Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

20/04/2022

Phần Lan và Thụy Điển quyết định

Ngô Nhân Dụng

Khi ông Putin chính thc yêu cu NATO phi ngưng thâu nhn các hi viên mi, các nước Âu M đã tr li bng quan nim ch quyn quc gia : Không nước nào có th ép buc các nước khác gia nhp hay không gia nhp bt c liên minh nào.

phanlan1

Th tướng Phn Lan Sanna Marin (phi) và người đng nhim Thy Đin Magdalena Andersson trong ln gp g báo chí ti Helsinki, Phn Lan, 5 tháng Ba, 2022.

Hai nước Phn Lan và Thy Đin có th tr thành hi viên Minh ước Bc Đi Tây Dương (NATO) trong my tháng ti. Ch trương ngoi giao ca ông Vladimir Putin tht bi. Đây cũng là mt bài hc cho ông Tp Cn Bình.

Vladimir Putin và Tp Cn Bình quan nim rng nước ln có quyn ra lnh cho các nước nh. Đó là li suy nghĩ ca các v hoàng đế ngày xưa, k c các "Sa hoàng" cm đu đế quc Nga hay các v "thiên t" thay tri "bình thiên h".

Trước khi đánh Ukraine, Putin nêu mt lý do là khi NATO đã bành trướng v phía Đông, đe da an ninh Nga. Trung Quốc không kết án Nga xâm lăng Ukraine vì cũng đng ý, thông cm vi mi lo lng này. Nếu có ngày mt nước láng ging ca Trung Quc như Vit Nam, Lào, Miến Đin hay Kyrgyzstan mun liên minh vi mt khi an ninh khác, Trung Quốc có th nói mình b đe da đ ra tay trước.

Thế gii phi lo có ngày các nước nh b mt cường quc nêu cùng mt lý do đó đ xâm lăng, như s phn Ukraine. H đã công khai bác b ch trương cường quyn đó. Mt tun sau khi ông Putin đánh Ukraine, Đi Hi Đng Liên Hip Quc nhc li ch trương phi tôn trng ch quyn các quc gia, 141 nước đã b phiếu yêu cu Nga rút quân. Ch có 5 phiếu chng và 35 nước không t ý kiến.

Đi s Martin Kimani nước Kenya đã ví cuc xâm lăng ca ông Putin như mt nước thc dân tr li đánh thuc đa cũ. Ông Kimani rút kinh nghim Châu Phi, nơi nhiu sc dân sng ri rác trong các quc gia mi thành lp, biên gii d gây tranh tng. Ông nhn mnh quy tc chng các nước ln bành trướng bng vũ lc, ép nước khác phi theo mình.

Nhưng các nước đng ý phong ta kinh tế Nga vì xâm lăng Ukraine ch chiếm mt phn ba dân s thế gii ; phn ln là các nước Âu M. Mt phn ba thuc nhng nước ng h Nga, trong đó có Trung Quc. Mt phn ba còn li sng trong các nước không bày t thái đ, đc bit là n Đ, các nước Saudi Arabia và United Arab Emirates vn là đng minh ca M.

Nhng nước nh ng h Nga hoc gi thái đ trung lp không biết rng chính h có th đến ngày b xâm lăng vi nhng lý do dng đng như ông Putin đã nêu ra. Cng sn Vit Nam, Lào, quân phit Miến Đin ng h Nga đánh Ukraine thì đến lúc b Trung Quốc đánh s ch được nước nào cu giúp ?

Ông Putin nói rng chính ph Ukraine theo ch nghĩa Quc Xã (Nazi) và đàn áp người nói tiếng Nga. Tng thng Volodymyr Zelensky nói tiếng Nga t lúc ra đi ; ông gc Do Thái, mt sc dân đã b Đc Quc Xã giết sáu triu người ! Nước Ukraine có hàng trăm sc tc thiu s, dân Nga đông nht. Khi b tn công nhiu người gc Nga đã chng c hoc b chy v phía quân đi Ukraine. Các nước khác Âu Châu cũng rt nhiu dân gc Nga ; không nhng trong các nước thuc Liên bang Xô Viết cũ mà ngay nước Đc cũng có ba bn triu người nói tiếng Nga. Rt nhiu nước s b đe da nếu ông Vladimir Putin tiếp tc tham vng.

Tham vng ca ông Putin không ch gii hn trong vic đánh chiếm lãnh th mt nước láng ging. Đánh Ukraine ch là mt bước đu ; nếu thng thế, ông s có cơ hi xếp đt mt "trt t" mi Âu Châu ; dùng áp lc buc các nước nh chung quanh ký hay không được ký các hip ước an ninh, thương mi, ngoi giao.

Đó cũng là ước mun ca ông Tp Cn Bình. Ngoi trưởng Trung Quốc đã tng nói thng rng các nước nh phi biết phn mình, không th đng ngang hàng nước ln. Tt c các lãnh t đc tài đu mun mt "trt t thế gii" kiu như vy.

Trong thế gii văn minh, loài người sng vi lut l. Mt trt t thế gii da trên pháp lut, các quc gia ln nh đu phi được tôn trng, như vy mi hy vng có hòa bình. Các quc gia t do dân ch vn có tranh chp nhưng thường không gây chiến vi nhau bao gi. Nhng lãnh t hiếu chiến chc s không được c tri tín nhim ln th hai.

Ông Putin gieo gió nên gt bão. Dân Ukraine đoàn kết chiến đu, không phi vì ông tng thng kêu gi mà vì trong lch s các b lc Cossacks là mt thành phn quan trng lp nên dân tc này. Tên Cossack gc t tiếng Th Nhĩ K "kazak" có nghĩa là "dân t do," gm các nhóm dân Tartar t Châu Á qua t tp trong vùng sông Dnieper t thế k 15. H đã được các Nga hoàng công nhn quyn t tr.

Nhưng tht bi ln nht ca ông Putin là ch hai tháng sau khi đánh Ukraine, các nước trong NATO đoàn kết vi nhau hơn và sp m rng thêm khi Phn Lan và Thy Đin xin gia nhp. C hai nước này đu bo v vai trò trung lp trong c thế k trước. Trong ba nước Bc Âu ch có Na Uy ký kết vào NATO.

Tháng Giêng năm 2022, Th tướng Phn Lan Sanna Marin còn nói rng tham gia khi NATO là mt chuyn xa vi, khó xy ra. Ngày 13 tháng 4, Bà Marin gp Th tướng Thy Đin Magdalena Andersson ; ri tuyên b đang xin khi NATO thu nhn. Bà Andersson cũng nói s quyết đnh sm.

Các chính ph Phn Lan và Thy Đin hành đng theo ý mun ca c tri. Năm 2019 hơn mt na trong 5.5 triu dân Phn Lan chng vic gia nhp NATO. Ngày 28 tháng Hai năm nay, bn ngày sau khi Putin đánh Ukraine, tâm lý đã đo ngược, theo báo Economist. Ngày 30 tháng Ba, 61% mun vào, ch còn 16% chng, 23% không có ý kiến.

NATO là liên minh quân s ra đi trong Chiến Tranh Lnh gm M và các nước Tây Âu nhm đi phó vi Liên Xô. Trong hơn na thế k, NATO và Nga ch chung mt đường biên gii dài 196 cây s, nơi Nga giáp vi Na Uy. Sau khi Liên Xô và các chế đ cng sn Đông Âu sp đ, nhiu nước Đông Âu đã xin vào NATO. Năm 1999, thêm Ba Lan, ranh gii gia NATO và Nga dài thêm 428 cây s, gia Ba Lan và vùng Kalinigrad. Năm 2004, ba nước Estonia, Latvia và Lithuania min Baltic mi tách khi Liên Xô cũng xin vào NATO, đường ranh dài thêm 1.233 km. Nếu thêm Phn Lan biên gii gia NATO và Nga s dài gp đôi, thêm 1.340 km na.

Khi ông Putin chính thc yêu cu NATO phi ngưng thâu nhn các hi viên mi, các nước Âu M đã tr li bng quan nim ch quyn quc gia : Không nước nào có th ép buc các nước khác gia nhp hay không gia nhp bt c liên minh nào.

Sau năm 1990, khi các chế đ cng sn sp đ, Ba Lan, Romania, Hungary, Bulgaria Đông Âu ln lượt xin vào NATO. Các nước thuc Liên Xô cũ như Moldova, Lithuania, Latvia và Estonia cũng ln lượt gia nhp.

Bây gi, ông Putin đánh Ukraine vì mun chn không cho NATO m rng, nhưng kết qu ngược li. Đây s là mt bài hc cho Tp Cn Bình. Dân Ukraine chu gian kh, đã hy sinh giúp c thế gii ý thc v tai ha nước ln bt nt nước nh. Các quc gia nm cnh Trung Quc cn phi ng h dân Ukraine, vì không biết bao gi s đến lượt mình !

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 20/04/2022

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Ngô Nhân Dụng
Read 170 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)