Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Tôi đọc được dăm tâm tình chia sẻ của một anh bạn trên Facebook nhân kỷ niệm ngày 20 năm gia đình anh đến Mỹ. Một gia đình hai con nhỏ đến Mỹ khi hai vợ chồng đã quá tuổi 30 với tay trắng, hạn chế ngôn ngữ và xa lạ văn hóa để tạo dựng một đời sống mới trên xứ người.

nguoiviet1

"Kỷ niệm 20 năm ngày đặt chân đến Mỹ, chúng tôi biết ơn nước Mỹ và sẽ sống một cách xứng đáng với những gì nước Mỹ đã ban tặng cho chúng tôi".

Cần mẫn vừa học vừa làm toàn thời gian đầy vất vả, anh ra kỹ sư sau năm năm đến Mỹ và chị cũng tốt nghiệp đại học sau anh ba năm. Cuộc sống bắt đầu ổn định để lo cho con cái và rồi cây trái đã trổ bông. Hai con trai bé nhỏ ngày nào đã ra trường, lại trường danh tiếng là UC Berkeley và Harvard, một luật sư và một chuẩn bị hoàn tất cao học.

Một câu chuyện đáng ngưỡng mộ và thành công nhưng không phải hiếm hoi bởi một khuôn mẫu gia đình như vậy cũng là câu chuyện của nhiều gia đình Việt tại Mỹ. Nhưng điều đáng quý nơi họ là tâm tình cảm tạ và đầy trách nhiệm với nước Mỹ.

Anh viết, "Kỷ niệm 20 năm ngày đặt chân đến Mỹ, chúng tôi biết ơn nước Mỹ và sẽ sống một cách xứng đáng với những gì nước Mỹ đã ban tặng cho chúng tôi. Tôi vẫn hy vọng rằng nước Mỹ sẽ mãi mãi mở rộng vòng tay cho những người di dân đến sau chúng tôi" (trích từ FB Đoản Kiếm).

Còn câu chuyện gia đình thứ nhì mà tôi biết và qua những điều họ tự kể. Họ đến Mỹ đã gần 30 năm khi tuổi quá 20 rồi gặp nhau, có hai con còn đi học. Cũng cần mẫn tạo dựng, hai vợ chồng làm chủ được một tiệm nails nhỏ, tôi đoán đời sống của họ cũng khá ổn định với công việc.

Những câu chuyện như vậy khá nhiều và khá phổ biến. Bất kể công việc và hành trình ra sao, sự cố gắng vươn lên và lo cho tương lai con cái để trở thành những công dân trách nhiệm của người Việt tại Mỹ là mẫu số chung đáng trân trọng của nhiều gia đình. Nhưng câu chuyện có điều khác hơn để kể tiếp.

Chạy xe sang, ngoài căn nhà đang ở còn có căn nhà nhỏ khác cho thuê, nhưng qua lời kể, gia đình chủ tiệm nails này khoe rằng mỗi năm vẫn được cho tín thuế EITC (Earned Income Tax Credit) năm, sáu ngàn đô la dành cho các gia đình thu nhập thấp. Tôi ước lượng ngay thu nhập khai thuế trên giấy tờ của cả hai vợ chồng chỉ ở mức dưới 30 ngàn mỗi năm mới được vậy.

Đó là lý do gia đình họ được hưởng các phúc lợi xã hội và y tế miễn phí cho đến vài năm qua, khi những điều kiện để xin không còn dễ dãi như trước kia nên đã chuyển sang mua bảo hiểm Obamacare được tài trợ gần như toàn bộ. Còn con cái thì không biết được Medicaid hay CHIP, một chương trình y tế cho trẻ em giá cũng rất rẻ, cũng như họ đủ tiêu chuẩn nhận chương trình tem phiếu thực phẩm (Food stamp/SNAP).

Câu chuyện gia đình thứ nhì cũng không thiếu trong cộng đồng Việt tại Mỹ vì theo thống kê dân số Hoa Kỳ (American Community Survey 2019) (*) thì có đến 9,9 % gia đình Việt nhận trợ cấp tem phiếu thực phẩm, 3% nhận trợ giúp tiền mặt và 8,4% nhận tiền SSI, loại trợ cấp tiền mặt cho người trên 65 hay được chứng nhận tàn tật. Cũng như có đến 31,8% dân số cộng đồng, tức khoảng 600 ngàn người lớn nhỏ được hưởng miễn phí hay mua bảo hiểm y tế giá rẻ các loại từ chính phủ.

Việc nhận các phúc lợi xã hội không phải là điều để bàn bởi đây là chương trình nhân đạo của chính phủ, có ngân sách hàng năm để giúp đỡ các gia đình nghèo, những người thật sự cần sự giúp đỡ hay người già không có thu nhập. Nó từng là một sự giúp đỡ to lớn cho hầu hết người Việt định cư tại Hoa Kỳ bước đầu để tạo dựng cuộc sống mới rồi đi lên, đóng góp, đáp trả lại cho xã hội.

Nhưng điều đáng nói ở đây là sự lạm dụng. Có những người ở nhà lớn, đi xe sang, xài hàng xa xỉ, vài năm vẫn "áo gấm về làng" bên Việt Nam và họ vẫn thuộc diện "nghèo", không những chưa từng đóng thuế mà còn được nhận thêm tiền về.

Đừng hỏi tại sao họ làm được ? Họ biết và dám làm những điều người khác không biết hay không dám làm. Trong vụ dịch vụ khai gian tiền thất nghiệp liên quan đến hàng ngàn người Việt tại Nam Cali, văn phòng biện lý Quận Cam bảo rằng những người làm dịch vụ bị bắt đã xin được tiền thất nghiệp cho cả cụ già trên 90 tuổi không còn sức làm việc đã từ lâu hay cho tu sĩ trên 70 tuổi đang nhận tiền SSI.

Để có thêm một chi tiết khi kể về hai gia đình này và chắc chắn cho suy đoán của mình, tôi nhắn riêng anh kỹ sư để hỏi về những số tiền cứu trợ chính phủ. Đúng vậy, gia đình anh chỉ có đóng thuế. Thu nhập vợ chồng anh cao hơn mức để nhận được tiền trợ giúp trong các gói cứu trợ từ chính phủ, so với những gia đình có hai con nhỏ đủ điều kiện như gia đình thứ nhì được nhận 14.000 đô trong năm nay (2.000 USD mỗi người từ chính phủ và 3.000 USD tín thuế cho mỗi trẻ em), không kể thêm các tín thuế EITC cùng các phúc lợi, trợ cấp học phí khác như đã kể trên.

Không lấy cái riêng để nói điều chung và chẳng thể vẽ trọn vẹn qua đôi câu chuyện nhưng hai gia đình Việt, hai câu chuyện không hiếm, hay thậm chí khá phổ biến cũng ít nhiều góp thêm một phần về chân dung cộng đồng Việt tại nước Mỹ. Có những công dân trách nhiệm và có những người lạm dụng hệ thống. Tôi tin rằng nhìn quanh mình thì ắt không khó bắt gặp những gia đình tương tự, cả ở ngoài đời và theo như các số liệu đã dẫn.

Có thêm điều khác biệt là anh bạn kỹ sư nói trên là một người không-Trump, là một ngòi bút sắc bén để chống lại Trump. Còn gia đình thứ nhì là một gia đình mê Trump, chửi đảng Dân chủ và những người đã bầu cho tổng thống Joe Biden. Họ "lo" Biden mở tung biên giới để cho di dân lậu tràn vào làm gánh nặng xã hội, họ chỉ trích Biden sẽ tăng thuế người dân. Tựa như trong thế giới những người Việt-Trump vẫn thường đăng đàn bảo rằng, những người ủng hộ Biden, ủng hộ Dân chủ chỉ là những người "ít học, ăn trợ cấp" (!?). Sự thật cứ để mỗi người tự trả lời.

Cộng đồng người Việt tại Mỹ có những điều tích cực lẫn tiêu cực như vậy, cái nhìn sẽ đầy đủ hơn khi soi từng góc nhỏ khác nhau. Nhưng dẫu thế nào thì cũng sẽ khó lòng được trọn vẹn hay hiểu hết chân dung của nó. Có thể đó là lý do tại sao mà câu thơ "Ở chỗ nhân gian không thể hiểu" của thi sĩ Du Tử Lê vẫn thường được người ta nhắc đến nhiều hay chăng ?

Nhã Duy

(30/03/2021)

--------------------

(*) American Community Survey 2019

Published in Diễn đàn

Việt-Trump, tâm lý mâu thuẫn và xung đột

Nhã Duy, 27/03/2021

Nếu những cuộc tuần hành ủng hộ Donald Trump từng cờ xí ồn ào và liên tục trước kia trong cộng đồng người Việt tại Mỹ thì ngoài một nhóm nhỏ các cá nhân và tổ chức cấp tiến người Việt, hầu như các tổ chức cộng đồng đều im bặt hay gượng gạo lên tiếng trước nạn tấn công vào người gốc Châu Á hiện nay.

asianhate1

Nguyễn Thanh Việt, nhà văn người Mỹ gốc Việt đoạt giải Pulitzer, cho biết : "Chuyện bài người gốc Á ở Mỹ không có gì mới. Lịch sử chống người gốc Á bằng bạo lực ở Mỹ sẽ còn kéo dài chừng nào người châu Á vẫn tiếp tục nhập cư vào đất nước này"

Các bản tin về các cuộc tuần hành hay thắp nến bày tỏ thái độ chống lại nạn kỳ thị và bạo lực nhắm vào người gốc Á, trong đó người Việt cũng là nạn nhân cho thấy chỉ có một số nhỏ người gốc Việt tham gia. Nếu những cá nhân, cơ quan truyền thông Việt từng ủng hộ Trump cuồng nhiệt, liên tục đăng hình ảnh, tin tức ủng hộ Trump trước kia thì hiện nay có vẻ né tránh sự việc này, một phần vì công luận cho rằng Trump là nguyên nhân. Cộng đồng Việt-Trump dường như luôn đứng bên lề, hay đúng hơn là luôn đi ngược lại với xã hội Mỹ mà họ đang sống.

Cộng đồng người Việt-Trump tại Hoa Kỳ vốn là một cộng đồng tự mâu thuẫn trong nhiều vấn đề. Là những người di dân, họ chống đối người di dân. Là người thiểu số, họ kỳ thị các sắc dân thiểu số khác. Là người phụ thuộc vào các chính sách dân sinh lâu đời của đảng Dân Chủ, họ chống đối đảng Dân chủ. Là sắc dân nghèo, họ ủng hộ các chính sách dành cho người giàu. Là nhóm bị kỳ thị, họ ủng hộ những nhóm kỳ thị. Nhóm nhỏ có học vấn và thành đạt hơn thì ích kỷ, không muốn san sẻ những gì họ từng được giúp đỡ trước đây để có được hôm nay. Có thể kể thêm vô số điều khác nếu cần phải kể thêm.

Đó là lý do trong khi các cộng đồng thiểu số, kể cả người Mỹ bản xứ đã phản đối và truất phế Donald Trump, cũng như tỉ lệ người dân đồng thuận với tổng thống Joe Biden tăng cao thì trong cộng đồng Việt, nhiều người vẫn còn đang hoang tưởng về Trump và tiếp tục phản đối vô cớ tổng thống Joe Biden cùng hệ thống chính trị và an sinh xã hội nước Mỹ, dù chỉ là những lời lẽ bất nhã hay dăm câu chuyện tiểu tiết trên mạng xã hội.

Hãy thử phân tích hiện tượng này qua những xung đột tâm lý của nhóm người Việt này với ba yếu tố mâu thuẫn và xung đột nội tại, cộng đồng và vô thức ra sao.

Xung đột nội tại xảy ra khi sống và thừa hưởng tất cả quyền công dân và quyền lợi trên đất nước Hoa Kỳ này nhưng trong vài thập niên qua, những người Việt-Trump này xem như không thuộc về nó, không quan tâm mà chỉ chú ý, hô hào vô vọng ở bề nổi cho các vấn đề không thuộc về đất nước này. Nước Mỹ với họ chỉ là con bò sữa để lạm dụng mọi quyền lợi cùng các phúc lợi xã hội có thể, để tìm kiếm cơ hội thăng tiến cá nhân và gia đình. Người tha hương thường có xu hướng nhớ về quê hương nhưng với Việt-Trump, họ quên đi đất nước này mới chính là quê hương của con cháu cùng các thế hệ kế tiếp chứ không phải nhằm thỏa mãn cảm xúc cá nhân bộc phát của riêng mình, chỉ quan tâm đến Donald Trump từ khi ông ta bất ngờ trở thành tổng thống.

Xung đột cộng đồng, tức với người khác là điều dễ nhìn nhận. Nhút nhát, sợ hãi với kẻ mạnh nhưng lại hung dữ, cao ngạo với người thua mình, một đặc tính tâm lý khó có thể giúp nhóm người Việt-Trump thật sự hòa nhập vào đất nước đa văn hóa, đa sắc tộc này. Họ kỳ thị chính với cộng đồng mình khi phân biệt vùng miền, gốc gác, đến Mỹ bao lâu, thuộc diện nào. Các vụ tranh chấp, tấn công hay kiện tụng đã xảy ra khá nhiều giữa các tổ chức cộng đồng tại hầu hết các thành phố nào có người Việt sinh sống. Trong bốn năm qua, nhóm người Việt này đã chia rẽ và tấn công chính con cái, thân nhân, bạn hữu của mình chỉ vì sự ủng hộ cuồng nhiệt Donald Trump thì liệu có ai khác họ có thể chung sống ? Nhiều người đi xa hơn khi công khai sỉ nhục các cộng đồng bạn và những lãnh đạo da màu khác, tấn công vào giới trẻ khác chính kiến trong chính cộng đồng mình và ủng hộ các nhóm thượng tôn sắc tộc. Đó là điều gây rủi ro chung cho cả cộng đồng gốc Việt.

Và cuối cùng là xung đột vô thức, điều xảy ra khi các yếu tố về nhận thức, tri thức bị loại trừ. Bị xem là nhóm di dân sống quần tụ (communitarianism) nên có sự hạn chế về ngôn ngữ và văn hóa bản xứ, họ dễ tin vào các thông tin được nhào nặn có ý đồ và phù hợp với ý họ hơn là sự thật. Niềm tin vô thức thiếu tính lý trí và nhận thức dễ đưa nhóm này vào các suy nghĩ và hành động phản xã hội mà chính họ không nhận ra. Tất nhiên vẫn có một nhóm nhỏ những người mê Trump có học vấn và am hiểu ngôn ngữ thì điều này càng đáng tiếc hơn. Bởi họ đã phản bội lại nền giáo dục khai phóng, đề cao các giá trị dân chủ và con người mà họ từng theo học nhưng không thụ đắc. Bằng cấp cuối cùng chỉ còn là tay nghề chứ không phải nhân cách lẫn tư cách cần có.

Nhưng dẫu thuộc nhóm nào, sự tham lam, ích kỷ là một trong những đặc tính lớn và nguy hiểm nhất của không ít người Việt, làm suy thoái xã hội từ trong ra đến nước ngoài nói chung. Đến được Mỹ vào những thời gian kinh tế phát đạt và những chính sách an sinh dễ dàng đã được chính phủ hào phóng giúp đỡ, cũng như may mắn được thừa hưởng những điều mà các cộng đồng khác đã tranh đấu trước kia, nhóm này dường như không có những ý niệm và kiến thức lịch sử cùng tấm lòng để có thể có tâm tình cảm tạ và sống bao dung, giúp đỡ lại người khác và những người đến sau mình. Nước Mỹ chưa bao giờ mở tung biên giới dưới bất cứ nhiệm kỳ tổng thống nào như cáo buộc, các chính sách chỉ thể hiện sự nhân đạo khác nhau mà thôi.

Mặt khác, lấy sự thành công cá nhân của một nhóm người Việt cần mẫn và có trách nhiệm với đất nước này, cũng như sự thăng tiến của thế hệ trẻ để xem như thành công của mình nên nhóm Việt-Trump này tỏ ra cao ngạo và hãnh tiến về chuyện "vẻ vang dân Việt", dù thực chất là một cộng đồng có quá nhiều điều tiêu cực và yếu kém cần phải thay đổi.

Muốn phát triển và thăng tiến cộng đồng thì không chỉ thôi ảo tưởng về những điều không có thật mà cho dù khó khăn hay khó nói hơn, cộng đồng Việt cũng phải thẳng thắn nhìn nhận về sự yếu kém của mình với hiện tượng cuồng mê Donald Trump đã phô bày trọn vẹn. Đó là bước đầu tiên để có thể trở thành một cộng đồng có trách nhiệm trên xứ người trước khi có thể đi xa hơn.

Nhã Duy

(27/03/2021)

********************

Lá cờ vàng ở đâu trong các cuộc biểu tình chống phân biệt chủng tộc ?

Jackhammer Nguyễn, Tiếng Dân, 21/03/2021

Không hề thấy lá cờ vàng ba sọc đỏ xuất hiện trong các buổi biểu tình chống kỳ thị người Châu Á diễn ra trên khắp nước Mỹ trong tuần qua, sau vụ thảm sát ở Thành phố Atlanta, bang Georgia. Tôi theo dõi màn ảnh nhỏ, mạng xã hội, các kênh lớn của truyền thông Mỹ mà không thấy. Ngay cả ở những nơi tập trung đông đúc người Việt Nam như Houston (Texas), Quận Cam (California) cũng không thấy.

asian1

Không hề thấy lá cờ vàng ba sọc đỏ xuất hiện trong các buổi biểu tình chống kỳ thị người Châu Á diễn ra trên khắp nước Mỹ trong tuần qua

Trên trang báo tiếng Việt lớn nhất ở hải ngoại là báo Người Việt, có đến hai bài, một bài nói về cuộc biểu tình do một số vị dân cử người Việt tổ chức tại khu Little Sài Gòn, Nam California, bài khác nói về một cuộc đi bộ phản đối kỳ thị chủng tộc chống người Châu Á, trong các hình ảnh ghi nhận được cũng không thấy lá cờ vàng.

Trong khi đó, lá cờ này lại xuất hiện rất nhiều trong các cuộc biểu tình ủng hộ cựu tổng thống Trump, và đặc biệt là trong cuộc bạo loạn ngày 6/1/2021 tại điện Capitol, trụ sở quốc hội Mỹ.

Điều gì đang xảy ra ?

Lá cờ vàng ba sọc đỏ, đại diện cho cộng đồng tị nạn của người Việt ở Mỹ sau năm 1975. Nó thường xuất hiện trong các cuộc biểu tình chống chế độ cộng sản trong nước, nhất là vào ngày tưởng niệm 30/4, là ngày Sài Gòn sụp đổ.

Hình ảnh lá cờ vàng hầu như đồng nhất với người Việt, tại các khu người Việt cư trú đông đúc, từ những lá cờ lớn treo giữa khu thương mại, cho đến những lá cờ nhỏ treo trong các tiệm ăn, cơ sở thương mại, nhà riêng Nhiều địa phương ở Mỹ đã chấp nhận lá cờ này là đại diện cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại địa phương.

Lá cờ vàng của cộng đồng người Việt làm nên điều khác biệt so với các cộng đồng thiểu số khác, vì ta thường ít khi thấy cờ của các cộng đồng này trong các sự kiện có tính công cộng, so với người Việt với rất nhiều cờ vàng.

Bốn năm cầm quyền của Donald Trump có lẽ ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến số phận lá cờ này. Nó đã trở thành một biểu tượng hầu như riêng biệt của những người Việt Nam ủng hộ ông Trump.

Tại các cuộc biểu tình ủng hộ tổng thống Biden, trước ngày bầu cử 3/11/2020, hay sau đó vào dịp ông đăng quang tuyên thệ tổng thống, cũng có lá cờ vàng, nhưng ít hơn rất nhiều, thường là kèm trong các biểu ngữ.

Quan sát các buổi lễ chống cộng sản, các cuộc biểu tình ủng hộ Trump, khi lá cờ vàng xuất hiện nhiều, thì những người tham gia, đa số là những người lớn tuổi, thường đã về hưu.

Các cuộc biểu tình ủng hộ ông Biden của người Việt, có nhiều người trẻ tuổi hơn, cũng như trong các cuộc biểu tình chống kỳ thị chủng tộc, những người Mỹ gốc Việt, đa số là thế hệ 1,5 hoặc thế hệ thứ 2, sinh ra và lớn lên ở Mỹ.

Trong một bài phóng sự của kênh NBC về sự tham gia của cộng đồng gốc Á Châu ở Georgia trong cuộc bầu cử vừa qua, một nhà hoạt động dân sự người Việt nói rằng, những nơi người Việt ủng hộ cựu tổng thống Trump, người ta nghe thấy người nói tiếng Việt rất trôi chảy và tiếng Anh rất tệ. Tại các cuộc biểu tình ủng hộ ông Biden của người Việt, lại là điều ngược lại.

Như vậy, phải chăng lá cờ vàng của Việt Nam Cộng hòa ngày xưa đang mất chỗ đứng trong cộng đồng người Việt tại Mỹ, từ đây trở đi ? Thế hệ trẻ tuổi sinh ra và lớn lên ở Mỹ, và thế hệ di dân mới sẽ không còn xem lá cờ đó là đại diện cho mình nữa, một khi họ tham gia vào dòng chính của xã hội Mỹ ?

Hoặc có thể đi đến một nhận định khác, là những người hay biểu tình chống cộng sản trong nước, ủng hộ tổng thống Trump tại Mỹ, không cảm thấy họ cần biểu tình để phản đối sự phân biệt chủng tộc chống người Châu Á, tức là phản đối những người chống lại chính họ ?

Một trong những nạn nhân người Việt trong làn sóng kỳ thị chủng tộc vừa qua lại là một người lớn tuổi, cụ Ngọc Phạm ở San Francisco, là người bị chế độ cộng sản bỏ tù cải tạo đến 17 năm, theo thông tin từ trang Meaww.

asian0

Sau bốn năm cầm quyền của Donald Trump, lá cờ vàng có lẽ đã trở thành một biểu tượng hầu như riêng biệt của những người Việt Nam ủng hộ ông Trump.

Sau vụ bạo loạn ngày 6/1, hình ảnh lá cờ vàng xuất hiện ở điện Capitol gây sửng sốt cho truyền thông dòng chính của Mỹ, và có nhiều bài viết liên quan đến lá cờ đó, vì nó thoát ra khỏi khuôn khổ cộng đồng để đi đến 1 sự kiện mang tầm vóc quốc gia và thế giới.

Giáo sư Tuấn Hoàng, là một giáo sư gốc Việt, dạy tại đại học Pepperdine, có một bài phân tích về chuyện này, trong đó ông có nói tới việc lá cờ được nhiều người Việt thuộc các thế hệ trẻ xem là di sản, căn cước của họ.

Thế tại sao nó lại không xuất hiện trong các cuộc biểu tình phản đối phân biệt chủng tộc chống người Châu Á vừa qua ?

Nếu như trong các cuộc biểu tình chống phân biệt chủng tộc của người da đen bùng nổ vào tháng 6/2020 không thấy lá cờ đó, là một điều hoàn toàn dễ hiểu, vì sự việc khá xa với cộng đồng người Việt, nhưng các cuộc biểu tình chống phân biệt chủng tộc của người Châu Á, lại là sự việc có liên quan trực tiếp đến người Việt.

Nếu như nhận xét của ông Tuan Hoang là đúng, thì trách nhiệm không vinh danh lá cờ đó thuộc về những người Việt trẻ tuổi tham gia các cuộc biểu tình chống phân biệt chủng tộc, họ đã để cho lá cờ đó bị nhóm lớn tuổi, ủng hộ Trump, ủng hộ những cuộc tấn công vào nền dân chủ của ông ta, giành lấy như của riêng.

Nhưng như vậy có phải là họ không có một nhu cầu mang lá cờ đó vào dòng chính của chính trị xã hội Mỹ ?

Những người Mỹ gốc Việt nói chung và người Mỹ gốc Việt trẻ tuổi nói riêng, nên suy nghĩ về vấn đề này.

Sau cuộc bạo loạn ngày 6/1, nhà văn người Mỹ gốc Việt, Nguyễn Thanh Việt có bài viết trên báo Washington Post, nói rằng lá cờ vàng, cũng như lá cờ Confederate của miền Nam nước Mỹ trước kia, là đại diện cho những lý tưởng đã mất (the lost cause). Nếu ông nói đúng thì quả là điều đáng buồn.

Jackhammer Nguyễn

Nguồn : Tiếng Dân, 21/03/2021

Published in Diễn đàn

Truyền thông Việt ngữ Quận Cam trong cơn bão tin giả

Thanh Phương, RFI, 22/02/2021

Có thể nói cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ, đặc biệt là tại Quận Cam (Orange County), bang California, giống như là một nước Việt Nam thu nhỏ. Những người sống ở những khu vực như Little Saigon không cần biết tiếng Anh mà họ vẫn có thể biết tin tức thời sự cộng đồng, Hoa Kỳ và quốc tế qua vô số các đài phát thanh, truyền hình phát 24 giờ/24, và qua một số báo giấy vẫn còn tồn tại.

quancam1

Nhà báo Hoàng Trọng Thụy trong một chương trình của đài Little Saigon, Quận Cam, California, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 04/02/2021.  © RFI

Riêng về truyền hình, cách đây gần 20 năm có hai đài truyền hình là Little Saigon TV và Saigon TV và sau này có thêm đài SBTN, nhưng từ 5, 6 năm trở lại đây có hơn 30 đài tại Quận Cam. Các đài đều phát free to air, tức là không cần đăng ký thuê bao, hoặc phát qua hệ thống vệ tinh để phủ sóng trên toàn nước Mỹ và cả Canada, hoặc phát qua các ứng dụng và phát trên mạng.

Nhưng trong thời gian gần đây, nhất là trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020, truyền thông Việt ngữ tại Hoa Kỳ đã phải đối phó với cơn bão tin giả tràn ngập các mạng xã hội, nhất là qua các Youtuber tự nhận là truyền thông, gây nhiễu thông tin và gây thêm chia rẽ trong cộng đồng người Việt.

Hoàng Trọng Thụy, nhà báo kỳ cựu của Little Saigon TV, đài truyền hình đầu tiên của người Việt tại Quận Cam, hoạt động từ hơn 20 năm nay, cho biết, các phương tiện truyền thông tại đây cũng đã bị cuốn vào sự phân hóa trong cộng đồng người Việt về bầu cử tổng thống :

"Cuộc bầu cử này là vô tiền khoáng hậu. Chưa bao giờ trong lịch sử nước Mỹ có một vị tổng thống tạo nên những vụ tranh cãi, ủng hộ thì cũng mạnh mẽ, mà chống cũng mạnh mẽ. Thêm một điểm nữa là chưa bao giờ hệ thống Facebook, Youtube, Instagram của nước Mỹ làm việc mạnh như vậy. Cho nên, người ta có đủ các phương tiện để lên đồn thổi với nhau các tin tức, rồi mắng chửi nhau.

Cơ quan truyền thông cũng bị kéo theo làn sóng phân hóa giữa người ủng hộ và người chống ông Trump. Nhiệm vụ của truyền thông là làm sao đưa những tin tức trung thực nhất, nhưng những người ủng hộ ông Trump thì lại không muốn nghe những tin này ! Hễ đụng đến ông Trump là họ chửi rủa. Mặc dù cơ quan truyền thông chúng tôi phải làm việc nhiều hơn để cung cấp những tin tức về ông Trump, nhất là trong cuộc bầu cử vừa qua. Nhưng "làm dâu trăm họ", chúng tôi phải chịu những lời răn đe, đủ hết mọi chuyện.

Khi truyền thông Việt Ngữ nói về những chỉ trích phe ông Trump không tin vào kết quả bầu cử, đồn thổi về hệ thống bầu cử "gian lận", thì những người ủng hộ ông Trump lại lên trên mạng như Facebook để chỉ trích những ai không loan những tin đó. Họ vẫn loan tải những tin không đúng sự thật. Trách nhiệm của cơ quan truyền thông là phải gởi đi cả hai luồng tin đó, thế nhưng những người ủng hộ tổng thống Trump thì vẫn không muốn nghe những tin tức sự thật đó, và vẫn nghĩ rằng ông Trump sẽ ở lại làm tổng thống thêm một nhiệm kỳ nữa".

quancam2

Nhạc sĩ Trúc Hồ tại trụ sở đài truyền hình SBTN, Quận Cam, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 08/02/2021.  © RFI

Về phần nhạc sĩ Trúc Hồ, giám đốc đài truyền hình SBTN, ông cũng ghi nhận những khó khăn mà làn sóng tin giả gây ra cho những cơ truyền thông Việt Ngữ nào chỉ đưa những thông tin sự thật :

"Trúc Hồ đã cố gắng giữ vai trò của một người làm truyền thông là chỉ đưa những dữ kiện sự thật. Thời gian qua khó khăn vô cùng. Khán giả của SBTN trong vòng 4 năm qua phần lớn là những người Việt Nam Cộng Hòa, rất yêu nước Việt Nam Cộng Hòa, ủng hộ đảng Cộng Hòa và những gì tổng thống Trump nói thì những người lớn tuổi tin. Nhưng là người làm truyền thông, Trúc Hồ và ban giám đốc đài SBTN vẫn theo lập trường là đưa tin tức đúng đắn, chứ không thể chuyện không có mà nói thành có. Cho nên chúng tôi đã bị ảnh hưởng rất nhiều.

Rất nhiều khán giả của SBTN trong 4 năm qua mỗi ngày email cho Trúc Hồ. Những người đã từng đồng hành với Trúc Hồ trong các công tác thiện nguyện, tham gia Đại nhạc hội "Cám ơn anh", cũng như đấu tranh cho những nhà dân chủ bị cầm tù ở Việt Nam thì lần lần đều chia tay với SBTN, không có ngày nào Trúc Hồ không nhận được những lời chia tay, đôi khi là lời trách móc, hoặc những lời hơi nặng với mình. Nhưng Trúc Hồ thông cảm hết, vì những người lớn đa số là những người yêu nước, không thích Cộng Sản, muốn chống Cộng, cho nên nghĩ rằng ông Trump sẽ giúp đánh Cộng Sản Trung Quốc và Việt Nam cho chúng ta. Các mạng xã hội đã làm cho người lớn tuổi thiếu những thông tin từ những cơ quan truyền thông uy tín".

quancam3

Ông Khôi Nguyên, tổng thư ký tòa soạn báo Người Việt, Quận Cam, Califorina, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 06/02/2021.  © RFI

Nhật báo Người Việt, tờ báo duy nhất ở Quận Cam vẫn còn phát hành 7 ngày trên 7, cũng không thoát khỏi vòng xoáy của tin giả trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vừa qua. Nhưng theo nhận xét của ông Khôi Nguyên, tổng thư ký tòa soạn, sự căng thẳng giữa phe ủng hộ và phe chống Donald Trump đã dịu bớt kể từ khi tổng thống Dân chủ Joe Biden lên cầm quyền :

"Nước Mỹ đã bị chia rẽ trước đó, nhưng thể hiện rõ nhất là trong cuộc bầu cử. Hai bên, một bên ủng hộ Donald Trump, một bên ủng hộ Joe Biden. Báo Người Việt chúng tôi đưa tin là ở giữa hai bên, ở cái lằn ranh đó, nhưng đôi khi cũng bị những người ủng hộ tổng thống Donald Trump nói báo Người Việt chống Trump, ủng hộ Dân chủ, hoặc là ngược lại. Nhưng quan điểm của chúng tôi là đưa thông tin trung thực, chứ không đứng về một phe nào cả.

Theo quan sát của một tờ báo cộng đồng, số người "ấm ức" vẫn còn, nhưng nó cũng phai nhạt dần. Theo tôi nghĩ, cái sự phai nhạt dần này có liên hệ trực tiếp đến việc chính phủ của tổng thống Joe Biden thực hiện các chính sách ra sao trong 100 ngày đầu tiên của nhiệm kỳ.

Thứ hai là cho đến thời điểm này, dịch bệnh tại vùng Nam California bắt đầu thuyên giảm khi có vac-xin và khi chính phủ mới lên cầm quyền thì cũng bớt những hành động như biểu tình, tụ tập. Cho đến hôm nay, đã có những dấu hiệu tích cực đó là số người bị nhiễm đã giảm, trong cộng đồng Việt Nam, khá nhiều người trên 65 tuổi đã được chích, tạo được sự tự tin cho người dân, ảnh hưởng trực tiếp đến tâm tư và tình cảm của các cử tri. Họ cũng đã nhận thấy là vì mục đích chung của một nước Mỹ đoàn kết, những người mà chúng tôi hay gọi là "fan cứng" của tổng thống Trump một phần nào đó cũng nguôi ngoai. Phía chống tổng thống Trump nay cũng đã nhìn thấy thành quả của mình. Cho nên giữa hai bên bây giờ không có căng thẳng nữa".

Tuy vậy, ngay cả sau khi ông Biden đã nhậm chức ngày 20/01, tin giả về Donald Trump không chấm dứt, thậm chí gần đây còn có tin là ông Trump sẽ trở lại Nhà Trắng ngày 04/03 ! Để tiếp tục "giải độc" cho khán giả người Việt về những tin giả này, nhạc sĩ Trúc Hồ cho biết đài đã lập hẳn một chương trình riêng :

" Cộng đồng chúng ta chia rẽ nặng đến mức trong gia đình có nhiều người khác ý kiến nhau và đôi khi bạn bè không muốn gặp mặt nhau. Trúc Hồ có rất nhiều người bạn ủng hộ Trump, những người em ca sĩ của Trúc Hồ phần đông ủng hộ Trump. Việc ủng hộ một tổng thống hay đảng nào là quyền tự do căn bản của mỗi người mà chúng ta phải tôn trọng. Cho nên, Trúc Hồ không có vấn đề với những người ủng hộ Trump, mà là có vấn đề với tin giả.

Tin giả nguy hiểm vô cùng, nó giống như là thuốc độc đối với những người không có cách để tìm những nguồn thông tin từ những cơ quan truyền thông uy tín. Họ dễ bị nhiễm độc của những người làm tin chỉ để kiếm view trên Youtube hoặc Facebook. Hơn bao giờ hết cộng đồng chúng ta cần phải hàn gắn, đối diện với sự thật, cho nên ngay sau ngày bầu cử xong, Trúc Hồ đã kêu gọi một số anh em thế hệ trẻ, có khả năng tiếng Anh và tiếng Việt thực hiện một chương trình "Đối diện với sự thật". Là những người quen dùng Instagram, Facebook, Google, các em biết tin nào là tin giả và các em phải đi tìm sự thật, mang tin thật đến để "giải độc" cho khán giả".

Bên cạnh việc gây nhiễu thông tin, sự xuất hiện của những kênh Youtube chỉ có một hoặc hai người tự điều hành còn gây khó khăn cho một số đài truyền hình lớn ở Quận Cam, theo lời ông Michael Nam Nguyễn, chủ nhân Saigon TV, một trong những kênh truyền hình lâu đời của người Việt tại Mỹ :

"Để mang đến những tin tức, những chương trình đâu ra đó cho khán thính giả mỗi ngày, chúng tôi phải tốn rất nhiều chi phí. Riêng phần tin tức thôi, chúng tôi phải mua tin của Reuters, mướn xướng ngôn viên, mướn người make-up cho xướng ngôn viên, mướn người quay tin tức, rồi edit chương trình. Cho nên, riêng một chương trình tin tức hàng ngày của đài, chúng tôi đã phải bỏ ra rất nhiều tiền. 

Trong lúc đó, trên những kênh Youtube hay Facebook, họ chỉ có một người và chỉ lấy tin tức từ bất cứ chỗ nào, rồi họ tự làm. Và như vậy họ đã gây rất nhiều khó khăn cho những đài lớn ở đây".

Ngoài sự cạnh tranh đó, các cơ quan truyền thông của người Việt tại Quận Cam nay còn bị tác động của dịch Covid đe dọa đến hoạt động của họ, nhất là doanh thu nhờ quảng cáo đã sụt giảm rất nhiều do các doanh nghiệp gặp khó khăn.

Thanh Phương

Nguồn : RFI, 22/02/2021

*********************

Blogger Điếu Cày : Tin giả gây phân hóa phong trào dân chủ Việt Nam

Thanh Phương, RFI, 16/02/2021

Nhà tranh đấu nhân quyền blogger Nguyễn Văn Hải, biệt danh "Điếu Cày" đã sống lưu vong tại Hoa Kỳ từ hơn 6 năm. Từ đó đến nay, anh vẫn tham gia quản trị trang mạng của Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do. Ngoài ra, anh còn tham gia vào một chương trình của đài truyền hình SBTN tại Quận Cam (Orange County). Nhân dịp đến thăm đài SBTN trong chuyến đi Quận Cam đầu tháng 2/2021 vừa qua, đặc phái viên Thanh Phương đã có dịp phỏng vấn blogger Điếu Cày.

quancam3

Blogger Điếu cày (giữa) biểu tình tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2007, phản đối Trung Quốc đòi hỏi chủ quyền trên Trường Sa và Hoàng Sa.  © Ảnh tư liệu : Tổ chức Phóng viên Không biên giới

Trong bài phỏng vấn với RFI Việt ngữ, anh Nguyễn Văn Hải đã nêu lên những khó khăn của việc đấu tranh trên mạng hiện nay và nhất là sự phân hóa của phong trào dân chủ tại Việt Nam do tác động của những tin giả, đặc biệt tập trung trong thời gian tranh cử tổng thống Mỹ vừa qua. Sau đây mời quý vị theo dõi bài phỏng vấn.

RFI : Xin anh cho biết đôi nét về cuộc sống của anh hiện nay thế nào ?

Blogger Điếu Cày : Từ khi tôi sang đến nay, tôi vẫn tập trung theo dõi tình hình trong nước, và quản trị một số trang do Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do thành lập, và cùng với một số anh em trong nước quản trị một số diễn đàn. Mạng lưới truyền thông do chúng tôi lập ra cũng tạo được lượng truy cập khá lớn, và hoạt động trong nhiều năm. Mới đây trang group "Lều của Đầy Tớ", vào lúc cao điểm đã có hơn 74.000 thành viên, và có lúc còn khoảng 62.000, thì đã bị Facebook đóng. Hiện nay chúng tôi cũng vẫn chưa lấy lại được. Nhưng về tình hình đấu tranh trên mạng xã hội, cũng gặp nhiều khó khăn, vì sự quản lý của Facebook, cũng như tác động của chính quyền cộng sản Việt Nam đối với Facebook, nên cũng bị hạn chế nhiều.

RFI : Như vậy, chắc là anh có theo dõi về tình hình Việt Nam trong thời gian qua, nhất là thời gian trước Đại hội Đảng, với việc rất nhiều người đã bị bắt bớ, bị truy tố. Nhìn từ bên ngoài, theo anh, lý do gì dẫn đến sự bắt bớ như vậy, hay đó là một sự diễn tiến bình thường mỗi khi có Đại hội Đảng ?

PUBLICITÉ

Blogger Điếu Cày : Trước khi diễn ra Đại hội Đảng, họ đều tìm cách ngăn chặn những tiếng nói tự do, mà điển hình là những vụ bắt bớ. Nhưng trong những năm vừa qua, đặc biệt là trong nhiệm kỳ của Nguyễn Phú Trọng và Trần Đại Quang lên đến bây giờ, chính quyền cộng sản Việt Nam chuyển sang công an trị rõ ràng nhất, và sự đàn áp là khốc liệt nhất. Những kỳ Đại hội Đảng người ta thấy là nhiều người có tiếng nói trên các diễn đàn tự do đã bị khống chế, bị bắt bớ. Nhưng đặc biệt là trong năm nay, đàn áp là khốc liệt hơn. Các nhà báo bị đàn áp với những bản án rất nặng, như vừa rồi, Hội Nhà Báo Độc Lập với ba thành viên, là anh Phạm Chí Dũng, anh Nguyễn Tường Thụy và anh Lê Hữu Minh Tuấn. Tổng cộng là 37 năm tù cho ba người. Rồi một số nhóm như nhóm Hiến Pháp, và một số nhóm nữa cũng bị truy tố, với những bản án cao. Cho nên phong trào gặp rất nhiều khó khăn.

RFI : Những vụ bắt bớ như thế ảnh hưởng thế nào đến hoạt động của tờ báo của Hội Nhà Báo Độc Lập ?

Blogger Điếu Cày : Trang của Hội Nhà Báo Độc Lập được quản trị từ bên ngoài, một số tiếng nói chủ lực bị bắt, nhưng trang của Hội Nhà Báo Độc Lập vẫn tiếp tục hoạt động.

RFI : Vũ khí chính của những người đấu tranh dân chủ là các trang mạng xã hội, như anh có nói lúc đầu, nhiều trang mạng, nhiều bài viết bị Facebook chặn, có phải là họ chặn theo lệnh của chính quyền Việt Nam ?

Blogger Điếu Cày : Chính quyền Việt Nam sử dụng nhiều công cụ, không những chỉ gây sức ép với Facebook về việc đặt máy chủ ở Việt Nam, họ còn yêu cầu Facebook phải tuân thủ pháp luật Việt Nam, và thậm chí Facebook cũng nói là họ tuân thủ pháp luật địa phương, trong một số vấn đề. Đó là cái khó khăn cho những người đấu tranh dân chủ. Gần đây nhất là chính quyền cộng sản còn sử dụng một biện pháp kỹ thuật nữa. Khi máy chủ Facebook thuê băng thông để chuyển tải thông tin vào trong nước, băng thông đã bị bóp để gây sức ép với Facebook, khiến Facebook phải đối phó, phải đặt máy mới bên Đài Loan.

RFI : Đấy là chưa kể trên thế giới nói chung, và đối với các mạngxã hội của Việt Nam nói riêng, có rất nhiều tin giả. Đã có rất nhiều trang youtube, trang Facebook về tình hình chính trị Mỹ, và tình hình bầu cử Mỹ, với hai ứng viên Cộng Hòa, ông Donald Trump, và Dân Chủ, ông Joe Biden. Những tin giả có gây tác động nhiều đến các trang mạng của các nhà đấu tranh dân chủ hay không ?

Blogger Điếu Cày: Nó gây tác động rất là nhiều, mà gây tác động rất nặng nề. Tại vì nó làm phân hóa phong trào. Kể cả xã hội Việt Nam và xã hội Mỹ. Cộng đồng ở Mỹ cũng bị phân hóa, xã hội Mỹ cũng bị phân hóa, bởi những nguồn tin giả, những nguồn tin độc hại như vậy. Chúng tôi ở đây, có tham gia với SBTN làm chương trình "Đối diện với Sự thật". Mỗi một kỳ của chương trình, đều đưa lên chi tiết về vấn đề, cách lan truyền tin giả trong cộng đồng, tác hại của tin giả đối với cộng đồng như thế nào. Một cái nữa là, cũng thông qua những trang của anh em ở hải ngoại, anh em trẻ họ thành lập ra trang "Người thông dịch", để dịch các bản tin của các tờ báo lớn trên thế giới, chuyển tải các thông tin đến cộng đồng. Nó như là thông tin dòng chính, để đối phó với tin giả.

Còn cách thức của chính quyền Việt Nam, chính quyền Nga, Trung Quốc, Iran, là họ xâm nhập vào trong mạng lưới tin giả này, họ khuếch đại tin giả đó, chủ yếu để làm lũng đoạn xã hội Mỹ, phân hóa xã hội Mỹ, trong đó có mục tiêu phân hóa các cộng đồng sắc tộc. Mà người Việt Nam là một trong những cộng đồng bị phân hóa nhiều nhất bởi tin giả.

RFI : Tôi thấy đặc biệt là có sự tham gia rất nhiều của một tờ báo tiếng Việt gọi là Đại Kỷ Nguyên. Tờ báo này xuất phát từ đâu, do ai chủ trương, tại sao họ lại tuyên truyền những tin giả như vậy ?

Blogger Điếu Cày : Trên báo New York Times, có bài điều tra liên quan đến mạng lưới của Epoch Times, trong đó có tức Đại Kỷ Nguyên, Trí Thức Việt Nam, Tân Đường Nhân, đều là mạng lưới tin giả của Epoch Times cả. Câu hỏi đặt ra ở đây là nguồn lực ở đâu mà Pháp Luân Công có thể làm được việc như thế ? Kể cả việc mua quảng cáo hàng triệu đô trên Facebook.

Chúng ta thấy rằng, thứ nhất là trong cuộc điều tra của New York Times cũng đặt câu hỏi nguồn lực ở đâu ra, và Pháp Luân Công với Epoch Times có liên hệ với nhau thế nào. Những người đấu tranh trên mạng nhiều năm, có kỹ năng, đều hiểu rằng, khi Epoch Times hoạt động ở Mỹ, nó cần hai cái mũ. Cái mũ thứ nhất là cái mũ chống Cộng, nó núp vào Đại Kỷ Nguyên, hoặc nó mượn danh Đại Kỷ Nguyên. Thứ hai là nó phải mượn một cái mũ khác, với chiêu bài ủng hộ tổng thống Donald Trump. Nhưng tuyến bài vở chủ yếu của nó là tấn công vào các đảng đối lập. Trong rất nhiều kỳ bầu cử, các ứng cử viên đối lập Cộng Hòa hay Dân Chủ, việc ủng hộ bên này hay bên kia là chuyện bình thường, và sau bầu cử xã hội vẫn trở lại bình thường, với sự cầm quyền của hai đảng. Thế nhưng trong đợt này, do tác động của tin giả, kể cả bầu cử đã qua rồi, tin giả vẫn lan truyền, và gây ra sự xáo lộn xã hội Mỹ, gây phân hóa xã hội Mỹ rất nhiều. 

Như vậy, mục tiêu của tin giả là để cho người dân, thứ nhất là mất niềm tin vào hệ thống báo chí Hoa Kỳ, và thứ hai là mất niềm tin vào chính phủ Hoa Kỳ, mất niềm tin vào nền dân chủ, và phân hóa xã hội Mỹ. Tất cả những mục tiêu đó, khi họ đạt được, thì ai được lợi ? Chỉ có các chính quyền cộng sản Trung Quốc, Nga và Việt Nam được hưởng lợi trong vấn đề đó. Câu hỏi đặt ra là, mạng lưới Epoch Times sử dụng những thủ thuật gì ?

Trong điều tra của New York Times cũng chỉ ra, như sử dụng công nghệ IA, để vượt qua giai đoạn xác định danh tính, để lập ra hàng ngàn trang Facebook giả, sử dụng các trang đó phát tán tin giả, đồng thời sử dụng kỹ thuật "click farm" để tạo ra nhiều lượng view, nhiều lượt coi. Nhưng thực ra số lượng người coi đó là giả. Họ dùng những trang đó để người xem kích ngược vào website của trang mẹ. Chính vì thế, Đại Kỷ Nguyên trở thành một trang có lượng người truy cập lớn nhất ở Việt Nam, mà đây lại là truy cập vào một cái trang của người Tàu. Tôi thấy đây là một khuyết tật trên truyền thông, mà chúng ta cần phải để ý.

RFI : Anh đã nói là tin giả tác động rất nặng nề đến các nhà đấu tranh dân chủ, cũng như các mạng xã hội, trang thông tin của những người đấu tranh dân chủ. Cụ thể điều này làm phân hóa như thế nào ?

Blogger Điếu Cày : Việc các ứng cử viên tổng thống được người này, được người kia ủng hộ là chuyện rất bình thường trong xã hội, nhưng vấn đề là mạng truyền thông tin giả, nó dẫn dắt người ủng hộ đi theo hướng nào, và cái xu hướng dẫn dắt như thế nào mới là cái nguy hiểm. Nguy hiểm là vì, núp dưới chiêu bài ủng hộ tổng thống Donald Trump, nhưng cái đích ngắm là làm mất niềm tin vào xã hội Mỹ, vào nền dân chủ Mỹ, và một số anh em đấu tranh dân chủ ở trong nước, một số blogger nổi tiếng đã chia sẻ những tin giả từ Epoch Times, Đại Kỷ Nguyên và Tân Đường Nhân, cùng với những "thuyết âm mưu" rất vô lý. Đồng thời với việc làm lan truyền những tin giả như vậy, một số anh em quay sang tấn công những người đưa tin thật. Bởi vì, để lan truyền tin giả, phải tấn công người đưa tin thật. Điều này là đương nhiên thôi.

Nhưng nếu Đại Kỷ Nguyên, hay các nick ảo, các nick của dư luận viên của chính quyền cộng sản họ làm việc đó, thì là một chuyện. Nhưng nick của những người đấu tranh dân chủ mà làm chuyện đó, thì là tiếp tay cho nó. Gây thiệt hại rất lớn cho phong trào, làm phân hóa phong trào, và từ đó làm yếu phong trào đi. Đấy là điều nguy hiểm.

RFI : Sau những đợt bắt bớ, truy tố như vậy, người hoạt động dân chủ ở nước ngoài có thể giúp thêm cho phong trào trong nước hay không ?

Blogger Điếu Cày : Trong môi trường Internet tự do, anh vẫn có thể đóng góp được, miễn là anh có còn quan tâm đến phong trào hay không. Về việc đóng góp, chúng tôi vẫn liên lạc với gia đình của các tù nhân lương tâm, những anh em bị bắt. Chúng tôi không bỏ qua vấn đề đó, mà thường truyền tải thông tin đến các vị dân biểu Hoa Kỳ.

Ví dụ như khi vụ Đồng Tâm xảy ra, tôi cùng với những anh em trong nước, cũng như anh Nguyễn ở Houston, có tham gia vào nhóm Hành động vì Đồng Tâm. Ở trong nước, anh em làm những báo cáo về Đồng Tâm, thông qua nguồn tin của bà con Đồng Tâm đưa ra cho gia đình chị Cấn Thị Thêu và Phạm Đoan Trang ở trong nước. Chúng tôi ở ngoài này chuyển tải các thông tin như vậy đến các vị dân biểu, cũng như việc đàn áp, bắt bớ anh em. Mình chuyển thông tin đến các tổ chức quốc tế, bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, để vận động cho anh em.

RFI : Hiện nay, nước Mỹ có một tổng thống mới, tổng thống đảng Dân Chủ Joe Biden. Chính quyền mới có thể giúp thúc đẩy phong trào dân chủ ở Việt Nam hay không, giúp thúc đẩy việc tôn trọng nhân quyền ở Việt Nam hay không ?

Blogger Điếu Cày : Tôi nghĩ đây là một tin mừng cho những người đấu tranh dân chủ ở Việt Nam. Bởi trước đây, trong thời kỳ chính quyền Dân Chủ thời ông Obama cầm quyền, rất nhiều người Việt Nam đã được thoát khỏi nhà tù. Vì những cam kết của chính quyền Mỹ và chính quyền Việt Nam đều có đặt điều kiện nhân quyền trong đó. Và nhờ đó, nhiều anh em được thoát khỏi nhà tù cộng sản. Chính quyền của ông Obama cũng rất quan tâm đến vấn đề dân chủ ở Việt Nam. Điều thứ hai là, trong chính quyền mới sắp tới này, bên bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, trước có người là thứ trưởng, bây giờ làm bộ trưởng. Và một số bạn bè tôi trong bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cũng đã trở lại làm việc. Họ là những người rất am hiểu về tình hình Việt Nam, và khi họ quay trở về, thì những vấn đề Việt Nam không phải là mới với họ. Và đó là điều thuận lợi, chúng ta có thể đề đạt các vấn đề liên quan đến dân chủ, nhân quyền với họ. Họ chính là những người hiểu sâu những vấn đề đó trong nhiệm kỳ 8 năm của tổng thống Obama trước đây. Đây là một tin mừng.

Hy vọng vấn đề dân chủ sẽ được quan tâm hơn nhiều. Như chúng ta thấy, tổng thống Joe Biden đã lên tiếng ngay sau cuộc đảo chính ở Miến Điện, hay về những vấn đề ở Hồng Kông, Tân Cương ở Trung Quốc. Chúng ta thấy là đang có chiều hướng thuận lợi.

RFI Xin cảm ơn Blogger Điếu Cày.

Thanh Phương

Nguồn : RFI, 16/02/2021

Published in Diễn đàn

Người Việt tại Mỹ cũng bị chia rẽ vì bầu cử tổng thống

Thanh Phương, RFI, 31/10/2020

Theo thẩm định, hiện nay tổng số người Việt sống ở nước ngoài là khoảng 4,5 triệu, trong đó cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ là chiếm số đông nhất, với khoảng 1,3 triệu người. Cho tới nay, cử tri Mỹ gốc Việt nói chung vẫn có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa hơn đảng Dân chủ.

congdong1

Người dân tại Sandiego, bang Califorrnia, Hoa Kỳ, xem tranh luận truyền hình giữa hai ứng cử viên Trump và Biden ngày 22/10/2020.  Reuters – Mike Blake

Cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm nay cũng không ra ngoài thông lệ đó. Thế nhưng, giống như xã hội Mỹ nói chung, cộng đồng người Việt cũng bị chia rẽ nặng nề giữa một bên là những người ủng hộ Trump, chiếm đa số và bên kia là những người theo ứng cử viên Dân chủ Joe Biden.

Một cuộc thăm dò do các tổ chức APIAVote, AAPI Data and Asian Americans Advancing Justice thực hiện, kết quả được công bố vào tháng 9, cho thấy là trong số những người Mỹ gốc Á, người Mỹ gốc Việt có vẻ ủng hộ Trump nhiều hơn cả. Cụ thể là có đến 48% cử tri Mỹ gốc Việt cho biết sẽ bỏ phiếu cho tổng thống Trump, và chỉ có 36% ủng hộ ứng cử viên Dân chủ Joe Biden. Trong khi đó, những người Mỹ gốc Á khác (gốc Hoa, Ấn, Hàn, Nhật, Phi) thì lại ủng hộ ông Biden nhiều hơn (54% so với 30% ủng hộ ông Trump).

Kết quả một cuộc thăm dò tương tự do hai tổ chức APIAVote và AAPI Data thực hiện năm 2018 cũng cho thấy người Mỹ gốc Việt là cộng đồng gốc Á duy nhất khen ngợi thành tích về kinh tế của tổng thống Trump (64%).

Lý do ủng hộ Donald Trump

Đối với những người ủng hộ Trump, có hai lý do chính. Thứ nhất, vị tổng thống tỷ phú là lãnh đạo Hoa Kỳ chống Trung Quốc quyết liệt nhất. Thứ hai, dưới thời tổng thống Trump, nền kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh trở lại, cho đến khi xảy ra đại dịch Covid-19.

Ông Hà Ngọc Cư

Trả lời RFI Việt ngữ, ông Hà Ngọc Cư, giám đốc điều hành trung tâm CISS chuyên về di dân và tị nạn, Houston, Texas, trước hết nhắc lại xu hướng bỏ phiếu của cử tri gốc Việt tại Mỹ trong những năm qua :

Kể từ năm 1980 cho đến năm 2000, số người Việt Nam theo đảng Cộng hòa đông hơn bên phía ủng hộ Dân chủ, nhưng kể từ năm 2010 cho đến bây giờ, thì phía người Việt nghiêng về đảng Dân chủ thì cao hơn bên phía ủng hộ Cộng hòa một chút.

Lý do là vì 60% người Việt có bằng cử nhân và những người học đại học Mỹ, hội nhập với xã hội Mỹ, thì thường nghiêng về phía đảng Dân chủ. Còn những người ủng hộ đảng Cộng hòa và riêng về những người ủng hộ Trump thì nghĩ rằng đảng Cộng hòa chống cộng mạnh hơn đảng Dân chủ. Cũng có những người nghĩ rằng đảng Dân chủ có khuynh hướng xã hội chủ nghĩa và không chống cộng như đảng Cộng hòa.

Thứ hai là có những người chống chuyện phá thai, cho nên họ nghiêng về phía đảng Cộng hòa. Rồi có những người nghiêng về phía Cộng hòa là vì họ muốn bảo vệ truyền thống văn hóa Việt Nam, chống hôn nhân giữa những người đồng tính, chuyển giới, cho đó là phản văn hóa.

Thứ ba là vấn đề những người Mỹ gốc Phi Châu xuống đường, phong trào Black Lives Matter. Họ cho là người da đen "quậy" xã hội Mỹ và cái đó là do đảng Dân chủ tạo ra. Cho nên, họ chống đảng Dân chủ. Họ sinh ra ở nước Mỹ, chỉ có nước Mỹ là tổ quốc của họ, cho nên họ nhìn tương lai của nước Mỹ là tương lai của họ. Họ quan tâm về vấn đề học phí đại học, y tế, biến đổi khí hậu, môi trường. Họ có cái nhìn thoáng hơn về văn hóa.

Ngay cả con cháu chúng tôi, sinh ra ở đây, chúng nó không phân biệt da trắng, da đen, da màu. Giới trẻ đó có khuynh hướng chống bất công về kinh tế, bất công về pháp luật. Những người ủng hộ ông Biden còn đặt vấn đề về nhân cách lãnh đạo. Lãnh đạo nào trung thực hơn, nhân đạo hơn thì họ nghiêng về phía đó.

Phe ủng hộ ông Trump thì rất hăng hái xuống đường, trong khi phe theo Biden thì có vẻ thầm lặng hơn, cũng biểu lộ sự ủng hộ nhưng một cách kín đáo hơn, không rầm rộ như phe ông Trump".

ÔngVõ Đăng Khoa

Cũng là một cư dân gốc Việt sống tại bang Texas, luật gia Võ Đăng Khoa giải thích lý do vì sao ông sẽ bầu cho tổng thống Cộng hòa Donald Trump :

Tôi sống tại Houston, Texas, mà Texas là thành trì của đảng Cộng hòa. Lý do mà tôi chọn bầu cho ông Trump không phải là vì tôi là người của đảng Cộng hòa, mà thật sự tôi là người theo đảng Dân chủ. Tôi không đồng ý với ông Trump về một số chính sách, như chính sách về di dân, về xây tường rào ở phía nam nước Mỹ. Mặc dù vậy, những chính sách khác lại đúng hơn, cho nên tôi sẽ chọn bầu cho ông Trump.

Thứ nhất, trong khi bên đảng Dân chủ không hề dám đụng đến nguyên nhân của Covid-19, thì ông Trump đã thẳng thẳng vạch mặt vai trò của Trung Quốc trong việc phát tán virus corona. Đảng Dân chủ chỉ chĩa mũi dùi vào phía ông Trump. Thật sự đó là sai lầm lớn của đảng Dân chủ. Thứ nhất, nước Mỹ theo thể chế liên bang, có những quyền hạn của tiểu bang mà liên bang không được đụng tới, ví dụ như những vấn đề về đời sống thường nhật của người dân. Mỗi tiểu bang được quyền quyết định đeo khẩu trang hay không đeo, được ra đường hay không được ra đường, được tụ tập hay không.

Thứ nhì, nếu như liên bang có quyền đó, thì Quốc hội phải làm ra luật, vì theo cơ chế của nước Mỹ, tổng thống chỉ là người thi hành, chứ không phải là người làm ra luật. Cho nên, không thể nói là ông Trump đã không làm gì hết để ngăn ngừa dịch Covid-19, vì Quốc hội không đưa luật lên để ông Trump ký phê chuẩn.

Lý do thứ hai : thái độ của ông Trump đối với Trung Quốc rất là thẳng thắn, rất quyết liệt. Là một người Việt Nam, tôi nghĩ điều đó rất là đúng, vì trong khi cả thế giới không ai dám đụng đến Trung Quốc thì chỉ có một mình tổng thống Trump vạch mặt Trung Quốc về các chiêu trò, về những chuyện không được trong sạch.

Lý do thứ ba là về vấn đề người da đen. Trong cái chết của George Floyd thì cảnh sát Minesota hoàn toàn có lỗi, nhưng không thể vì chuyện đó mà dấy lên một phong trào để mà phá đi những heritage (di sản), đi đập phá các bức tượng, ngay cả tượng của Abraham Lincoln, người đã khở xướng phong trào giải phóng nô lệ, hoặc đập phá tượng của tổng thống Washington, người cha của nước Mỹ.

Đó là những lý do tại sao tôi bầu cho tổng thống Trump, thật sự thì tôi bầu cho các chính sách của đảng Cộng hòa hơn là bầu cho tổng thống Trump".

Theo luật sư Võ Đăng Khoa, đa số người Việt ở Texas cũng sẽ bầu cho tổng thống Donald Trump :

Do việc tổng thống Trump chống Trung Quốc, cho nên người Việt ở Texas nói chung và ở Houston nói riêng ủng hộ ông rất nhiều. Tại vì, nói nôm na là nếu ủng hộ ông Trump chống Trung Quốc thì Việt Nam sẽ được ăn theo. Nhưng điều đó thì cũng không nói được, vì nước Mỹ chỉ làm những gì có lợi cho nước Mỹ. Họ có thể chống Trung Quốc, nhưng chưa chắc là Việt Nam có lợi.

Người Việt ở Houston và vùng phụ cận, thì sự ủng hộ của người Việt đối với tổng thống Trump sôi nổi hơn là sự ủng hộ ông Biden. Ví dụ như có những rally, những cuộc tụ tập, những đoàn xe ủng hộ có số người tham gia hơn hẳn số người ủng hộ phó tổng thống Biden.

Bà Lý Kim Khoa

Khác với Texas, California là bang mà từ nhiều năm qua vẫn có truyền thống bầu cho đảng Dân chủ. Nhưng quận Cam, Orange County, nơi tập trung cộng đồng người Việt, thì ủng hộ tổng thống Trump nhiều hơn. Tuy vậy, tại California, cũng có không ít người Việt chọn Joe Biden, trong đó có bà Lý Kim Khoa, hiện làm việc trong ngành bảo hiểm :

Thứ nhất, chủ trương của đảng Dân chủ là theo chủ nghĩa nhân bản, vì con người, chứ không phải là vì mục đích show off (phô trương) nước Mỹ hay bản thân mình. Joe Biden là người rất khiêm nhường, nói ít làm nhiều.

Thứ hai, Joe Biden hứa sẽ trở lại hiệp ước TPP (hiệp định tự do mậu dịch Đối tác xuyên Thái Bình Dương) để loại Trung Quốc ra khỏi hiệp ước thương mại thế giới, tức là đánh về kinh tế. Muốn đánh tàu về kinh tế thì phải có đồng minh. Joe Biden hứa sẽ nối lại các liên minh của Mỹ như WHO, Liên Hiệp Châu Âu.

Joe Biden hứa sẽ duy trì Obamacare (bảo hiểm y tế phổ quát) cho người dân Mỹ, giúp cho những người thuộc thành phần trung lưu có bảo hiểm. Tôi thấy những lời hứa của Joe Biden rất thực tế. Những điều mà Trump đã phá hoại, như hiệp ước TPP, làm cho Trung Quốc lớn mạnh, rồi lại làm cho Mỹ lệ thuộc Trung Quốc trong thời đại dịch, khiến không có đủ thiết bị y tế.

Chưa kể là từ thời tổng thống George W. Bush, mỗi năm ông ấy dành ra 7 tỷ đôla để đối phó với đại địch, vì theo ông, 100 năm đại dịch sẽ trở lại một lần, thành ra chúng ta phải chuẩn bị. Khi ông bàn giao cho Obama kế thừa chương trình này. Vào thời Obama, vẫn có dịch, 60 triệu người nhiễm, mà chỉ có 12 ngàn người chết.

Đến thời Donald Trump, ông Trump không quan tâm đến healthcare, không quan tâm đến chương trình này, vì vậy khi dịch tới trở tay không kịp, giấu thiết bị y tế rồi đổ thừa cho đảng Dân chủ. Tôi thấy điều này không có fair. Ông tổng thống Trump nói láo nhiều quá, làm sao mà chọn được !".

Chính sách kinh tế của Donald Trump

Bà Lý Kim Khoa

Theo cái nhìn của bà Lý Kim Khoa, chính sách kinh tế của tổng thống Trump cũng không có hiệu quả gì trong việc tạo công ăn việc làm cho người dân Mỹ :

Nếu nói về các lợi thế kinh tế, việc đem công ăn việc làm về Mỹ lầ một cái chuyện không hợp lý, do đó tới giờ này đâu có đem được công ăn việc là về nước Mỹ. Thứ nhất, giá nhân công ở nước Mỹ rất cao, đội giá thành lên. Sản phẩm cung ứng của Mỹ, nếu đem về đây rồi khi xuất cảng trở lại thì chi phí vận chuyển và các chi phí khác lại cao.

Trong khi nếu chúng ta sử dụng hiệp ước TPP của Obama hồi trước, ví dụ như người dân bên đó sản xuất một cái áo, một giờ họ có thể sản xuất 10 cái, trong khi công nhân bên Mỹ tay nghề không thạo thì sản xuất chừng một cái thôi. Công nhân Mỹ giỏi về điện tử hơn.

Trump nói như thế vì ông mà một người buôn bán, chứ không phải là một nhà kinh tế và một nhà chính trị. Thành ra ông ấy hứa rồi cố gắng thực hiện. Đâu phải chính trị nào đắc cử cũng giữ được lời hứa, tại vì còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Ông ấy hứa là hứa bừa, không có một chính sách nào hết. Nói đánh kinh tế Tàu, ai là người chịu ? Người dân Mỹ phải trả thuế, chứ ai chịu ? Giá thành đội lên cao mà không có lợi lộc gì cả.

Thế hệ trẻ trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt có quan điểm xã hội và chính trị khác với các thế hệ đàn anh

Thật ra, cũng như nhiều cộng đồng gốc nước ngoài khác ở Mỹ, thế hệ trẻ trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt có quan điểm xã hội và chính trị khác với những người lớn tuổi. Rất nhiều gia đình người Mỹ gốc Việt gặp tình trạng bố mẹ theo Trump, nhưng con cái chỉ thích Biden, hay nói chung là nghiêng về phía đảng Dân chủ.

Cho nên, nhiều khi trong gia đình rất khó nói chuyện với nhau về bầu cử tổng thống Mỹ, như nhận xét của ông Hà Ngọc Cư.

Ông Hà Ngọc Cư

Trong gia đình bạn bè tôi và ngay cả trong gia đình tôi, giới trẻ có suy nghĩ độc lập. Học ở đại học, nên tư duy của nó là tư duy của giới trẻ Mỹ, độc lập, cho nên bố mẹ nghĩ thế nào là chuyện của bố mẹ, còn nó nghĩ thế nào là chuyện của nó, bố mẹ không thể tác động lên tư duy của con cháu mình. Cho nên, trong nhiều gia đình, có khi bố mẹ ủng hộ ông Trump, con cái lại ủng hộ Biden. Trong nhiều gia đình, để giữ hòa khí, không ai dám nói chuyện chính trị".

Theo ông Hà Ngọc Cư thì sự khác biệt quan điểm này chính là do ảnh hưởng của các trường đại học ở Mỹ nói chung và ở Texas nói riêng :

"Đa số các giáo sư đại học có tinh thần dân chủ là tại vì họ cho rằng xã hội liberal là để bảo vệ quyền tham dự của mọi sắc tộc. Ví dụ như tại Houston, nhất là quận Harris County, 45% là người gốc Mỹ Latinh, thành thử tại Houston, đảng Dân chủ luôn luôn thắng, nhưng ở vùng ngoại ô, thì đảng Cộng hòa thắng. Cho nên, Texas vẫn được coi là tiểu bang "đỏ rực". Lần này, theo các cuộc thăm dò, ông Trump vẫn được nhiều phiếu hơn đảng Dân chủ".

ÔngVõ Đăng Khoa :

Luật sư Võ Đăng Khoa cũng đưa ra một giải thích tương tự về lý do tại sao giới trẻ trong các gia đình người Việt có xu hướng thiên tả hơn :

Tôi thấy giới trẻ trong các trường đại học có vẻ thiên tả hơn một chút. Giới khoa bảng bên Mỹ là giới rất là thiên tả, trong đó có các trường đại học nổi tiếng như Yale, Stanford, Berkeley hay University of Texas, là những trường mà sinh viên và giáo sư rất là thiên tả. Trong khi đó Houston thật sự là một thành phố Dân chủ trong một tiểu bang Cộng hòa, nhưng người Việt tại Houston ủng hộ đảng Cộng hòa. Có những cái khúc mắc như vậy.

Mặc dù là khoa bảng, nhưng thế hệ trước, thế hệ một hay một rưỡi trong cộng đồng người Việt ở đây thì lúc nào cũng ủng hộ đảng Cộng hòa vì những quyết định rất là cứng rắn đối với các đảng độc tài. Trong khi đó, phe Dân chủ đúng ra phải là những người ủng hộ người dân nhiều hơn, nhưng tôi không biết tại sao trong các trường đại học lớn ở đây, người ta lại cỗ võ cho mác-xít. Đó là nguyên nhân tại sao thế hệ trẻ hơn thế hệ cha anh".

Dầu sao, thì như đã nói ở phần dẫn nhập, có lẽ chưa bao giờ mà cộng đồng người Việt lại bị phân hóa mạnh như trong kỳ bầu cử tổng thống Mỹ lần này. Càng gần đến ngày bầu cử, mâu thuẫn giữa hai phe ủng hộ Trump và ủng hộ Biden càng thêm gay gắt, đến mức một số người ngại công khai bày tỏ quan điểm, nhất là bên phía ủng hộ Biden tại quận Cam, có người thậm chí không dám trả lời phỏng vấn RFI, sợ ảnh hưởng đến việc làm của mình, vì tại nơi đây số người ủng hộ Donald Trump chiếm đa số !

Thanh Phương

Nguồn : RFI, 31/10/2020

************************

Bu c Little Saigon : ng h Trump rm r, ng h Biden âm thm

Ngọc Lễ, VOA, 31/10/2020

Little Saigon Qun Cam, California, th đô’ ca người Vit t nn M, lâu nay vn quen thuc vi các hot đng lên án chính quyn Hà Ni nhưng nhng ngày này đang dn hết năng lượng chính tr vào cuc bu c 2020. n dưới không khí chính tr cung nhit là s phân hóa, chia r và thù đch da trên nim tin sâu sc ca mi bên vào ng viên ca mình.

congdong2

Các cuc tun hành ng h ông Trump din ra rm r vùng Little Saigon

Mt sáng cui tun cui tháng 10, cũng như nhiu dp cui tun khác, trước ca Thương xá Phước Lc Th, đám đông chng trên trăm người Vit vi c hoa, băng rôn, biu ng php phi tp hp đ ng h đương kim Tng thng Donald Trump. H hô to Four more years (Bn năm na) và nhng khu hiu lên án ng viên Joe Biden ca Đng Dân ch là bán nước, hèn h, làm nô l cho Tàu Cng.

Mt bà c 79 tui tên là Trúc Minh bc xúc nói vi chúng tôi rng bà rt ‘đau lòng khi con cháu bà không nghe li bà mà bu cho ‘Đng quỳ’, cách bà gi Đng Dân ch, và rng khi nào chúng nó nếm mùi cng sn ri mi thm thía.

Đó ch là mt trong s hàng chc cuc tp hp ln nh trong thi gian qua Little Saigon đ biu dương lc lượng cho ông Trump. Trong khi đó, ch mi có mt cuc tp hp đ ng h cho cu Phó Tng thng Joe Biden.

Cách đó không xa, ti công viên Mile Square, mt nhóm khong 10 người đang có mt cuc hp như thường l đ trao đi nhng cách thc vn đng cng đng người Vit ng h ông Joe Biden. Cuc hp din ra lng l, yên ng trái hn vi bu không khí cung nhit, n ào trước Thương xá Phước Lc Th.

‘Hết sc phn khi

Ông Ngô Đình Lượng, 51 tui, mt ch ca hàng hoa và đã ghi danh theo Đng Cng hòa k t khi nhp tch M, là mt trong nhng người có li hiu triu đám đông trong cuc tun hành đó. Ông Lượng cho biết đây là ln đu tiên ông tích cc tham gia vn đng chính tr như vy.

Tiếp chúng tôi ti nơi làm vic có xưởng in băng rôn, biu ng ng h Trump mà ông Lượng t b tin túi ra làm đ phát cho mi người, ông cho biết sau 5 cuc tun hành mà ông là mt trong nhng người t chc, s người tham d ngày càng đông và hin thu hút khong 300-500 người.

"Mình có cm giác rt phn khi, mình vui ging như trước kia Đc Giáo hoàng đến Denver và chúng tôi cũng có cm giác y chang như vy", ông Lượng giãi bày vi VOA.

Ông Lượng vượt biên đến M dưới thi c Tng thng Cng hòa Ronald Reagan và tr thành cm tình viên Cng hòa do chính sách ca ông Reagan cng rn vi Liên Xô. Ông nói điu làm ông yêu thích ông Trump là ‘ông y đã ha là làm và làm mi ngày.

congdong3

Ti ca hàng ca mình, ông Lượng đã t b tin túi ra in n các băng rôn ng h ông Trump và phát min phí cho mi người

Theo li ông thì trong nhà các anh ch em ca ông ‘đu đi ng h ông Trump rt là cung nhit. "Nhng ai nói hay v ông Trump chúng tôi thích nghe lm", ông nói và cho biết thêm là xung quanh ông không thy ai ng h ông Joe Biden.

Ông Lượng ca ngi vic ông Trump đánh thuế vào hàng hóa nhp khu ca Trung Quc mà ông cho rng giúp đem vic làm tr li M và làm nước M tr li rt nhiu. Trong khi đó ông than phin Đng Dân ch đt ra các lut l bo v môi trường kht khe, như đánh thuế vào túi nylon hay tăng thuế xăng, là gây khó khăn cho người dân và doanh nghip.

"Tôi chưa thy vn đ gì mà ông Trump chưa làm được", ông Lượng, người bác b vic mình cung Trump, nói. "Ngay c dch Covid-19 nếu không có tng thng gii như ông Trump thì nước M đã tan nát như nước Ý vì ông y đã nhanh l, kp thi giao cho các hãng xưởng làm máy tr th, khu trang".

‘Phân hóa tàn khc

Ti bui hp ca nhóm vn đng cho ông Biden công viên Mile Square, ông T Trung, vn tng là k sư làm vic trong ngành quc phòng, không gian M và hin đã ngh hưu, gii thích lý do ông ng h Đng Dân ch là chế đ Trump đã đy nước M đến mc phân hóa và chia r chưa tng thy.

"Ngay c trong cng đng người Vit trước đây không có xy ra như vy, nhưng bây gi đã có s phân hóa phi nói là rt tàn khc gia nhng người Cng hòa và Dân ch", ông Trung nói.

Theo gii thích ca ông thì nước M chia r như vy là có s khuyến khích ca ông Trump bng cách hành x ca ông ta.

"Chúng tôi nghĩ rng ch có ông Joe Biden đã nói rng ông s là tng thng không ch ca Đng Dân ch mà là ca tt c người dân M nên chúng tôi ng h ông", ông nói thêm.

Ông T Trung hin là ch tch Hi người M gc Vit ng h ông Biden vn ra mt vào ngày 3/9 vi 500 người trên toàn nước M.

Theo li ông thì vùng Little Saigon cách nay 20 năm có đến 90% dân gc Vit theo Cng hòa, ch có 10% thành phn thm lng là theo Dân ch. Nhưng sau thi gian vn đng t l này hin nay ‘đã là 60-40%, ông nói.

Ông cho biết hin con s thành viên hi ca ông ‘đã lên đến hàng chc ngàn, trong đó ch yếu là giáo sư đi hc, bác s, k sư, lut sư, kiến trúc sư, cu quân nhân Vit Nam Cng hòa và rt đông các em tr có bng đi hc và thành công trong s nghip.

"Bên cnh đó cũng có nhng người ln tui sau mt thi gian đã nhn thc được nhng chính sách ca Đng Dân ch như Medicare, an sinh xã hi mi giúp ích cho h ch không phi Đng Cng hòa vn không bao gi quan tâm đến nhng người thp c bé hng như h", ông cho biết thêm.

Trong khi ông Lượng biết ơn Tng thng Ronald Reagan, ông Trung li nói nhng người t nn như ông đến M ch có hai bàn tay trng ch nh các chương trình giúp đ người t nn ca Đng Dân ch mà h mi được hc hành thành tài như ngày nay.

‘Không s lép vế

Hi ca ông Trung va t chc mt cuc tp hp ng h ông Joe Biden trên toàn nước M nhưng riêng ti Little Saigon cuc tun hành đã xy ra s c. Theo li k ca mt người tham gia thì nhng ng h viên ca ông Trump đã tn công h bng ngôn t nng n.

"Chính là nhng người ln tui đã chi ra chúng tôi bng nhng danh t rt thm t. H còn giơ mt h không đeo khu trang vào anh em chúng tôi rt là nguy him", ông Trung k và cho biết sau đó ông đã quyết đnh hy các cuc tun hành tiếp theo min Nam California và không mun to s căng thng.

"H có quyn ng h ông Donald Trump thì chúng tôi cũng có quyn ng h ông Joe Biden trong tinh thn thng thn và tôn trng ln nhau", ông Trung bc xúc và lên án nhng người ng h ông Trump là vô cùng n ào và hung hăng. lp tr nhìn thy h tht vng vô cùng v nhng người cha chú", ông nói.

congdong4

Biu ng ng h ng c viên Joe Biden là hình nh hiếm hoi Little Saigon

Mc dù không còn tun hành rm r như phe ng h ông Trump na, nhưng ông Trung nói rng phe Dân ch ca ông đã to được hình nh rt tt trong lòng công chúng và không s b lép vế.

"Nếu chúng tôi chng t được mình là có trí thc, có trình đ đàng hoàng, ôn hòa, có căn bn chính tr thì chúng tôi nghĩ rng mình không cn phi n ào lên tiếng. Nếu n ào lên tiếng mà to nhng hình nh xu xa như vy thì s b hiu ng ngược", ông phân tích.

Ông cho biết nhng người gc Vit theo Dân ch vùng Little Saigon cho đến gi vn còn cm giác rt s và không mun công khai mình theo Đng Dân ch và bn thân ông là mt trong nhng người Dân ch đu tiên ‘đường đường chính chính công khai.

Theo li v cu k sư này thì các bn tr tham gia trong hi ca ông có than phin vi ông v h sâu ngăn cách vi cha m. Theo như ông gii thích thì các bn tr khi mun tranh lun đã nghiên cu, tìm hiu rt k nên không chp nhn cách suy nghĩ áp đt, cm tính, phi logic ca cha m. "Các bc ph huynh mun thuyết phc được con cái ca mình phi có lp lun, d liu khoa hc vì các em bây gi gii lm", ông khuyên.

Có nhng gia đình người cha và người con vì bt đng quan đim chính tr mà không ngi ăn cùng nhau na, theo li ông Trung, đến ni mt s bn tr dù còn đi hc phi dn ra riêng. "Người con thì cho rng cha mình cung tín còn người cha nói con mình có đu óc cng sn", ông cho biết.

‘Trump hy dit đt nước

Trước nhng lp lun ca nhng người ng h ông Trump rng ông Joe Biden và Đng Dân ch là cng sn và tay sai cho Trung Quc, ông Trung phn bác hoàn toàn.

"Tôi là nhà khoa hc, tôi phi da vào thc tế, vào bng chng ch không phi cm tính", ông din gii.

Ông cho rng chính Đng Cng hòa dưới thi ca Tng thng Richard Nixon và Ngoi trưởng Henry Kissinger mi là người b rơi Vit Nam Cng Hòa cho cng sn.

"Hãy nhìn vào công vic kinh doanh, tài khon ca ông ta Trung Quc", ông phn bác lp lun Trump ‘đánh Trung Quc. "Đánh Trung Quc hay không là chính sách ca nước M ch không phi ch ông Trump mi đánh được mà các tng thng khác không làm được vì đó là quyn li nước M".

Còn v vic ông Biden không cho người t nn Vit vào M, ông Trung nói hoàn toàn là ba đt đ tuyên truyn. "Chính ông Biden và nhng người đng nhim đã đưa ra d lut giúp 183 ngàn người t nn vào M vào có nhng đo lut giúp người t nn có đi sng tiêu chun ca dân t nn", ông làm rõ.

Trong đi dch Covid-19, ông Trung lên án ông Trump là ‘vô trách nhim vì nếu ông y xem trng vn đ này thì chúng ta có th có thêm 40-50 ngàn người M không phi chết theo s liu ca Đi hc John Hopkins.

Ông cũng than phin ông Trump đã làm đánh mt v thế nước M khi xa lánh các đng minh trong khi li gn gũi vi k thù ca nước M như Kim Jong Un và đc bit khúm núm trước Tng thng Nga Vladimir Putin.

Trên h sơ kinh tế, ông Trung cho rng Tng thng Trump ‘đã tha hưởng nn kinh tế đang lên t thi Obama và vic ct gim thuế ca ông ch có li cho nhng thành phn đi t phú như ông Trump và bn bè ông khiến cho thâm ht ngân sách ngày càng cao

‘Dân ch là cng sn

Chúng tôi mang nhng lp lun ca ông T Trung đến gp ông Đng Văn Âu, 80 tui, mt cu phi công ca quân lc Vit Nam Cng Hòa, người đã đng ra thành lp hi người M gc Vit ng h Tng thng Donald Trump.

Trong căn nhà có treo nhiu hình nh ca ông Trump cùng gia đình, ông Âu cho biết trong thi gian qua ông đã tích cc viết nhiu bài nói v cái hay, cái tt ca ông Trump, b tin túi thuê người làm các chương trình tung lên Youtube và đã t chc được 10 cuc tun hành ng h ông Trump.

congdong5

Ông Đng Văn Âu ngày nào cũng mit mài viết bài bin lun cho ông Trump đ đăng lên mng vi hy vng thuyết phc thêm nhiu c tri

Ông lp lun rng ‘Đng Dân ch bán nước cho Trung Quc vì ông Biden đã tuyên b rõ ràng rng Trung Quc là đi tác ca M và s phát trin ca Trung Quc phù hp cho s phát trin ca M.

ng Dân ch bt chước cng sn ch m dân. H đưa ra nhng chương trình xã hi rt tt đp nhưng phi ly tin đâu ra", ông Âu nói thêm.

"Vi hiu biết thông thường ca mt người đã mt nước vào tay cng sn thì tôi thy con đường Đng Dân ch đi là tai ha cho nước M. Không có quc gia nào xóa b ngân sách cnh sát. Không có quc gia nào m ca biên gii cho nhng thành phn bt ho vào M mà được hưởng nhng quyn li như y tế, gia cư, thc phm", ông bc xúc.

Ông Âu cho biết ông chưa bao gi đng ra vn đng cho mt ai c nhưng vì trong thi gian ông ‘quá bc xc vì các đài truyn thông ca người Vit đây toàn là chi Trump.

"Có khi 1-2 gi sáng tôi ngi dy viết bài", ông nói. "Giá như tôi có đài phát thanh truyn hình riêng tôi s lên đó c đng đng bào hàng đêm".

Hi ng h ông Trump mà ông lp ra tp hp nhng người cùng chung chí hướng hot đng cho đến ngày bu c và ch có mc đích là vn đng mi người bu cho ông Trump đc c nhim k hai mà thôi, ông cho biết.

Mi tun hi ca ông hp trc tiếp mt ln, ông nói. Chiến thut ca hi, theo li ông, là ‘đưa ra lp lun ng h ông Trump đ thuyết phc mi người, làm thành vết du loang t người này đến người kia.

"Có nhng ch em hot đng rt hăng say, theo dõi tin tc ca hai đng trên đài ri trong cuc hp đem ra nói cho các anh em biết là nên đem lp lun này đi thuyết phc qun chúng".

Còn v các cuc tun hành, ông Âu cho biết là ngày càng đông người tham gia’ và dù đã 80 tui ông vn đích thân lái xe ch người đi tun hành. "Mi ln tun hành xe hơi là c qut ng h Tng thng Donald Trump tràn ngp c đường ph", ông nói.

Ông nhc đến mt cuc tun hành ròng rã t Bc kéo v Nam California ri kéo thêm mt s người ng h Nam California làm mt cuc hành trình dài t California sang tn th đô Washington D.C

"Trong lch s Hoa K chưa tng có v tng thng nào được ng h nhiu như thế", ông Âu bình lun.

ng h Trump đ chng Cng

Ông Âu nói rng do ông là chiến s chng Cng quyết lit nên ông thy cn phi bu cho ông Donald Trump.

"Bây gi dù tt c người Vit t nn cng sn trên khp thế gii đoàn kết vi nhau thì cũng không có kh năng lt đ cng sn được. Ch có Hoa K vì s sng còn ca mình h s kết hp vi Âu Châu, n Đ, Nht, Úc bao vây Trung Quc làm cho h chết đói và tan rã bi vi Trung Quc sng da vào sn xut và xut khu", ông phân tích.

"Mt khi cng sn Trung Quc tiêu thì Đảng cộng sản Vit Nam cũng tiêu", ông cho biết và do đó ông s bu cho ai làm nước M giàu mnh vì khi đó mi đương đu Trung Quc được.

Ông Âu cũng mnh m bin h cho nhng ch trích nhm vào ông Trump : ng Trump nói di có hi gì cho nước M ?"

"Chuyn đo đc không quan trng vì đâu có ai hoàn ho", ông Âu lp lun. "Mt người có đo đc như Jimmy Carter nhưng tài lãnh đo đt nước không có thì có cũng như không".

Ông nói vic ông Trump có tài khon Trung Quc là điu bình thường mt doanh nhân có tài khon khp thế gii.

"Trong 4 năm cm quyn, ông Trump đã làm nhiu hơn tt c các tng thng khác thì ti sao li không bu ông na", ông Âu lp lun.

Ông không đng ý vi ông Trung là người t nn Vit Nam phi biết ơn Đng Dân ch vì nếu Đng Dân ch đi theo con đường ca cng sn thì tôi có phi mang ơn và quý trng na không ?

‘Dùng lý l thuyết phc

Ông Âu nói ông không ch trương dùng bo lc tn công nhng người bên phe Dân ch vì trong xã hi dân ch phi dùng lý l và kh năng thuyết phc da trên nhng thành qu ông Trump đã làm cho nước M.

Tuy nhiên, ông cũng than phin v vic trong gia đình người anh ca ông có người con c nhm mt đi theo Đng Dân ch.

"Tht đau đn cho nhng người qua đây theo din HO, h chng Cng, b tù b đày, đem con qua đây, nuôi con ăn hc, phi lo đi làm đ nuôi con mà con vô trường đi hc ca M là đi theo Đng Dân ch hết", ông than th.

Ông nói nhng trường hp như vy thì cha m cũng phi chu vì không th thay đi được con em h. "Bn tr là có bng cp, tiếng Anh gii nên nghĩ rng h thông minh hơn b m nhưng h quên rng h có ngày hôm nay là đng trên vai ai ?"

Mc dù các cuc thăm dò dư lun đu cho thy ông Biden đang dn trước ông Trump, ông Âu vn tin chc chn rng ‘ông Trump s thng.

Ông dn ra vic hi năm 2016 ông Trump thế yếu mà vn thng c và khng đnh rng ‘ý dân là ý Tri.

"Tôi tin là ông Trump s thng vì ông y là người được Chúa đnh đ cu nước M và ông y đã nói cái gì thì làm hơn điu ông nói thì làm sao người dân không tin cho được", ông din gii.

‘Bt bình vì s di trá’

Là người thường xuyên sinh hot vi gii tr, ông Nguyn Thế Ngc, 87 tui, mt cu giáo viên Toán dưới thi Vit Nam Cng hòa, cho biết ông vn là người theo Cng hòa nhưng trong k bu c ln này ông quyết đnh ng theo Dân ch đ bu cho ông Biden vì thy phe Cng hòa gc Vit toàn tuyên truyn di trá’.

" đây (Little Saigon) người nào mà nói không bu cho ông Trump là b hành hung, chi bi và làm nhng chuyn k khôi lm", ông Ngc cho biết. "Do đó tôi mun ct lên tiếng nói ca mình chng li s cung tín".

congdong6

Các cuc tun hành ca nhng người Vit ng h Biden thường gp phn ng d di t nhng người ng h ông Trump

Ông cũng lên án nhng người ng h ông Trump "bóp méo s tht". "Chính sách ca Đng Dân ch toàn là có li cho người t nn, t ưu đãi nhà , hc hành, y tế - cái đó được công b công khai trong h sơ lưu tr ca Quc hi". ông cho biết.

"Ti sao li nói sai s tht ? Chng thà nói rng mình không thích bu cho ông Biden", ông phân tích. "Làm như vy là có ti vi nhng người đã cưu mang, giúp đ mình".

" đây nhiu người c chp mũ ông Biden là kỳ th người t nn, chi bi ng, chi bi ông Obama là M đen này kia n. Tôi không đng ý chuyn đó. Người ta làm sai đim nào thì mình vch ra ch không phi nhm màu da người ta mà chi".

Khi được hi liu có s hay không khi đi đu vi đám đông cung nhit ng h ông Trump, ông Ngc nói ông không s vì M còn có lut pháp.

Theo li ông thì ông hc theo người M là tôn trng s tht và tôn trng quyn t do ngôn lun ca người khác nhưng không được nói di, không được chp mũ’.

Ông lp lun là nếu nói cái gì Cng hòa cũng đúng thì không công bng vi Đng Dân ch. "Cái gì ông Trump không đúng thì mình phi nói. Ti sao cái gì cũng nht đnh là ông Trump đúng ?" ông đt vn đ.

Ông Ngc ch ra nhng sai lm ca ông Trump như nói láo là Covid-19 là trò lường gt, tn công Tiến s Anthony Fauci, t chc s kin siêu lây lan virus Nhà Trng.

"Nước M dn sc vô cha tr cho nhà ông Trump thì dĩ nhiên ông mi hết bnh còn người dân thì vn chết như r", ông bc xúc.

‘Trump s giúp kinh tế M

Tng thng Trump luôn coi vn đ kinh tế là lá bài ch giúp ông tái đc c. Cô Phm Nguyn Đan Thư, mt giáo viên 24 tui, cho biết do cô quan tâm đến vn đ kinh tế nên s bu cho ông Trump.

"Tôi s m cơ s kinh doanh riêng nên s ng h Đng Cng hòa vì tôi thích chương trình kinh tế ca h", cô gii thích.

Theo quan sát ca cô thì kinh tế M trước khi có Covid-19 là đang đi lên vì không có nhiu người tht nghip.

Cô cho biết mc dù ng theo Đng Cng hòa nhưng tùy theo vn đ mà cô có lp trường t do hay bo th, chng hn cô ng h quyn phá thai nhưng không đng ý vi chính sách phúc li xã hi hào phóng ca Đng Dân ch vì bn thân cô ‘đóng thuế thu nhp cao.

Vn tng là mt di dân, cô Thư nói lúc đu cô có cm thông vi nhng người vượt biên vào M bng đường b nhưng dn dn cô đi theo lp trường ca Đng Cng hòa v di dân vì h đem vào M nhng điu không tt.

Cô cho biết khi còn đi hc trường thì nghe bn bè xung quanh nói chuyn vi nhau, cô đã ng h Đng Dân ch vì nhng câu chuyn v ông Barack Obama và bà Michelle Obama to nhiu cm hng cho gii tr.

Nhưng do gia đình cô đã tng tri qua cuc khng hong tài chính tin t vào năm 2008 nên cô rt không mong mun kinh tế nước M đi xung.

Hin ti vùng cô đi làm San Jose, San Francisco đa s mi người đu có tư tưởng t do, cô cho biết, nên cô cm thy áp lc nếu công khai cô là người ng h ông Trump. "Tôi s mt bn bè", cô nói.

"Tôi s giu lp trường ca mình mà ch th hin khi đi b phiếu", cô nói thêm.

Theo nhn đnh ca cô thì ông Joe Biden hơi yếu vì ‘ông y tranh c da trên mt chiến dch tình cm như cm thông vi các nn nhân Covid-19, hay nhng người biu tình Black Lives Matter.

Nim tin chiến thng

Trái vi ch Thư, cô Nguyn Minh Hà, mt thành viên tích cc trong hi ca ông T Trung, khen ngi ‘ông Biden quan tâm đến mi người dân điu này trái ngược vi ông Trump vn ch quan tâm đến bn thân ông y.

"Ông Trump đã nói dch Covid-19 là vy đó nên ráng phi chu (it is what it is). Chúng tôi thy vy là không có nhân tính vì ông y không quan tâm đến chúng tôi thì làm sao làm lãnh đo ca chúng tôi được ?" cô đt vn đ.

Cô Hà, người tng làm tư vn v dch v dân sinh, cho biết gi đây cô tích cc lên mng xã hi tranh lun vi nhng người ng h ông Trump cho dù có b chp mũ, lăng m vì cô hy vng nhng người trung lp s nhn ra s tht.

Hu hết các thành viên trong hi ca ông Trung mà VOA tiếp xúc đu bày t bc xúc v vic h b chp mũ là cng sn. H cho biết h là nhng người đã có chng b tù ti trong nhà tù cng sn suýt chết, hoc có thân nhân chết trên chiến trường Vit Nam nên h là nhng người chng Cng quyết lit và không th nào thân Tàu được hết.

Cô Hà dn ra trường hp l đi là mt người em được anh trai bo lãnh qua M đòi ‘đui anh v Vit Nam vì dám ng h Joe Biden mà không ng h ông Trump như người em.

Ông T Trung nói sau ngày bu c này dù kết qu như thế nào thì ông hy vng người Vit hai phía s ngi li vi nhau đ hàn gn quan h vì li ích chung ca người Vit trên đt M.

Các thành viên trong hi ca ông va làm mt video clip 50 Ph n chng Trump tung lên mng và rt được ng h, cô Minh Hà cho biết. H cũng sáng tác bài hát c đng Hãy bu cho Biden bng c tiếng Vit ln tiếng Anh và đang chun b sáng tác mt bài hát ‘ăn mng chiến thng ca ông Joe Biden.

V phn mình, ông Đng Văn Âu cho biết ông đã đt mt ba tic ti nhà hàng vào ngày 8/11 đ ‘ăn mng ông Donald Trump tái đc c. Theo li ông thì 25 bàn tic vi 250 người tham d ‘đã hết sch vé’. Ông Âu khng đnh rng s không có ri ro vì ‘ông Trump chc chn s thng.

Ngọc Lễ

Nguồn : VOA, 31/110/2020

*******************

H bt đng sâu sc v chính trị * Tình ch em níu h khi s chia r

Hoàng Long, VOA, 31/10/2020

GLENDALE, Ariz. — Nhng ngày này cuc đua tranh c tng thng M gn như chiếm trn s quan tâm ca ch Nguyn Anh Thư. Bt c khi nào rnh ri ch li đem đin thoi ra lướt Facebook ri chia s li nhng bài viết hay nhng video bình lun chính tr. Ch làm điu đó gn như mi ngày và ch không che giu quan đim và lp trường chính tr ca mình. Ch ng h mnh m Tng thng Donald Trump.

congdong7

Ch Nguyn Anh Thư (phi) nói chuyn vi ch gái Nguyn Anh Thúy trong mt ln đến thăm nhà mi ca ch Thúy Glendale, bang Arizona, ngày 25 tháng 10, 2020.

Mến m v tng thng Đng Cng hòa bao nhiêu ch càng dè bu nhng người ch trích ông và gii truyn thông by nhiêu. Ch không ngn ngi tranh lun và đp chát vi nhng người mà ch nói là coi thường nhng người theo Đng Cng hòa và ng h ông Trump như ch. S khinh th ca ch đi vi h tràn ngp trang Facebook cá nhân và ch không quan tâm nhng li đ kích ca ch làm mích lòng ai.

Nhưng có mt ngoi l : ch s gi im lng hoc tránh nói v chính tr vi ch gái ca mình, người chng đi ông Trump quyết lit và ng h ng c viên tng thng Đng Dân ch Joe Biden.

Cm ci bên bàn làm móng trong mt tim nail bên ngoài thành ph Phoenix, bang Arizona mt sáng Ch nht gn đây, ch Thư, 47 tui, nói v s khác bit quan đim chính tr gia hai ch em vi mt v khách người M ln tui, người cũng ng h Tng thng Trump. Ch cho biết ch gái ca ch ng h "nhng th min phí" như y tế và giáo dc trong khi cá nhân ch thì ngược li, và rng ch không bao gi tranh lun v s khác bit quan đim vi ch mình.

"Ch tôi là người tt", ch nói bng tiếng Anh vi v khách.

S phân cc chính tr đã tr nên sâu sc hơn M trong nhng năm gn đây khi s đi đu đng phái ngày mt gay gt và nhng tranh cãi bùng lên không ngt Washington, vi tâm đim là mt v tng thng quyết không lùi bước trong nhng cuc đu khu kch lit vi nhng người ch trích.

Trên mng xã hi, nhng cuc tranh lun chính tr mau chóng nhường ch cho nhng li l đ kích, gièm pha và mit th gia nhng người có quan đim đi lp. Trong gia đình và gia bn bè, s khác bit quan đim chính tr tr thành ngun cơn gây chia r và làm rn nt các mi quan h lâu năm, đ li ni bc dc, tht vng và tiếc nui cho nhiu người.

Mt cuc khảo sát ca Trung tâm Nghiên cu Pew đu năm nay cho thy gn ba phn tư người M nói rng xung đt gia nhng người theo Đng Dân ch và Đng Cng hòa hin gi là rt mnh và t l này đã tăng cao đáng k trong gn mt thp niên. Vin nghiên cu chuyên thăm dò dư lun v các vn đ xã hi cho biết khi h đt câu hi đu tiên vào tháng 12 năm 2012, 47% người M mô t xung đt đng phái là rt mnh. Bn năm sau, vào tháng 12 năm 2016, 56% nhn đnh như vy, và t l này hin nay là 71%.

Xu hướng này nht quán vi s gia tăng ác cm v đng phái trong nhng năm qua, bao gm mt b phn ln nhng người trong mi đng gán nhng đc tính tiêu cc cho nhng thành viên ca đng đi lp và đánh giá h mt cách tiêu cc, Pew cho biết.

Ch Thư nói s khác bit quan đim chính tr gia hai ch em bt đu tr thành mt đim nóng trong mi quan h ca h vào năm 2016 cũng trong mùa vn đng tranh c tng thng. Ch nh tng cht vn ch gái trên Facebook v vic ng h phá thai trong tư cách mt người Công giáo. Sau đó ch nói ch nhn thy hai người không còn là bn trên mng xã hi này na.

K t khi ông Trump nhm chc tng thng và bt đu làm đo ln nhng l thói và khuôn mu lâu năm Washington, ch Thư tr thành người ng h nhit thành ca ông, người mà ch nói ch không biết gì nhiu vào năm 2016 khi b phiếu cho ông và rng lá phiếu ca ch dành cho Đng Cng hòa nhiu hơn. Phn ln các thành viên khác trong gia đình ch đu ng h Tng thng ngoi tr người ch th hai. Xung đt gn như là điu không th tránh khi.

Ch k mt trong nhng tranh cãi bùng lên trong mt ba cơm gia đình liên quan đến s người chết vì dch Covid-19. Người ch bày t lo ngi v con s t vong tăng cao và s lây lan ca dch bnh trong khi ch Thư t ra nghi ng con s tht s, dn ra nhng ngun tin mà ch đc nói rng mt s bnh vin lit kê sai s người chết đ nhn được tin h tr ca chính ph.

"B la mình lin, Nói tm by tm b, vy là mày nghe nhng đài fake news ri. Mình biết lúc đó là nóng ri đó nên mình nói, OK, vy thôi không nói na,’" ch k.

Đó là s nhún nhường mà ch s không bao gi chp nhn trong nhng cuc tranh lun vi người ngoài, ch nói. Ch biết tranh cãi vi người trong nhà, đc bit là người có quan đim mnh m như ch gái ca mình, không nhng không thuyết phc được h thay đi ý kiến mà thm chí còn làm cho tình cm gia đình st m. Ch không mu