thốn kháng sinh nghiêm trọng, đại diện nghiệp đoàn bác sĩ nói với Le Figaro đang thiếu nhân lực và trang bị phòng hộ. Các bác sĩ làm việc ở "vùng đỏ" không có những bộ trang phục bảo hộ tốt, những bộ áo họ được phát mặc vào rách ngay.

Đại dịch nặng nề thêm do một số nhân tố : thiếu minh bạch, chênh lệch giữa khu vực trung tâm và ngoại ô, tình trạng xuống cấp của các bệnh viện, và tập quyền ở trung ương khiến các thống đốc vùng lo đánh bóng số liệu… Nga đứng hàng thứ năm trong số những nước bị con virus từ Vũ Hán gây thiệt hại nhiều nhất, sau Hoa Kỳ, Ấn Độ, Brazil và Pháp với trên 2 triệu người dương tính và trên 37.000 trường hợp tử vong.

Tuy nhiên theo nhà dân số học Alexei Rakcha thì con số trên là hoàn toàn dối trá. Dựa theo tính toán về nhân khẩu của ông, từ một năm qua số người chết tại Nga vượt trên mức bình thường 330.000 người, trong đó 80% là do virus corona (264.000 tử vong), tức cao hơn số liệu công bố… 8 lần !

Một số chuyên gia khác cho rằng chỉ cần nhân con số chính thức lên 2 hoặc 3 lần. Nhưng Rakcha khẳng định 70% bệnh nhân Covid tử vong tại Moskva không được coi là chết do đại dịch, tỉ lệ này tại các tỉnh là 80%. Một chuyên gia độc lập khác là Alexei Kouprianov, dựa trên thuật toán đã được sử dụng trong bầu cử, nhận thấy những địa phương nào có kết quả bầu cử đàng hoàng nhất cũng là những nơi công bố con số Covid thật nhất.

Thiếu minh bạch tương tự với vaccin chống Covid : Moskva đã nhanh nhẩu đi trước những người cạnh tranh khi loan báo hai vaccin Sputnik V "hiệu quả 95%" và EpiVakCorona của phòng thí nghiệm bí mật Vektor. Cả hai đều đang được thí nghiệm lâm sàng (giai đoạn 3) nhưng Nga lại loan báo sẽ tiêm chủng cho 1,5 triệu dân từ nay đến cuối năm.

Nhà báo kiêm nhà sinh học phân tử Irina Jakutenko hết sức lo ngại khi bộ Y Tế đã cho đăng ký hai loại vaccin này trong khi thí nghiệm lâm sàng vẫn chưa hoàn tất. Đối với Nga, "điều quan trọng là nước đầu tiên chế tạo được vaccin, vì lý do kinh tế nhưng quan trọng nhất là để lấy tiếng".

Thụy My

Published in Quốc tế

Đã vài tuần kể từ lần cuối tôi liên lạc với quý vị. Trong thời gian đó, chúng tôi đã gắng sức làm việc để thành lập một nội các thể hiện các giá trị mà chúng tôi đã đưa ra là, hàn gắn sự chia rẽ quốc gia sâu đậm tại quốc nội và khôi phục vai trò lãnh đạo của chúng ta ở quốc ngoại. Quý vị là một phần không thể thiếu trong nhóm của chúng tôi, vì vậy tôi muốn chia sẻ tin tức đầy phấn khích là tôi đã chọn được nhóm đầu tiên được bổ nhiệm vào nội các của tôi.

COMBO-FILES-US-VOTE-BIDEN-CABINET

Một vài khuôn mặt của tân nội các Joe Biden sau ngày 20/01/2021 – Từ trái qua phải : Linda Thomas-Greenfield (Đặc sứ tại Liên Hiệp Quốc), Joe Biden (Tổng thống), Avril Haines (Giám đốc CIA), Alejandro Mayorkas (Bộ trưởng nội an), Antony Blinken (Ngoại trưởng) và John Kerry (Đặc sứ khí hậu) © Ảnh : Bertrand Guay / AFP

Những người mà tôi công bố hôm nay sẽ là những thành viên quan trọng trong nhóm an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại và pháp lý. Họ có đầy kinh nghiệm và đã được thử thách qua các khủng hoảng. Họ sẽ giữ gìn an toàn và an ninh cho chúng ta. Họ là những cấp lãnh đạo mang chân dung như nước Mỹ và phản ánh niềm tin cốt lõi của tôi rằng, nước Mỹ đang trở lại. Chúng ta sẽ lãnh đạo không chỉ bằng khuôn mẫu của quyền lực, mà bằng quyền lực qua khuôn mẫu của chúng ta. Tôi rất hân hạnh được giới thiệu sáu nhân vật xuất chúng sau đây :

1. Ngoại trưởng Tony Blinken : Tony là một trong những cố vấn tín cẩn nhất của tôi và không ai được chuẩn bị cho chức vụ này tốt hơn ông. Ông từng là Giám đốc nhân sự của tôi trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện khi tôi là Thượng nghị sĩ. Tony tiếp tục giữ chức vụ Cố vấn An ninh Quốc gia cho tôi khi tôi là Phó Tổng thống và là Thứ trưởng Ngoại giao dưới thời Tổng thống Obama, tiếp tục cống hiến cuộc đời mình cho quốc gia. Tony được những người từng biết đến ông nể trọng với các lý do chính đáng. Ông ta là một nhà lãnh đạo có nguyên tắc và bác ái, trong vai trò nhà ngoại giao hàng đầu của Hoa Kỳ, ông sẽ giúp tăng cường sức mạnh của Bộ Ngoại giao và thể hiện sự hùng mạnh nhất của nước Mỹ khi lãnh đạo bằng những giá trị của mình.

(Tiểu sử :  Tony Blinken tốt nghiệp Đại học Harvard và Luật khoa Columbia, học giả về Đối ngoại Cao cấp tại Đại học Johns Hopkins. Ông từng là ký giả, tác giả sách, nhà phân tích, bình luận các vấn đề đối ngoại cho tạp chí The New Republic, New York Times và CNN... trước khi tham gia lãnh vực công quyền trong gần 30 năm qua).

2. Bộ trưởng Nội an Alejandro Mayorkas (tên gọi tắt là Ali), xuất thân từ một gia đình Cuba tị nạn, sẽ là người gốc Latino và di dân đầu tiên lãnh đạo Bộ Nội an. Trong vai trò Thứ trưởng Bộ Nội an dưới thời Tổng thống Obama, ông là người đảm nhiệm chương trình DACA, gia tăng bảo toàn an ninh mạng và ứng phó trước các thiên tai cùng các hiểm họa y tế cộng đồng như dịch Ebola và Zika. Ali sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc sửa chữa lại hệ thống di dân thất bại của chúng ta. Dưới sự lãnh đạo của Ali, chúng sẽ song hành cùng nhau làm việc trong tinh thần giữ gìn và bảo vệ các giá trị nhân bản và an ninh quốc gia của chúng ta mà không loại trừ lẫn nhau.

(Tiểu sử : Mayorkas sinh tại Havana, Cuba, tốt nghiệp Đại học Berkely và Đại học Luật Khoa Loyola Law School, từng là chưởng lý trẻ nhất nước Mỹ khi được bổ nhiệm, trước khi trở thành Giám đốc Sở Di trú rồi Thứ trưởng Bộ Tư pháp thời Tổng thống Obama).

3. Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia (CIA) Avril Haines là một chuyên gia an ninh quốc gia tài ba. Avril là nữ Phó Giám đốc đầu tiên của cơ quan CIA và giờ đây sẽ là người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ Giám đốc Tình báo Quốc gia. Tôi đã làm việc với Avril hơn một thập niên. Bà là một phụ nữ xuất chúng và khiêm cung, sẽ luôn thẳng thắn trong công vụ theo cách thể hiện các giá trị chung của chúng ta. Dưới sự lãnh đạo của bà, cộng đồng tình báo của chúng ta sẽ được hỗ trợ, được tin cậy và trao quyền để bảo vệ nền an ninh quốc gia mà không bị làm suy yếu đi hoặc bị chính trị hóa. Với Avril, chúng ta sẽ được an toàn hơn.

(Tiểu sử : Avril Haines tốt nghiệp Đại học Chicago và Đại học Luật Khoa Georgetown University, học giả Đại học Columbia và John's Hopkins, Phó Ban Pháp lý Ủy ban Đối ngoại Thượng Viện, Cố vấn pháp lý Hội đồng an ninh quốc gia trước khi trở thành Phó giám đốc cơ quan CIA và trở thành phó Cố vấn an ninh quốc gia thời Tổng thống Obama).

4. Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên hợp quốc Linda Thomas-Greenfield là một nhà ngoại giao kỳ cựu, với 35 năm kinh nghiệm trong Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Bà Thomas-Greenfield là một nhà ngoại giao xuất sắc, được kính trọng và đã từng phục vụ trên khắp bốn châu lục. Lớn lên từ tiểu bang bị phân biệt Louisiana, bà đi theo truyền thống của những nhà ngoại giao Mỹ gốc Phi là luôn phá bỏ rào cản, cống hiến cả cuộc đời mình cho công quyền và mang quan điểm quyết định cho một vai trò quan trọng và cấp thiết hơn bao giờ hết. Trong vai trò Đại sứ Liên Hiệp Quốc, Linda sẽ tái phục các mối quan hệ giao hữu và đồng minh của chúng ta, hồi phục lực lượng viên chức ngoại giao và khôi phục uy tín nước Mỹ trên chính trường thế giới.

(Tiểu sử : Linda Thomas-Greenfield tốt nghiệp Đại học Louisiana, cao học hành chính công quyền tại Đại học Wisconsin và tiến sĩ (danh dự) Luật khoa Wisconsin cùng các chương trình nghiên cứu Châu Phi học và Ngoại giao. Bà là cựu đại sứ tại nhiều quốc gia và Tổng giám đốc Ngoại vụ, Giám đốc Nhân sự của Bộ Ngoại giao, với khoảng 70 ngàn nhân viên dưới quyền quản trị).

5. Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan là cố vấn an ninh quốc gia của tôi khi là Phó Tổng thống và là cố vấn hàng đầu về chính sách đối nội và đối ngoại trong suốt chiến dịch tranh cử của tôi, bao gồm cả chiến lược kiểm soát đại dịch. Không ai hiểu sâu hơn Jake về những thách đố đan chéo mà chúng ta đang phải đối mặt cũng như phương cách bảo vệ an ninh quốc gia và thúc đẩy một chính sách đối ngoại phù hợp với tầng lớp trung lưu. Jake sẽ là một trong những cố vấn an ninh quốc gia trẻ nhất trong lịch sử nước Mỹ. Với một trí tuệ xuất chúng và một tư cách đĩnh đạc hiếm có trước áp lực, ông đã trở thành một điểm tựa lý tưởng cho một trong những công việc khó khăn bậc nhất thế giới.

(Tiểu sử : Jake Sullivan tốt nghiệp chính trị học và đối ngoại tại các đại học Yale, Oxford và tiến sĩ Luật khoa tại Đại học Yale. Ông còn là học giả Rhodes, giáo sư bậc hậu đại học tại  các đại học Yale, Dartmouth và University of New Hampshire. Ông từng nắm giữ các vai trò giám đốc hoạch định chính sách Bộ Ngoại giao, Phó trưởng văn phòng Ngoại trưởng Hillary Clinton trước khi trở thành cố vấn cho Phó Tổng thống Joe Biden thời Tổng thống Obama) 

6. Đặc sứ Tổng thống về Khí hậu John Kerry:  Ngoại trưởng Kerry chẳng cần phải giới thiệu. Từ việc thay mặt cho Hoa Kỳ để ký Thỏa ước Paris trong tư cách là Ngoại trưởng, đến việc thành lập một liên minh hành động lưỡng đảng về khí hậu cùng các nhà hoạt động khí hậu thuộc thế hệ tiếp nối, những nỗ lực tập hợp thế giới nhằm chống lại sự biến đổi khí hậu của ông đã được mở rộng và không ngừng nghỉ. Bây giờ, tôi đã mời ông trở lại nội các để đưa nước Mỹ quay lại đúng hướng nhằm giải quyết một trong những mối đe dọa an ninh quốc gia cấp bách nhất mà chúng ta phải đối mặt là cuộc khủng hoảng khí hậu. Đây là vai trò đầu tiên thuộc loại này : vị trí cấp nội các đầu tiên về khí hậu và lần đầu tiên biến đổi khí hậu có một chiếc ghế trong Hội đồng An ninh Quốc gia. Không có ai thích hợp hơn ông để đối phó với biến đổi khí hậu vào thời điểm này.

(Bio: John Kerry tốt nghiệp Đại học Yale và Đại học Luật khoa Boston, cựu Đại úy Hải quân Hoa Kỳ. Ông từng nắm vai trò Phó Thống đốc Massachusetts trước khi đắc cử Thượng Viện sáu nhiệm kỳ và trở thành Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng Viện, ứng viên tổng thống và là Ngoại trưởng thời Tổng thống Obama).

Nhóm thành viên Nội các này sẽ sẵn sàng đương đầu với những thách thức lớn nhất mà quốc gia chúng ta đang đối diện ngay ngày đầu tiên, đây là một điều rất quan trọng vì chúng ta không thể trì hoãn phút giây nào khi nói đến an ninh quốc gia.

Khi mời những nhân vật lỗi lạc này vào nội các của mình, tôi hy vọng thông điệp của tôi đủ lớn và rõ ràng rằng : Nước Mỹ đang trở lại. Và nước Mỹ sẵn sàng nắm lại vai trò lãnh đạo.

Joe Biden

Nhã Duy (chuyển dịch và giới thiệu hồ sơ các thành viên tân nội các)

Published in Diễn đàn

Chiến thắng của Biden mang lại hi vọng lẫn nghi ngờ ở Bắc Kinh

Cheng Li, Nghiên cứu quốc tế, 18/11/2020

Việc cài đặt lại quan hệ Mỹ-Trung sẽ không hề dễ dàng.

Chưa bao giờ Bắc Kinh lại quan tâm đặc biệt đến kết quả của một cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ như cuộc bầu cử lần này. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc hiểu rằng sự cạnh tranh sẽ định hình quan hệ Mỹ-Trung trong tương lai dù cho ai là ông chủ tiếp theo của Nhà Trắng. Tuy vậy, họ cũng tin rằng chiến thắng của cựu Phó Tổng thống Joe Biden trước Tổng thống đương nhiệm Donald Trump sẽ tạo ra cơ hội để tạm ngừng, hoặc ít ra là làm chậm lại, việc tiến đến quan hệ đối đầu đang rất đáng báo động giữa hai nước.

lamgi5

Kênh truyền thông nhà nước CCTV phát sóng về Tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ Joe Biden tại Bắc Kinh, Trung Quốc, hồi trung tuần tháng 11/2020

Quan hệ giữa hai nước đã xấu đi với tốc độ đáng kinh ngạc dưới nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump. Chiến tranh thương mại là ví dụ dễ thấy nhất của sự bất hòa, nhưng những căng thẳng mang tính chiến lược lớn hơn cũng làm nguy cơ xung đột tăng cao hơn. Nhiều quan chức cấp cao của Đảng cộng sản Trung Quốc bị sốc trước hàng loạt lời lẽ quy trách nhiệm, những bình luận phân biệt chủng tộc công khai, các chính sách tách rời kinh tế hai nước, cũng như luận điệu ủng hộ sự thay đổi chế độ ở Trung Quốc của chính quyền Trump.

Không có gì ngạc nhiên khi sự nhẹ nhõm và lạc quan là tâm trạng phổ biến trên mạng xã hội Trung Quốc sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ mặc dù quan điểm về Trump trong công chúng là không giống nhau. Một tấm ảnh lan truyền rộng rãi trên Internet đã thể hiện sự ủng hộ của công chúng đối với nhiệm kỳ tổng thống của Biden khi đổi tên Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh (Forbidden City) thành "For-Biden City" (tạm dịch : Tòa thành của Biden).

Nhưng tâm trạng lạc quan có thể thay đổi nhanh chóng. Chỉ bốn năm trước, Trung Quốc nhận được tin Trump đắc cử với sự nhiệt tình tương tự. Nhiều nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng Trump, với xuất thân doanh nhân, sẽ là người dễ làm việc cùng hơn. Thực tế cho thấy đó chỉ là một mơ tưởng. Giới hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc tỏ ra nghi ngờ nhưng đồng thời cũng lạc quan một cách thận trọng về một mối quan hệ tốt hơn với chính quyền Biden. Tuy nhiên, nhiều yếu tố định hình chính sách đối với Trung Quốc của chính quyền Trump vẫn còn tồn tại và việc "cài đặt lại" quan hệ giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới sẽ không hề dễ dàng.

Vấn đề với chính quyền Trump

Trong những cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, các nhà lãnh đạo Trung Quốc thường tránh thể hiện sự ủng hộ đối với một ứng viên cụ thể. Quan điểm chính thống lâu đời là "Trung Quốc không bao giờ can thiệp vào công việc nội bộ của Hoa Kỳ". Tuy vậy ban lãnh đạo Trung Quốc nhìn chung bi quan về triển vọng cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ chừng nào Trump còn tại vị. Mặc dù một số nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc tin rằng sự hỗn loạn cùng kiểu "thùng rỗng kêu to" của một nhiệm kỳ Trump nữa sẽ càng làm Trung Quốc lớn mạnh hơn, nhưng họ cũng đã chứng kiến các chính sách đối ngoại không thể đoán trước của Tổng thống Mỹ đẩy cả hai nước ngày càng tiến tới xung đột như thế nào.

Trung Quốc đặc biệt quan ngại các hành động của chính quyền Trump đối với Đài Loan. Với việc Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Đi lại với Đài Loan năm 2018 và Đạo luật Đài Bắc năm 2019 (Taipei Act) – các đạo luật nhằm tăng cường quan hệ Mỹ – Đài được Trump ký thành luật – Bắc Kinh lo ngại rằng Washington đang tiến dần tới việc công nhận Đài Loan là một quốc gia độc lập. Những hành động và lời lẽ của chính quyền Mỹ trong vấn đề này đã làm gia tăng ác cảm đối với Trump trong giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc và thúc đẩy các quan chức này tìm tới một cách tiếp cận đối đầu hơn với Hoa Kỳ.

Bắc Kinh tin rằng chính quyền Trump muốn đánh bại Trung Quốc giống như cách mà Hoa Kỳ đã đánh bại Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh. Một số quan chức của chính quyền Trump, trong đó có Ngoại trưởng Michael Pompeo và cố vấn thương mại cấp cao Peter Navarro, thậm chí đã kêu gọi thay đổi chế độ ở Trung Quốc. Do đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc không hề ảo tưởng về khả năng chung sống hòa thuận và yên bình với chính quyền nhiệm kỳ hai của Trump. Trong một sự kiện vào tháng 10 ở Bắc Kinh kỷ niệm 70 năm Chiến tranh Triều Tiên, ông Tập đã thúc giục quân đội Trung Quốc chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc xung đột có thể xảy ra với Hoa Kỳ. Theo cách nói của ông ấy, Trung Quốc sẽ "sử dụng chiến tranh để ngăn chặn chiến tranh".

Triển vọng với chính quyền Biden

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc biết rằng sự thù địch của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc không chỉ giới hạn trong chính quyền Trump. Cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ đều lên án Bắc Kinh một cách gay gắt và ủng hộ việc đưa các chuỗi cung ứng của Mỹ rời khỏi Trung Quốc. Nhưng đồng thời, nhiều quan chức Trung Quốc không tin rằng có sự nhất trí trong chiến lược chống Trung Quốc ở Washington. Một tình tiết đáng chú ý trong buổi tranh luận giữa hai ứng viên phó tổng thống đã thu hút sự quan tâm của Bắc Kinh khi cả Phó Tổng thống đương nhiệm Mike Pence và Thượng nghị sĩ California Kamala Harris đều không thể đưa ra câu trả lời rõ ràng về việc Hoa Kỳ coi Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh (competitor), kình địch (rival) hay kẻ thù (enemy). Điều đó dường như cho thấy rõ việc thiếu một khuôn khổ chiến lược cho quan hệ Mỹ-Trung ở Washington.

Biden cũng thường mô tả chính sách đối với Trung Quốc của chính quyền Trump là thất bại, một dấu hiệu cho các quan chức Trung Quốc thấy rằng chính quyền kế nhiệm sẽ không áp dụng tất cả các quan điểm đối đầu của chính quyền Trump, bao gồm cả mục tiêu tách rời kinh tế hai nước. Các nhà phân tích trong cơ quan hoạch định chính sách đối ngoại của Trung Quốc cũng lạc quan khi nhận thấy nhóm hoạch định chính sách đối ngoại của Biden có nhiều chuyên gia dày dạn kinh nghiệm và nổi tiếng về phong cách ngoại giao có lý trí (sensible).

Ở cả Trung Quốc và Hoa Kỳ, người ta đã chứng kiến mối quan hệ làm việc lâu dài và thân thiện giữa Biden và Tập trong thời gian Biden làm phó tổng thống và Tập làm phó chủ tịch Trung Quốc. Theo Daniel Russel, một cựu quan chức cấp cao trong Hội đồng An ninh Quốc gia của Tổng thống Barack Obama, Biden và Tập đã gặp nhau ít nhất tám lần và dành khoảng 25 giờ cho các cuộc gặp riêng trong vòng 18 tháng từ năm 2011 đến 2012. Trong các cuộc tranh luận tổng thống, Biden đã chỉ trích gay gắt ông Tập và Đảng Cộng sản Trung Quốc, tuy vậy các quan chức Trung Quốc hiểu rằng những lời lẽ đó chỉ để lấy lòng người dân trong nước, không phải là dấu hiệu báo trước về chính sách đối ngoại của Biden.

Nói rộng hơn, các nhà quan sát Hoa Kỳ của Trung Quốc đã nhận ra quan điểm lâu đời của họ có từ thời Tổng thống Richard Nixon rằng đảng Cộng hòa thân thiện và dễ làm việc hơn đảng Dân chủ đã không còn đúng nữa. Các nhà nghiên cứu Trung Quốc chỉ ra rằng tất cả 15 thành viên quốc hội của Ban Đặc nhiệm về Trung Quốc (China Task Force), một nhóm nổi tiếng về cách tiếp cận diều hâu đối với Bắc Kinh, đều là đảng viên Cộng hòa ; 229 thành viên Đảng Dân chủ tại Hạ viện đã bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết của Quốc hội hồi tháng 9 lên án mọi hình thức phân biệt đối xử với người Trung Quốc nhưng chỉ có 14 thành viên Đảng Cộng hòa ủng hộ nghị quyết (164 người phản đối) ; và nhiều cuộc thăm dò dư luận Hoa Kỳ cho thấy đảng Cộng hòa thù địch với Trung Quốc nhiều hơn so với đảng Dân chủ.

Thiết lập lại quan hệ giữa hai nước như thế nào ?

Nhưng ngay cả khi Bắc Kinh mong muốn được làm việc với chính quyền Hoa Kỳ thuộc đảng Dân chủ hơn, thì việc cài đặt lại một cách đáng kể quan hệ song phương cũng sẽ rất khó khăn. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc có xu hướng cho rằng sự xấu đi trong quan hệ Mỹ-Trung hoàn toàn là do chính quyền Trump muốn kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Không có sự thừa nhận nào ở Bắc Kinh về những lo ngại chính đáng của Hoa Kỳ liên quan đến các hoạt động kinh tế và công nghệ không công bằng của Trung Quốc cũng như các hành vi gây hấn của nước này ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Về phía Hoa Kỳ, sự chỉ trích Đảng Cộng sản Trung Quốc từ các đảng viên Cộng hòa trong chính quyền Trump và trong Quốc hội, cùng thái độ thù địch của công chúng đối với Trung Quốc, đặt ra một rào cản lớn cho nỗ lực thiết lập lại quan hệ hữu nghị giữa hai nước của chính quyền mới. Khả năng Thượng viện vẫn do đảng Cộng hòa kiểm soát sau cuộc bầu cử khiến việc đảo ngược tiến trình càng trở nên khó khăn hơn.

Các quan chức Trung Quốc hiểu rằng sự chia rẽ chính trị nghiêm trọng bộc lộ trong kết quả bầu cử với việc xã hội Hoa Kỳ phân cực mạnh sẽ buộc Biden phải xoa dịu những căng thẳng trong nước và có thể khiến ông không có đủ hậu thuẫn chính trị để thay đổi hoàn toàn chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc. Hơn nữa, các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng lo ngại rằng trong nỗ lực thu hẹp sự cách biệt đảng phái, chính quyền Biden có thể coi chính sách hiếu chiến với Trung Quốc như một phương tiện để tìm điểm đồng với đảng Cộng hòa. Nếu vậy, đối đầu giữa hai nước có thể vẫn tiếp tục, thậm chí là gia tăng, thay vì hướng tới sự cân bằng giữa hợp tác và cạnh tranh một cách ổn định hơn.

Chính quyền Biden chắc chắn sẽ tiếp tục nêu lên những quan ngại về các hành vi xâm phạm nhân quyền của Trung Quốc ở Hồng Kông, Tây Tạng và Tân Cương. Thậm chí, Biden có thể còn gây áp lực lớn hơn, kết hợp chúng với một sứ mệnh đạo đức rộng lớn hơn nhằm bảo vệ quyền con người cũng như đấu tranh chống phân biệt chủng tộc tại quê nhà. Ông có thể sẽ làm tốt hơn Trump trong việc khai thác quyền lực mềm của Mỹ nhằm phục vụ cho mục đích tiếp cận người dân Trung Quốc của chính quyền Hoa Kỳ. Tất nhiên, việc Bắc Kinh sẽ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế về những vấn đề này là rất khó ; Chính quyền Trung Quốc coi tình trạng bất ổn ở các khu vực ngoại vi là mối đe dọa đối với chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và sự ổn định của đất nước. Và do vậy, hành động của Bắc Kinh trong những khu vực bất ổn này sẽ không phải là chủ đề thích hợp để đàm phán.

Giới lãnh đạo Trung Quốc đang cân nhắc tất cả những kịch bản khả dĩ này về chính sách của Biden đối với Trung Quốc và dường như đang cố gắng "đặt cược nước đôi" về chính quyền Mỹ sắp tới. Một mặt, Bắc Kinh sẽ mong muốn tái hợp tác với Hoa Kỳ trong nhiều lĩnh vực. Trong suốt 8 năm cầm quyền của Obama, có tới 105 cuộc đối thoại song phương do chính phủ tài trợ về các chủ đề bao gồm vai trò lãnh đạo của phụ nữ, giáo dục mầm non, thám hiểm không gian, tội phạm mạng và biến đổi khí hậu. Trong hai năm đầu tiên cầm quyền, chính quyền Trump đã thu hẹp các kênh đối thoại đó thành bốn kênh và sau đó ngưng hoàn toàn.

Để phù hợp với chính sách đối ngoại của Biden, Trung Quốc sẽ đặc biệt quan tâm đến việc hợp tác trong các vấn đề sức khỏe cộng đồng toàn cầu (đặc biệt là cuộc chiến chung chống lại COVID-19), biến đổi khí hậu, không phổ biến vũ khí hạt nhân, chống khủng bố, an ninh mạng cũng như ổn định kinh tế và tài chính toàn cầu. Mùa hè vừa qua, Yang Jiechi (Dương Khiết Trì), một trong những nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc, đã vạch ra các chủ đề này như những lĩnh vực mà Mỹ và Trung Quốc có thể phối hợp và hợp tác chặt chẽ. Ngoài ra, ông cũng nhìn thấy triển vọng hợp tác với Hoa Kỳ trong việc giải quyết các thách thức địa chính trị ở Afghanistan, Bán đảo Triều Tiên và khu vực Trung Đông.

Tuy nhiên, cùng lúc đó Bắc Kinh tin rằng sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc, việc kiểm soát thành công đại dịch COVID-19 ở trong nước, chính trị- xã hội tương đối ổn định cùng với ảnh hưởng quốc tế ngày càng tăng sẽ giúp Trung Quốc có thêm đòn bẩy trong mối quan hệ song phương. Ban lãnh đạo Trung Quốc có thể đáp ứng các yêu cầu của Hoa Kỳ trong một số lĩnh vực nhất định, nhưng họ có thể vẫn sẽ kiên quyết và không khoan nhượng với bất kỳ thứ gì động đến những điều mà họ tuyên bố là lợi ích cốt lõi của Trung Quốc : yêu sách chủ quyền đối với Đài Loan và đảm bảo sự cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Triển vọng hòa giải

Một điều chắc chắn là căng thẳng với Trung Quốc vẫn tiếp tục tồn tại khi chính quyền Biden hoạch định các lĩnh vực sẽ hợp tác và các lĩnh vực sẽ cạnh tranh với Bắc Kinh. Tuy vậy một số học giả có ảnh hưởng ở Trung Quốc vẫn nhìn thấy triển vọng về một mối quan hệ hiệu quả hơn đằng sau chiến thắng của Biden. Shi Yinhong (Thời Ánh Hồng), giáo sư nghiên cứu về Mỹ tại Đại học Nhân dân Trung Quốc và là cố vấn cho chính phủ Trung Quốc, gần đây cho rằng Biden sẽ mang lại sự ổn định và khả năng dự đoán được về những chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc.

Tuy nhiên, theo quan điểm của ông, cơ hội để ngăn chặn căng thẳng kiểu "ăn miếng trả miếng" leo thang với chính quyền Biden sẽ rất ngắn ngủi. Ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trên trường quốc tế và môi trường chính trị trong nước đầy biến động ở Hoa Kỳ sẽ khiến mối quan hệ song phương trở nên khó hàn gắn hơn. Ông cho rằng cả Bắc Kinh lẫn Washington đều không nên bỏ lỡ cơ hội quý giá có được trong những tháng tới để đánh giá những sai lầm trong quá khứ và cài đặt lại quan hệ. Ông Shi có quan điểm phần nào khác với quan điểm của Đảng khi mong muốn rũ bỏ "tư duy có tổng bằng 0" (phần lợi của bên này luôn tương đương với phần mất của bên kia – ND), phản ánh thiện chí mà nhiều trí thức cũng như người dân Trung Quốc dành cho Hoa Kỳ và đặc biệt là cho chính quyền sắp kế nhiệm của ông Biden. Thời gian sẽ trả lời liệu những quan điểm trên có giúp định hình những quyết định của ban lãnh đạo Trung Quốc hay không.

Cheng Li

Nguyên tác : "Biden’s Election Raises Hopes and Doubts in Beijing", Forreign Affairs, 13/11/2020.

Nguyễn Thanh Hải dịch

Nguồn : Nghiên cứu quốc tế, 18/11/2020

Cheng Li là giám đốc Trung tâm nghiên cứu Trung Quốc John L. Thornton thuộc Viện Brookings, đồng thời là thành viên cao cấp trong chương trình Chính sách Đối ngoại tại Brookings. Ông là tác giả của cuốn sách sắp xuất bản "Middle Class Shanghai : Reshaping US-China Engagement".

******************

Sau đắc cử, Biden sẽ làm gì ?

Kết quả xem như ngã ngũ, tổng thống Trump đã không còn lý do gì để phủ nhận chiến thắng của Joe Biden nữa. Tất cả các bang đều đã được kiểm và chứng cứ trong vấn đề kiện cáo của tổng thống Trump cũng bị tòa án bác bỏ gần hết. Ngày 20/1/2021 sẽ là ngày tổng thống đắc cử Joe Biden chính thức trở thành tổng thống của hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Dù muốn hay không ông Joe Biden cũng phải xử lý những gì mà người tiền nhiệm Donald Trump đã để lại. Từ vấn đề quốc nội cho đến quan hệ quốc tế, Joe Biden cần phải chỉnh sửa lại rất nhiều. Vậy việc mà Joe Biden sẽ chỉnh sửa khi lên làm tổng thống là gì ? Chính sách đối ngoại mà người dân Mỹ và thế giới quan tâm nhất, đó là mối quan hệ với Trung Quốc. Đây là đối thủ đang đe dọa vị trí siêu cường của Hoa Kỳ nhiều nhất nên nó là chiến lược mà Joe Biden phải ưu tiên hàng đầu.

lamgi1

Ông Joe Biden trong vai trò phó tổng thống Hoa kỳ tổ chức tiệc trưa cho Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình vào ngày 25/9/2015

Phải nói rằng chiến thắng của ông Joe Biden đặt ra một thách thức mới cho Trung Quốc. Chính sách của tổng thống Trump đối với Trung Quốc thực sự đã làm cho suy nghĩ của người dân và các chuyên gia về kinh tế – chính trị ở Trung Quốc đánh giá rất khác nhau. Người dân cho rằng Bắc Kinh sẽ mừng khi không còn thấy Donald Trump. Vì chính Trump là người đánh Trung Cộng mạnh nhất trong 4 năm qua như gây chiến tranh thương mại, áp dụng các biện pháp trừng phạt nặng và lên án Trung Quốc đã gây ra dịch virus corona.

Thế nhưng một số nhà phân tích cho rằng lãnh đạo Trung Quốc có thể đang âm thầm thất vọng lúc này. Không phải bởi vì họ yêu mến ông Trump, mà vì viễn cảnh ông Trump trong Nhà Trắng thêm bốn năm nữa hứa hẹn một phần thưởng lớn hơn cho Trung Quốc. Ông ta chia rẽ trong nước, bị cô lập ở nước ngoài – ông Trump đối với Bắc Kinh dường như là hiện hình của quyền lực Mỹ suy giảm mà Trung Quốc hy vọng và mong đợi lâu nay.

Tất nhiên, Trung Quốc có thể tìm được lợi thế trong việc ông Joe Biden sẵn sàng tìm kiếm hợp tác trong những vấn đề lớn như biến đổi khí hậu. Nhưng ông cũng hứa hẹn sẽ làm việc để sửa chữa mối quan hệ với các đồng minh Mỹ, đây là giải pháp hữu hiệu trong việc kiềm chế tham vọng quyền lực của Trung Quốc so với cách làm một mình một kiểu của Trump.

Chính sách của Biden với quốc gia đông dân số 2 thế giới như thế nào ?

Từ thời Barack Obama, nước Mỹ đã xoay trục sang Châu Á. Và tất nhiên hai cường quốc đông dân nhất thế giới được Mỹ để ý đến đầu tiên. Việc Mỹ cạnh tranh với Trung Quốc thì rõ ràng ai cũng biết. Nhưng với Ấn Độ thì Mỹ chưa đến mức phải cạnh tranh mà Mỹ chỉ xem Ấn là đối tác lớn. Đối tác về kinh tế để các công ty Mỹ chuyển từ Trung Quốc sang Ấn Độ nếu chiến tranh thương mại Mỹ – Trung vẫn tiếp tục. Nói chung, Ấn Độ là giải pháp dự phòng cho Mỹ khi Mỹ và Trung Quốc có mối quan hệ không tốt.

Gốc gác xuất thân của bà Kamala Harris sẽ khiến Ấn Độ tự hào, nhưng ông Narendra Modi có lẽ sẽ tiếp đón ông Biden lạnh nhạt hơn so với người tiền nhiệm. Ấn Độ từ lâu nay là một đối tác quan trọng của Hoa Kỳ – và điều này nhìn chung sẽ không thay đổi dưới thời ông Biden. Quốc gia đông dân nhất Nam Á này sẽ tiếp tục là một đồng minh then chốt trong chiến lược Ấn Độ – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, nhằm kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc và chống chủ nghĩa khủng bố toàn cầu. Và chắc chắn bà phó tổng thống Kamala Harris sẽ là cầu nối quan trọng để hai nước đi đến ký kết những hiệp ước quan trọng cả về kinh tế lẫn quân sự.

lamgi2

Thulasendrapuram, ngôi làng quê ở Ấn Độ của thân mẫu Phó Tổng thống đắc cử Kamala Harris

Ông Donald Trump đã tránh việc chỉ trích các chính sách đối nội gây tranh cãi của ông thủ tướng Modi, cho nên giữa 2 vị nguyên thủ này có một tình cảm nhất định. Đây được xem là hành động tế nhị hiếm hoi mà tổng thống Donald Trump giành cho đối tác. Với Joe Biden thì rõ ràng ông Modi phải dè chừng vì ông này khác tính ông Trump rất nhiều. Vậy nên sự kết nối cá nhân giữa ông Biden và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi có lẽ sẽ có những điểm tế nhị cần phải vượt qua.

Người ta tưởng ông Donald Trump ăn nói thẳng thừng vì ông hay dùng Twitter để giao tiếp hằng ngày đã cho công chúng thấy được tính khí của ông, nhưng thực chất thì giới chuyên môn đánh giá ông Biden lại thẳng thừng hơn cả ông Donald Trump. Điều này trái ngược với vẻ bề ngoài của ông, bình thường thấy ông Joe Biden rất điềm đạm.

Trang web của ông Joe Biden kêu gọi khôi phục lại quyền của mọi người tại Kashmir, chỉ trích Luật Đăng ký Công dân và Luật Sửa đổi Quốc tịch, hai luật đã làm dấy lên các cuộc biểu tình phản đối rộng khắp. Dù rằng chưa chính thức làm tổng thống nhưng ông Modi đã cảm thấy lo ngại về quan điểm của ông Joe Biden. Phó tổng thống đắc cử Kamala Harris – người mang một nửa dòng máu Ấn Độ – cũng đã lớn tiếng nói về một số chính sách mang tính chủ nghĩa dân tộc Ấn Độ của chính phủ. Mẹ của bà Kamala Harris được sinh ra và lớn lên tại thành phố Chennai, giờ đây con gái của một phụ nữ Ấn đang sắp trở thành người đứng thứ hai tại Nhà Trắng là thời điểm làm dâng cao lòng niềm tự hào quốc gia của người dân Ấn Độ. Chính vì thế khó khăn được hy vọng là hóa giải dễ dàng.

Vấn đề bán đảo Triều Tiên

Có một điều ai cũng biết là Bắc Hàn có cảm tình với tổng thống Donald Trump hơn là với ông Joe Biden. Bắc Hàn từng gọi ông Joe Biden là "chó điên", nhưng nay ông Kim Jong-un sẽ có những tính toán thận trọng trước khi tìm cách khiêu khích tân Tổng thống Hoa Kỳ. Bản tính của Kim Jong-un là vậy, không ngán ai và với con người tỏ ra kiên nhẫn như tổng thống Donald Trump mà đàm phán với ông chủ tịch Bắc Hàn còn không đi đến kết quả gì thì với ông Joe Biden không biết thế nào. Kim Jong-un chưa bao giờ biết nhường nhịn ai, và với tân tổng thống Joe Biden thì có thể nói, ông ta cũng đang chuẩn bị cách đối phó với vị tân tổng thống Mỹ này.

Trong nhiệm kỳ 4 năm của ông Doanld Trump đã có 3 cuộc gặp Kim Jong-un trong đó có một cuộc gặp tại Việt Nam. Đây là điều mà chưa một tổng thống nào trước đó làm được. Liệu rằng ông Joe Biden có tiếp bước ông Donald Trump thực hiện nhiều cuộc gặp gỡ hơn không ?

Theo giới chuyên gia dự đoán thì vấn đề ngoại giao giữa Bắc Hàn và Mỹ sẽ không mặn nồng như thời ông Donald Trump nữa. Có thể ông Joe Biden sẽ cứng rắn với Bắc Hàn hơn người tiền nhiệm.

lamgi3

Tổng thống Donald Trump và chủ Tịch Kim Jong-un ở Hà nội

Có thể nói, cuộc họp giữa Doanald Trump và Kim Jong-un là vô tiền khoáng hậu giữa hai nhà lãnh đạo và những diễn tiến sau đó đã tạo nên những hình ảnh cực kỳ ấn tượng trong sử sách. Tuy nhiên, về mặt nội dung, hai bên hầu như không đạt được gì, cũng không có gì được ký kết sau đó. Chẳng có bên nào đạt được điều họ muốn từ các cuộc đàm phán này : Bắc Hàn vẫn tiếp tục xây dựng kho vũ khí hạt nhân, và Hoa Kỳ vẫn tiếp tục áp các lệnh trừng phạt khắc nghiệt.

Có lẽ rút ra bài học từ thời ông Trump nên ông Joe Biden đã có ý đòi Bắc Hàn phải chứng tỏ rằng họ sẵn lòng từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân của mình trước khi ông có bất kỳ cuộc họp nào với ông Kim Jong-un. Nhiều nhà phân tích tin rằng trừ phi nhóm của ông Biden chủ động đưa ra sáng kiến thương thảo với Bình Nhưỡng trong thời gian rất sớm, những ngày cái "lửa giận" sẽ trở lại.

Ông Kim có lẽ sẽ muốn thu hút sự chú ý của Washington với việc quay trở lại thực hiện các vụ thử hạt nhân tầm xa, nhưng ông sẽ không muốn làm gia tăng căng thẳng tới mức quốc gia vốn đã rất đói nghèo này sẽ bị thêm các lệnh trừng phạt nữa.

Seoul có lẽ đã lúc này lúc khác gặp khó khăn với ông Trump, nhưng Tổng thống Moon rất muốn kết thúc cuộc chiến đã kéo dài 70 năm trên bán đảo Triều Tiên, và ông đã ca ngợi ông Trump về việc "can đảm" gặp gỡ với ông Kim. Miền Nam sẽ theo dõi chặt chẽ xem liệu có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy ông Biden có sẵn lòng thực hiện điều tương tự hay không.

Với đồng minh lâu đời Anh Quốc

lamgi4

Boris Johnson chúc mừng Tổng thống đắc cử Joe Biden giành chiến thắng trong cuộc Bầu cử

"Mối quan hệ đặc biệt" giữa Hoa Kỳ và Anh Quốc là mối quan hệ than thiết lâu đời. Từ nhiều đời tổng thống, 2 quốc gia này luôn sát cánh bên nhau về các vấn đề lớn trên thế giới. Vậy nên dự đoán là quan hệ giữ Mỹ và Anh Quốc cũng sẽ như truyền thống chứ không có gì thay đổi, bởi cho dù thay đổi cũng không thể thay đổi nhiều.

Quay ngược về thời điểm năm 2016, khi đó ông Donald Trump thắng cuộc đua vào Nhà Trắng và nước Anh bỏ phiếu rời khỏi EU, cả ông Joe Biden và Tổng thống Barack Obama, đều không giấu diếm gì về việc họ muốn có một kết quả khác đối với kỳ trưng cầu dân ý của Anh. Và thực sự ở điểm này, tổng thống Mỹ khi đó là Barack Obama đã có mối quan hệ lạnh nhạt với chính phủ Đảng Bảo Thủ của bà Teresa May.

Theo giới phân tích thì những chính sách gần đây của chính phủ thủ tướng Boris Jonhson trong vấn đề với Brexit đã không diễn ra như mong muốn của các gương mặt chủ chốt phe Dân, trong đó có vị tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, hai ông Joe Biden và Boris Johnson vẫn có với nhau một số điểm chung. Hai quốc gia mà họ dẫn dắt rốt cuộc là có mối quan hệ dài hạn, sâu sắc trong lĩnh vực ngoại giao, chưa kể còn các mối quan hệ thân thiết trong những lĩnh vực khác như an ninh và tình báo.

Quan hệ với Putin

Điện Kremlin nổi tiếng về Tình Báo, cho nên họ có khả năng nghe ngóng rất nhạy. Vậy nên khi Joe Biden gần đây gọi Nga là "mối đe dọa lớn nhất" đối với Mỹ, họ nghe câu đó rất rõ ở Moscow. Việc làm này của ông Joe Biden hoàn toàn trái ngược với Donald Trump trước đây, khi ông Trump khen ngợi Putin là tổng thống tài năng. Có thể ông Trump chỉ khen xã giao, nhưng trong lời khen đó cũng cho thất thái độ của Donald Trump với nước Ngà là rất rõ ràng. So với nhiều tổng thống khác Donald Trump thân thiện với nước Nga hơn.

Điện Kremlin cũng có trí nhớ rất tốt. Năm 2011, Phó tổng thống Joe Biden được cho là từng nói nếu ông là Putin, ông sẽ chẳng tranh cử tổng thống lần nữa. Điều đó sẽ rất tồi tệ cho cả ông Putin và nước Nga. Tổng thống Putin vẫn chưa quên vụ đó. Đây là câu ám chỉ Putin là nhà độc tài.

Moscow lo ngại một nhiệm kỳ của ông Biden có nghĩa sẽ có thêm áp lực và trừng phạt từ Washington. Với một người theo đảng Dân chủ trong Nhà Trắng, có thể sẽ đến lúc trả thù cho sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử Mỹ 2016 ?

Nhưng với điện Kremlin, cũng có thể có cái may. Các nhà quan sát tình hình Nga dự đoán chính quyền Biden cuối cùng sẽ dễ đoán được hơn đội của Trump. Điều đó có thể khiến việc đạt được thỏa thuận về những vấn đề cấp bách trở nên dễ dàng hơn, như hiệp ước New Start – một hiệp ước cắt giảm vũ khí hạt nhân Mỹ – Nga sắp hết hạn vào tháng Hai tới. Nếu làm được điều này, ông Biden sẽ ghi điểm trước dân Mỹ trong vấn đề quan hệ quốc tế với cường quốc quân sự lớn thứ 2 thế giới này.

Thực ra Joe Biden đã có 8 năm làm phó tổng thống. Khi đắc cử ông sẽ biết đưa ra chiến lược như thế nào để đảm bảo cho quyền lợi nước Mỹ. Sẽ hứa hẹn một nhiệm kỳ tương tự như 2 nhiệm kỳ mà Obama đã thực hiện trước đây. Và dự đoán có thể Joe Biden sẽ làm tốt hơn.

Nguyễn Duy (Tổng hợp)

Nguồn : Thoibao.de, 18/11/2020

********************

Chính sách đi ngoi ca chính ph Biden và vn đ Bin Đông

VOA, 18/11/2020

T khi giành được hơn 270 phiếu đi c tri, Tng thng tân c Joe Biden đã tiếp xúc vi lãnh đo các nước đng minh, cam kết hàn gn các quan h đi tác đã b st m trong my năm qua, đng thi tái khng đnh cam kết ca Hoa K đi vi các hip đnh an ninh h tương tng b đt nghi vn dưới quyn Tng thng Trump.

lamgi6

Tổng thống Trump, Tổng thống tân c Biden và chính sách đi vi Trung Quc

Trong 4 năm dưới quyn lãnh đo ca Tng thng Trump, các đng minh ca M trong khu vc hay lo lng, không biết liu nhà lãnh đo tính khí khó đoán ca M có s tôn trng nhng cam kết ca Hoa Kỳ hay không ?

Sau khi trn an lãnh đo các nước Châu Âu rng "M đã tr v", ông Biden đin đàm vi Th tướng Úc Scott Morrison, Tổng thống Hàn quc Moon Jae-in và Th Tướng Nht Bn Yoshihide Suga, 3 nhà lãnh đo Châu Á đã gi đin chúc mng ông, bt chp Tổng thống Trump chưa công nhn tht c.

Các gii chc Nht cho biết trong cuc đin đàm, Th tướng Suga cnh báo v "tình hình an ninh chung quanh khu vc đang ngày càng nghiêm trng hơn". Đáp li, Tng thng tân c Joe Biden tái khng đnh "cam kết ca Hoa Kỳ s bo v Nht Bn", thc thi các trách v ca M theo hip đnh an ninh đã ký cách đây nhiu thp niên, ban chuyn tiếp ca ông Biden cho biết.

Trong mt đng thái có phn chc s gây phn n Bc Kinh, ông Biden xác nhn cam kết an ninh ca M bao trùm qun đo Senkakus, mt qun đo không người mà c Nht Bn và Trung Quc đu tuyên b là thuc ch quyn ca mình.

Trong mt cuc đin đàm riêng vi Tổng thống Hàn quc Moon Jae-in, ông Biden mô t liên minh M-Hàn là "nn tng ca an ninh và thnh vượng" trong khu vc, và ông cam kết s hp tác đ gii quyết "nhng thách thc chung", đc bit là vn đ Triu Tiên, và biến đi khí hu.

Trong khi đó Tổng thống Trump nhiu ln cho biết ông đang cân nhc gii pháp rút quân ra khi Nht Bn và Hàn quc, nơi đn trú ca hơn 20.000 binh sĩ và nhân viên quân s M mà mc đích là đ răn đe mt cuc tn công quân s t min Bc.

Văn phòng Tng thng Hàn quc cho biết ông Moon và ông Biden đng ý s gp nhau "trong thi hn sm nht có th" sau l nhm chc tng thng.

Trong cuc đin đàm vi Th tướng Úc, ông Biden được Th tướng Scott Morrison mi đi thăm Úc trong năm ti đ đánh du 70 năm hip đnh an ninh Úc-M.

Ông Biden lưu ý v tm quan trng ca vic ương đu vi biến đi khí hu" điu mà chính quyn bo th ca Úc dường như chưa đt lên hàng ưu tiên cao, bt chp nước này đã ký Tha thun Paris v biến đi khí hu.

Th tướng Úc miêu t cuc đin đàm gia hai nhà lãnh đo là "nng m".

Trong cương v thành viên ca y ban đi ngoi Thượng vin Hoa K trong nhiu thp niên, ông Biden đã đi thăm nhiu nước và gp g nhiu nhà lãnh đo trên khp thế gii.

Trong cương v phó tng thng M dưới thi Obama, ông Biden đã b nhiu công sc đ c vũ cho Hoa K như mt "cường quc Thái Bình Dương".

lamgi7

Các nước còn li đt được tha thun TPP không có M

Nhưng sau khi nhim k Tng thng ca ông Obama kết thúc, chính sách xoay trc sang Châu á ca ông, và các n lc kiên trì nhm xây dng mt liên minh ti các hi ngh khu vc như ASEAN, APEC và hi ngh thượng đnh Đông Á… được thay thế bng mt mi quan h có tính thc dng. Tng thng Trump cũng rút khi Hip đnh Đi tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), đt được sau 8 năm thương thuyết gay go và nhm cô lp Trung Quc v mt kinh tế, m đường cho Bc Kinh vn đng đ đt Hip đnh Đi tác kinh tế toàn din khu vc (RCEP) không có Hoa Kỳ, va được ký kết cách đây vài ngày.

Tng thng Trump còn gây lo ngi cho các đng minh Châu Á khi ông liên tc leo thang các tranh chp thương mi vi Trung Quc, xích li gn nhà đc tài Kim Jong-un ca Triu Tiên, và công khai bàn ti kh năng M rút quân ra khi khu vc.

‘Joe Biden cũng s cng rn vi Trung Quc, không kém Tổng thống Trump

Trang mng Intellasia trích li ông Wu Shicun, người đng đu Vin nghiên cu quc gia v Bin Đông ca Trung Quc, nhn đnh rng ông Biden "s có hướng tiếp cn khác vi Tng thng Donald Trump".

"Ông Biden s chú ý nhiu hơn ti vn đ Bin Đông, nhưng các chính sách ca ông cân bng hơn và có tính kim chế hơn".

Các cuc tun tra đã khi s dưới thi Tng thng Obama nhưng tr nên thường xuyên hơn dưới thi Tng thng Trump khi nhà lãnh đo M giao nhiu quyn hn hơn cho Ngũ Giác Đài đ linh đng lp kế hoch tiến hành các cuc tun tra ca hi quân đ khng đnh quyn t do đi li trong các vùng bin tranh chp. Ông Wu d đoán các cuc tun tra đ khng đnh quyn t do hàng hi như thế s ít thường xuyên hơn dưới mt chính ph Biden, vì các hot đng tun tra tác đng ti các quan h song phương và làm tăng căng thng M-Trung.

V phn Trung Quc, Bc Kinh d kiến các quan h vi Washington dưới s lãnh đo ca ông Biden s n đnh hơn, d đoán hơn, không thay đi tht thường và đt ngt như vi ông Trump, tuy vy các quan h vi Washington s không thay đi đáng k, v mt s vn đ quan trng. Financial Times trích li các nhà phân tích và c vn chính ph Trung Quc nhn đnh :

"S không có thay đi đáng k dưới quyn ông Biden v các vn đ gai góc như Đài Loan, Hong Kong, Bin Đông, Tân Cương, Tây Tng và tình hình tôn giáo và nhân quyn", theo ông Shi Hong, giáo s đi hc Renmin Bc Kinh và là c vn Quc v vin v các vn đ đi ngoi. "Nhưng ông Biden tính khí không tht thường như ông Trump, ông ăn nói lch s hơn, d đoán hơn giúp n đnh chính sách ca Washington đi vi Trung Quc.

Financial Times dn li mt chuyên gia v các vn đ M ti Hc vin Khoa hc Xã hi Bc Kinh, ông Lu Xiang, gii thích s khác bit gia hai nhà lãnh đo M :

"Biden coi Trung Quc là mt nước cnh tranh, trong khi ông Trump coi Trung Quc là mt đi th. Các quan h gia hai nước cnh tranh được da trên các quy đnh, lut l".

Vn đ Bin Đông

Tiến sĩ Lê Hng Hip thuc Vin Nghiên cu Đông Nam Á (ISEAS) Singapore, nói thành phn nhân s do ông Biden chn vào các chc v chính trong B Quc phòng s nh hưởng ti các quan h vi Bc Kinh ti Bin Đông, nhưng bt k h là ai, Tiến sĩ Hip nói thêm, "căng thng trong khu vc khó có th tan biến trong mt sm mt chiu".

Trong s nhng người có trin vng được chn ra lãnh đo B Quc phòng có bà Michele Flournoy, tng là th trưởng quc phòng v chính sách dưới thi Tng thng Obama. Bà là người ch trương phi cng rn vi Trung Quc.

"Bin Đông đã tr thành mt chiến trường quan trng cho cuc đi đu chiến lược gia Hoa K và Trung Quc, nơi mà Hoa K có th huy đng các nước trong khu vc chng li Bc Kinh, và dùng các tuyên b ch quyn quá tham lam ca Trung Quc đ tp hp các đng minh".

Tiến sĩ Hip nhn đnh :

"Vì vy dưới mt chính ph Biden, Hoa K và các đng minh có phn chc s tiếp tc duy trì, và ngay c tăng cường, s hin din ca h Bin Đông".

Ti mt cuc hp trc tuyến vi Hip hi các quc gia Đông Nam Á hôm th Năm tun trước, Th tướng Trung Quc Lý Khc Cường nói đy mnh các quan h vi 10 nước ASEAN là mt trong các ưu tiên ca Bc Kinh. Ông Lý kêu gi đy nhanh cuc đàm phán v mt B Quy tc ng x Bin Đông (COC). Ông đ ngh mt thi hn 3 năm đ to b quy tc đó.

Ông Wu nói chính sách ca Washington bác b phn ln nhng yêu sách ch quyn ca Bc Kinh trên Bin Đông, tình hình xáo trn chính tr Malaysia, thay đi thành phn lãnh đo các cp cao nht có th xy ra Vit Nam và Philippines trong 2 năm ti có th phc tp hóa thêm tiến trình đàm phán.

Tiến sĩ Lê Hng Hip nói bt chp nhng tr ngi đó, Bc Kinh vn nóng lòng mun hoàn tt B Quy tc ng x Bin Đông. Đào sâu thêm s thù nghch M-Trung có th khuyến khích Trung Quc đy nhanh tiến trình đàm phán", ông nói.

"Mt khác, nó có th khiến Washington tăng hu thun cho các nước đ kháng c li các yêu sách ca Trung Quc, như nên loi các nước ngoài khu vc (như Hoa K), ngăn cm các cuc din tp quân s hay các hot đng kinh tế trên Bin Đông".

T South China Morning Post trích li các chuyên gia nói mt chính ph Joe Biden có phn chc cũng cng rn không kém chính quyn Donald Trump liên quan ti các bt đng gia Washington và Bc Kinh như vn đ Bin Đông.

T báo dn li Giáo sư Jay Batongbacal, Vin trưởng Vin Hàng hi và Lut bin ca Đi hc Philippines, nói : "Xét quá trình ca ông Biden là mt nhà lp pháp lão thành, chúng ta s chng kiến s tăng cường hp tác đa phương nhm tăng sc ép đ gii quyết các vn đ trên toàn cu".

Chuyên gia v Đông Nam Á, Giáo sư Carl Thayer ca Đi hc New South Wales, nói rng dưới quyn Tng thng Biden, các nước trong khu vc s ít b áp lc hơn phi chn phe gia căng thng M-Trung.

Giáo sư Thayer nói liên minh M-Nht-Hàn s bt đi đu và hài hòa hơn dưới mt chính ph Biden. Mt khác, Giáo sư Thayer lưu ý rng lp trường ca Tng thng tân c Joe Biden đi vi Trung Quc đã tr nên cng rn hơn trong thp niên qua. Ông Biden đt nng vn đ nhân quyn hơn trong các quan h song phương. Trong chiến dch vn đng, ông Biden đã đ kích các hành đng ca Bc Kinh Hong Kong, miêu t chính sách ca Trung Quc đi vi các nhóm thiu s Hi giáo Tân Cương là "vô lương tâm", và còn gi Ch tch Tp Cn Bình là "côn đ" trong mt cuc tranh lun vi ng c viên Bernie Sanders hi tháng Hai năm nay.

"Ông ta (Tp) là mt k côn đ, thc tế là ông ta đã đy 1 triu người Uighur vào các tri ci to, có nghĩa là các tri tp trung".

Ông Biden cho biết đã có ln ông nói thng vi ông Tp rng Hoa K s thách thc "vùng cm bay" ca Trung Quc trên Bin Đông, ông tuyên b : "Chúng tôi s điu máy bay th bom B-1 bay qua vùng cm bay", và ông nói thêm : "Chúng tôi s khng đnh rõ, rt rõ, rng tt c các bên phi tuân th các quy đnh chung. Chm hết, chm hết, chm hết".

Tuy vy, trong giai đon đu, các quan h vi Trung Quc không phi là ưu tiên s Mt ca tân chính ph Biden. Mt nhà phân tích Trung Quc không cho biết danh tính nói vi FT :

"Trong bi cnh hin nay, nhng vn đ trước mt đi vi tân chính ph Biden là các vn đ đi ni, khi s vi n lc đi phó vi dch Covid-19, kế đến là vn đ kinh tế và cu trúc h tng". Nhưng mt khi các vn đ này tm n, thì các quan h vi Bc Kinh s được nâng lên hàng ưu tiên cao nht.

Nguồn : VOA, 18/11/2020

************************

Ông Biden ‘s tp hp đng minh đi phó Trung Quc’ ?

VOA, 18/11/2020

Chính quyn ca Tng thng đc c M Joe Biden s có s phi hp cht ch vi các đng minh đ ngăn chn s bành trướng ca Trung Quc và tìm cách đưa nước này tuân theo nhng lut l ca thế gii, mt nhà quan sát chính tr t Canada nhn đnh vi VOA.

lamgi8

Ông Biden tiếp ông Tp Cn Bình đến thăm Washington hi năm 2015 khi ông Biden làm phó tng thng

Khác vi chính sách ca Tng thng đương nhim Donald Trump Nước M trên hết và tìm cách rút M ra khi các đnh chế quc tế, ông Joe Biden tuyên b nước M s quay tr li vũ đài quc tế.

"Khi tôi nói chuyn vi các nhà lãnh đo nước ngoài, tôi đã bo h : Nước M s quay tr li. Chúng tôi s quay tr li cuc chơi", ông Joe Biden viết trên Twitter vào ti ngày 10/11 sau khi ông đin đàm vi các nhà lãnh đo Anh, Pháp, Đc.

‘M cn đng minh

Nhn đnh v vn đ này, Giáo sư-lut sư Vũ Đc Khanh t Canada, chuyên nghiên cu v chính tr Vit Nam, quan h quc tế và lut pháp quc tế, nói ông tin tưởng ông Joe Biden có th tp hp các đng minh và tiếng nói ca thế gii đ kêu gi mi người tuân theo khuôn kh lut pháp quc tế.

Ông phân tích dù cho nước M mnh đến đâu cũng không th nào đánh bt Trung Quc ngay c trên vn đ kinh tế thương mi nếu không có s phi hp ca các nước đng minh.

Lut sư Khanh dn chng thm chí vào lúc các nước phương Tây mnh và Trung Quc suy yếu như vào đu thế k 20 thì cũng phi cn liên minh tám nước mi tn công vào kinh thành Bc Kinh ca triu đình Mãn Thanh.

Ch ra vic các đng minh tr ct ca M khu vc Châu Á-Thái Bình Dương như Nht Bn, Hàn Quc và Úc va ký kết tham gia gia vào khi thương mi t do vi Trung Quc có tên là Hip đnh Đi tác Kinh tế Khu vc Toàn din (RCEP), ông Khanh nói : "Có th các nước đng minh này không còn tin tưởng M na chăng nên mi đi đến bước đó ?"

Ông nhn xét khi RCEP s giúp Bc Kinh gia tăng nh hưởng lên các nước trong khu vc trong khi nước M đang vt ln vi các vn đ trong nước, chưa hàn gn được vi các đng minh Châu Âu và chưa cng c được trc t giác vi Nht, n và Úc.

V phía Canada, nhà quan sát này cho biết nước này đã chìa tay ra đón nhn chính quyn ca ông Biden’ vi vic mi đây Quc hi Canada đã ra mt ngh quyết được s đng thun ca tt c các đng đ mi ông Joe Biden đến phát biu trước Quc hi.

Theo quan sát ca ông thì trong bi cnh thế gii hin nay, con đường duy nht đ đưa Trung Quc vào qu đo là cn có s đng thun ca các quc gia trên thế gii vì Trung Quc s không khoanh tay chu trn.

‘Hp tác đ đu tranh

"Chính quyn Biden vi nhng nhân s ca h và vi lý tưởng mà h theo đui my trăm năm qua thì không có chuyn h qu ly trước Trung Quc", nhà phân tích này nhn đnh.

ng Cng hòa và Đng Dân ch đu thy được him ha t Trung Quc và có chính sách đng thun vi nhau là bng mi giá phi kim chế và đưa Trung Quc vào khuôn kh, vào trt t thế gii mi", ông din gii.

Giáo sư lut bán thi gian ti Đi hc Ottawa cho rng không phi hành x theo kiu ăn to nói ln mi là mnh, là hiu qu, đng thi d đoán rng chính quyn ca ông Joe Biden s không chn cách đi đu vi Trung Quc s không dng lên bc tường như thi Chiến tranh Lnh mà s hp tác vi Bc Kinh đ đưa h vào qu đo lut chơi ca thế gii.

"S mm do ca Đng Dân ch da trên sc mnh ca Hoa K trên 250 năm mà có, đó là sc mnh t giá tr ca người M", ông Khanh nhn xét.

‘Cn điu chnh TPP

Theo lut sư Vũ Đc Khanh, mc dù trong bn năm qua, chính quyn ông Donald Trump có nhng hành đng mnh trên Bin Đông nhưng Bc Kinh vn tiếp tc s ln lướt chng hn như cng c các thc th đã xây dng, quy ri các hot đng thăm dò du khí ca các nước trong đó có s đi đu vi Vit Nam Bãi Tư Chính.

"Trung Quc s không bao gi t b tham vng Bin Đông. H ch nhượng b trước sc ép ca cng đng quc tế", ông nói và bày t tiếc nui trước vic M đã t b Hip đnh đi tác Xuyên Thái Bình Dương TPP mà chính quyn ca ông Barack Obama đã mt 7 năm đàm phán.

"TPP là mt thế trn đ kim hãm Trung Quc và đưa Trung Quc vào trt t và lut pháp quc tế", ông nói và cho biết TPP cũng là mt cơ chế to s thnh vượng chung cho nhng nước tham gia và t đó mi gn kết cùng vi M đi phó Trung Quc.

"Ông Trump đã bt chp s vn đng vào phút chót ca Th tướng Nht Shinzo Abe rng M nên li TPP mà dt khoát rút khi TPP", ông Khanh ch trích và cho rng hành đng này ‘đã giáng mt đòn mnh vào thế gii t do.

Dù ông Biden tng nm trong chính quyn ông Barack Obama nhưng cũng khó mà quay tr li TPP như trước, ông Khanh nói và bày t hy vng ng y s xem li đon đường đã qua và tìm cách điu chnh sao cho phù hp vi tình hình mi".

V mi quan h Washington-Hà Ni dưới thi Biden, lut sư Vũ Đc Khanh nói ông tin chính quyn Biden s trân quý mi quan h M-Vit được phát trin trong 4 năm qua và s tăng tc mi quan h đó đ làm sao Vit Nam vn là bn ca M đ cùng các nước khác gìn gi hòa bình và n đnh trong khu vc.

‘Tiếp cn kim chế hơn

T South China Morning Post nhn đnh rng dưới thi ông Joe Biden, Bin Đông s vn là

‘đim nóng tim tàng trong quan h gia Washington và Bc Kinh nhưng Washington s có cách tiếp cn kim chế hơn.

"Ông y có kh năng quan tâm nhiu hơn đến Bin Đông nhưng các chính sách ca ông y s cân bng hơn và kim chế hơn", ông Wu Shicun, người đng đu Vin Nghiên cu Bin Đông Quc gia, vn tư vn cho chính ph Trung Quc, được SCMP dn li nói.

Mt thay đi có th xy ra là Hi quân Hoa K s ít t chc các cuc tun tra vì t do hàng hi hơn Bin Đông, ông Wu nhn đnh.

Các cuc tun tra t do hàng hi Bin Đông là mt ni dung trong các hot đng quân s ca Hoa K dưới thi Tng thng Barack Obama, nhưng đã tr nên thường xuyên hơn dưới thi ông Donald Trump, vn cho phép Ngũ Giác Đài linh hot hơn trong vic lên kế hoch tun tra ti các vùng bin tranh chp.

M đã có tám cuc tun tra vì t do hàng hi trong năm nay, bng vi năm 2019, nhưng tăng so vi sáu vào năm 2018 và bn mi năm trong ba năm trước đó.

Ông Lê Hng Hip, mt hc gi ti Vin Nghiên cu Đông Nam Á Yusof Ishak Singapore, cho rng ai được ông Biden chn cho các v trí trong B Quc phòng s nh hưởng đến mi quan h ca Washington vi Bc Kinh v Bin Đông.

Trong s nhng tên tui hàng đu cho v trí B trưởng Quc phòng hin nay là bà Michele Flournoy, nguyên Th trưởng Quc phòng dưới thi ông Obama và được biết đến vi lp trường cng rn đi vi Trung Quc.

"Bin Đông đã tr thành chiến trường quan trng cho cnh tranh chiến lược M-Trung, nơi M có th huy đng các nước trong khu vc chng li Bc Kinh, dùng yêu sách lãnh th quá đáng ca Trung Quc như li hiu triu s ng h", ông Hip nói vi SCMP.

"Như vy, dưới thi ông Biden, M và các đng minh có kh năng s tiếp tc duy trì hoc thm chí tăng cường can d ca h Bin Đông", ông Hip d đoán.

Nguồn : VOA, 18/11/2020

***********************

Biden s không đo ngược cuc chiến thương mi ca Trump chng Trung Quc ?

VOA, 18/11/2020

Vic Tng thng Trump công kích Trung Quc mnh m chưa đem li nhiu li ích kinh tế lâu dài, nhưng đt được mt thành công cơ bn : T nay, bt c chính quyn nào ca M cũng không th nương nh vi Trung Quc, đi th ln nht ca M, theo mt bài báo hôm 18/11 trên trang web ca đài National Public Radio (NPR).

lamgi9

Tng thng đc c Joe Biden nói v khôi phc kinh tế hôm 16/11/2020 Wilmington, Delaware. (AP Photo/Andrew Harnik)

NPR đim li rng trong ngh trình thương mi "Nước M trên hết" ca mình, ông Trump đt trng tâm vào vic đi đu vi Trung Quc, tung ra các cuc tn công ráo riết vào các chính sách ca Bc Kinh và châm ngòi mt cuc chiến thương mi vi vic áp thuế vào 2/3 hàng nhp khu t Trung Quc.

Trong thi gian ti, mc dù Tng thng đc c Joe Biden có th s nói vi ging điu lch s hơn, song khó có chuyn ông s nh tay vi Trung Quc vì thái đ ca nước M đã thay đi theo hướng tiêu cc trong nhng năm gn đây khi xét đến thương mi và các hip đnh ln tm c toàn cu, bài báo ca đài NPR cho biết.

Đng thi, vn theo NPR, c hai chính đng ln nht ca M đu ng vc Trung Quc, đc bit là chính nhng người theo đường li tiến b đã bu cho ông Biden càng có thái đ như vy.

"Tôi nghĩ nhng tuyên b rc la liên tc mà Tng thng Trump tung ra nói v Trung Quc làm cho bt c chính quyn nào cũng không th thay đi đường hướng ngay lp tc khi h lên nm quyn", Chad Brown, nghiên cu sinh cao cp ti Vin Kinh tế Quc tế Peterson nói vi NPR.

Các chuyên gia ghi nhn rng ông Trump đã thành công trong vic chuyn hướng cuc tranh lun v Trung Quc vi vic ông liên tc cáo buc Bc Kinh có nhng chính sách "hung ác" làm rút rut các ngành công nghip ca nước M.

Mt yếu t khác, theo ý kiến ca Arthur Dong, giáo sư Trường Kinh doanh McDonough thuc Đi hc Georgetown, đăng trên NPR, là tình trng mt vic làm và các hãng xưởng đóng ca kéo dài nhiu năm làm cho công chúng có cái nhìn kht khe hơn v thương mi, đc bit là các bang có sc nng đi vi bu c như Pennsylvania, Ohio và Michigan.

"Tôi nghĩ ông Biden ý thc được v điu đó", giáo sư Dong nói.

lamgi10

ng c viên Joe Biden chp nh selfie vi ng h viên ti cuc mít tinh vi công đoàn ngành điin, 20/7/2019, Las Vegas. (AP Photo/John Locher)

Các t chc công đoàn và các nhóm cánh t đã góp phn bu cho ông Biden cũng có thái đ thù đch đi vi Trung Quc. Bên cnh đó, h coi vic đng Dân ch ng h cho mt s hip đnh trước đây, trong đó có NAFTA (Hip đnh Thương mi T do Bc M), là mt s phn bi.

Vì vy, Waleed Shahid, phát ngôn viên ca nhóm Justice Democrats theo đường li tiến b, đưa ra nhn đnh vi NPR : "Tôi nghĩ đng Dân ch thi nhng năm 1990 không còn phù hp vi các khu vc bu c ngày nay và nn kinh tế ngày nay. Tôi hy vng rng Joe Biden b nhim nhân s là nhng người hiu được điu đó".

Áp lc t c hai phía t-hu như vy có nghĩa là ít có kh năng ông Biden s đo ngược các mc thuế quan mà ông Trump đã áp.

Nhưng ông Biden có ít la chn tt đ gây sc ép vi Trung Quc. Mt trong nhng điu làm trói tay ông Biden là cm tình trên thế gii dành cho nước M dưới thi ông Trump đã thay đi.

Trong giai đon tranh c, ông Biden ch trích vic ông Trump có chính sách đơn phương trong đương đu vi Trung Quc. Theo ông Biden, M cn có đng minh là Châu Á và Châu Âu đ buc Bc Kinh tuân theo lut l thương mi.

Nhưng nói d hơn làm, theo NPR. Chính quyn ca Tng thng Obama thiết kế ra Hip đnh Đi tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đ lp ra đi liên minh 12 nước vành đai Thái Bình Dương nhm đến kim chế Trung Quc.

Nhưng ông Trump đã vt b TPP ngay khi ông nm quyn. Còn ông Biden nói ông s không ng h nó nếu không có nhng ci thin ln v vic bo v môi trường và lao đng.

Trong khi đó, thế gii vn tiến v phía trước mà không cn có M. Hôm 15/11, Trung Quc, Vit Nam và 14 nước khác đã ký mt hip đnh kinh tế ca h, Hip đnh Đi tác Kinh tế Toàn din Khu vc (RCEP).

Ngoài ra, ông Biden còn vướng mt rào cn na khi ông n lc lãnh đo các nước khác kim chế Trung Quc.

Wendy Cutler, cu Quyn Phó Đi din Thương mi M, nói vi NPR rng ông Trump đng đ trong lĩnh vc thương mi không ch vi Trung Quc mà c các nước bn như Canada và Mexico, làm các đng minh ch cht tc gin và gây tn hi đến vai trò lãnh đo ca M nước ngoài.

Do vy, "các đng minh và đi tác rt không tin tưởng M, c th là v thương mi. Và nói thng ra, các nước ngày càng chán chường v M", Cutler nói.

Nhưng tr ngi ln nht đi vi vic M kim chế Trung Quc là ông Biden phi dành ưu tiên cao nht cho vic hi phc kinh tế M t suy thoái do đi dch, phi gác li các vn đ khác, Cutler nhn đnh vi NPR.

lamgi11

Chính quyn ca Tng thng Trump được ghi nhn đã to bước ngot trong đương đu vi Trung Quc v thương mi.

Mt bài báo gn đây ca tp chí Forbes cũng ch ra rng ban vn đng bu c ca ông Biden tng đánh tín hiu rng ông Biden nay là tng thng đc c - s ưu tiên làm vic v gói cu tr mi đ x lý đi dch và đu tư trong nước, trước khi xét đến các tha thun thương mi mi.

V câu hi liu ông Biden có chuyn hướng nhng đng thái thương mi mà ông Trump đã làm hay không, tp chí Forbes cho rng có th có, nhưng s phi sau mt thi gian.

Còn trong giai đon đu, chính quyn tương lai ca ông Biden s hàn gn các quan h vi các đng minh đ to ra mt mt trn thng nht trong cuc chiến thương mi vi Trung Quc, vn theo Forbes.

Khi còn tranh c, hi tháng 9, c vn thương mi Tony Blinken ca ông Biden nói rng ông s không loi tr vic áp thêm thuế, nhưng s "s dng thuế quan khi cn và phi có chiến lược và có kế hoch", bài báo ca Forbes cho hay.

Forbes ch ra rng hin chưa rõ ông Biden s cng rn đến mc nào vi Trung Quc, song kế hoch "Chế to ti Hoa Kỳ" ca ông - có nhiu đim ging vi kế hoch "Nước M trên hết" ca ông Trump" - ha hn có "các hành đng chp pháp mnh m v thương mi" đ bo v chng li các hành x bt công ca Trung Quc hay bt c nước nào khác "tìm cách chơi xu nn chế to ca M".

Đim sáng ca chính quyn Biden sp ti, theo Forbes, là tính cht lường trước được. Nhng thay đi v chính sách thương mi ca ông Biden s ít có kh năng làm các nhà đu tư bt ng, và cũng ít có kh năng là ông s thay đi ý đnh hay đưa ra nhng tuyên b hoc li đe da bt cht ging người tin nhim Donald Trump, Forbes tiên liu.

Nguồn : VOA, 18/11/2020

Published in Diễn đàn

Đôi lời về Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng : Tổng thống đắc cử Joe Biden của đảng Dân chủ sẽ nhận chức vào ngày 20/01/2021. Ông Biden cho biết sẽ đưa ra chính sách chống dịch bệnh Covid-19, ngay trong ngày đầu nhận nhiệm vụ. Ngoài ra chính quyền Biden cũng phải đối phó với tình hình kinh tế sa sút và nạn thất nghiệp lên cao trên toàn thế giới do Covid 19 gây ra.

Trong lĩnh vực ngoại giao, các nhà nghiên cứu tin rằng ông Joe Biden sẽ đổi mới toàn diện chính sách quan hệ với đồng minh, nhưng đồng thời cũng cảnh giác cao độ với các nước đối thủ của nước Mỹ. Giới quan sát cũng tin rằng chính sách ngoại giao và mậu dịch tương lai của Chính quyền Biden sẽ có những điều kiện khắt khe hơn về dân chủ và nhân quyền đối với các đối tác.

joe1

Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng

Để giúp khai sáng viễn ảnh của chính sách ngoại giao trong 4 năm tới của Chính quyền Biden, đồng thời nhìn lại những thành công và thất bại của Tổng thống Cộng hòa mãn nhiệm Donald Trump trong lĩnh vực này, chúng tôi đã phỏng vấn Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, một học giả chuyên ngành Chính trị Quốc tế. Ông là Giáo sư ngoại hạng (Professor Emeritus) đã từng giảng dạy nhiều năm về Quan hệ Quốc tế tại Đại học George Mason, gần Thủ đô Hoa Thịnh Đốn.

Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng còn là Học giả cao cấp bất thường trú của Trung tâm nghiên cứu Chiến lược và quan hệ Quốc tế (Center for Strategic and International Studies, CSIS) ở Washington, D.C. Thêm vào đó, Giáo sư Hùng còn là Học giả vãng lai hai niên khóa 2015-2016 tại viện nghiên cứu ISEAS-Yusof Ishak Institute nổi tiếng của Tân Gia Ba.

Các bài nghiên cứu của ông, phần lớn về Châu Á và Đông Nam Á được đăng trên các tạp chí chuyên đề (professional journals) như World Affairs, Asian Survey, Pacific Affairs, Global Asia, The Diplomat, Asia Pacific Bulletin và CogitAsia.

Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn của chúng tôi.

-----------

Joe Biden – Donald Trump

Phạm Trần : Thưa Giáo sư, Tổng thống đắc cử Joe Biden của đảng Dân chủ sẽ nhận chức vào ngày 20/01/2021, và tôi tin rằng ông sẽ đưa ra một Chính sách ngoại giao mới đối với cả bạn lẫn thù để đánh dấu nhiệm kỳ Tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ. Với kinh nghiệm nhiều năm giảng dậy về Khoa Chính trị Quốc tế tại Đại học George Mason, xin ông cho biết Thế giới đang chờ đợi gì ở Chính quyền Biden ?

Nguyễn Mạnh Hùng : Nói chung, các đồng minh và đối tác của Mỹ chờ đợi hai điều chính. Thư nhất, phục hồi quá trình hợp tác và tin tưởng lẫn nhau giữa các đồng minh đã bị chính quyền Trump phá. Thư hai, một chính sách ngoại giao nhất quán, không có tính cách bốc đồng và bắt nạt. Ba đồng minh nặng ký của Mỹ -Pháp, Anh, Đức - đều tỏ vẻ vui mừng và là những nươc đầu tiên gửi lời mừng ông Biden đắc cử chức vụ Tổng thống. Cụ thể, họ muốn Mỹ bỏ đường lối hành động đơn phương, gia nhập lại Hiệp định Khí hậu Paris để cùng nhau chặn đứng sự tàn phá môi sinh, hâm nóng địa cầu ; trở lại Tổ chức Y tế Quốc tế để cùng nhau giải quyết nạn dịch Covid-19 đã giết chêt 1,2 triệu người trên thế giới và gây nhiều khó khăn kinh tế ; gia nhập lại thỏa thuận về Kế hoạch Hành động chung (Joint Comprehensive Plan of Action) để hạn chế khả năng chế tao vũ khi nguyên tử của Iran ; và môt chính sách nhất quán đối với sự bành trướng của Trung Quốc.

Phạm Trần : Sau 4 năm cầm quyền của Chính quyền Cộng hòa Donald Trump, Giáo sư đánh giá về Chính sách Ngoại giao của ông Trump như thế nào, đặc biệt với hai nước đối phương Nga và Trung Quốc trên ba lĩnh vực cốt yếu : chính trị, kinh tế và quốc phòng ?

Nguyễn Mạnh Hùng : Thành quả thì có mà thất bại cũng không phải là ít.

Về thành quả, chính quyền Trump đã : 1) Làm áp lực khiến đồng minh phải đóng góp thêm vào nỗ lực chung bằng cách tăng ngân sách quốc phòng ; 2) Triệt hạ Nhà nước Hồi giáo ; 3) Làm môi giới để một số quốc gia Á Rập ký hiệp ươc với Do Thái, giảm rủi do chiến tranh DoThái-Á Rập và tăng cường an ninh cho Do Thái, tuy không đếm xỉa đến sự công bình cho dân tộc Palestine ; 4) Áp dụng chinh sách cứng rắn về quan hệ thương mại với Trung Quốc gây khó khăn kinh tế cho nước này ; 5) Xây dựng hợp tác 4 nước (the Quad) Mỹ, Ấn, Nhật, Úc để cùng đối phó với Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương.

Về thất bại, chính quyền Trump đã : 1) Gây căng thẳng và làm suy yếu các liên minh chính và làm suy yếu ngay cả quyền lực cứng của Mỹ ; 2) Làm suy giảm quyền lực mềm của Mỹ vì thế giơi bớt tin vào khả năng lãnh đạo và giá trị của Mỹ (cuộc khảo sát gần đây cùa Pew Research Center cho biết 83% người trong nhiều quốc gia trên thế giới được phỏng vấn nói rằng họ "không tin" Tổng thống Trump "có khả năng hành xử đúng về các vấn đề quốc tế", dưới cả Chủ tịch Tập Cận Bình (78%) và Tổng thống Putin (73%) ; 3) Các cố gắng thay đổi chế độ (regime change) đã thất bại ở Iran, Bắc Triều Tiên và Venezuela ; 4) "Áp lực tối đa" (maximum pressure) chưa có kết quả đối với Trung Quốc và thất bại ở Iran (khả năng sản xuất vũ khí nguyên tử của Iran tăng, chính sách cấm vận không ngăn được Iran xuất cảng dầu hỏa và không đươc các đồng minh tôn trọng) ; 5) Chính sách "Mỹ trên hết" khiến "Mỹ bị cô lập" ; 6) Không ngăn chặn được sự bành trướng ảnh hương của Trung Quốc ở Biển Đông và bất lực trước vi phạm hiệp ước quốc tế và nhân quyền của Trung Quốc ở Hồng Kong và Tân Cương".

Cuộc chiến mậu dịch

Phạm Trần : Theo quan điểm của ông thì Tổng thống mãn nhiệm Donald Trump có thành công trong cuộc chiến mậu dịch với Trung Quốc không, bởi vì Tổng thống đắc cử Joe Biden đã phê bình rằng chính sách đối đầu với Trung Quốc của ông Trump chỉ mang lại thiệt thòi cho nhà nông, các nhà sản xuất và giới tiêu thụ của Mỹ. Tại sao ?

Nguyễn Mạnh Hùng : Lúc đầu, chính quyền Trump không hề có ý định gây chiến tranh mậu dịch với Trung Quốc mà muôn ký một thương ươc "lịch sử" đặt quan hệ kinh tế-thương mai song phương trên căn bản công bằng và lưỡng lợi, buộc Trung Quốc phải cải tổ cơ cấu (structural reform), không được "ăn cắp công nghệ" của Mỹ. Vì những mục tiêu này không đạt được nên mới xẩy ra chế tài và thương chiến. Cuôc chiến này làm thiệt hại cho cả hai nước, Trung Quốc mất một mảng lớn thị trương của Mỹ và tổng sản lượng nội địa (GDP) đã bị giảm. Ngược lại, Mỹ ước tính bị mất đi 300.000 công ăn việc làm, tổng sản lượng quốc nội giảm 0,3%, nông dân Mỹ bị mất một thị trường lớn trị giá 24 tỷ Mỹ kim, giới tiêu thụ Mỹ mất một nguồn cung cấp hàng hóa rẻ tiền. Riêng đối với Mỹ, nhâp siêu từ Trung Quốc có giảm đôi chút nhưng nhập siêu các nước khác lại tăng, làm trầm trọng thêm thâm thủng trong cán cân thương mại tổng quát của Mỹ. Ông Biden cho rằng cuộc chiến tranh thuế suất là một "sai lầm".

Thêm vào đó, nạn dịch Covid-19 làm cho hai nước bị lúng túng, nhưng Trung Quốc giải quyết vấn đề có hiệu quả hơn, đẩy Mỹ lùi lại đằng sau.

Quan hệ Donald Trump-Vladimir Putin đặt ra rất nhiều nghi vấn

Phạm Trần : Thưa Giáo sư, giới học giả và chuyên gia ngoại giao và an ninh Mỹ đã chỉ trích ông Trump, trong 4 năm cầm quyền, đã làm mất lòng nhiều nước đồng minh lâu đời của Mỹ ở Châu Âu và Châu Á, nhưng lại có những quan hệ thân thiện với Nga, đặc biệt với Tổng thống Vladimir Putin ; Chủ tịch, Tổng bí thư Đảng cộng sản Trung Quốc, Tập Cận Bình và Nhà độc tài Kim Chính Ân (Kim Jong-un) của Bắc Hàn, nhưng lai không đem lại thắng lợi nào cho Hoa Kỳ về các lĩnh vực kinh tế và giải trừ vũ khí nguyên tử. Ông có đồng ý như thế không ?

Nguyễn Mạnh Hùng : Đồng ý. Mỹ hoàn toàn thất bại trong cố gắng giải trừ vũ khi nguyên tử của Iran và Bắc Hàn. Riêng cách đối xử của ông Trump đối với Nga và ông Putin (Trump tin ông Putin hơn các chuyên viên an ninh tình báo của Mỹ) đặt ra rất nhiều nghi vấn. Chính sách đối với Bắc Hàn là một thất bại vì phương thức điều đình (deal making) của Trump trước thì dọa nạt sau là tâng bốc không gây ảnh hưởng nào với các lãnh tụ độc tài vốn được dân sùng bái, như Kim Chính Ân. Điều này cho thấy Trump chỉ dọa kẻ yếu và cần mình, nhưng lại lùi bước trước kẻ mạnh và không sợ mình.

Phạm Trần : Chính quyền Trump có dành được chiến thắng ngoại giao nào ở Trung Đông, Châu Âu và ở chiến trường Afganistan, sau khi triệt thoái hàng loạt quân đội Mỹ khỏi các vùng chiến lược này, hay Donald Trump đã mở cửa cho Nga và Iran tỏa rộng ảnh hưởng tại các nước Mỹ bỏ trống ?

Nguyễn Mạnh Hùng : Thắng lợi lớn nhất ở Trung Đông là "Nhà nước Hồi giáo" bị triệt hạ và môt số nhân vật cầm đầu chủ mưu các cuộc tấn công khủng bố bị giết. Mỹ không có khả năng can dự vào những cuộc chiến tranh không lối thoát (endless wars) nên phải rút. Khi rút thì tạo ra khoảng trống, những thế lực khác sẽ điền thế vào.

Hoa Kỳ và Châu Á

Phạm Trần : Thưa ông, quay sang Châu Á, ông có thấy một tia hy vọng nào đã ló dạng trong nỗ lực thành lập khối 4 nước, dưới thời Donald Trump, do Hoa Kỳ lãnh đạo, gồm Ấn Độ, Úc Đại Lợi và Nhật Bản, để dối phó với kế hoạch bành trướng ảnh hưởng ở Châu Á-Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương của Trung Quốc không ?

Nguyễn Mạnh Hùng : Điều quan trọng là đã lập được môt cái khung để lôi cuốn hai nước lớn là Nhật và Ân tham dự vào cuộc đối đầu với Trung Quốc. Những cuộc thao diễn quân sự chung của bốn nước để bảo vệ an ninh khu vưc và "ngăn chặn những kẻ đe dọa môt khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tư do và rộng mở" buộc Trung Quốc phải quan tâm và dè dặt. Nhưng ngược lại, việc Mỹ rút khỏi Hiệp định Đôi tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã tạo cơ hội cho Trung Quốc củng cố vai trò lãnh đạo kinh tế và chính trị của mình trong khu vưc qua Hiệp định Đối tác Kinh tế Khu vưc Toàn diện (Regional Comprehensive Economic Partnership) và "Sáng kiến Một vành đai, Một con đường" (One belt, One road Initiative). Lối hành động đơn phương, bất nhất và bắt nạt đồng minh của chính quyền Trump đã gây nghi kỵ, làm mất niềm tin về khả năng và cam kết cũa Mỹ, do đó khiến thế đứng của Mỹ ở khu vực này suy yếu hơn.

Phạm Trần : Dưới chính quyền mới Joe Biden, ông có dự đoán nào về chính sách của Mỹ ở Biển Đông, trước chủ trương không từ bỏ tham vọng giành quyền kiểm soát vùng biển chiến lược này của Trung Quốc ?

Nguyễn Mạnh Hùng : Điều chắc chằn là dưới thời Biden, chính sách Mỹ sẽ có tính cách nhất quán hơn, không o ép đồng minh và tìm cách xây dựng lại lòng tin đã mất. Quan tâm trước mắt của Biden là đối phó với nạn dịch Covid-19, phục hồi nền kinh tế Mỹ, và ổn định tình hình nội bộ nên khó có thể coi Biển Đông là ưu tiên số 1. Nói chung, chính quyền mới sẽ bỏ cách hành động đơn phương thiên về hợp tác đa phương. Ở Mỹ đã có đồng thuân lưỡng đảng rằng chính sách hòa hoãn, nhân nhượng để Trung Quôc trở nên môt thành viên có trách nhiệm (responsible stakeholder) trong công đồng thế giơi đã thất bại, vì thế cần phải cương quyết hơn đối với Trung Quốc. Chính quyền Biden sẽ tiếp tục chính sách này. Khác với Trump luôn coi Tập là "người bạn tốt của tôi" và làm ngơ trước những vi phạm nhân quyền của Trung Quốc, Biden, khi tranh cử, đã từng gọi Xi Jinping là "côn đồ" (thug) và cam kết sẽ phục hồi lại vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ trong việc cổ võ những giá trị nhân quyền và dân chủ, nhưng đồng thời cũng coi thương chiến với Trung Quốc qua biện pháp tăng thuế suất là một điều sai lầm. Có thể nói là quan hệ Mỹ-Trung trong thời gian tơi sẽ đặt trên căn bản quyền lợi quốc gia hơn là quan hệ cá nhân và sẽ pha trộn giữa đấu tranh và cộng tác, nhưng thiên về đấu tranh nhiều hơn.

Riêng đối với khu vực Biển Đông, chính quyền Biden sẽ tìm cách trở lại Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương cũ (TPP) bằng cách gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (Comprehensive and Progressive Agreement for Transpacific Partnership-CPTPP), sẽ tiếp tục các tác vụ tuần tra bảo về tư do lưu thông hàng hải (FONOP) và các cuộc thao diễn chung, giúp tăng cường khả năng quân sự của các đồng minh và đối tác trong khu vực, tiếp tục củng cố hợp tác bốn nuớc (QUAD) đồng thời tiếp nhận tham dự viên mới qua hình thức QUAD cộng (QUAD +). Điều quan trọng là, với chính quyền Biden, các nước nhỏ sẽ bớt sợ bị Mỹ bỏ rơi vì quyền lợi kinh tế của Mỹ ở Trung Quốc và đồng thuận Xi-Trump về mối "quan hệ nước lớn kiểu mới" (new type of great power relations). Một chỉ dấu đáng lưu ý khác cho thấy chính quyền Biden có thể dứt khoát hơn trong cam kết bảo vệ đồng minh chống hành động lấn lướt của Trung Quốc là, trong cuộc nói chuyên điện thoại với Thủ tướng Nhật Yoshihide Suga hôm 12 tháng 11 vừa qua, Tổng thống tân cử Biden đã mạnh dạn xác nhận rằng hiệp ước phòng thủ chung Mỹ-Nhật áp dụng với quần đảo Senkaku (Điếu Ngư) vẫn còn hiệu lực và đoan quyết Mỹ sẽ bảo vệ Nhật trong tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc về các đảo này.

Thành thật cảm ơn Giáo sư.

Phạm Trần thực hiện

(18/11/2020)

Published in Diễn đàn

Ông Biden tìm cách tiếp cn kế hoch vaccine gia lúc b trì hoãn bàn giao

VOA, 17/11/2020

Các c vn khoa hc ca Tng thng đc c Joe Biden có kế hoch gp g các nhà sn xut vaccine trong nhng ngày ti, ngay c khi quá trình chuyn đi tng thng b đình tr khiến h b