Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Van Huy NGUYEN

Van Huy NGUYEN

Ban Chỉ đo quc gia ca Vit Nam v phòng chng dch virus corona chng mi, do Phó Th tướng Vũ Đc Đam đng đu, hôm 8/3 yêu cu mi người Vit thc hin khai báo sc kho t sáng 10/3.

bequan1

Phó thủ tướng Vũ Đc Đam mi ch đo toàn dân Vit Nam phi khai báo sc khe t 10/3

Chỉ th trên được đưa ra trong bi cnh s ca nhiễm đt ngt tăng tr li Vit Nam, lên đến 31 người, theo con s do B Y tế công b hôm 9/3.

Tin cho hay, trong số nhng người mi mc phi Covid-19, có ti 12 người là hành khách đi cùng chuyến bay vi người nhim th 17, mt cô gái đi v Hà Ni t Châu Âu hôm 2/3 và bị phát hin dương tính vi virus hôm 6/3. Hàng trăm người đã tiếp xúc vi các ca nói trên hin đang b cách ly hoc theo dõi sc khe.

Trước đó, trong nhiu tun, Vit Nam không có bt c ca nhim nào sau khi 16 người đu tiên mc phi virus corona chng mi đu được điu tr khi bnh.

Nói về s cn thiết ca vic người dân phi khai báo sc khe, ông Đam ch ra mc tiêu ca vic này là "để mi người Vit Nam chung sc, đng lòng, toàn dân chng dch" khi đt nước bước vào "giai đon 2" ca cuc chiến phòng chng dch Covid-19, được xem là "khó khăn hơn" vì dch đã lan ra hơn 100 nước.

Những ngày ti đây, nếu có "vài chc, vài trăm ca nhim" Vit Nam, điu đó "cũng không có gì bt ng", ông Đam nói hôm 8/3, được báo chí dn li.

Bác sĩ, tiến sĩ Trn Tun, mt chuyên gia đc lp thường lên tiếng phn bin v lĩnh vc y tế, đưa ra nhn đnh vi VOA rng vic khai báo sc khe bt buc sp diễn ra s có "sai s rt nhiu :

"Tiến trình thu thp thông tin, kim soát sai s ca thông tin là cc kỳ khó, nên s dn đến kết qu mà s rt khó đ rút ra nhng khuyến cáo cho đúng vi thc tế".

bequan2

Việt Nam siết cht qun lý nhp cnh trong mùa dch Covid-19

Đối vi kim soát nhp cnh trong mùa dch, Phó Th tướng Đam cho hay Ban Ch đo phòng chng dch kiến ngh rng chính ph tm dng min th thc đơn phương vi các nước thuc Liên hip Châu Âu (EU) và Anh.

Ngoài ra, ban chỉ đo cũng đ ngh tm dng hoc t chi cp th thc cho người đến t nhng nước khác có trên 500 ca nhim, hoc có trên 50 ca nhim tăng trong mt ngày.

Sau các phát ngôn của Phó Th tướng Đam, nhiều người dân Vit Nam bày t trên mng xã hi s ng h ca h dành cho các bin pháp siết cht ca chính quyn đ chng dch, thm chí chia s các nh chế có ni dung như "Hãy đng yên khi t quc cn", vi hàm ý người dân cn tránh đi li, giao thương, t tp đông người...

Trong khi đó, một s chuyên gia, nhà trí thc cho rng cách chng dch virus corona đang lan rng bng bin pháp phong ta hay bế quan ta cng s gây thit hi ln v nhiu mt. Vì vy, Vit Nam nên "sng chung vi lũ".

Tiến sĩ Vũ Tú Thành thuộc Hi đng Kinh tế Hoa Kỳ-ASEAN hôm 8/3 đăng mt bài viết dài trên trang cá nhân, đ xut v mt chiến lược mi cho vic Vit Nam đi phó vi dch, được hàng trăm người ng h, chia s.

Vị tiến sĩ tng hc tp, nghiên cu M nhn đnh rằng các biện pháp ngăn chn dch xâm nhp và ngăn dch lây lan t ra hiu qu trong giai đon 1, khi nguy cơ ch yếu đến t Trung Quc, gi đây không còn phù hp.

Chỉ ra rng giai đon 2 hin nay tình hình đã chuyn biến "xu hơn hn" vi thc tế là dch bệnh đang lan rng ra toàn cu, tiến sĩ Thành cnh báo rng "bế quan ta cng" s khiến nn kinh tế vn hành hoàn toàn da vào nhng gì tích tr được hoc có th t túc, nhưng nguyên liu, ngun lc s "sm cn kit", buc toàn xã hi phi vn hành mc "tiêu thụ ti thiu ch đ duy trì s tn ti".

Vì vậy, gii pháp tiến sĩ Thành đưa ra là ch nên "cách ly bo v nhóm ri ro cao nht bao gm người già, người có bnh nn hoc c 2" và "cách ly ngăn chn ch áp dng vi các trường hp nhim".

Đồng thi, theo ông Thành, "không áp dụng bế quan ta cng", mà ch cn "duy trì khai báo và sàng lc y tế bt buc ti ca khu".

bequan3

Việt Nam tng cách ly c mt xã tnh Vĩnh Phúc hi tháng 2/2020 vì dch Covid-19

Theo quan sát của VOA, đ xut ca tiến sĩ Thành được nhiu người thuc gii trí thc ng h, gi đó là giải pháp "sng chung vi lũ".

Bình luận v chiến lược này, bác sĩ-tiến sĩ Trn Tun nói vi VOA rng cá nhân ông không ng h vic phong ta quy mô ln như c mt thành ph hay mt làng ; song ông Tun chưa th dt khoát đng v phía ý tưởng "sng chung với lũ", vì trong điu kin ca Vit Nam, các d liu và thông tin còn "thiếu" và "không đ khách quan".

Bác sĩ Tuấn nói :

"Các số liu hin nay chúng ta nhn được là s ca mc. Nhưng chúng ta không biết được đúng t l mc, ti sao, xác sut mc thế nào đ đánh giá, hay là khi toàn nhim hin nay là đến đâu, bao nhiêu, chúng ta không biết. Ngay c WHO cũng không nêu. Thế nên là rt khó".

Hôm 9/3, tại mt cuc hp vi Ban Ch đo quc gia phòng chng dch Covid-19, Th tướng Vit Nam Nguyn Xuân Phúc nhn mạnh "cn có bin pháp quyết lit, mnh m, đng b, kp thi" đ ngăn chn có hiu qu ngun lây cũng như "x lý nghiêm" trường hp giu bnh.

Chỉ đo ca Th tướng Phúc có xét đến thc tế là Vit Nam "hi nhp quc tế sâu rng", người trong và ngoài nước "đi lại nhiu", dn đến "ngun lây nhim đa dng".

Thủ tướng lưu ý rng đ chng dch thành công và bo v sc khe, tính mng ca nhân dân, "có th hy sinh mt s li ích kinh tế".

dimanche, 03 novembre 2019 09:59

Tin tức thời sự truyền hình 03/11/2019

Nguồn : RFI, 03/11/2019

Nguồn : RFA, 03/11/2019

Phật viện xuống cấp –Không thể "cứu" do quy hoạch chưa duyệt (RFA, 30/08/2019)

Từng là một trung tâm thiền viện Phật giáo lớn nhất nhì Đông Nam Á và được Thủ tướng Việt Nam công nhận là di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2016 nhưng đến nay Phật viện Đồng Dương (nằm ở thôn Đồng Dương, xã Bình Định Bắc, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) trở nên hoang tàn, đổ nát…chỉ còn lại tháp Sáng nhưng cũng xiêu vẹo, ngã nghiêng.

vn1

Cổng tháp Sáng xuống cấp nghiêm trọng đang được chống đỡ bằng những thanh sắt thép rào xung quanh - Photo : RFA

Phật viện trước đây

Chúng tôi đến nơi đây vào một ngày cuối hè 2019. Ngay phía trước cổng vào Phật viện, có một tấm bảng do chính quyền tỉnh Quảng Nam dựng lên, sơ lược thông tin về di tích quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương. Theo nội dung trên tấm bia, thì Phật viện được vua Indravarman II sáng lập vào năm 875, đây cũng là khu trung tâm của kinh đô Indrapura thuộc Vương quốc Chămpa. Theo một số nhà nghiên cứu thì điểm xây dựng kinh đô Indrapura là khu vực làng Đồng Dương ngày nay.

Trải qua nhiều thế kỷ cùng với những biến động của lịch sử, kinh đô Indrapura và Phật viện Đồng Dương bị chìm vào quên lãng. Mãi đến năm 1901, L. Finot, một học giả người Pháp đã công bố việc phát hiện 229 hiện vật ở Đồng Dương, trong đó có một tượng Phật bằng đồng cao 108cm.

Một năm sau đó, một nhà nghiên cứu khác cũng là người Pháp ông H. Parmentier đã khai quật di tích Đồng Dương và đã tìm thấy khu kiến trúc chính của thiền viện cùng với nhiều tác phẩm điêu khắc quý giá. Theo mô tả của H. Parmentier, toàn bộ khu đền thờ chính và các tháp nằm lân cận phân bố trên một trục từ Tây sang Đông dài hơn 1.300m. Khu đền thờ chính nằm trong khu vực hình chữ nhật dài 326m, rộng 155m, chung quanh có tường gạch bao bọc, từ khu đền chính có một con đường dài khoảng 760m, chạy về phía Đông đến một thung lũng hình chữ nhật.

Bộ Văn hóa Thông tin (tên gọi cũ) đã xếp hạng là di tích quốc gia vào ngày 21/9/2000 và đến ngày 22/12/2016, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam công nhận Phật viện Đồng Dương là di tích quốc gia đặc biệt.

Giáo sư Hoàng Đạo Kính đã từng cho biết : "Cứu vãn trùng tu Mỹ Sơn tưởng là công việc khó khăn, thách đố các nhà bảo tồn Việt Nam và quốc tế nhưng với Đồng Dương, xem ra khó khăn gấp bội phần". Giáo sư Kính và các nhà khảo cổ học Việt Nam vào năm 2011 đã đến Đồng Dương để tham gia hội thảo tìm giải pháp bảo tồn di tích Đồng Dương do UBND tỉnh Quảng Nam tổ chức. Tuy nhiên gần 10 năm qua, vẫn chưa có giải pháp nào được áp dụng trong việc trùng tu di tích Phật viện Đồng Dương.

Và nay… chờ quy hoạch

Theo đánh giá sơ bộ của các nhà chuyên gia di tích thì Phật viện Đồng Dương giờ đã bị xuống cấp hơn 90%, duy chỉ còn sót lại một mảng tường của cổng tháp Sáng. Tuy vậy, thực tế ngay cả cổng tháp Sáng cũng đang xuống cấp, nằm trơ trọi trên một ngọn đồi và xung quanh cỏ cây mọc um tùm.

Theo cụ bà tên Hồng (87 tuổi, thôn Đồng Dương), lúc cụ bà sinh ra thì Phật viện này đã có nhưng do chiến tranh và thiên nhiên tàn phá nên Phật viện ngày nay khác trước rất nhiều.

"Hồi trước thời Pháp thì vẫn còn y nguyên chứ chưa tan nát như bây giờ. Nhưng vì chiến tranh mới tan nát đây".

"Khác chứ sao không khác. Chừ với ngày trước khác đi mô, chừ tàn phá hư hết, có gì đâu".

Một cụ bà khác tên Gặp, là con dâu họ Trà, tức là họ tộc của con cháu người Chămpa hiện sinh sống khá nhiều xung quanh khu di tích Phật viện Đồng Dương, cho biết ngoài bị thiên nhiên, chiến tranh tàn phá thì sau năm 1975, nhiều người dân sinh sống tại điạ phương do hoàn cảnh nghèo khổ quá nên đã đào gạch tại Phật viện về xây dựng nhà cửa. Bà nói :

"Còn yếu tố sau ngày giải phóng về, dân về đây họ nghèo sẵn có gạch dưới ni thì họ đào gạch ấy về xây nhà, giờ hục hục vậy là do họ đào gạch xây nhà đó chứ nói đúng ra cũng không có phá phách gì".

Ngoài ra, chúng tôi còn ghi nhận thêm là di tích bị bôi bẩn bởi nhiều nét vẽ nguệch ngoạc, phản cảm.

Năm 2012 sau Hội thảo tìm giải pháp trùng tu di tích, tỉnh Quảng Nam đã đầu tư 3 tỷ đồng để khai quật một số khu vực tại Phật viện Đồng Dương. Đồng thời để cổng tháp Sáng không bị sụp đổ, tỉnh cũng đã dựng một hệ thống sắt thép để chống đỡ. Đây là lần chống đỡ thứ hai, trước đó nhiều năm cổng tháp Sáng được chống đỡ bằng hệ thống gỗ nhưng qua thời gian thì hệ thống này hư hỏng.

"Sợ nó ngã cái Tháp, hồi trước họ chống Tháp bằng gỗ nhưng sau gỗ nó mục hư thì họ chống lại bằng sắt".-Lời của bà Gặp.

Chúng tôi liên lạc với ông Hồ Tấn Cường-Phó Giám đốc sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Nam để hỏi thêm kế hoạch của tỉnh về di tích đặc biệt này. Ông Cường cho biết :

"Giải pháp cho tháp Sáng, anh em bọn tôi đã chống rồi, chống cả chục năm nay rồi nhưng mà cả ngàn năm từ thể kỷ thứ IX đến giờ cho nên nguy cơ sụp đổ là bình thường. Bây giờ mình phải giữ nó lại y nguyên trạng cái đã, cái gì còn thì mình giữ còn cái gì hắn không còn thì mình mới đào lên mình mới biết cái đó là cái chi".

vn2

Cổng vào Phật Viện Đồng Dương Photo : RFA

Việc trùng tu, phục dựng và bảo tồn di tích Phật viện Đồng Dương là công việc hết phức tạp, theo chia sẻ của ông Hồ Tấn Cường, UBND tỉnh Quảng Nam và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đã từng có chủ trương trùng tu, phục dựng và bảo tồn di tích Phật viện Đồng Dương nhưng từ nhiều năm qua đã gặp khó khăn.

"Có. Nhưng bây giờ đang nhờ một đơn vị tư vấn. Người ta tập trung quy hoạch trở lại và người ta khảo cổ trước khi quy hoạch, trùng tu và phục chế".

"Việc ni là Ủy ban Tỉnh đã có chủ trương rồi nhưng chưa có người bởi vì họ thấy khó quá. Bởi vì nhà tư vấn họ phải tính toán việc lời lãi nữa chứ không phải mình yêu di sản là mình làm liền. Cái ông làm tư vấn bao giờ cũng tính toán quy hoạch xong rồi tính toán có lời lãi rồi ổng mới làm. Nhưng bây giờ chưa tìm ra nhà tư vấn nào".

Về phía người dân, thông tin Phật viện Đồng Dương sẽ được chính quyền các cấp vào cuộc trùng tu từ nhiều năm nay nhưng họ chẳng thấy gì ngoài những lời nói giống như hứa hẹn.

"Nghe nói trùng tu miết, có người thì nói trùng tu, có người nói giờ để làm nhà trưng bày rồi mới trùng tu mà có thấy gì đâu. Người dân ở đây cũng chờ mong, ngó mòn mỏi mà có thấy chi đâu" - lời của bà Gặp.

"Nói lâu rồi. Nói hồi năm 2000 rồi đến họ hứa năm 2005. Năm 2005 không làm rồi đến năm 2010, đến năm 2015 và giờ đến năm nay 2019 nói là năm 2020. Xã này họ cũng trông nhưng mà sao không làm cũng không biết.

Một phụ nữ ở thôn Đồng Dương tham gia chia sẻ thêm, nguyên do của những lời hứa hẹn mà chưa thấy thực hiện là do chính quyền địa phương không có kinh phí để làm.

"Không biết. Họ cứ hẹn. Họ không có kinh phí. Chưa có kinh phí với lại các nhà đầu tư họ chưa tài trợ về thành ra họ không làm".

Bà Nở, cư dân thôn Đồng Dương cũng chia sẻ tương tự.

"Dân thì kêu xã, xã thì nói chờ nhà tài trợ biết bao nhiêu năm rồi mà không được đó".

Tại sao di tích xuống cấp lâu như vậy nhưng Chính phủ, Cục di sản văn hóa thuộc Bộ VH-TT&DL chưa có giải pháp hỗ trợ tỉnh để bảo tồn tổng thể, cứu di tích ? Trả lời thắc mắc của chúng tôi, ông Hồ Tấn Cường, Sở Văn hóa, thể thao và du lịch Quảng Nam cho biết :

"Chưa. Chưa. Mình chưa có kế hoạch, chưa có quy hoạch thì làm răng họ hỗ trợ được".

Trong khi đó, vào cuối năm 2018, ông Nguyễn Thế Hùng, Cục trưởng Cục di sản văn hóa trả lời trên báo Thanh Niên về di tích Phật viện Đồng Dương rằng, nếu tỉnh Quảng Nam thấy khó khăn thì có ý kiến ra Cục để Cục tư vấn hướng dẫn chuyên môn.

Lại câu chuyện Tỉnh chờ Bộ, Bộ đợi kiến nghị, hết năm này qua năm khác di tích không chờ được đã trở nên hoang tàn nghiêm trọng. Còn người dân thôn Đồng Dương thì chỉ biết ngóng các cấp chính quyền hứa trùng tu di tích trong vô vọng.

"Mong muốn ở đâu cũng như ở quốc tế về làm lại cái Tháp cho nó trang hoàng, cho dân ở đây thấy chút chứ hồi nớ chừ không thấy cái Tháp mà cứ nói Tháp miết rứa đó". Một cụ bà tên Hồng cho biết".

Theo các chuyên gia bảo tồn di tích thì Phật viện là di tích quốc gia đặc biệt do đó muốn tu bổ phải dựa vào quy hoạch mà quy hoạch thì lại do Thủ tướng phê duyệt (theo Nghị định 70 về tu bổ di tích)… Nếu Thủ tướng chưa duyệt quy hoạch thì khó có đơn vị nào "đụng" vào được !

******************

Cảnh sát điều tra viết thêm vào biên bản hỏi cung : nguồn cơn án oan ? (RFA, 29/09/2019)

Khởi tố cảnh sát điều tra

Trong bản tin loan đi ngày 29/08/19, Báo mạng Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết Cơ quan Điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa tống đạt quyết định khởi tố bị can đối với Trung tá Nguyễn Việt Cường, 43 tuổi, cựu điều tra viên thuộc Công an thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên theo khoản 2, Điều 375 Bộ luật Hình sự năm 2015.

vn3

Một công an Việt Nam in dấu tay Linh mục Nguyễn Văn Lý lên giấy tờ tại trại giam hôm 1/2/2005. Ảnh minh họa.

Trung tá Nguyễn Việt Cường bị buộc tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, do tự ý viết thêm nội dung vào biên bản hỏi cung một vụ án hình sự liên quan vận chuyển và mua bán trái phép chất ma túy hồi tháng 7 năm 2012.

Tại thời điểm đó, Trung tá Nguyễn Việt Cường, được giao trách nhiệm thụ lý điều tra vụ án trong vai trò là Đội trưởng Đội Cảnh sát Điều tra tội phạm ma túy Công an thành phố Tuy Hòa.

Báo mạng Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh cho biết rõ rằng vụ án vừa nêu được đưa ra xét xử sơ thẩm hồi tháng 3 năm 2014 và phúc thẩm vào tháng 9 cùng năm.

Tại phiên phúc thẩm, Tòa án Nhân dân tỉnh Phú Yên hủy bản án sơ thẩm đối với Nguyễn Hồng Ngọc Anh, một trong các bị cáo của vụ án để điều tra lại. Và trong quá trình điều tra lại vụ án, Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Tuy Hòa đã phát hiện Trung tá Nguyễn Việt Cường tự ý viết thêm nhiều nội dung vào các bản cung có tính chất buộc tội đối với bị can, làm sai lệch hồ sơ vụ án. Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Tuy Hòa đề nghị giám định các biên bản hỏi cung này.

Kết quả, cảnh sát điều tra Nguyễn Việt Cường bị đình chỉ chức Trưởng Công an phường Phú Thạnh, thành phố Tuy Hòa và bị tạm đình chỉ công tác để phục vụ điều tra trước khi nhận được quyết định khởi tố của Cơ quan Điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao.

Không phải là trường hợp cá biệt

Vào tối ngày 29 tháng 8, Luật sư Phạm Công Út lên tiếng với RFA rằng theo ghi nhận của ông thì trường hợp Trung tá Cảnh sát Điều tra Nguyễn Việt Cường tự ý viết thêm vào bản cung không phải là trường hợp cá biệt :

"Theo kinh nghiệm, tôi thấy hiện tượng đó là nhiều. Thậm chí là rất nhiều. Việc (cảnh sát điều tra) viết thêm, điền thêm diễn ra rất nhiều bởi vì khi lấy lời khai của bị can hoặc của người bị tình nghi thì các bản cung không có khóa cái đuôi, tức là phần cuối cùng của bản cung thường để trống và cảnh sát điều tra kêu bị can, người bị tình nghi hay người bị tố giác ký tên vào. Những người bị điều tra thường lâm vào tình trạng mệt mỏi do làm việc mấy tiếng đồng hồ liên tục, mà đa số họ không để ý phần cuối cùng để trống còn lại là phải gạch chéo, phải khóa đuôi do đó sau khi ký tên rồi thì phía điều tra viên có thể thêm, bớt. Thậm chí có những bản cung không có chữ mà bị can vẫn phải ký tên vô vì người ta sợ hãi mà ký vào. Chúng tôi chứng kiến một số vụ án khi ra tòa, bị cáo nói là phần này họ không khai nhưng chữ ký thì đúng là chữ ký của bị cáo. Phần viết thêm đó gọi là là phần bất lợi nhất trong toàn bộ bản cung, dựa vào phần cuối của bản cung để kết tội".

Cựu tù nhân lương tâm, Blogger Điếu Cày-Nguyễn Văn Hải cũng xác nhận tình trạng này với RFA :

"Ở Việt Nam, việc bức cung, dùng nhục hình và làm sai lệch hồ sơ điều tra thì xảy ra rất nhiều. Trong thời gian đi tù và nghe bạn tù nói về nhiều việc như bị tra tấn, bị bức cung nhục hình và bị bắt ký vào những tờ biên bản để trống. Gần đây nhất là trường hợp tù nhân lương tâm Nguyễn Văn Hóa bị lập biên bản và bị bắt ký vào những biên bản vẫn còn khoảng trống. Hóa đã không chịu ký thì bị đánh".

vn4

Trung tá Cảnh sát Nguyễn Việt Cường ở tỉnh Phú Yên bị khởi tố theo khoảng 2, Điều 375 Bộ luật Hình sự năm 2015. Courtesy : Ảnh chụp màn hình plo.vn

Qua trao đổi với Luật sư Phạm Công Út, chúng tôi được biết tình trạng cảnh sát điều tra tại Việt Nam thường tự ý viết vào bản cung là do phía nhân viên điều tra bị áp lực về thời hạn tố tụng, tức là thời gian điều tra bị giới hạn và họ phải nhanh chóng hoàn tất hồ sơ điều tra để đạt thành tích thi đua. Bên cạnh đó cũng không thể không bỏ sót vì mục đích tư lợi của nhân viên điều tra mà họ thay đổi thêm, bớt nội dung trong bản hỏi cung.

Một số luật sư còn nhấn mạnh với RFA rằng mặc dù tại các phiên tòa, bị cáo nói rằng họ không cung khai theo như trong bản cung và dù luật sư và hội đồng xét xử có thể nghi ngờ, thế nhưng hội đồng xét xử phó mặc số phận của bị cáo mà họ chỉ tuyên theo hồ sơ điều tra và do đó hậu quả là có rất nhiều oán oan tại Việt Nam.

Đài Á Châu Tự Do nêu vấn đề với Luật sư Phạm Công Út, rằng có phải trường hợp hiếm hoi của Trung tá Nguyễn Việt Cường bị phát hiện và bị khởi tố bởi vì hồ sơ vụ án được yêu cầu điều tra lại hay không, và được ông trả lời :

"Việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung thì theo Luật Tố tụng quy định là điều tra viên không bị thay đổi trong trường hợp trả hồ sơ điều tra bổ sung hoặc án bị hủy ; vẫn là điều tra viên đó. Cho dù đầu tiên do điều tra viên làm sau đó đưa ra xử sơ thẩm, rồi xong việc. Sau đó đưa ra xử phúc thẩm, xử xong rồi hủy và quay lại thì không thay đổi điều tra viên và kiểm sát viên. Hai chủ thế đó không bị thay đổi. Chỉ có chủ thể hội đồng xét xử bị thay đổi, tức là đã tham gia xét xử rồi thì không được xét xử nữa. Tức là đã tiến hành tố tụng rồi thì không được tiến hành tố tụng nữa. Còn riêng điều tra viên, kiểm sát viên thì không bị rơi vào ‘vùng cấm’ đó do đó họ vẫn tiếp tục điều tra và họ phải bảo vệ cái sai trước đó của họ".

Kêu gọi minh bạch trong tư pháp

Đài RFA ghi nhận có thể nói vụ việc Trung tá Cảnh sát Điều tra Nguyễn Việt Cường là trường hợp lần đầu tiên được truyền thông nhà nước loan tin kể từ sau khi Ủy ban Chống Tra tấn của Liên Hiệp Quốc đưa ra các khuyến nghị cho Việt Nam cần thực hiện theo Công ước Chống tra tấn, sau phiên họp định kỳ lần thứ 65 của Ủy ban Chống tra tấn của Liên Hiệp Quốc diễn ra hồi trung tuần tháng 11 năm 2018 cũng như các tổ chức nhân quyền và chính phủ trên thế giới kêu gọi Việt Nam cải tổ hệ thống tư pháp minh bạch hơn.

Blogger Điếu Cày-Nguyễn Văn Hải lưu ý mặc dù quy định pháp luật của Việt Nam ghi rõ phải có sự tham gia của luật sư trong quá trình điều tra, tuy nhiên trên thực tế hầu hết các cuộc điều tra của cảnh sát điều tra đều không có mặt của luật sư cũng như không có sự giám sát nào để bảo vệ cho người bị điều tra. Blogger Điếu Cày-Nguyễn Văn Hải khẳng định rằng ở Việt Nam, công an luôn bắt người trước rồi mới điều tra sau với động cơ để buộc tội, chứ không phải điều tra để chứng minh người bị bắt vô tội. Và, theo nhận định của Blogger Điếu Cày-Nguyễn Văn Hải thì giới luật sư và người dân phải vận dụng quy định của pháp luật cũng như có sự vào cuộc của truyền thông thì những vụ việc như của nhân viên điều tra-Trung tá Nguyễn Việt Cường mới bị phơi bày và mang ra ánh sáng.

Luật sư Phạm Công Út cho rằng trường hợp Trung tá Cảnh sát Điều tra ở tỉnh Phú Yên bị phát hiện và bị khởi tố là vì đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát của địa phương và do Cơ quan Điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao thụ lý. Luật sư Phạm Công Út lý giải ngày càng nhiều người dân được giới luật sư hỗ trợ về kiến thức pháp luật nên những trường hợp như thế bị phanh phui và tố cáo trực tiếp lên cấp Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao để giải quyết.

Luật sư Phạm Công Út và một số luật sư mà Đài RFA tiếp xúc mong muốn truyền thông nhà nước tích cực hơn nữa trong việc phổ biến kiến thức pháp luật rộng rãi đến dân chúng để họ nhận biết thế nào là nhóm tội "xâm phạm hoạt động tư pháp", như trường hợp nhân viên điều tra tự ý viết thêm vào bản cung, để người dân có thể chủ động tố cáo theo đúng thủ tục và trình tự pháp lý đến Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao nhằm góp phần hạn chế những bản án oan sai tại Việt Nam.

*************************

Thành phố Hồ Chí Minh theo đuôi Trung Quốc lắp 10.000 camera để giám sát công dân ? (RFA, 29/08/2019)

Sở Thông tin và truyền thông Thành phố Hồ Chí Minh vừa trình đề án "Xây dựng hệ thống camera giám sát hình ảnh tập trung". Theo đó, từ nay đến năm 2025 sẽ lắp đặt khoảng 10.000 camera giám sát trên toàn thành phố với kinh phí thực hiện khoảng hơn 1.600 tỉ đồng lấy từ ngân sách thành phố.

vn5

Hình minh họa. Một người khách chụp hình hệ thống an ninh nhận dạng khuôn mặt ở triển lãm quốc tế về an toàn và an ninh ở Bắc Kinh hôm 24/10/2018 - AFP

Theo Sở Thông tin và truyền thông, mạng lưới camera có mục đích giám sát, nhận diện biển số phương tiện giao thông, nhận diện khuôn mặt, theo dõi triều cường, tình trạng ngập úng…

Bên cạnh đó, hệ thống camera này còn có khả năng phân tích hình ảnh, nhận diện và tìm kiếm đối tượng theo yêu cầu. Vì vậy, nó sẽ hỗ trợ tốt cho việc chỉ đạo, điều hành và xử lí các tình huống như chống bạo động và các hành vi gây rối trật tự công cộng.

Một dự án tùy tiện

Bình luận về dự án này, Đinh Thuỵ An là một thạc sỹ chuyên ngành Khoa học máy tính tại Hàn Quốc, cho rằng :

"Tôi nghĩ với số lượng 10.000 camera được lắp đặt trên toàn thành phố Hồ Chí Minh vẫn chưa đủ để đọc được hình ảnh của người dân. Bởi vì theo kết quả thực tiễn, các hình ảnh lấy ra từ camera có chất lượng rất thấp. Nếu muốn nhận diện được thì camera đó phải cực kỳ tốt, đồng nghĩa với việc chi phí sẽ rất cao.

Nhưng nếu như phải đầu tư với một số tiền rất lớn cho cho hệ thống camera đó thì cũng phải nên coi lại kỹ hơn bởi vì số tiền đó chắc chắn sẽ từ tiền thuế của người dân mà ra".

vn6

Hình minh họa. Giao thông ở Đà Nẵng nhân dịp Thượng đỉnh APEC vào tháng 11/2017. AFP

Ngoài ra, theo quan điểm của Thạc sỹ Thuỵ An thì việc lắp đặt hệ thống camera trên toàn thành phố như vậy tốt hay xấu còn phụ thuộc vào mục đích của việc lắp đặt :

"Mặt tốt của nó là có thể chống trộm, móc túi, tệ nạn xã hội hoặc các vụ hiếp dâm…

Nhưng nếu mục đích là chống gây rối trật tự công cộng, hay nhìn ở góc độc chính trị thì người ta đang không muốn cho người dân thể hiện quyền cá nhân, không muốn người dân ra đường nói lên tiếng nói của mình"

Luật gia, nhà hoạt động Phạm Lê Vương Các lại khẳng định đây là một dự án mà chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện một cách tùy tiện :

"Sở Thông tin và truyền thông đề xuất một dự án rồi trình lên cho chủ tịch thành phố. Chủ tịch thành phố chỉ việc ký vào đề án đó và người ta sẽ tiến hành làm mà không thông qua bất kỳ một cơ quan tư pháp nào để xem xét về tính hợp hiến.

Theo như tôi biết thì ở một số quốc gia, chẳng hạn như Hàn Quốc, người ta cấm các cơ quan hành pháp theo dõi công dân. Nếu muốn theo dõi một công dân thì cần phải có các thủ tục tư pháp.

Còn việc lắp đặt theo dõi hệ thống camera ở Thành phố Hồ Chí Minh thì chính quyền tùy tiện tiến hành làm mà không thông qua bất kỳ một cơ quan tư pháp nào".

Ông Các cũng không cho rằng dự án lắp đặt hệ thống camera này có thể có tác động tích cực như chống trộm cướp hay giảm tệ nạn xã hội :

"Chính quyền thường hay viện dẫn lý do là quản lý xã hội nhằm phòng chống tội phạm để phía hành pháp tự tiến hành lắp đặt hệ thống camera này.

Hiện nay tôi chưa thấy một báo cáo hoặc một thống kê nào nêu lên tính hiệu quả của việc lắp đặt camera. Thực tế, việc lắp đặt camera tại Thành phố Hồ Chí Minh thời gian qua cũng có ở nhiều nơi nhưng tỷ lệ tội phạm trộm cướp vẫn không có dấu hiệu cải thiện.

Chính vì vậy tôi hoài nghi về tính hiệu quả trong chức năng phòng chống tội phạm của các thiết bị camera ở nơi công cộng".

Học theo mô hình giám sát công dân của Trung Quốc ?

Cũng theo luật gia Phạm Lê Vương Các, dự án lắp đặt hệ thống camera có thể nhận diện khuôn mặt được chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện theo mô hình giám sát công dân của Trung Quốc :

"Việc quản lý xã hội bằng cách lắp đặt hệ thống camera thì trước đây Trung Quốc đã áp dụng rồi. Bây giờ Việt Nam cũng chỉ là bắt chước theo cách thức quản lý xã hội của Trung Quốc và Thành phố Hồ Chí Minh là nơi có điều kiện kinh tế để thí điểm mô hình này.

Việc giám sát này chỉ thấy ở những quốc gia độc tài chẳng hạn như Trung Quốc. Từ việc muốn nhận diện khuôn mặt mỗi khi ra đường thì chính quyền đang gia tăng quản lý chặt chẽ người dân từ trong nhà ra tới ngoài đường. Ở trong nhà thì có những chính sách như hộ khẩu, phải đăng ký lưu trú cho tới khi ra đường thì sẽ bị nhận diện qua hệ thống camera nhận diện gương mặt".

vn7

Hình minh họa. Cờ Trung Quốc gần những camera trên cột đèn ở quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh hôm 15/3/2019 AP

Cùng quan điểm, Ông Nguyễn Trường Sơn, người phụ trách vận động khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương của tổ chức Ân xá Quốc tế cũng cho rằng chính quyền đang muốn kiểm soát người dân theo cách mà Trung Quốc đang làm :

"Có một quốc gia đi đầu trên thế giới về việc lắp đặt camera nhận diện khuôn mặt người dân đó là Trung Quốc. Và chúng ta thấy rằng các hệ lụy của việc này đối với các quyền tự do riêng tư là rất lớn.

Người dân Trung Quốc hiện nay theo như các phương tiện truyền thông đại chúng thì hầu như không có bất cứ một quyền riêng tư nào cả.

Trên thực tế đã có rất nhiều quốc gia cấm chính quyền lắp đặt camera nhận diện khuôn mặt một cách tự động ở những nơi công cộng bởi vì nó xâm phạm trực tiếp đến quyền riêng tư của người dân. Thay vào đó, họ chỉ được phép lắp đặt các hệ thống camera bình thường mà thôi".

Theo South China Morning Post, Trung Quốc đang là nước có số lượng camera có khả năng nhận diện khuôn mặt cũng như hành vi người dân được lắp đặt ở nơi công cộng nhiều nhất trên thế giới với gần 200 triệu camera giám sát. Đặc biệt nhiều tại các thành phố lớn như Bắc Kinh hay Thượng Hải. Mỗi người dân Trung Quốc khi ra đường sẽ bị giám sát bởi 2 camera an ninh.

Hậu quả việc công dân bị nhận diện, giám sát

Từ mối lo ngại về việc chính quyền Việt Nam nói chung hay là chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng hiện nay đang lợi dụng dự án "Xây dựng hệ thống camera giám sát hình ảnh tập trung" để tăng cường theo dõi, giám sát mọi hành vi của công dân, ông Trường Sơn và luật gia Phạm Lê Vương Các đã chỉ ra các hệ luỵ mà người dân có thể phải gánh chịu nếu tiếp tục việc lắp đặt hàng loạt camera có chức năng tự động nhận diện khuôn mặt và hành vi :

Thứ nhất, người dân dễ dàng bị giải tán, đàn áp khi tham gia các hoạt động biểu tình hay thực hành quyền tự do hội họp của công dân. Ông Trường Sơn nói tiếp :

"Rõ ràng đây là một nguy cơ hiện hữu. Thông qua những bài báo trong nước thì chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đang thể hiện rất rõ mục đích của họ khi mà lắp đặt hệ thống camera nhận diện khuôn mặt đó là phát hiện những công dân tham gia các hoạt động tụ tập đông người, mà có thể hiểu là người ta đang thực hành quyền biểu đạt cũng như tự do hội họp của họ.

Chính quyền muốn phát hiện những người tham gia các hoạt động đó và trừng phạt họ thì rõ ràng, đối với Ân xá Quốc tế đây là công cụ để giúp chính quyền thực hiện đàn áp quyền tự do biểu đạt của người dân, và nó rất là đáng lo ngại".

Thứ hai, khi người dân bị theo dõi, giám sát quá mức sẽ xâm phạm nghiêm trọng đến quyền riêng tư cá nhân. Luật gia Phạm Lê Vương Các nhận định :

"Việc lắp đặt camera này với các chức năng phòng chống tội phạm chưa thật sự rõ ràng. Tuy nhiên, chúng ta nhìn thấy rõ một điều rằng có dấu hiệu mang tính chất không đảm bảo được quyền riêng tư của công dân trong xã hội.

Chính sách quản lý người dân sẽ làm cho xã hội thiếu đi sự tự do, thiếu đi sự hồn nhiên của người dân khi ra đường, làm mất bớt đi sự tự do quyền riêng tư vốn có".

Thứ ba, chính phủ sẽ nhận diện, thu thập các hành vi cá nhân của người dân rồi thực hiện việc "xếp hạng công dân" hệt như những gì Trung Quốc đang thực hiện với người dân của mình, theo ông Trường Sơn :

"Chính quyền Trung Quốc đã triển khai hệ thống tính điểm cho công dân của mình. Tức là bất cứ việc làm nào của công dân ở nơi công cộng đều bị hệ thống camera phát hiện và danh tính của họ cũng bị lộ diện.

Chính quyền sẽ chấm điểm công dân đó và từ đó, công dân sẽ bị giới hạn một số lợi ích dựa theo các hành vi của họ. Nó khiến xã hội Trung Quốc trở thành nơi không còn bất cứ một tính riêng tư nào cả".

Hiện nay, Trung Quốc đang thử nghiệm việc sử dụng hệ thống carame giám sát dày đặc này để tính điểm, phân loại công dân với thang điểm từ 1 là yếu kém đến 5 là ưu tú.

Hệ thống này đánh giá này dựa trên mọi hành vi của công dân nơi công cộng như vượt đèn đỏ, sang đường sai luật, hút thuốc…

Những công dân bị đánh giá, xếp loại yếu kém sẽ mất một số quyền lợi như không được phép sử dụng "các dịch vụ chất lượng" hay bị nêu tên và gương mặt trên các màn hình lớn nơi công cộng.

Hệ thống đánh giá công dân của Trung Quốc sẽ chính thức đi vào hoạt động năm 2020.

Cao Nguyên

vendredi, 02 août 2019 22:53

Con cá đồng ngóng mùa nước nổi

Nhiều người cho rằng ‘ngóng cái nổi gì’ khi mùa nước nổi, những ao bè nuôi cá thường bị ngập nước, cá tra nhờ vậy mà "tẩu thoát" vùng vẫy ra sông…

cadong1

Nuôi cá trên ruộng lúa trong mùa lũ - Ảnh minh họa

Cựu chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Minh Nhị, một người có thể nói rằng hiểu lũ Châu thổ này như lòng bàn tay, trầm tư : "Dân dã quê tui có câu ‘tháng 7 nước nhảy lên bờ’. Nhưng đến giờ mực nước vẫn còn giật xa bờ sông thì đáng lo quá, làm sao lên ruộng được. Năm nay vựa lúa miền Tây mà không có lũ từ nước ngọt thượng nguồn đổ về thì căng lắm".

Dân miệt ruộng thì chắt lưỡi, nếu có con nước về thì họ lại bao bờ, quây lưới nuôi cá ruộng mùa nước nổi ở miền Tây. Nói con cá đồng ngóng mùa nước nổi là vậy.

Nhóm phóng viên truyền hình của trang Việt Nam Thời Báo đang tham gia cuộc thi làm clip về con cá tra ở đồng bằng sông Cửu Long (1) chia sẻ rằng sau vụ lúa, người miền Tây đang đầu tư nuôi cá tra như thứ đặc sản của miệt đồng bằng, do đó họ ngóng chờ mùa nước nổi về để thêm cơ hội phát triển nghề cá đồng ở ruộng lúa.

Nuôi cá trên ruộng lúa trong mùa lũ, mùa nước nổi được nhiều nông dân trong tỉnh Hậu Giang thực hiện, bởi mô hình này không chỉ mang thu nhập khá, nhẹ công chăm sóc mà còn bổ sung nguồn dinh dưỡng có lợi cho ruộng ở vụ sau.

Tại xã Phụng Hiệp, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang, nhiều bà con nông dân kể hồi mấy năm mùa nước nổi bắt đầu về từ tháng bảy âm lịch, thì không khí thả nuôi của người dân rất sôi nổi, khi thay vì bỏ công sức tiền bạc vào làm lúa vụ ba, giờ chỉ cần quay sang thả nuôi cá ruộng. 

Ông Nguyễn Trung Trị là một trong số nhiều hộ mới thả nuôi cá ruộng ở ấp Mỹ Thuận 1, xã Phụng Hiệp mấy mùa gần đây. Ông Trị thả nuôi 30 kg cá giống, gồm cá mè vinh, mè trắng và cá rô phi trên diện tích hơn 2 ha. Cũng ở cùng ấp, ông Mai Hùng Chiến đã có nhiều năm làm lúa vụ 3 và qua vài mùa nuôi cá cho biết : "Lợi nhuận khi nuôi cá có khi còn cao hơn làm lúa. Trong khi nuôi cá, gia đình còn có thời gian rảnh để trồng rau màu, hoặc làm công việc khác kiếm thêm thu nhập".

Theo ông Giang, nuôi cá ruộng không tốn chi phí nhiều cho thức ăn vì tận dụng được lúa chét, rong tảo, sinh vật phù du có sẵn trên ruộng. Đầu vụ, ông cũng như nhiều gia đình nuôi xung quanh phải đặt hàng trước 1 - 2 tuần mới có con giống mang về. Năm ngoái còn có tình trạng thiếu hụt con giống, nhất là các loại giống được mua thả nhiều như cá chép, mè hoa, mè vinh, rô phi…

Năm 2018, diện tích nuôi cá ruộng ở huyện Phụng Hiệp tăng nhanh so năm 2017 do nước lũ về sớm và nhiều, chính điều này nên bước vào mùa chờ nước nổi hiện nay, người dân xứ Hậu Giang đang buồn bã nói rằng tháng bảy rồi mà nước chưa đủ sức để nhảy bờ, thì có đâu mà tràn đồng để nuôi cá…

"Cái lợi của nuôi cá trên đồng ruộng mùa nước nổi là cho đất nghỉ sau hai vụ sản xuất Đông Xuân và Hè Thu, vừa khai mở đồng lấy nguồn phù sa bồi bổ độ màu mỡ, diệt trừ mầm bệnh trên đồng ruộng, vừa giúp nông dân có thêm nguồn thu nhập từ nguồn lợi cá nuôi. Hơn nữa, gieo trồng vụ lúa Đông Xuân sau đó, giảm chi phí sản xuất do giảm lượng phân bón, lúa giống, thuốc trừ sâu nhưng lúa sinh trưởng, phát triển tốt và trúng mùa". Ông Lê Văn Trường, một nông dân ở Lấp Vò, Đồng Tháp, nhận xét.

Ông Trường kể, chục năm về trước, cứ mùa lũ lớn là các hầm nuôi cá tra (giờ dùng từ ao nuôi cá tra), do chưa lường hết được nước dâng cao nên thiệt hại khá lớn. Về sau, để tránh chuyện ‘treo hầm’ ở mùa lũ lớn, nông dân đăng lưới bao quanh thật cao, rồi đưa những chiếc xuồng chở đầy thức ăn công nghiệp tung lên và đàn cá háo ăn tung vảy đôi trắng xóa cả đầm, ao nuôi.

Đó là những câu chuyện thuộc dạng ‘nhắc kể - nhớ về’. Hiện tại, ghi nhận từ nhóm phóng viên truyền hình trang Việt Nam Thời Báo, xuôi Long An, Tiền Giang rồi về Bến Tre, Đồng Tháp, An Giang... những ngày đợi lũ, đi đến đâu cũng nghe trăn trở chuyện con nước lớn - ròng. Nhà khoa học lý giải theo tính toán khoa học, nhưng nông dân thì bấm đốt ngón tay tính toán theo kinh nghiệm truyền đời...

Các nhà khoa học ở trường Đại học Cần Thơ dự báo thời gian xuất hiện đỉnh lũ ở miền Tây khả năng vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 và tháng 11, 12/2019.

Đành chờ vậy, mùa nước nổi ơi !

Nguyễn Hồng Phúc

Nguồn : VNTB, 02/08/2019

Thép Việt sẽ bị đánh thuế như thép Trung Quốc nếu không khai rõ nguồn nhiên liệu (RFA, 11/07/2019)

Doanh nghiệp Việt Nam không chứng nhận được thép cán nguội và tôn mạ xuất sang Hoa Kỳ sử dụng nguyên vật liệu từ nguồn nào sẽ bị áp mức thuế như với hàng Trung Quốc. Báo trong nước đưa tin.

thep1

Bộ Thương Mại Hoa Kỳ (DOC) thông báo nâng mức thuế mới lên đến 456,23% đối với 2 mặt hàng thép nhập khẩu từ Việt Nam - Courtesy : Ảnh chụp màn hình tuoitre.vn

Theo đó, vào ngày 2/7/2019, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã ban hành quyết định sơ bộ trong vụ việc điều tra chống lẫn tránh thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp đối với tôn mạ và thép cán nguội của Việt Nam sử dụng nguyên liệu thép cán nóng nhập khẩu từ Vùng lãnh thổ Đài Loan, Trung Quốc và Hàn Quốc. Tháng 9, DOC sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về vụ việc thép Việt Nam nghi gian lận vào Hoa Kỳ.

Do việc đã được Hoa Kỳ bắt đầu điều tra từ ngày 2/8/2018, nên việc tăng thuế sẽ được áp dụng với tất cả các lô hàng nhập khẩu vào Hoa Kỳ từ ngày 2/8/2018.

Với kết luận cáo buộc này, Hải quan Hoa Kỳ sẽ bắt đầu thu tiền đặt cọc đối với hai sản phẩm nói trên của Việt Nam, nhưng Bộ Thương mại Mỹ cho phép các doanh nghiệp Việt Nam không mất tiền đặt cọc nếu chứng minh tôn mạ và thép cán nguội không sử dụng từ thép cán nóng của Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan.

Trước đó, năm 2015, Hoa Kỳ đã điều tra thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp đối với tôn mạ, thép cán nguội của Hàn Quốc và Đài Loan. Năm 2016, Hoa Kỳ chính thức áp thuế với Hàn Quốc và Đài Loan.

Cũng liên quan đến thị trường thép, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2019, Việt Nam đã chi gần 5 tỷ USD nhập khẩu thép các loại, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái khoảng 7,2% về lượng và 0,8% về trị giá.

Thống kê cho thấy, sắt thép có xuất xứ từ Trung Quốc nhập khẩu về Việt Nam nhiều nhất, chiếm hơn 42% trong tổng lượng và chiếm gần 40% trong tổng kim ngạch nhập khẩu sắt thép của cả nước.

Hàn Quốc là nước đứng thứ 2, chiếm hơn 11% trong tổng lượng và chiếm 14% trong tổng kim ngạch. Nhật Bản đứng thứ 3 chiếm 14% trong tổng lượng và tổng kim ngạch.

******************

Nếu không muốn bị trừng phạt thương mại, Việt Nam phải thận trọng với nhãn "Made in Vietnam" (RFA, 11/07/2019)

Nguy cơ "lây lan" cao

Theo thống kê của Tổng cục xuất nhập khẩu, trong những tháng đầu năm 2019 sản lượng xuất khẩu gỗ của Việt Nam đạt hơn 4 tỉ USD và riêng thị trường Hoa Kỳ là gần 2 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt hơn 8 tỷ USD và đạt 3,42 tỉ USD đối với thị trường Hoa Kỳ. Đối với mặt hàng nhôm thép tổng kim ngạch xuất khẩu lên tới hơn 4,5 tỷ USD/năm và đạt hơn 1,5 tỷ USD/năm thị trường Hoa Kỳ.

thep2

Một sản phẩm "Made in Vietnam" được xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ. (Ảnh minh họa) AFP

Với lợi thế xuất khẩu như trên, Bộ Công thương trong cuộc họp ngày 9/7 xác định các mặt hàng tăng trưởng xuất khẩu nóng của Việt Nam như đồ gỗ, dệt may, thủy sản, nhôm sẽ được đưa vào diện giám sát đặt biệt để tránh nguy cơ bị các nước nhập khẩu đưa vào diện áp thuế cao, trừng phạt thương mại. Đặc biệt như việc Mỹ vừa áp thuế 450% trên sản phẩm thép của Việt Nam với lý do các loại thép này đã sử dụng nguyên liệu được nhập khẩu từ Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc nhằm lẩn tránh thuế.

Bà Lê Hoàng Anh vụ trưởng vụ thị trường Châu Á–Châu Phi tại cuộc họp "Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ" diễn ra hôm 9/7 thừa nhận rằng, trong thời gian gần dây một số mặt hàng như máy móc, điện tử, phụ liệu dệt may và đặc biệt là gỗ từ Trung Quốc nhập về Việt Nam tăng đột biến.

Ông Huỳnh Văn Hạnh, phó chủ tịch hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh trả lời với báo Thanh Niên hôm 10/7 khẳng định, không loại trừ khả năng các sản phẩm gỗ cũng như các hàng hóa khác của Việt Nam sẽ bị Mỹ áp thuế tương tự và nếu xảy ra thì chắc chắn các doanh nghiệp Việt Nam sẽ không thể chịu nổi và thiệt hại nặng nề cả ngành sản xuất là điều không tránh khỏi.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nguyên thành viên ban nghiên cứu kinh tế của thủ tướng chính phủ Võ Văn Kiệt nhận xét rằng, các nhóm hàng dệt may, đồ gỗ… cũng được xem là quan trọng đối với Việt Nam nhưng đã có một số trường hợp bị phát hiện nhập khẩu nguyên liệu về để chế biến sơ xài rồi xuất khẩu ra thị trường Mỹ như sản phẩm thép của Hàn Quốc và Đài Loan hồi năm ngoái. Do đó, Bộ Thương mại Hoa Kỳ muốn kiểm tra phát hiện gian lận hay không là điều không khó. Bà giải thích :

"Đã có những quy định chung giữa các nước rồi, như Hoa Kỳ đã quy định rất rõ và người ta đã dùng hệ số HS tức là Harmonized System để đánh giá mức độ sản phẩm được chế biến đến mức độ nào nên người ta rất dễ dàng phát hiện ra. Nếu các doanh nghiệp Việt Nam hay những người thông đồng với họ, tưởng chỉ cần chở sang Việt Nam làm sơ một chút là có thể chế biến xuất khẩu ra bên ngoài coi như hàng "Made in Vietnam" thì đó là nhận thức cực kỳ sai mà họ đã cố tình làm sai, thành ra khi mà thuế tăng lên thì họ phải chịu thôi".

Chuyên gia kinh tế tiến sĩ Lê Đăng Doanh nhận định, điều ông lo ngại nhất là đối với nhóm hàng dệt may.

"Những mặt hàng dệt may là những hàng có nhiều khả năng rủi ro hơn vì phía Hòa Kỳ dễ dàng kiểm tra được từng sợi của từng mặt hàng một và nếu sợi đó được sản xuất tại Trung Quốc là bị phát hiện ra ngay và có thể bị phạt. Tôi rất làm lo ngại về điều này".

Ngoài ra, tiến sĩ Lê Đăng Doanh còn cho hay, nhóm hàng hóa dệt may được xem là mặt hàng có thể đem lại nhiều công ăn việc làm cho nguồn lao động Việt Nam và nếu việc áp thuế xảy ra thì nó ảnh hưởng không nhỏ cũng như dẫn đến nhiều hệ lụy.

Thay đổi nội lực, tăng cường giám sát

Việc Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) đã giúp doanh nghiệp trong nước có lợi thế về ưu đãi thuế quan, tiếp cận thị trường sớm. Nhưng những lợi thế đó cũng đồng nghĩa với việc nguy cơ hàng hóa bên ngoài được chuyển vào Việt Nam, lợi dụng xuất xứ hàng Việt Nam để hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất đi các thị trường thành viên FTA là không thể tránh khỏi, ông Trần Tuấn Anh-Bộ trưởng Bộ Công thương giải bày trong cuộc họp triển khai tăng cường quản lý Nhà nước chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ.

Giải pháp khắc phục những kẻ hở trong cơ chế giám sát xuất khẩu là điều cần làm ngay nếu Việt Nam không muốn sự kiện ngành thép được lặp lại đối với các nhóm hàng chủ lực khác.

thep3

Ảnh minh họa. AFP

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh cho rằng, biện pháp tốt nhất là các doanh nghiệp tự kiểm soát lẫn nhau trên cơ sở có quy định rõ ràng của Chính phủ. Ông giải thích :

"Các cơ quan Việt Nam cần tiến hành giám sát chặt chẽ và đến nay Bộ Công thương vẫn chưa thể định nghĩa thế nào là "Made in Vietnam" sản xuất tại Việt Nam trong khi các nước họ phân biệt rất là rõ ràng thế nào là hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, thế nào là hàng hóa đóng gói hay thiết kế tại Việt Nam… Đấy là điều thiết sót sau 30 năm hội nhập rồi chúng ta vẫn chưa thể định nghĩa chưa có quy định. Theo tôi tốt nhất các hiệp hội nên tổ chức việc giám sát đó, doanh nghiệp tự giám sát lẫn nhau trên cơ sở phải có quy định rõ ràng hàng nào sản xuất tại Việt Nam và hàng nào đóng gói tại Việt Nam.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan thì cho rằng để không ảnh hưởng đến các doanh nghiệp Việt Nam, nhà nước cần xử lý thẳng tay đối với các doanh nghiệp cố tình gian lận.

"Bởi vì họ làm như vậy nó ảnh hưởng tới ngành hàng cũng như doanh nghiệp của các ngành hàng khác, tạo ra tiếng xấu, sự nghi ngờ đối với Việt Nam. Tất nhiên Mỹ không đánh thuế vào tất cả các mặt hàng thép mà chỉ đánh thuế vào những doanh nghiệp mà họ cho là gian lận thôi nhưng như vậy nó cũng ảnh hưởng chung trong việc các mặt hàng khác sẽ bị kiểm tra chặt chẽ hơn, khó khăn hơn khi xuất khẩu. Nhà nước Việt Nam phải trừng trị mạnh tay thôi, tôi cho điều này rất là cần thiết và nếu cần thì ngưng hẳn lại không cho phép họ xuất khẩu tiếp".

Tuy nhiên, đối với chuyên gia kinh tế, Phó giáo sư tiến sĩ Ngô Trí Long nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu thị trường giá cả thuộc Bộ tài chính thì không cần biện pháp nào cả. Ông lý giải :

"Các cơ quan chức năng và đặc biệt là Bộ Thương mại là cơ quan chủ trì trong vấn đề này. Hải quan cửa khẩu thì hàng xuất nhập khẩu phải kiểm tra xuất xứ hàng hóa rõ ràng, một khi hàng nhập về Việt Nam quá nhiều mà không tiêu thụ được thì có nên dùng cái danh của Việt Nam. Lợi dụng hiệp định thương mại tự do mà nhiều cái có lợi cho Việt Nam xuất đi nước ngoài thì đó là việc cần phải báo, đồng thời xuất đi Châu Âu hoặc những nước mình đã ký kết đều phải bị kiểm tra một cách rõ ràng thì nó mới tránh được, ngoài ra không cần biện pháp nào cả".

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan thừa nhận thành tích xuất khẩu của Việt Nam tuy lớn nhưng có đến 70% là do các nhà đầu tư nước ngoài làm, có nghĩa nội lực nền kinh tế không phát triển trong suốt thời gian qua :

"Việt Nam cứ dựa vào nhập khẩu quá nhiều từ bên ngoài thì nó tạo thêm rủi ro về việc hàng làm tại Việt Nam không đủ đạt chuẩn là thay đổi mã HS tạo nên giá trị gia tăng để có thể coi là hàng "Made in Vietnam". Do đó Việt Nam nên nhìn cái cơ hội này không chỉ là xuất khẩu mà là phát triển các ngành hàng xuất khẩu, phát triển ngành sản xuất trong nước để có khả năng xuất khẩu tốt hơn, chứ không thể dựa trên xuất khẩu bằng gia công như từ trước tới nay".

Ngoài ra, bà Lan chia sẻ thêm Nhà Nước Việt Nam cần phải có chính sách rõ ràng để các doanh nghiệp có thể mở rộng thêm hoạt động sản xuất trong nước thay vì chỉ thực hiện gia công những khâu đơn giản cho đối tác nước ngoài. Nhà nước cần tạo cơ chế giúp doanh nghiệp phát triển các ngành hàng căng cơ trong nước thì mới có thể giúp nền kinh tế phát triển.

Nga-Trung : Moskva cần nhưng thận trọng với Bắc Kinh (RFI, 13/06/2019)

Trong tuần qua, chủ tịch Trung Quốc được tổng thống Nga tiếp đón long trọng nhân chuyến viếng thăm cấp nhà nước, và với tư cách là khách mời danh dự tại Diễn đàn Kinh tế Saint-Petersburg. Đây là lần thứ 29 Tập Cận Bình gặp Vladimir Putin.

ngatrung1

Tổng thống Nga Vladimir Putin và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Diễn đàn Kinh tế Saint-Petersburg ngày 06/06/2019. Dmitri Lovetsky/Pool via Reuters

Trong khi giới phân tích Tây phương nhấn mạnh đến thế yếu của Nga so với Trung Quốc, hai bên không tiếc những lời hoa mỹ để khen tặng nhau : Putin là bạn "tốt nhất" trên đời, Trung Quốc là "đối tác" chân thành. Thực tâm hay chỉ là đòn khuyến cáo Mỹ ?

Trong quan hệ Moskva-Bắc Kinh, nếu chỉ tính từ 30 năm trở lại đây, tức là từ sau chuyến công du của ông Mikhail Gorbachev tháng 05/1989 để bình thường hóa bang giao, đối với Nga, chế độ Trung Quốc là một đối tác "không phải lúc nào cũng cần thiết, nhưng cũng không nên chọc giận" - theo nhận định của chuyên gia Pháp Arnaud Dubien, giám đốc Viện Quan Sát Pháp-Nga.

Tuần qua, trong cuộc hội ngộ lần thứ 29 tính từ năm 2013, sau khi Tập Cận Bình lên nắm quyền, hai nước ký một bản tuyên bố chung đánh dấu quan hệ hợp tác "bước vào một thời kỳ mới ". Trong cùng thời gian đó, do cuộc chiến tại Syria và cuộc khủng hoảng ở Ukraina, Moskva bị Tây phương trừng phạt. Và giờ đây, với cuộc chiến tranh thương mại giữa Washington và Bắc Kinh, xu hướng Nga-Trung liên kết chống lại Tây phương trở thành cần kíp.

Tuy nhiên, đằng sau những bài diễn văn, thực tế như thế nào ? Có thật nước Nga xoay trục sang Trung Quốc vì những quyền lợi tương đồng? Hai bên có thật sự tin tưởng lẫn nhau như qua các lời tuyên bố dành cho công luận và…Tây phương ? Nga có những chính sách thận trọng nào để thủ thân ?

Thông tín viên Hoàng Dung từ Moskva trả lời các câu hỏi trên đây.

"Cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo hai nước lớn trên thế giới diễn ra trong bối cảnh cả hai đang có những mâu thuẫn với Mỹ và Châu Âu, nên có ý nghĩa chính trị và kinh tế đặc biệt mang lại cho Nga một điểm tựa mới…Tại Saint - Petersburg đã hình thành một câu lạc bộ các quốc gia trong thời đại mới, có thể không mời Mỹ tham dự…

Có điều trong các lời tuyên bố rất to tát đó, người ta thấy có nhiều những lời hoa mỹ khiến phải dè dặt tìm hiểu thêm, đằng sau những đánh giá to lớn về cuộc gặp gỡ này, hai bên thực sự sẽ có những bước như thế nào "...

Tú Anh, Hoàng Dung

******************

Sử dụng ứng dụng kỹ thuật bảo mật để huy động lực lượng biểu tình (RFA, 13/06/2019)

Ứng dụng thực tế

Báo mạng Vnepress vào ngày 12/6 có đăng bài viết về "Cách huy động lực lượng phản đối dự luật dẫn độ của người dân Hồng Kông". Trong bài nêu rõ người dân kêu gọi biểu tình qua nhiều phương tiện khác nhau, từ trực tiếp phát tờ rơi trên đường phố đến việc thành lập những kênh trò chuyện trực tuyến bí mật để bàn thảo phương cách phản đối và xuống đường biểu tình.

ngatrung2

Cuộc biểu tình phản đối dự luật dẫn độ của người dân Hồng Kông. AFP

Nhà hoạt động xã hội Nguyễn Lân Thắng và cũng là người từng tham gia vào một số cuộc biểu tình tại Việt Nam nói với chúng tôi rằng, đối với các nhà hoạt động xã hội thì các biện pháp kỹ thuật như người dân Hồng Kông sử dụng thì không có gì là mới nhưng điều quan trọng nhất là việc tác động truyền tải đến mọi người gặp nhiều khó khăn.

Anh nói thêm : "Tại Việt Nam những người nằm trong con số các hội nhóm có sự chuẩn bị bàn bạc phối hợp thì nó không được nhiều. Như cuộc biểu tình tại Việt Nam hôm 10/6/2018 phản đối luật đặc khu thì số lượng người có bàn bạc nằm trong các hội nhóm này kia thì nó không quá 100 người nên khi ứng dụng các biện pháp để thông tin liên lạc trong 1 nhóm nó không có sự liên kết chặt chẻ và thứ hai là số lượng nó không nhiều nên tại Việt Nam việc dùng cái đó rất là khó khăn".

Một nhà hoạt động xã hội khác là anh Lã Việt Dũng, thành viên của nhóm No-U từ Hà Nội cũng xác nhận với chúng tôi về việc sử dụng các công cụ kỹ thuật bảo mật để trao đổi trò chuyện nhưng việc bảo mật sẽ nằm ở nhiều cấp độ khác nhau.

"Những người tổ chức ra các cuộc biểu tình như vậy họ cần liên lạc với nhau thì mới bí mật chứ với người dân thường thì họ không cần một cách bí mật nào cả bởi vì họ cần được công bố rộng rãi. Còn tại Việt Nam thì những nhóm khác nhau thì họ liên lạc bằng nhiều công cụ khác nhau với nhiều ứng dụng bảo mật mà chính quyền họ không thể can thiệp được".

Mức độ hiệu quả

Một số ứng dụng bảo mật thường được sử dụng tại Việt Nam hiện nay có thể kể đến là Whatsaap. Telegram hay Signal... Tuy nhiên chúng vẫn chưa được phổ biến rộng mà chỉ một số nhà hoạt động sử dụng. Hầu như mọi người chỉ liên lạc bằng điện thoại trực tiếp hay Facebook Messenger thì đó là điều không an toàn.

Ông Vũ Quốc Ngữ, tổng giám đốc tổ chức Người bảo vệ nhân quyền giải thích về tác dụng của các ứng dụng kỹ thuật trò truyện bảo mật :

"Khi mà sử dụng các ứng dụng bảo mật thì nó có tác dụng hai đầu là chỉ có người gửi và người nhận mới có thể biết được nội dung thôi và ngay cả những công ty cung cấp dịch vụ đó họ cũng không thể đọc các tin nhắn của mình gần như bảo mật tuyệt đối".

SINGAPORE-US-INTERNET-FACEBOOK-TELEGRAM-TWITTER

Một số ứng dụng trò chuyện trên điện thoại. AFP

Ngoài ra, ông Ngữ còn hướng dẫn cách tăng độ bảo mật cho bản thân.

"Có ứng dụng Signal hay Telegram thì nó có chương trình là tự động xóa trong bao nhiêu lâu tùy theo mình cài đặt chế độ 10 phút hay 20 phút thậm chí cả tiếng chẳng hạn sau đó thì nó sẽ mất đi, điều đó mình có thể hạn chế được rủi ro. Việc sử dụng email muốn an toàn thì thường sẽ không sử dụng chức năng trả lời (reply), ví dụ như thư của đồng đội chẳng hạn nếu mình muốn trả lời lại thì đừng bấm trả lời trên thư đó mà hãy xóa nó đi và trả lời trên một thư mới thì sẽ không chứa lại nội dung của thư trước đó".

Còn đối với anh Lã Việt Dũng thì các công cụ kỹ thuật bảo mật như hiện nay thì chỉ đạt được ở nhóm nhỏ mà thôi nếu thành nhóm lớn thì nó không còn gì là bí mật nữa.

"Nói chung chỉ đạt được ở nhóm nhỏ thôi chứ thành nhóm lớn thì nó sẽ không còn là bí mật nữa, theo kinh nghiệm của mình những nhóm nhỏ chính quyền chả biết được gì cả không can thiệp được. Không phải trò chuyện nhóm nào cũng là tốt mình phải lựa chọn những công cụ phù hợp và những cái tụi mình đã chọn thì chính quyền hoàn toàn không biết được chuyện đó".

Đồng thời anh còn khăng định, không có gì là bảo mật tuyệt đối, đôi khi vấn đề xảy ra không phải do lỗi kỹ thuật mà về con người , một số người họ không thể kiểm soát được việc bảo mật nên đa phần lỗi hỏng từ đó mà ra.

Cơ quan chức năng can thiệp

Dư luận xã hội đặt vấn đề rằng đối với các ứng dụng bảo mật như vậy thì tại sao cơ quan chức năng đến nay vẫn không có biện pháp nào can thiệp như đã làm với mạng xã hội Facebook thời gian qua.

Ông Vũ Quốc Ngữ khẳng định ngay chính những công ty cung cấp dịch vụ đó họ cũng không thể đọc các tin nhắn hay các cuộc trò chuyện của khách hàng thì cơ quan chức năng không thể nào can thiệp được và điều này gần như bảo mật tuyệt đối.

Anh Lã Việt Dũng đồng ý việc cơ quan chức năng không thể can thiệp nhưng để khai thác được thông tin thì họ sẽ làm bằng mọi cách.

"Thật ra họ biết nhóm mình trao đổi với nhau rồi họ sẽ tìm cách họ bắt bớ rồi họ mở điện thoại rồi bẻ khóa điện thoại họ tìm thông tin họ tìm bằng chứng. Trong những lúc biểu tình như vậy mình phải xác định là có thể bị bắt bất cứ lúc nào nên không thể chủ quan được và điều thứ hai là điện thoại phải tăng cường bảo mật để mở ra là điều không dễ dàng, nhiều bạn để dấu vân tay hay nhận diện khuôn mặt là họ ra được ngay".

Không thể so sánh thực tế Hong Kong với Việt Nam; tuy vậy những nhân tố tích cực muốn thay đổi xã hội ở trong nước đã có. Những nhân tố này hướng đến những công cụ bảo mật để tránh sự theo dõi của chính phủ. Trong khi đó cơ quan chức năng Nhà Nước cũng bỏ kinh phí để giúp lực lượng của họ ngăn chặn mọi thành phần tiến bộ lan tỏa ảnh hưởng cũng như thông tin liên lạc.

Nhật hoàng Naruhito chính thức lên ngôi (RFI, 01/05/2019)

Tân Nhật hoàng Naruhito, 59 tuổi, chính thức lên ngôi hôm nay, 01/05/2019. Hoàng đế thứ 126 của nước Nhật, với niên hiệu Lệnh Hòa (Reiwa), nguyện tuân theo Hiến Pháp, cam kết luôn "đứng về người dân".

nhat1

Tân hoàng đế Nhật Naruhito trong lễ đăng quang tại hoàng cung, Tokyo ngày 01/05/2019. Imperial Household Agency of Japan/Handout via Reuters

Lần đầu tiên từ 202 năm nay, ngôi hoàng đế của nước Nhật được trao truyền khi hoàng đế tiền nhiệm còn sống. Việc chuyển giao ngôi báu cho hoàng đế kế vị diễn ra theo các nghi thức của Thần Đạo, tôn giáo chính thống của người Nhật. Thách thức lớn với tân Nhật hoàng là không để bị các thế lực chính trị thao túng. Thông tín viên Frédéric Charles tường trình từ Tokyo :

"Tân Nhật hoàng Naruhito bước lên Ngai vàng hoa cúc, biểu tượng của Hoàng gia, trong trang phục Tây phương, với bộ vest đuôi tôm cùng một vòng trang sức lớn trên cổ và nhiều huân chương. Tại sảnh đường mang tên Matsu no Ma (còn gọi là phòng Cây Thông), ở Hoàng cung, tân Nhật hoàng được trao hai trong số ba báu vật, được nữ thần Mặt Trời truyền lại cho dòng dõi các hoàng đế Nhật, theo huyền thoại Nhật Bản. Đó là một thanh gươm và một đồ Châu báu.

Chiếc gương không nằm trong số các báu vật được trao truyền. Gương báu không bao giờ rời khỏi điện thờ thiêng liêng nhất của Thần Đạo, được coi là tôn giáo chủ yếu của người Nhật, coi Hoàng đế như một vị thần.

Các phụ nữ trong hoàng tộc không được phép tham gia vào nghi thức này. Người phụ nữ duy nhất có mặt là một bộ trưởng trong chính phủ Shinzo Abe.

Tân Nhật hoàng tiếp theo đó có một bài phát biểu. Ông Naruhito nguyện tôn trọng Hiến Pháp, thực hiện vai trò là biểu tượng quốc gia và sự thống nhất của toàn dân, nguyện luôn hướng về người dân, phụng sự lợi ích của nhân dân.

Cũng giống như cựu hoàng Akihito, tân Nhật hoàng phải tìm cách để triều đại trị vì lâu dài nhất trong lịch sử Nhật Bản thích ứng với thời đại. Nhật hoàng Naruhito không chấp nhận định chế hoàng gia là đối tượng thao túng của quyền lực chính trị, trong bối cảnh thủ tướng Shinzo Abe đang tìm cách sửa đổi Hiến Pháp chủ hòa, để đưa xã hội Nhật trở về với thời kỳ trước đệ nhị thế chiến, với trung tâm là Thần Đạo và Hoàng đế".

Trọng Thành

*******************

Triều đại "Lệnh Hòa" và những thách thức cho tân vương Naruhito (RFI, 01/05/2019)

Ngày 01/05/2019, Nhật Bản chính thức bước vào một triều đại mới "Lệnh Hòa". Kể từ nửa đêm (theo giờ Nhật Bản), nhật hoàng Akihito, sau 30 năm trị vì, chính thức thoái vị. Hoàng thái tử Naruhito, con trai trưởng, trở thành tân vương Nhật Bản.

nhat2

Nhật hoàng Naruhito và hoàng hậu Masako ngay sau lễ đăng quang tại hoàng cung ở Tokyo. Kyodo/via Reuters

Naruhito sẽ là hiện thân cho "biểu tượng Quốc Gia và Đoàn Kết dân tộc". Nhưng ông là ai, là một người như thế nào ? Những thách thức nào đang chờ đón vị tân vương ? Nhiều câu hỏi đã được đặt ra vì người ta biết rất ít về Naruhito.

Ở tuổi 59, Naruhito được trao thanh gươm và Châu báu – những "báu vật thiêng", và chính thức lên ngôi hoàng đế Nhật Bản, đời thứ 126. Triều đại Bình Thành (Heisei) như vậy đã khép lại, khai mở một triều đại mới Lệnh Hòa (Reiwa), nghĩa là "Hài hòa" và "Tươi đẹp".

"Cha nào, con nấy", liệu rằng câu nói này có thể đúng đối với tân vương hay không ? Từ vóc dáng cho đến cả tính cách và cách điều hành việc nước ? Là một người kín đáo, liệu tân vương có được tầm vóc như cha mình để hiện đại hóa thể chế có nghìn năm tuổi đó ? Naruhito từng cam kết mang lại cho hoàng triều một tầm mức quốc tế, khi nhắc lại rằng vợ và bản thân ông từng đi học ở nước ngoài.

Trả lời câu hỏi nhà báo Heike Schmidt ban tiếng Pháp đài RFI, Philippe Mesmer, phóng viên thường trú của báo Le Monde tại Tokyo chuyên về đời sống chính trị Nhật Bản, nhận xét :

"Đó là một người được cho là thông minh, tinh nhanh, nhưng ông là người Nhật Bản, nên được nuôi dưỡng trong khuôn khổ nghiêm ngặt của hoàng gia. Do vậy, tôi nghĩ là nếu Naruhito muốn thúc đẩy, tạo ra những thay đổi trong phương cách vận hành thể chế hoàng gia, thì điều đó sẽ được thực hiện theo cách của người Nhật, nghĩa là từng bước nhỏ một, dần dần như cách làm của cha ông".

Yêu thích môn quần vợt, đi bộ và chơi đàn alto, Naruhito, sinh ngày 23/02/1960, là vị hoàng tử đầu tiên có đặc quyền được nuôi dưỡng và lớn lên dưới cùng mái nhà với cha mẹ, chứ không như cha của ông, Nhật hoàng thoái vị Akihito bị giao cho người quản gia và gia sư dưỡng dục khi còn nhỏ.

Naruhito cũng là vị hoàng tử đầu tiên được đi du học ở nước ngoài. Ông từng có hai năm đào tạo tại đại học Oxford và viết một luận án về dòng sông Thames thế kỷ XVIII. Sông Thames, là vì ông yêu thích nước, các dòng sông và những con đường thủy. Đó cũng là cách để ông thoát khỏi những sự gò bó của hoàng gia. Rồi khi về nước, ông tham gia nhiều vào những hội nghị quốc tế về việc cấp nước cho tất cả mọi người.

Phê phán chủ nghĩa quân phiệt

Nhưng bên cạnh đó, Naruhito còn có một niềm đam mê khác : đó là lịch sử. Cũng giống như cha, Naruhito chủ trương hiếu hòa và điều này đã được ông khẳng định nhân sự kiện kỷ niệm 70 năm ngày chấm dứt Đệ Nhị Thế Chiến. Guibourg Delamotte, giảng viên ngành khoa học chính trị chuyên nghiên cứu về Nhật Bản trường INALCO cho rằng chủ trương này vẫn sẽ được Naruhito tiếp nối :

"Nhân dịp sinh nhật lần thứ 55, Nhật hoàng đã nhấn mạnh đến sự cần thiết phải duy trì ký ức lịch sử, nhìn thẳng vào lịch sử với thái độ khiêm tốn. Tư tưởng chủ hòa này làm hài lòng rất nhiều người dân Nhật Bản, theo đó, toàn nước Nhật thừa nhận lịch sử, thừa nhận nỗi đau khổ của người dân Nhật cũng như trách nhiệm đối với lịch sử bao gồm cả thời kỳ quân phiệt. Do vậy, tân hoàng đế Naruhito phải đi theo hướng này."

Câu hỏi đặt ra : Naruhito có đủ khôn khéo để tiếp tục đi theo con đường này của cha hay không ? Một con đường ghập ghềnh khó đi, mà chính bản thân hoàng đế thoái vị cũng phải rất khéo léo trong cách thể hiện quan điểm của mình trước những người bảo thủ mang tư tưởng chủ nghĩa dân tộc, mà chính phủ thủ tướng Shinzo Abe là một ví dụ điển hình.

Nhà báo Philippe Mesmer đánh giá đây sẽ là một nhiệm vụ khá tế nhị cho tân vương : "Phạm vi hoạt động của ông rất là hạn hẹp. Bình thường ra, ông không thể xen vào các cuộc tranh luận chung, do vậy cha của ông đã chọn cách nhấn mạnh đến vấn đề hòa bình như đến thăm các địa điểm xung đột, cầu nguyện cho các nạn nhân của xung đột, cầu nguyện cho các nạn nhân, đồng thời kêu gọi hòa bình một cách có hệ thống. Đó chính là cách thức để ông truyền đi thông điệp hiếu hòa. Nếu ông muốn đưa ra một thông điệp chính trị, ông sẽ làm nhưng theo một cách rất là khôn khéo".

Gần gũi dân : Cách làm chính trị của Nhật hoàng

Năm 2004, Naruhito đã có một cuộc cách mạng nhỏ trong hoàng cung. Ông chỉ trích các nghi thức hoàng gia đã bóp nghẹt cá tính của Masako, vợ ông – một nhà cựu ngoại giao xuất sắc. Áp lực phải có con trai để nối dõi ngai vàng đã khiến thái tử phi rơi vào trầm cảm. Dù vậy, ông cũng lên tiếng trấn an mọi người rằng Masako sẽ dần hoàn thiện được vai trò của một hoàng hậu.

Liệu rằng cặp đôi tân vương này có thể chiếm lĩnh được tình cảm của người dân Nhật Bản như cha và mẹ ông đã làm được hay không ? Trong lễ đăng quang, Naruhito cam kết chia sẻ "nỗi khổ" và "niềm vui" với người dân Nhật Bản. Đây cũng là những gì cựu hoàng Akihito và bà Michiko từng làm khi đến thăm nạn nhân của vụ thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011.

Theo như quan điểm của ông Mickael Prazan, tác giả nhiều tập sách về Nhật Bản, đây cũng chính là những thách thức dành cho Naruhito và Masako : "Hoàng đế thoái vị, tức cha của tân vương Naruhito, thường hay có mặt khi cần thiết và có những phát biểu công khai trước ống kính truyền hình, do vậy ông rất được lòng dân. Sự gần gũi với dân là một trong những chức năng hay nói đúng hơn là chức năng chính của hoàng đế Nhật Bản. Hoàng đế ngày nay không còn là hoàng đế của nước Nhật nữa, mà là hoàng đế của tất cả người dân Nhật, giống như vào thời kỳ Cách Mạng Pháp, vua nước Pháp trở thành vua của tất cả người dân Pháp".

RFI tiếng Việt

Không kiểm soát dịch tả lợn kịp thời, sẽ thiệt hại hàng tỷ USD (RFA, 14/03/2019)

Bệnh dịch tả lợn Châu Phi đang lây lan tại Việt Nam, với tỷ lệ lợn chết khi nhiễm bệnh lên đến 100%, số lợn tiêu hủy lên đến hàng nghìn con với trọng lượng tiêu hủy hàng trăm tấn. Nếu không có biện pháp kiểm soát bệnh kịp thời sẽ có thể gây thiệt hại hàng tỷ USD.

dich1

Ảnh minh họa - RFA

Thông tin vừa nêu được các đại biểu đưa ra tại hội nghị Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp, với chủ đề "Giải pháp phòng, chống dịch bệnh trong chăn nuôi lợn" do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội tổ chức ngày 14/3.

Tính đến ngày 14/03/2019, dịch tả lợn Châu Phi đã lan ra 17 tỉnh, thành phố của Việt Nam, gồm : Hà Nội, Hải Dương, Hà Nam, Hòa Bình, Hưng Yên, Thái Bình, Hải Phòng, Thanh Hóa, Điện Biên, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Ninh Bình, Nam Định, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Sơn La và Nghệ An.

Theo thông tin từ Cục Thú y, trong 2 ngày qua, tốc độ lây lan của dịch tả lợn Châu Phi có chậm lại.

Từ năm 2017 đến ngày 3/03/2019, Tổ chức Thú y thế giới (OIE) cho biết đã có hơn 20 quốc gia báo cáo có bệnh dịch tả lợn Châu Phi.

Trả lời báo chí hôm 14/3, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho biết dịch tả lợn Châu Phi không lây sang người nhưng rất nguy hiểm vì lây lan rất nhanh, đồng thời không có vắc xin phòng bệnh. Ông cho rằng, quan trọng nhất là áp dụng đồng bộ các giải pháp tổng hợp, với phương châm "phòng là chính" ?

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có gửi công văn kiến nghị Bộ Thông tin – Truyền thông xử lý những thông tin bị cho là sai sự thật về dịch tả lợn Châu Phi, gây hoang mang xã hội. Cụ thể, trong văn bản có nhắc tới nhiều fanpage và facebook cá nhân như ‘Đầm bầu thời trang Mami, Trang Thao Mandy’… đăng tải thông tin và hình ảnh sai sự thật về việc chế biến, bày bán lợn nhiễm dịch tả lợn Châu Phi tại Hà Nội và kêu gọi tẩy chay thịt lợn vì có thể lây sang người…

Cho đến ngày 14/3, có hai người đăng tin hàm ý dịch tả lợn đã về tới Cà Mau bị lập biên bản, buộc viết cam kết không tái phạm, ông Nguyễn Văn Đen, Phó giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Cà Mau xác nhận với báo chí thông tin vừa nêu cùng ngày.

Hai người vi phạm là Nguyễn Bảo Trân, 26 tuổi, ngụ phượng 8, Cà Mau và Phạm Hoàng Yên, 22 tuổi ngụ thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau.

Ngày 12/03/2019, hai người này đã đăng tải trên trang Facebook cá nhân của mình những dòng cảm thán hàm ý bệnh tả lợn đã về đến tỉnh Cà Mau, kèm ảnh. Các thông tin cụ thể gồm "Tới Cà Mau rồi, thề k ăn thịt heo luôn" ; "Thịt heo tới Cà Mau rùi ! ! ! hix… Giờ em biết lấy món gì e ăn hàng ngày đây hix hix".

Chi cục Thú ý tỉnh Cà Mau khẳng định không hề có chuyện dịch tả lợn đến Cà Mau, nên khẳng định Trân và Yên đăng tải thông tin sai sự thật, buộc gỡ bỏ toàn bộ nội dung này.

*****************

Google giúp start-up Việt Nam 'cưỡi đám mây' ra thế giới (VOA, 13/03/2019)

Google vừa công b mt chương trình h tr đc bit dành cho các công ty khi nghip sáng to (start-up) Vit Nam có tên Google Cloud for Start-upsđể tìm cơ hi bước ra thế gii.

dich2

Google công bố mt chương trình h tr đc bit dành cho các công ty khi nghip sáng to Vit Nam hôm 9/03/2019.

Báo Người Lao Đng dn li Đi din Google ti Vit Nam cho biết chương trình khởi nghip này được thiết kế vi mc tiêu giúp các công ty khi nghip phát trin doanh nghip ca mình, vn hành d dàng và nhanh chóng bng cách khai thác các ưu thế t các công ngh và tài nguyên ca Google như "đám mây thông minh" (Google Cloud), các sự kin cng đng, các chuyên gia c vn, hun luyn và h tr v k thut.

Chương trình đc bit này dành cho bt kỳ start-up nào ti Vit Nam tùy theo điu kin ca tng gói có th nhn h tr tr giá tương đương t 3.000 đến 100.000 đôla/năm.

Google Cloud for Startup nằm trong khuôn kh các chương trình h tr cng đng khi nghiệp sáng to ti Vit Nam ca Google, theo VnExpress.

Theo Thời báo Công ngh Vit Nam, ch trong vòng 8 năm, đã có hàng ngàn d án khi nghip trên thế gii tham gia vi Google Cloud, với nhng các tên ni tiếng như Lytro, PixLee… và Google Cloud chính thc đu tư hàng triu đôla vào các doanh nghip khi nghip vì tin tưởng vào tim năng to ln ti Vit Nam.

Theo kết qu kho sát gn đây do Temasek và Google kết hp thc hin, th trường k thut s ca Vit Nam s đt tr giá 21 t đôla vào năm 2020.

***************

Việt Nam phạt trang Facebook đưa tin "thất thiệt" về dịch tả lợn Châu Phi (VOA, 14/03/2019)

Bộ Thông tin và truyền thông Vit Nam pht mt ch trang Facebook hàng chc triu đng vì đăng tin "tht thit" v dch t ln Châu Phi hin đang hoành hành ti mt s nước trong đó có Việt Nam.

dich3

Trang Facebook bị pht 20 triu đng đăng tải li ni dung ca trang web Đng Cng Sn đ đính chính nhng thông tin mà trước đó b cho là sai lch. (nh chp màn hình Phapluatdansinh)

Theo truyền thông trong nước, ch trang Facebook ‘Đm bu thi trang Mami’ b x pht hành chính 20 triu đng vì đưa thông tin "sai s tht" v dch t ln Châu Phi "khiến người đc hoang mang".

Nguyễn Th Minh Nghĩa, ch Trang Facebook nói trên, đăng ti các bài viết cho rng dch t ln Châu Phi có th lây sang người và kêu gi mi người ngng ăn tht ln.

Từ ngày 4/3, bà Nghĩa đã phi g b nhng thông tin này, đng thi phi thông báo đến các đối tác rng nhng thông tin đó "không đúng s tht", theo VnExpress và Thanh Niên.

Phản ng trước thông tin này, B Nông nghip và phát trin nông thôn đã đưa ra văn bn khng đnh dch t ln Châu Phi ch lây lan trên ln và đ ngh B Thông tin và truyền thông tăng cường kiểm tra, x pht các tài khon mng xã hi đăng tin sai v dch, trong đó có trang ‘Đm bu thi trang Mami".

Virus dịch t ln Châu Phi (ASF) đang tiếp tc lây lan ti Vit Nam, gây lo ngi cho nhiu quc gia trong khu vc đưa ti lnh cm s dng tht heo và sản phm chế biến t tht heo nhp khu t Vit Nam. Nhng ai vi phm lnh cm s b pht tin và ngay c b tng giam.

Thủ tướng Nguyn Xuân Phúc hôm 4/3 nói cn phi chiến đu chng virus dch t ln Châu Phi "như mt k thù", vi s tham gia tích cc ca các cơ quan và b ngành nhiu cp đ khác nhau.

Theo trang mạng Xinhua ca nhà nước Trung Quc, virus dch t ln Châu Phi được phát hin đu tiên Vit Nam vào đu tháng Hai năm nay. Vit Nam tr thành nước th 3 b lây lan cúm t ln Châu Phi, sau Trung Quốc và Mông C. Virus dch t ln Châu Phi đã được phát hin ti Hà ni và Hi Phòng và 4 tnh min Bc : Thái Bình, Hưng Yên, Hà Nam, Thanh Hóa và Hi Dương.

Theo Bộ Ngoi giao Vit Nam, Đài Loan loan báo bt c hành khách Vit Nam nào nhp cnh Đài Loan với các sn phm làm bng tht heo s b pht v $6.500. Nếu tái phm, s tin pht s tăng lên ti 33.000, và hành khách s b cm nhp cnh nếu không tr toàn b s tin pht.

Theo Tổ chc Lương Nông Liên Hiệp Quốc, virus dch t ln Châu Phi không nh hưởng ti người. Cách duy nht đ ngăn chn dch bnh này là tiêu hy ln bnh.

World Bank : Triển vọng kinh tế Việt Nam 'tiềm ẩn rủi ro' (VOA, 16/12/2018)

Ngân hàng Thế gii (World Bank) nhn đnh rng "tăng trưởng kinh tế ca Vit Nam đã chng t s vng vàng, cho dù có trở lc bên ngoài, ch yếu nh vào sc cu mnh trong nước kết hp s năng đng ca các ngành chế to, chế biến theo đnh hướng xut khu".

vn1

Hình ảnh chụp tại một ngân hàng ở Việt Nam.

Theo báo cáo có tên gọi "Đim li", World Bank đưa ra nhn đnh rng tc đ tăng trưởng kinh tế ca Vit Nam năm 2018 "d báo vn mc 6,8%, cao hơn con s 6,3% d báo cho các nn kinh tế th trường mi ni khu vc Đông Á và Thái Bình Dương".

"Về trung hạn, tăng trưởng ca Vit Nam d kiến đi theo xu hướng toàn cu, gim dn xung mc 6,6% và 6,5% cho các năm 2019 và 2020. Lm phát vn được duy trì thp mc 4% do chính sách tin t s được tht cht", Ngân hàng Thế gii nhn đnh trong ngày công b n phẩm bán thường niên v kinh tế v Vit Nam hôm 11/12.

Ông Ousmane Dione, Giám đốc Quc gia Ngân hàng Thế gii ti Vit Nam, nói rng "dù bi cnh toàn cu có nhiu thách thc, Vit Nam tiếp tc đt tăng trưởng vng, song song vi lm phát mc va phi và tỷ giá tương đi n đnh".

Chuyên gia kinh tế này cho rng các nhà hoch đnh chính sách ca Vit Nam "nên tn dng li thế trong lúc đng lc tăng trưởng còn đang thun li đ đy mnh ci cách cơ cu nhm tăng cường đu tư và tăng trưởng da trên khu vc tư nhân, song song vi ci thin hiu sut đu tư công".

vn2

Công nhân Việt Nam chế biến hải sản ở Cần Thơ.

Ngoài ra, báo cáo "Điểm li" cũng ch ra rng trin vng trên "vn tim n nhng ri ro đang tích t, theo hướng xu đi".

Ngân hàng Thế gii nhn đnh rng "trong bi cnh thương mại Vit Nam có đ m cao, dư đa chính sách tài khóa và tin t còn hn chế, Vit Nam vn d b nh hưởng bi nhng biến đng bên ngoài".

"Căng thẳng thương mi toàn cu leo thang có th dn đến suy gim nhu cu v các mt hàng xut khu, đng thi thanh khoản trên toàn cu b tht cht có th làm gim dòng vn đu tư cũng như đu tư nước ngoài. Trong nước, ci cách doanh nghip nhà nước và khu vc ngân hàng chm li có th nh hưởng đến vin cnh tăng trưởng và gia tăng các nghĩa v cho khu vc công", theo World Bank.

Theo nhận đnh ca ông Sebastian Eckardt, chuyên gia kinh tế trưởng ca Ngân hàng Thế gii ti Vit Nam, "tăng trưởng toàn cu gim tc, căng thng thương mi đang din ra và ri ro tài chính tăng cao đang che m trin vng toàn cu".

"Là một nn kinh tế m, Vit Nam cn duy trì chính sách tin t có kh năng ng phó, t giá linh hot và bi chi ngân sách thp đ nâng cao kh năng chng chu nhng cú sc có th din ra", ông Eckardt nói.

Báo cáo của World Bank nhn đnh rng "mc dù thuế quan đang giảm nhanh nhưng s lượng các bin pháp phi thuế quan li đang tăng lên".

"Mức thuế ưu đãi bình quân ca Vit Nam đã gim t 13,1% năm 2003 xung còn 6,3% năm 2015. Ngược li, s lượng các bin pháp phi thuế quan li tăng đến trên 20 ln trong cùng kỳ", theo Ngân hàng Thế gii.

Tổ chc này nói rng "kinh nghim quc tế cho thy các bin pháp phi thuế quan, nếu được thiết kế và trin khai không tt, có th gây hn chế thương mi, làm méo mó giá c, và suy yếu năng lc cnh tranh quc gia".

Theo báo cáo, hệ thng các bin pháp phi thuế quan ca Vit Nam vn còn phc tp, chưa rành mch và tn kém, dn đến chi phí tuân th cao.

"Một nghiên cu đưa ra ước tính rng thuế quan tr giá tương đương ca các bin pháp v sinh dch t mà Vit Nam đang áp cho hàng nhp khu hin mc 16,6%, so vi mc bình quân là 8,3% các quc gia ASEAN", World Bank nói.

Phát biểu khai mc kỳ hp th 6, Quốc hi khoá XIV hôm 22/10, theo Đài tiếng nói Vit Nam, Th tướng Nguyn Xuân Phúc nói rng ước tính GDP c năm 2018 ca Vit Nam vượt ch tiêu quc hi đ ra là 6,7%.

Người đng đu chính ph Vit Nam cũng nói rng trước nhng biến đng c trong nước và trên thế gii, nht là chiến tranh thương mi, Hà Ni "đã theo dõi sát, ch đng có đi sách phù hp, kết hp hài hòa các chính sách, tăng kh năng thích ng ca nn kinh tế, to môi trường vĩ mô n đnh cho phát trin kinh tế, xã hi".

Viễn Đông

****************

Số người Việt bị Mỹ trục xuất tăng hơn 70 phần trăm so với năm ngoái (VOA, 16/12/2018)

Số lượng người gc Vit b M trc xut trong năm 2018 tăng hơn 70 phn trăm so vi năm trước, theo mt báo cáo ca cơ quan thi hành di trú liên bang, tiếp tc mc tăng mnh dưới thi chính quyn Trump vn đang ráo riết xúc tiến chính sách di trú kht khe n.

vn3

Chính quyền Trump gi đang din dch li tha thun năm 2008 gia M và Vit Nam bo v nhng người Vit t nn chiến tranh đến M trước năm 1995 khi b trc xut.

Báo cáo được công b gia lúc nhiu bn tin ca gii truyn thông trong tun này cho biết chính quyn Trump s tái tc vic trc xut v Vit Nam mt s người t nn chiến tranh đến M trước năm 1995, bt chp mthỏa thun mà hai nước đã kí vào năm 2008 cung cp s bo v cho nhng người này.

Trong năm tài chính 2018, Cơ quan Thi hành Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) đã trc xut 122 người được xác đnh mang quc tch Vit Nam, tăng lên t mc 71 người trong năm tài chính 2017, theo báo cáo tng kết ca cơ quan công b hôm th Sáu. Con s này trong năm 2016 là 35 người, 32 người năm 2015 và 48 người năm 2014, năm đu tiên mà ICE lit kê c th s lượng người b trc xut theo nước mà h mang quc tch.

Không rõ trong số 122 người này có bao nhiêu người đến M trước năm 1995, thi đim mà M và Vit Nam bình thường hóa quan h ngoi giao. VOA không thể liên lc được ngay vi ICE đ yêu cu cung cp con s c th, nhưng BuzzFeed News tun này cho biết 11 người đến Mỹ trước 1995 đã b trc xut k t tháng 7 năm 2017, theo s liu mà ICE cung cp ti tòa án trong các v kin tng.

Tuy nhiên trong số 86 yêu cu trc xut mà M đã chuyn cho Vit Nam trong năm nay, ch có mt yêu cu được chp thun, BuzzFeed News cho biết.

vn4

Nguồn : Cơ quan Thi hành Di trú và Hi quan Hoa Kỳ (ICE)

The Atlantic hôm thứ Tư loan tin chính quyn Trump đã tái tục chính sách trc xut một s người nhp cư gc Vit mà h đã lng l rút li vào tháng 8. Tp chí này dn li mt phát ngôn viên của Đi s quán M Hà Ni nói rng chính quyn Trump gi din dch li tha thun 2008 rng nó không áp dng cho nhng người không có giy t hoc phm ti hình s.

Một phát ngôn viên ca B Ngoi giao M xác nhn B An ninh Ni đa M đã gp các đại din ca s quán Vit Nam Washington nhưng t chi cho biết thêm chi tiết v thi gian và đa đim, cũng như nhng gì đã được bàn tho ti các cuc thương lượng đó, theo The Atlantic.

"Hiện đang có 5.000 người ngoi quc t Vit Nam phm ti hình s đã b kết án vi lnh trc xut cui cùng – nhng người này không phi là công dân M và đã b bt gi, kết án và cui cùng b mt thm phán di trú liên bang ra lnh trc xut dưới thi các chính quyn tin nhim," Katie Waldman, mt phát ngôn viên ca B An ninh Ni đa, được dn li nói. "Ưu tiên ca chính quyn này là trc xut nhng người ngoi quc phm ti hình s tr v đt nước quê nhà ca h".

Tin tức này đã khơi ra ch trích t các nhà lp pháp M, phn ln theo Đng Dân ch, đi din nhng khu vực đông người Vit sinh sng. Trong mbức thư đề ngày 13 tháng 12, h mnh m chng đi vic chính quyn thương thuyết li tha thun 2008 và hi thúc ông Trump "tôn trng tinh thn nhân đo" ca nó.

Truyền thông M cũng tường trình dn dp v din biến này trên báo đài tiếng Anh trong nhng ngày qua, t vùng th đô Washington cho ti khu Little Saigon min nam California. Đa phn nhng cư dân người Vit được phng vn bày t s bt mãn, chng đi và lo ngi v nhng gì có th xy ra sp ti.

"Tôi hoàn toàn không đồng tình vi [chính sách đó]," mt người ph nnói với đài FOX 5 DC ti khu trung tâm thương mi Eden thành phố Falls Church, bang Virginia. "Chúng tôi đóng thuế và giúp h tr cng đng ca mình mà".

Madison Nguyễn, người tng là phó th trưởng San Jose bc California, được báo The San Francisco Chronicle dẫn li nói rằng lt ngược tha thun 2008 s làm tan nát các gia đình trong cng đng người Vit M.

"Chuyện đó rõ ràng là đáng h thn và tàn ác," bà nói.

Tùng Nguyễn, 43 tui, tng b th án 18 năm tù vì dính líu trong mt v cướp ca và giết người năm 16 tui, gi tích cc vn đng cho tr v thành niên dính vào vòng tù ti. B trc xut là ni lo s thường trc ca anh.

"Bây giờ Trump mun tiếp tc gán cho chúng tôi là tội phm vì điu mà chúng tôi đã làm lúc còn nh," anh Tùng trả li phng vn của đài CBS Los Angeles. "Vn đ là nếu chúng tôi ra tù mà vẫn tiếp tc phm ti thì rõ ràng chúng tôi đáng phi chu như vy. Nhưng 20, 25 năm ri chúng tôi chng phm ti gì c, chúng tôi sng cuc đi bình thường".

"Điều tôi muốn nói là, hãy nhìn con người tôi bây giờ này", anh nói.

Tổng thống Putin : Nếu Mỹ phát triển tên lửa bị cấm, Nga cũng làm như vậy (VOA, 05/12/2018)

Tổng thng Nga Vladimir Putin hôm 5/12 cnh báo rng nếu Hoa Kỳ rút khi mt hip ước vũ khí quan trng và bt đu phát trin loi tên lửa bị cm, Nga cũng s làm như vy.

nga1

Tổng thng Nga Vladimir Putin hôm 5/12/2018

Phát biểu ca ông Putin được đưa ra vi các cơ quan thông tn Nga hôm 5/12, mt ngày sau khi Ngoi trưởng M Mike Pompeo tuyên b ti mt cuc hp ca NATO rng Washington s đình ch các nghĩa v ca mình nêu trong Hip ước Lc lượng Ht nhân Tm trung (INF) trong 60 ngày ti, vi lý do là Nga "gian ln".

Hoa Kỳ đã chia sẻ bng chng tình báo vi các đng minh NATO, mà theo li M, bng chng đó cho thy tên la hành trình phóng t mt đt SSC-8 mi ca Nga có th mang lại cho Moscow khả năng tiến hành tn công ht nhân Châu Âu mà hu như không du hiu báo trước nào. Nga đã ph nhn nhng cáo buc đó.

Hôm 5/12, ông Putin cáo buộc Hoa Kỳ đang "ba ra lý do" đ rút khi hip ước, nói rng trước hết Hoa Kỳ quyết đnh ri khi hip ước ri sau đó mi "bt đu tìm kiếm lý do bin minh cho vic h nên làm điu đó".

Đức, đng minh ca Hoa Kỳ, mun duy trì hip ước và đã kêu gi Nga c gng cu hip ước khi vn còn thi gian.

(FOX, Sputnik)

********************

NATO cáo buộc Nga vi phạm hiệp ước tên lửa (BBC, 05/12/2018)

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, Nato đã chính thức lên tiếng cáo buộc Nga vi phạm Hiệp ước Vũ khí Tên lửa Hạt nhân Tầm trung năm 1987 (INF), vốn cấm các tên lửa hạt nhân mặt đất ở Châu Âu.

nga2

Nga phủ nhận xây dựng các loại tên lửa vi phạm hiệp ước

Các bộ trưởng ngoại giao của NATO vừa ban hành một tuyên bố ủng hộ Mỹ cáo buộc các vi phạm của Nga theo sau một buổi họp.

Hoa Kỳ từng đe dọa rút khỏi hiệp ước này vì các hành động của Nga.

Nga phủ nhận việc đã vi phạm thỏa thuận INF, nói rằng Moscow "nghiêm túc tuân theo" các điều kiện của Hiệp ước.

Hiệp ước này cấm các loại tên lửa tầm trung phóng từ mặt đất có tầm bắn 500-5.500km.

"Các nước đồng minh đã kết luận rằng Nga đã phát triển và đưa ra 9M729, một hệ thống tên lửa vi phạm Hiệp ước INF và tạo những rủi ro đáng kể đối với an ninh vùng Âu-Đại Tây Dương", tuyên bố của các bộ trưởng ngoại giao Nato viết.

"Chúng tôi mạnh mẽ ủng hộ kết luận của Hoa Kỳ rằng Nga vi phạm nghiêm trọng các nghĩa vụ của mình theo Hiệp ước INF.

"Chúng tôi kêu gọi Nga phải khẩn trương trở lại việc tuân thủ hiệp ước một cách đầy đủ và có thể kiểm chứng được. Hiện tại, trọng trách bảo tồn INF là của Nga".

Tên lửa tầm trung mới mà Hoa Kỳ - và bây giờ NATO - cáo buộc là Nga đã triển khai có thể khiến cho Nga bắn ngay vào các quốc gia Nato trong một thời gian rất ngắn.

Giới phân tích nói rằng Nga thấy vũ khí này là một lựa chọn tiết kiệm hơn các vũ khí thông thường.

Phát biểu sau tuyên bố của NATO, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói Nga có 60 ngày để tuân thủ hiệp ước trở lại, sau thời gian đó Mỹ cũng sẽ đình chỉ sự tuân thủ.

nga3

Lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev và Tổng thống Mỹ Ronald Reagan ký Hiệp ước INF vào 1987

"Trong 60 ngày này, chúng tôi sẽ vẫn không thử nghiệm hay sản xuất hoặc triển khai bất kỳ hệ thống nào và chúng tôi sẽ xem điều gì sẽ xảy ra trong khoảng thời gian 60 ngày này", ông Pompeo nói.

"Chúng tôi đã đối thoại với phía Nga rất nhiều. Chúng tôi hy vọng họ sẽ thay đổi, nhưng cho đến giờ không có dấu hiệu nào cho thấy họ có ý định làm như vậy".

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã được hãng tin Interfax trích lời đáp : "Nga tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản của hiệp ước [INF], và phía Mỹ biết điều này".

Trước đó vào 2014, Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng cáo buộc Nga vi phạm Hiệp ước INF sau khi có cáo buộc Nga đã thử nghiệm một tên lửa hành trình trên mặt đất.

Obama nói ông quyết định không rút khỏi hiệp ước vì các áp lực từ các nhà lãnh đạo Châu Âu, những người cho rằng động thái này có thể tái khởi động một cuộc chạy đua vũ trang.

Lần cuối cùng Hoa Kỳ rút khỏi một hiệp ước vũ khí lớn là vào 2002, khi Tổng thống George W. Bush kéo Mỹ ra khỏi Hiệp ước Vũ khí chống Tên lửa đạn đạo.

Chính quyền của ông Bush muốn thiết lập một lá chắn tên lửa ở Châu Âu và điều này đã đánh động điện Kremlin. Chính quyền Obama đã loại bỏ kế hoạch này vào 2009 và thay thế bằng một hệ thống phòng thủ khác vào năm 2016.

'Thế là quá đủ'

Phân tích của phóng viên quốc phòng Jonathan Marcus, tại trụ sở Nato ở Brussels

Hiệp ước INF là điểm nhấn quan trọng trong việc kiểm soát vũ khí thời Chiến tranh lạnh vì nó bãi bỏ toàn bộ một loại tên lửa dựa trên đất liền.

Nhưng trong nhiều năm nay, Hoa Kỳ ngày càng quan ngại rằng Nga đang vi phạm hiệp ước này. Theo Mỹ, Nga hiện đã triển khai nhiều tiểu đoàn tên lửa mới đang đe dọa các mục tiêu ở Châu Âu.

Và bây giờ Washington đã quyết định rằng thế là đã quá đủ, và cho Moscow 60 ngày để tuân thủ trở lại hoặc Mỹ sẽ tự chấm dứt cam kết của nó với INF.

Các đồng minh của NATO cũng chia sẻ mối quan tâm của Washington và ủng hộ quan điểm của Hoa Kỳ, cũng hy vọng trong thời gian ngắn này, Nga sẽ thay đổi ý định.

Nhưng cơ hội đó rất mỏng manh. Và mối lo sợ là sự sụp đổ của thỏa thuận INF có thể dẫn đến sự sụp đổ của toàn bộ hệ thống hiệp ước kiểm soát vũ khí, vốn rất quan trọng trong việc duy trì ổn định chiến lược.

Được ký kết năm 1987 bởi Lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev và Tổng thống Mỹ Ronald Reagan, Hiệp ước INF cấm các loại tên lửa hạt và không hạt nhân có tầm bắn ngắn và trung, trừ các vũ khí trên biển.

Vào 1991, gần 2.700 tên lửa đã bị phá hủy. Hai quố gia cũng được phép kiểm tra việc hệ thống lắp đặt của nhau.

Đến 2007, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố rằng hiệp ước này không còn phục vụ cho lợi ích của Nga.

Trang 1 đến 5