Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

29/09/2017

Tướng Giáp, tài năng và số phận

Bùi Tín

Bộ phim tài liu The Vietnam War ca hai đạo din Ken Burns và Lynn Novick va được trình chiếu rng rãi t trung tun tháng Chín. Có nhiu tin tc nói rng Hà Ni không hài lòng vi ni dung phim. Mt trong các lý do là vì nhc đến vai trò ca Tng bí thư Lê Dun, ln át ông H Chí Minh và Đi tướng Võ Nguyên Giáp. Ông Giáp mt ngày 4 tháng 10, 2013, tui 103. Sau đây là bài viết ca nhà báo Bùi Tín, người tng có nhiu dp gn gũi vi tướng Giáp, nhân dp công chiếu The Vietnam War.

giap1

Tướng Giáp trong mt ln tiếp cu B trưởng quc phòng Hoa Kỳ, Robert McNamara.


***

Tướng Giáp đã đi vào huyn thoi trong lch s Vit Nam, trong lịch s chiến tranh ca thế gii. Đã có nhng bn tiu s chính thc ca ông.

Cũng có những tin tc thêu dt v ông, ví d có nhng bài báo, cun sách trong nước viết rng ông tng được Hi đng Hoàng gia Anh Quc tuyên dương là mt trong 10 thiên tài quân sự thế gii, được đúc tượng đt trong bo tàng quân s Anh quc. Tôi đã sang London, tìm hiu, đây ch là tin vt không có tht, nhưng b máy tuyên truyn ca Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Vit Nam không h ci chính.

Vậy tướng Giáp là con người ra sao trong cái cơ chế chính tr Vit Nam do đng cng sn lãnh đo theo chế đ toàn tr ?

Tôi có nhiều dp tiếp cn ông, đôi lúc còn cùng ông tâm s, do tin cy quý mến nhau, vì cùng trưởng thành qua nn văn hóa hc đường Pháp, tôn trng quyn tư duy đc lp, theo lun lý. Hơn na ông sng kín đáo, ít tâm s cùng ai, sng ni tâm rt mnh, giàu suy nghĩ, không rượu chè, không thuc lá, không bia bt, gii trí hu như duy nht là đc sách, suy ngm và chơi nhc nh piano, mà ông ưa nht là bài "Sông Đa-núyp xanh" - Le Danube bleu.

Tôi nhiều ln được đi các chuyến xut ngoi ca ông, làm thư ký báo chí, giúp ông tr li phng vn ca các nhà báo Pháp, Anh, Nga, Trung quc, Ba lan, Đc, Hung… Chuyến đi lý thú nht là vào năm 1977 ông cm đu phái đoàn quân s đi cám ơn các nước sau khi chiến tranh kết thúc, trao huân chương cho nhiu chuyên gia quân s tng giúp Vit Nam. Đoàn được mi ngh Sochi bên b Hc hi, trong dinh th ngh hè sang trng ca B trưởng quc phòng Liên Xô. Ti đây, bên b bin, tôi có dp hi chuyn ông, gi ý dò hi nhiu chuyn ít ai biết, do bn tính tò mò ca nhà báo. Sau đó có vài ngày thăm Berlin, tôi nh nht là cuc hi ng mt ca 3 ông tướng 3 châu : Fidel Castro ca Cuba, đi tướng Hoffman ca Cộng hòa dân chủ Đc và tướng Giáp, sau khi Fidel rt cao hng va đi thanh tra 20 ngàn quân tình nguyện Cuba các nước Châu Phi như Angola, Congo, Mozambique… Ngày 1/5/1977, đoàn tr v Moscow, tướng Giáp là khách danh d duy nht đng bên ông Brezhnev trên l đài cuc duyt binh hoành tráng.

Một k nim khó quên là hồi năm 1978 tôi có dịp nghe ông nói chuyn v nhng kinh nghim quân s ti Hc vin quân s cao cp do tướng Hoàng Minh Tho làm hiu trưởng. Nghe nói chuyn có các tướng Hoàng Văn Thái, Lê Trng Tn, Nguyn Hu An rt gn ông Giáp. Ông tng nghiên cu v Napoleon, Kutuzov, Zhukov, Frounzé, đọc Binh gia yếu lược, Vn kiếp tông bí. Ông say sưa nói v "ng binh ư nông", dân binh, dân quân, v ch trương "đi đi đc lp, tiu đoàn tp trung" thi đu đến Đi Đoàn Công – pháo trước chiến dch Đin Biên, thành lập các Quân đoàn 1, 2, 3, 4 trước 30/4/1975. Ông ging v nguyên lý "đánh chc thng", v yếu t nghi binh, bt ng - Pháp không bao gi nghĩ đi phương có th mang đ lương thc t đng bng lên vùng núi xa Đin Biên, cũng không bao gi nghĩ đi phương có thể kéo pháo nng lên sườn núi cao him tr quanh Đin Biên ; đánh Buôn Ma Thut m đu chiến dch cũng bt ng… Binh thư ca ông là tng hp nhiu kinh nghim thc tế được đúc kết. Ông có năng khiếu ca giáo sư s hc, li có tư duy lun lý ca mt c nhân Luật. Đúng là mt trí thc toàn din cm quân, hiu quy lut.

Ông Giáp có nhiều ni bun dai dng. Tôi c tìm hiu vn đ này.

Trước hết ông không được ông Trường Chinh đánh giá cao. Mà ông Đng Xuân Khu – Trường Chinh - li là Tng bí thư. Ông Trường Chinh có xu thế thân Trung Quc, sùng bái Trung Quc. Cái bí danh ông chn đã cho thy điu đó, ch có Trung Quốc có cuc vn lý Trường chinh. Hai cun sách kinh đin ca ông là "Trường kỳ kháng chiến nht đnh thng li" và "Nn dân ch mi" đu là bn dch 2 cuốn "Trì cu chiến" và "Tân dân ch ch nghĩa" ca ông Mao.

Ông Trường Chinh h hi đón các đoàn chuyên gia Tàu ca bác Mao gi sang, mt mc nghe theo h trong Ci cách rung đt – tàn sát gn 170.000 trung nông yêu nước có hc b chp mũ là đa ch ác bá chui vào đảng. Trong lúc đó ông Giáp mt mc chng li ý kiến ca La Quý Ba, Trn Canh và c ca Mao Trch Đông là dùng chiến thut bin người đ tn công Đin Biên Ph, theo phương châm tác chiến "tc chiến - tc quyết" - đánh nhanh - gii quyết nhanh.

Ông Giáp đã suy nghĩ rất k và quyết đnh thay hn phương châm trên thành "đánh chc, tiến chc", rút pháo ra, chun b k, kéo pháo lên các sườn núi cao chĩa thng xung v trí đch (không bn cu vng), đánh dũi, đánh ln dn tng bước, tng trn nhỏ đến ln, đánh chc tiến chc, mà ít tn tht. Không thay đi phương châm tác chiến thì có nguy cơ tht bi nng n cho c cuc kháng chiến chng Pháp. S thay đi phương châm có ý nghĩa quyết đnh.

Số phn tướng Giáp tht s lâm nguy khi ngay sau đó vp phi cp Lê Dun - Lê Đc Th có ý đnh h b ông đ giành quyn lãnh đo trên cao nht khi ông H sc bt đu suy yếu. Sau khi phát hin sai lm kinh khng trong Ci cch rung đt, ông Trường Chinh chịu trách nhim chính mt chc tng bí thư, ai s là người thay ? Thot đu ông H nghĩ đến ông Giáp, uy tín đang lên sau đi thng Đin Biên. Ông H chn ông Giáp đ thay mt đng nói chuyn vi nhân dân đông đo sân vn đng Hàng Đy nhn sai lm và hứa hẹn sa sai, n đnh tình hình. Nhưng Lê Đc Th li có ý đ khác. Th rt thân thiết vi Dun cùng li min Nam sau Hip đnh Geneva 1954, do có chung ý đnh phi ưu tiên đu tranh bng bo lc đ thng nht đt nước, nên quyết gt ông Giáp ra khi quyền lc ti cao. Lê Đc Th cùng Lê Dun tranh th Phm Hùng, Lê Đc Anh, Võ Chí Công thc hin âm mưu này, bng cách pha ra "v án xét li chng đng, làm tay sai cho nước ngoài", vu cáo tướng Giáp có mưu đ đo chính, ln lượt bt giam hơn 30 cán b cao cấp, t tướng Đng Kim Giang, tướng Nguyn Vnh, đi tá Đ Đc Kiên, đi tá Lê Trng Nghĩa, đi tá Lê Minh Nghĩa, vin trưởng triết hc Hoàng Minh Chính, v trưởng Vũ Đình Huỳnh, b trưởng Lê Liêm… Cy thế là Trưởng ban T chc trung ương đng, Lê Đc Th d đnh khai trừ tướng Giáp ra khi B Chính tr nhưng ông Phm Văn Đng không đng tình, đc bit là ông H lên tiếng bo v ông Giáp khi ông H nói rõ trong cuc hp ca B Chính tr khi ông Th t cáo ông Giáp nhiu ln tiếp riêng đi s Liên Xô Serbatov, rng "đó là các cuộc gp xã giao, chú Văn (Giáp) đu báo cáo vi bác".

Sau chiến thng Đin biên Ph trong cuc chnh hun chính tr, chn chnh t chc do các chuyên gia Trung Quc điu khin, phía Trung Quc đã đưa ra danh sách cho 2 ông Trường Chinh và Lê Đc Th yêu cu loi b các cp ch huy không có ngun gc công nông, nht là bn c nông, loi b hết các s quan gc gác tiu tư sn, cu an hưởng lc, bo mng, không thun, trong đó có ông Giáp, nhưng ông H đã kiên quyết t mình xé b, mt thái đ rt sáng suốt.

Thế ri nhóm Lê Dun, Lê Đc Th, Phm Hùng, Nguyn Chí Thanh, Lê Đc Anh… ngày càng thng thế, h thp vai trò ca ông H - vin c rng Bác cao tui, bát đu lm ln ri, m đau cn ngh ngơi, h thp vai trò ch huy quân s ca tướng Giáp, vin cớ là ông Giáp chưa h vào min Nam, nâng cao vai trò bao bin ca Lê Đc Th, va cm đu cuc đàm phán Paris, va trc tiếp vào chiến trường min Nam đ giành toàn thng trong chiến dch H Chí Minh.

Trong một s ln tâm s vi tôi, tướng Giáp không bao giờ t ra cay cú bc tc vì cá nhân mình b đi x bt công, nhưng ông luôn t ra đau bun khi nói đến sinh mng binh s b hy sinh quá nhiu trong và sau cuc tiến công Mu Thân.

Theo báo cáo mật do Cc tác chiến báo cáo riêng cho tướng Giáp, trong năm 1968 sau các đợt tiến công tháng 1, tháng 5 ri tháng 9, quân min Bc hy sinh min Nam lên đến 170.000, cng vi 32.000 quân đa phương min Nam và 30.000 cán b đng viên ca đng b min Nam. Nhng con s này tướng Giáp dn tôi gi kín vì chc là chưa đầy đ, nay tôi xin hé ra, vì là con s đã quá na thế k đ đc gi tham kho. Theo ông Giáp, sau đt 1 tht bi, ch có b ni là mt nhóm vào được trong tòa S quán M, không nên đánh thêm đt 2, tháng 5 và đt 3 tháng 8-1968, càng đánh càng thua to, lộ hết cơ s.

Tôi cảm thy rt rõ là tướng Giáp t ra không mn mà mà còn phn đi cuc tn công Mu Thân, ông cho là mo him, không chc thng, khi min Nam chưa có nhng qu đm mnh c Sư đoàn, c Quân đoàn như v sau này. Qua cuc mo him liu lĩnh vô trách nhiệm này, bao nhiêu vn liếng quân s ky cóp t năm 1963 đến năm 1968 b th tiêu gn hết, 17.000 quân nhân trai tráng min Bc b chết oan "sinh Bc t Nam", phi 3, 4 năm sau mi tm hi phc, mà không h có ni dy, không có tng khi nghĩa n mong mun và kêu gi.

Ông kể khi Mu Thân n ra ông đang Hungary đ m si mt và ông H thì sang Bc Kinh dưỡng bnh. H đã c tình cách ly 2 v đ không có mt tr ngi nào cho kế hoch ngông cung vô trách nhim ca h.

Sau 30/4/1975, vị trí ông Giáp ngày càng lu mờ. K t sau Mt ước Thành Đô (tháng 9/1990), 5 đi Tng bí thư đu ng hn v phía Trung Quốc, t Nguyn Văn Linh, qua Đ Mười ri Lê Kh Phiêu, Nông Đc Mnh cho đến Nguyn Phú Trng, cái thế ca ông Giáp b mt dn cho đến b trit tiêu hẳn.

Đầu năm 2004, nhân k nim 50 năm chiến thng Đin Biên Ph, ông Giáp c làm mt cuc phn công cui đi khi ông đã hơn 90 tui. Đó là mt lot kiến ngh tâm huyết gi B Chính tr, Ban chp hành trung ương Đng v "V án siêu nghiêm trng Tng Cc 2", v "Không nên khai thác mỏ bauxit Tây Nguyên", nhưng không có mt hi âm nào, dù cho các lá thư tâm huyết ca ông được hơn 30 tướng lĩnh đng tình. H coi ông không còn tn ti. Vì ông nói lên khá rõ là v Tng cc 2, v Bauxit đu có bàn tay lông lá ca bành trướng Trung Quốc.

Điều nhng người quý mến đúng giá tr ca tướng Giáp được an i nhiu là khi ông mt tui đi th cc hiếm 103, đông đo người dân tin đưa, lưu luyến xót thương, vào tn gn Đèo Ngang đ tin đưa ông v cõi vĩnh hng, vượt qua tt cả các cuc tin đưa ông Lê Dun, Lê Đc Th, Nguyn Chí Thanh, Phm Hùng, Văn Tiến Dũng, Nguyn Văn Linh… Mt s công bng đáng quý.

Bài báo này cũng là bó hương tôi thp đ tưởng nh mt v tướng tài ba, có tâm, có tm nhưng không gp thi thế, đ va là anh hùng, vừa là nn nhân bi thm ca mt chế đ thiếu tình yêu thương, thiếu tôn trng trí thc, li thiếu vng lut pháp và s công bng.

Bùi Tín

Nguồn : VOA, 29/09/2017

Quay lại trang chủ
Read 481 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)