Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Đến đầu tháng 07/2021, Tokyo tặng Việt Nam 2 triệu liều vac-xin AstraZeneca được sản xuất tại Nhật Bản : 1 triệu liều đầu tiên được giao ngày 16/06 và 1 triệu liều tiếp theo được giao thành hai đợt, vào ngày 01 và 08/07. Món quà này có ý nghĩa rất lớn, "góp phần giúp Việt Nam ngăn chặn sự lây lan của dịch Covid-19 tại Việt Nam", theo bộ Y Tế ngày 29/06, trong bối cảnh Việt Nam đang đôn đáo tìm mọi nguồn cung ứng vac-xin.

nhatviet1

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tiếp đón đồng nhiệm Nhật Yoshihide Suga tại Phủ Chủ tịch, Hà Nội, Việt Nam, ngày 19/10/2020.  AP - Minh Hoang

Phải nói rằng số 2 triệu liều được Tokyo viện trợ cho Hà Nội, chiếm gần một nửa số vac-xin mà Việt Nam nhận được từ mọi nguồn (kể cả chương trình Covax), sắp tới là 5,3 triệu liều, trong đó 4,3 triệu liều đã nhận được đến ngày 29/06. Việt Nam là một trong những nước trong khu vực (Đài Loan, Indonesia, nhiều đảo quốc ở Thái Bình Dương…) được Nhật Bản viện trợ vac-xin trong bối cảnh Trung Quốc không ngừng mở rộng "ngoại giao vac-xin" trên khắp thế giới, trong đó có Việt Nam.

Tặng vac-xin ngừa Covid-19 cho Hà Nội cũng nằm trong chiến lược duy trì ảnh hưởng của Tokyo. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 12 của Nhật Bản, được thủ tướng Yoshihide Suga đánh giá "là đối tác quý báu". Đối với Tokyo, Việt Nam "đóng vai trò quan trọng để thực hiện "Tầm nhìn Ấn Độ-Thái Bình Dương mở và tự do" của Nhật Bản nhằm làm đối trọng với tham vọng mở rộng ảnh hưởng và quảng bá mô hình Trung Hoa của Bắc Kinh.

Điều này được thể hiện rất rõ qua chuyến công du nước ngoài đầu tiên vào tháng 10/2020 của ông Yoshihide Suga trong cương vị thủ tướng, kế nhiệm ông Shinzo Abe từ chức vì lý do sức khỏe. Ông Suga cũng là nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên được Hà Nội đón tiếp kể từ khi đóng cửa chống dịch Covid-19. Báo The Diplopmat ngày 11/09/2020 từng nhận định "dù người kế nhiệm ông Shinzo Abe là ai, hai nước có rất nhiều lý do để mở rộng và thắt chặt hợp tác trong nhiều lĩnh vực"

Trả lời RFI tiếng Việt qua thư điện tử ngày 03/07/2021, nhà nghiên cứu N. T., chuyên về chính sách đối ngoại của Việt Nam, phân tích một số lĩnh vực được Nhật Bản và Việt Nam tăng cường hợp tác trong thời gian gần đây.

*****

RFI :Để giúp Việt Nam chống dịch Covid-19, Nhật Bản viện trợ cho Việt Nam hai triệu liều vac-xin ngừa Covid-19, cũng như cho một số nước khác trong khu vực. Đây có phải là chiến lược đối trọng của Tokyo trước việc Bắc Kinh liên tục tặng và bán vac-xin Trung Quốc cho các nước trong vùng ?

N. T. : Bản thân tôi cho rằng việc Nhật Bản gần đây gửi tặng hàng triệu liều vac-xin AstraZeneca cho nhiều quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, không hoàn toàn là nhằm đối trọng với "ngoại giao vac-xin" của Trung Quốc, do nhu cầu vac-xin của khu vực Đông Nam Á là rất lớn và một quốc gia không thể một mình cung ứng. Tuy vậy, Nhật Bản vẫn muốn duy trì ảnh hưởng của mình tại khu vực Đông Nam Á, nhất là tại các quốc gia mà Tokyo có quan hệ chiến lược như Việt Nam, Philippines, Thái Lan và Indonesia.

Ngoài ra, Nhật Bản có lẽ cũng nhận thấy rằng dù Trung Quốc đã tặng và bán hàng trăm triệu liều vac-xin cho khu vực, nhưng các quốc gia Đông Nam Á không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn vac-xin của Trung Quốc mà muốn đa dạng hóa các nhà cung cấp. Do đó, việc Nhật Bản cung cấp vac-xin đem lại cho các quốc gia Đông Nam Á thêm lựa chọn, qua đó tăng cường ảnh hưởng của Nhật Bản và giảm bớt phần nào ảnh hưởng mà Trung Quốc có được qua hoạt động ngoại giao vac-xin. Ngoài ra, Nhật Bản tặng trực tiếp số vac-xin này thay vì thông qua Quỹ Covax, có lẽ vì muốn đảm bảo số vac-xin đến được các nước mà Nhật Bản muốn thắt chặt quan hệ.

RFI :Sau khi nhậm chức, thủ tướng Yoshihide Suga đã dành chuyến xuất ngoại đầu tiên đến thăm Việt Nam, sau đó là Indonesia. Việt Nam đóng vai trò như thế nào trong chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương của Nhật Bản ?

N. T. : Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Nhật Bản gồm 3 trụ cột :

1) Thúc đẩy pháp trị, tự do hàng hải, thương mại tự do ;

2) Thúc đẩy phát triển kinh tế thông qua xây dựng cơ sở hạ tầng và củng cố quan hệ kinh tế, và

3) Thúc đẩy hòa bình và ổn định thông qua tăng cường năng lực cho các quốc gia (an ninh hàng hải, phát triển nhân lực). Việt Nam có lợi ích và hợp tác chặt chẽ với Nhật Bản trong cả 3 trụ cột trên.

Hai nước đều phải đối mặt với một Trung Quốc quyết đoán hơn trong tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông và biển Hoa Đông, nên đều ủng hộ một trật tự khu vực dựa trên quy tắc, tự do hàng hải và hàng không, giải quyết tranh chấp thông qua luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS). Hợp tác kinh tế song phương sẽ còn được thúc đẩy hơn nữa khi Việt Nam và Nhật Bản đều là thành viên của hai hiệp định kinh tế lớn trong khu vực là CPTPP và RCEP, và Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ Việt Nam cải thiện cơ sở hạ tầng.

Và trước một Trung Quốc ngày càng quyết đoán hơn, Nhật Bản cũng tăng cường hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực an ninh hàng hải, như xây dựng năng lực nhận thức biển (maritime domain awareness) và thực thi pháp luật trên biển. Hợp tác quốc phòng giữa hai nước, bao gồm chuyển giao tàu tuần tra, diễn tập chung, huấn luyện và đào tạo là vì mục tiêu này. Nhật Bản hiểu rằng một khi Trung Quốc kiểm soát được Biển Đông, nước này sẽ dồn lực gây sức ép với Nhật Bản trên biển Hoa Đông. Do đó, những năm gần đây Nhật Bản tăng cường hợp tác an ninh hàng hải với các nước có tranh chấp với Trung Quốc trên Biển Đông, nhằm giúp các nước này xây dựng năng lực đối phó với sức ép từ Trung Quốc.

RFI : Nhật Bản đã tạo được uy tín tại Việt Nam về hợp tác kinh tế và xây dựng cơ sở hạ tầng và cũng có tranh chấp với Trung Quốc về biển đảo. Liệu đây có thể là cơ sở giúp Tokyo và Hà Nội tạo niềm tin và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, trước một Trung Quốc không ngừng đòi hỏi chủ quyền trong khu vực ?

N. T. : Theo tôi, hợp tác kinh tế và xây dựng cơ sở hạ tầng hoàn toàn là cơ sở tốt để hai nước thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng. Trong các năm gần đây, Nhật Bản luôn nằm trong nhóm 5 nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ đặt chuỗi cung ứng tại Việt Nam mà còn thâm nhập vào thị trường tiêu dùng. Nhật Bản cũng là nhà cung cấp vốn ODA hàng đầu cho nhiều lĩnh vực như xây dựng cơ sở hạ tầng, đào tạo nhân lực, quản trị nhà nước, cải cách pháp luật… Do đó, chính phủ Việt Nam có sự tin cậy chính trị rất cao đối với Nhật Bản. Niềm tin chính trị cao sẽ giúp thúc đẩy hợp tác quốc phòng

Một mặt, Nhật Bản hỗ trợ chuyển giao tàu tuần tra cho lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, đồng thời mời chào Việt Nam mua máy bay tuần tra trên biển của Nhật Bản. Mặt khác, hai nước còn hợp tác trong huấn luyện và đào tạo, an ninh phi truyền thống, đối thoại chính sách. Trong chuyến thăm Hà Nội mới đây của Thủ tướng Nhật Bản Suga, hai nước đã nhất trí về một thỏa thuận cho phép Nhật Bản xuất khẩu thiết bị và công nghệ quốc phòng cho Việt Nam. Đây là bước tiến lớn để hai bên tiếp tục thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc phòng.

Tuy nhiên, vẫn còn những trở ngại nhất định. Bất chấp những thay đổi gần đây về chính sách đối ngoại dưới thời cựu thủ tướng Shinzo Abe, Nhật Bản nhìn chung vẫn bị ràng buộc bởi bản Hiến Pháp hòa bình của nước này, nên hợp tác quốc phòng Nhật-Việt hiện nay vẫn sẽ chỉ dừng ở các lĩnh vực ít gây tranh cãi như an ninh phi truyền thống, đào tạo huấn luyện, tìm kiếm cứu nạn. Trong chuyển giao, mua bán thiết bị quốc phòng cho Việt Nam, Nhật Bản sẽ phải chịu sự cạnh tranh quyết liệt từ Nga và Ấn Độ, vốn là những đối tác quốc phòng lâu đời của Việt Nam và thiết bị của các nước này thường có giá thành dễ chịu hơn so với thiết bị của Nhật Bản.

RFI :Đại dịch Covid-19 buộc nhiều nước phải đổi chính sách, đa dạng hóa các đối tác và nguồn cung cấp. Có thể coi đây là cơ hội để Việt Nam và Nhật Bản thắt chặt hợp tác để tránh phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực kinh tế ?

N. T. : Việt Nam đã có chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa trong quan hệ đối ngoại từ trước và Nhật Bản là một trong các đối tác Việt Nam mong muốn thắt chặt quan hệ. Hai nước cũng đều muốn giảm sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc do nhận thấy những rủi ro từ sự phụ thuộc đó đối với an ninh quốc gia và trong tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc. Bản thân Nhật Bản cũng từng là nạn nhân của hành vi cưỡng ép kinh tế của Trung Quốc hồi năm 2010, khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu đất hiếm, một nguyên liệu quan trọng đối với ngành chế tạo công nghệ cao của Nhật Bản, sau khi quan hệ song phương trở nên xấu đi liên quan tới tranh chấp quần đảo Senkaku.

Tôi cho rằng hai nước sẽ tăng cường hợp tác hơn nữa sau đại dịch trên một loạt lĩnh vực. Ngoài các lĩnh vực nổi bật như xây dựng cơ sở hạ tầng, hai nước có thể thúc đẩy hợp tác để đưa Việt Nam trở thành một trung tâm chế tạo tại khu vực Đông Nam Á. Bản thân Nhật Bản cũng có chủ trương khuyến khích các doanh nghiệp nước này chuyển chuỗi sản xuất và cung ứng về Nhật hoặc sang các quốc gia Đông Nam Á. Trong đó, Việt Nam là điểm đến được lựa chọn nhiều nhất của các doanh nghiệp Nhật Bản.

Tuy nhiên, sẽ rất khó để hai nước giảm hoàn toàn phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc, nhất là trong chuỗi cung ứng, vì nước này vẫn sở hữu một số lợi thế lớn như nhân công tay nghề cao, cơ sở hạ tầng tốt, nhà cung ứng đa dạng và thị trường tiêu dùng lớn. Ngoài ra, quy mô sản xuất tại Việt Nam còn quá nhỏ so với Trung Quốc, trình độ lao động còn chưa cao và cơ sở hạ tầng còn kém.

RFI tiếng Việt xin chân thành cảm ơn nhà nghiên cứu N. T., chuyên về chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Thu Hằng

Nguồn : RFI, 05/07/2021

Published in Diễn đàn

Tranh cãi đã nổ ra liên quan đến tính minh bạch trong việc phát triển và sản xuất vaccine Nano Covax của Việt Nam.

tranhcai1

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm Công ty Nanogen tại Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh

Đến thăm Công ty cổ phần công nghệ sinh học dược Nanogen, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu tháo gỡ ngay mọi khó khăn, vướng mắc và nghiên cứu lập tổ hành động để thúc đẩy sản xuất vaccine phòng chống Covid-19 trong thời gian sớm nhất.

Trong khi đó, giới khoa học tiếp tục bày tỏ nghi ngờ và quan ngại về thông tin mà Nanogen đưa ra liên quan đến vaccine ngừa Covid-19 có tên gọi Nano Covax mà công ty này đang phát triển.

Bộ Y tế bất đồng Nanogen

Việc ông Phạm Minh Chính tới thăm Công ty Nanogen tại Thành phố Hồ Chí Minh vào hôm 26/6 cho thấy Việt Nam đang nỗ lực tìm thêm phương án cung cấp vaccine bên cạnh việc nhập khẩu vốn đang gặp khó khăn do khan hiếm nguồn cung.

Bước đi trên cũng góp phần xua tan những đồn đoán rằng Công ty Nanogen đang bị làm khó về mặt thủ tục.

Trước đó, ngày 22/6, Nanogen cho biết đã có văn bản kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ Việt Nam xin cấp phép khẩn cấp cho vaccine Nano Covax.

Nano Covax là loại vaccine do Nanogen nghiên cứu, vừa kết thúc thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 và 2. Theo chia sẻ của Nanogen với báo chí, sản phẩm đã được Hội đồng đạo đức Bộ Y tế đánh giá tốt và đã thông qua đề cương nghiên cứu, triển khai thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 trên quy mô 13.000 người.

Tuy nhiên, ngay sau đó, một đại diện của Bộ Y tế nói rằng "kiến nghị cấp phép vaccine Nano Covax là nóng vội, chưa đầy đủ dữ liệu khoa học".

Trả lời báo Tuổi Trẻ vào ngày 22/6, ông Nguyễn Ngô Quang - Phó Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo trực thuộc Bộ Y tế - nhấn mạnh : "Trong bối cảnh hiện nay, việc cấp phép khẩn cấp cho một loại vaccine phòng Covid-19 là điều cần thiết. Tuy nhiên, tất cả phải trên nguyên tắc đầy đủ các dữ liệu về mặt khoa học, phải chứng minh và trả lời được ba câu hỏi lớn là : Có an toàn không ? Có sinh miễn dịch không ? Có hiệu lực bảo vệ không ?".

Ông Quang cho biết ông là người theo sát phản biện, góp ý và hướng dẫn cho Nanogen trong suốt quá trình nghiên cứu nhưng "hoàn toàn không được biết về kiến nghị này".

Mặc dù cho rằng kiến nghị là quyền của doanh nghiệp, còn cơ quan quản lý phải căn cứ vào các quy định để quyết định cho phép hay không, nhưng vị quan chức Bộ Y tế lại đánh giá "kiến nghị của Nanogen là quá sớm và nóng vội khi chưa đầy đủ các dữ liệu về mặt khoa học".

Trong những ngày qua, báo chí trong nước dẫn thông tin từ Nanogen đã không ngừng đưa ra nhiều bài viết lạc quan về loại vaccine "made in Vietnam" này.

Báo Thanh Niên viết : "Nanogen cho biết dựa trên các kết quả thử nghiệm lâm sàng, khả năng sinh miễn dịch của vaccine Nano Covax đạt 99,4%. Nếu so sánh với các loại vaccine khác trên thế giới là không hề thua kém và có phần cao hơn. Dù vậy, giá bán dự kiến hiện thấp nhất thế giới, chỉ với 120.000 đồng/liều".

Phía Nanogen tiết lộ đã gửi mẫu Nano Covax cho WHO kiểm tra. Công ty này nói cũng khẳng định khi sản xuất vaccine là phải đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu. Không chỉ an toàn mà phải đảm bảo tính sinh miễn dịch và có hiệu lực bảo vệ thực sự.

tranhcai2

tranhcai3

Báo điện tử Chính phủ ngày 26/6 dẫn lời ông Hồ Nhân, Tổng giám đốc Công ty Nanogen, nói rằng công ty đang thử nghiệm lâm sàng vaccine Nanocovax giai đoạn 3 (gồm 3a và 3b) trên 13.000 tình nguyện viên và sắp tới sẽ tiêm thử nghiệm giai đoạn 3c trên 1 triệu người. Theo tờ báo này thì "đây là một trong những nghiên cứu có quy mô lớn nhất trên thế giới về vaccine".

Nhiều người cho rằng, báo chí Việt Nam đã tạo nên tinh thần lạc quan nơi một bộ phận công chúng.

"Tôi hoàn toàn tin tưởng vào các nhà khoa học Việt Nam, đặc biệt là vaccine Nano Covax. Nếu ngay bây giờ triển khai tiêm đại trà, tôi xin làm người tình nguyện đầu tiên, mong Thủ tướng có giải pháp đôn đốc để vaccine Nano Covax sớm được đến với người dân", một người bình luận sau bài viết trên báo Thanh Niên.

Nhiều ý kiến cũng kêu gọi nhà nước tạo điều kiện, thậm chí đầu tư tiền để Nanogen sớm cho ra sản phẩm vaccine nội địa, giải quyết bài toán khan hiếm nguồn cung.

Quan ngại về tính minh bạch

Cho đến nay, tất cả những tuyên bố về tỉ lệ "sinh miễn dịch hàng đầu thế giới" hoặc các thông tin liên quan mà báo chí đưa đều xuất phát từ đại diện Nanogen. Giới khoa học độc lập với hoạt động phát triển vaccine này chưa có cơ hội tiếp cận số liệu để phân tích, đánh giá và phản biện.

Một số người cho rằng Nanogen đang nhập nhằng khi công bố thông tin "khả năng sinh miễn dịch của vaccine Nano Covax đạt 99,4%", so với các vaccine khác trên thế giới "không hề thua kém và có phần cao hơn". Con số này nếu đặt bên cạnh tỉ lệ hiệu quả bảo vệ sẽ dễ gây nhầm lẫn đối với người đọc không phải chuyên gia y tế, chẳng hạn Pfizer-BioNTech đạt hiệu quả bảo vệ 95%, theo thông tin của CDC Hoa Kỳ.

Sự khác nhau giữa hai khái niệm này đã được phó giáo sư Phạm Thị Vân Anh - Giám đốc Trung tâm Dược lý lâm sàng, Trường Đại học Y Hà Nội - chỉ ra trên tạp chí Sức khỏe Cộng đồng : Trong một số trường hợp, một vaccine có 'tính sinh miễn dịch' chưa chắc đã có 'hiệu quả bảo vệ'.

Điều quan trọng mấu chốt để đánh giá hiệu quả của một vaccine là hiệu quả bảo vệ, còn tính sinh miễn dịch chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ.

Trên Facebook cá nhân, giáo sư Nguyễn Văn Tuấn ở Úc viết : "Theo tôi, vấn đề mà công chúng (và cả giới khoa học) quan tâm hiện nay là vaccine made in Vietnam có hiệu quả giảm nguy cơ lây nhiễm, giảm nguy cơ nhập viện và an toàn hay không".

Theo ông Tuấn, để biết vaccine có hiệu quả hay không thì cần làm nghiên cứu khoa học : "Nghiên cứu khoa học thì đi từ nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu trên động vật, và thử nghiệm trên người. Thử nghiệm trên người phải qua ba giai đoạn 1, 2 và 3. Giai đoạn 1 và 2 chủ yếu là để đánh giá mức độ an toàn của vaccine, giai đoạn 3 là để đánh giá hiệu quả (và cả an toàn) của vaccine".

Có thể thấy đến nay Nano Covax chưa đáp ứng những yêu cầu về quy trình phát triển vaccine như giáo sư Tuấn nêu.

Giáo sư Tuấn viết tiếp : "Cho đến nay, chúng ta vẫn không biết vaccine đó có hiệu quả giảm lây nhiễm hay không. Chúng ta chưa biết vaccine đó giảm nguy cơ nhập viện hay không. Chúng ta chưa biết độ an toàn của vaccine (và có lẽ khó biết cho đến vài năm sau). Chưa công bố kết quả thử nghiệm giai đoạn 1 và 2 mà đã làm giai đoạn 3 thì quả là khá mạo hiểm. Ấy vậy mà người ta đã dự kiến vaccine đạt hiệu quả 90% ! Không thể hiểu nổi cách tính toán gì mà người ta có thể biết trước như vậy".

Ông Tuấn cũng cho rằng một số người lẫn lộn giữa tinh thần dân tộc và tinh thần khoa học. Ông kết luận rằng ông đồng ý với quan điểm của Bộ Y tế là cần phải chờ để có thêm chứng cớ rồi ra quyết định.

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ từ Viện Nghiên cứu ung thư City of Hope (California, Mỹ) cũng nói rằng việc đánh giá vaccine Nano Covax lúc này "khó như đi lên trời" bởi đội ngũ phát triển không hề chia sẻ các số liệu khoa học.

Ông Vũ viết trên facebook cá nhân rằng chỉ dựa vào thông tin công bố trên báo "phổ thông" là "Nanogen cho biết dựa trên các kết quả thử nghiệm lâm sàng, khả năng sinh miễn dịch của vaccine Nano Covax đạt 99,4%" mà có thể "đặt niềm tin" ở Nano Covax thì thật là "ngây thơ".

Và tiến sĩ Vũ đánh giá : "Kiến nghị cấp phép khẩn cho vaccine Việt Nano Covax trong lúc này là một việc làm rất 'hời hợt' của công ty Nanogen khi chưa chứng minh được một cách rõ ràng tính 'an toàn' và 'hiệu quả' của vaccine. Mình hoàn toàn đồng ý với ông Nguyễn Ngô Quang rằng 'để quyết định có cấp phép khẩn cấp hay không, Bộ Y tế cần có các dữ liệu khoa học'".

Nguồn : BBC, 27/06/2021

Published in Việt Nam

Ngày 21/06/2021, Nhà Trắng công bố danh sách các nước và vùng lãnh thổ, chủ yếu là Châu Á và Châu Mỹ Latinh sẽ được nhận vac-xin ngừa Covid-19. Đây là đợt cung cấp thứ hai trong khuôn khổ lô hàng 80 triệu liều mà tổng thống Mỹ Joe Biden cam kết chia sẻ với thế giới từ đây đến cuối tháng 6/2021.

vaccine1

Phát ngôn viên Nhà Trắng Jen Psaki họp báo tại Washington, Hoa Kỳ, ngày 21/06/2021.  Reuters – Sarah Silbiger

Theo trang mạng Kyodo News, phát ngôn viên Nhà Trắng, Jen Psaki trong buổi họp báo nêu rõ, đợt cung cấp lần này liên quan đến số 55 triệu liều vac-xin còn lại. Khoảng 41 triệu liều sẽ được chia sẻ cho thế giới thông qua chương trình Covax của Liên Hiệp Quốc.

Cụ thể, 14 triệu liều được dành cho Châu Mỹ Latinh và vùng Caribbean, 16 triệu liều cho Châu Á bao gồm Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Việt Nam và Đài Loan, và 10 triệu còn lại là cho Châu Phi.

Nhà Trắng nêu rõ, 14 triệu liều vac-xin sẽ được trao thẳng cho các nước Châu Á, Châu Phi và nhiều nơi khác, kể cả cho dải Gaza, khu vực người Palestine gần đây phải hứng chịu những trận oanh kích dữ dội từ Israel.

Tuy nhiên, trong cuộc họp báo, bà Jen Psaki cũng nêu lên những khó khăn trong việc cung cấp vac-xin, đặc biệt là khâu hậu cần như kim tiêm, bông tẩm cồn và nhiều vật tư cần thiết khác cũng như là các phương tiện bảo quản vac-xin để bảo đảm nhiệt độ thích hợp.

Kyodo News nhắc, Ấn Độ và Đài Loan, hai khu vực đang phải đối mặt với tình trạng bùng nổ ca nhiễm mới, đã nằm trong số những điểm được cấp vac-xin trong đợt thứ nhất, khoảng 25 triệu liều. 

Ngoài việc chia sẻ nguồn cung vac-xin, tổng thống Mỹ Joe Biden trước khi đến dự thượng đỉnh G7 tại Anh Quốc còn thông báo Washington sẽ mua thêm 500 triệu liều vac-xin Pfizer và trao tặng cho 92 quốc gia có thu nhập thấp, dưới mức trung bình và là thành viên của Liên Hiệp Châu Phi.

Minh Anh

Published in Quốc tế

Mua vắc-xin Trung Quốc : cứu cánh biện minh cho sự bế tắc và xem thường tính mạng người dân

Nguyên Anh, quyenduocbiet, 05/06/2021

Thông tin từ trong nước hôm nay cho hay Việt Nam đã đặt mua vắc xin chống virus Covid 19 từ hãng Sinopharm – Trung Quốc, điều này không nằm ngoài dự đoán trước đây của tôi trong bài viết 'Covid Việt Nam : Những ngày đen tối sắp đến'.

vaccine0

Việt Nam đã đặt mua vắc xin chống virus Covid 19 từ hãng Sinopharm – Trung Quốc

Mua vắc xin của Trung Quốc những người có trách nhiệm trong ngành Y tế Việt Nam sẽ cảm thấy bớt lo âu khi quốc gia của mình cũng có quỹ thuốc dự phòng cho người dân nhưng nếu bình tâm suy nghĩ lại thì tất cả mọi người đều nhận ra có quá nhiều vấn đề khi sử dụng loại vắc xin này :

- Thứ nhất đây là một chế phẩm chưa được thế giới công nhận về tính hữu hiệu chế ngự virus Corona, ngoài việc tổ chức y tế Liên Hiệp Quốc WHO công nhận vội vã ra thì chưa có một báo cáo khoa học nào ngoài Trung Quốc công nhận tính khả thi của loại vắc xin này và việc chích ngừa cho toàn dân là một hành vi vô cùng nguy hiểm từ sự tắc trách của những kẻ cai trị.

- Thứ hai Trung Quốc và Việt Nam là hai quốc gia cựu thù truyền kiếp, việc Trung Quốc chứng minh tính hiệu quả vắc xin của họ với WHO là một chuyện, nhưng những lô hàng xuất qua Việt Nam có chất lượng như thế nào ? Không loại trừ một giả thuyết loại vắc xin này có công hiệu nhất thời chế ngự virus nhưng trong đó có một loại hóa chất hủy diệt cơ thể con người phát tác sau nhiều năm. Một kế hoạch thủ tiêu một dân tộc cứng đầu chống đối Trung Quốc xưa nay là điều mà Trung Quốc luôn nhắm tới, tất nhiên đây chỉ là giả thuyết, tuy nhiên với những gì đã từng xảy ra trong giòng lịch sử cho thấy đây là một giả thuyết có cơ sở (dù không đủ mạnh), nhưng đó là điều người Việt Nam phải dè chừng.

Hãy nhớ lại trước đây không lâu khi Việt Nam nhập khẩu vắc xin Quinvaxem 5 trong 1 để chích ngừa cho trẻ sơ sinh, đây là loại thuốc do Hàn Quốc sản xuất nhưng lại gây nên cái chết cho nhiều trẻ thơ do không chịu nổi 5 tác dụng trong một mũi tiêm, trước làn sóng dư luận ồn ào đòi Bộ Trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến từ chức thì y thị đã thản nhiên phát ngôn rằng không thể từ chức vì không có ai có thể làm tốt hơn mụ ta, và kịch bản Quinvaxem hoàn toàn có thể trở lại với loại vắc xin Sinnopharm của Trung Quốc sản xuất hôm nay…

Những loại vắc xin có thể chế ngự được Covid-19 có Pfizer (Mỹ - Đức), Moderna, Johnson&Johnson (Mỹ), Sputnik V (Nga) và Sinopharm của Trung Quốc, về hiệu quả cho thấy chỉ có Pfizer, Moderna là có công dụng thực tế rõ ràng, ngoài ra vắc xin của Nga cho thấy không công hiệu còn của Trung Quốc thì chỉ có họ mới biết tính hiệu quả của chế phẩm này, do đó việc Việt Nam đặt mua của Trung Quốc cho thấy vấn đề đảng cộng sản muốn là nhanh, rẻ và lấy tiếng là có lo cho người dân, còn hiệu quả thiết thực thì chưa ai biết.

Cũng theo truyền thông trong nước, hôm nay Nguyễn Thanh Long - Bộ trưởng Bộ Y tế đã đàm phán cùng hãng J&J Mỹ để đặt mua vắc xin thế nhưng đáp lại, đại diện của hãng này cho biết sẽ triển khai đến cuối năm 2021 200 triệu liều qua chương trình COVAX, đây là một chương trình chia sẻ toàn cầu cho nên sẽ được phân bổ đồng đều đến mọi quốc gia chứ không riêng gì Việt Nam. Điều này cho thấy sự bế tắc vắc xin của Việt Nam vẫn không lối thoát và sẽ góp phần thúc đẩy nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam mua vắc xin của Trung Quốc để phòng bị, dù cho đó là sự chuẩn bị cho một kế hoạch không biết trước được hiệu quả cũng như hậu quả !

Cũng trong cuộc đàm phán này Nguyễn Thanh Long, người đứng đầu ngành Y tế Việt Nam, có một gợi ý rất con nít khi đề nghị hãng J&J chuyển giao công nghệ sản xuất vắc xin Covid 19 sang Việt Nam để "cùng hợp tác" !

Không hiểu khi Nguyễn Thanh Long nói như thế y có cảm thấy ngượng mồm không ? Và cũng không biết rằng người đại diện của J&J có khinh bỉ một quan chức nhà nước cộng sản Việt Nam hay không ? Nhưng chắc chắc rằng ít nhiều gì họ cũng sẽ cười thầm trong bụng, khinh bỉ một lũ người không có đóng góp gì cho thế giới, chỉ biết lợi dụng những phát minh khoa học của thiên hạ và bấu vào đó để có lợi cho mình.

Để phát minh ra một loại thuốc đề kháng lại virus tấn công con người như virus Corona các nhà khoa học phải tìm ra chuỗi hình thành và phát triển của nó, từ đó mới nghiên cứu ra loại công thức hóa chất thích hợp khống chế và tiêu diệt, với những phòng thí nghiệm tối tân cùng các nhà khoa học hàng đầu, nghiên cứu và thử nghiệm nhiều lần mới đưa ra sử dụng với sự cho phép cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm FDA mới được lưu hành. Biết bao nhiêu công đoạn phải vượt qua để hình thành lên tên tuổi một dược phẩm phục vụ con người, thế nhưng Việt Nam lại muốn đem công thức đó cho không thì đó không phải là suy nghĩ của con nít thì phải gọi là gì ?

Đảng cộng sản Việt Nam hãy nhìn lại quốc gia của mình đi, một đất nước chỉ chuyên nói phét, nói điêu, một quốc gia tự hào rằng mình có hàng chục ngàn tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân, thế nhưng tìm không ra một nhà khoa học đích thực, một phòng Lab hiện đại theo tiêu chuẩn của thế giới thì làm sao mà có thể nghiên cứu, tìm tòi ra những công trình khoa học phục vụ loài người ? Đảng chỉ có tầng lớp trí thức ăn theo nói leo, loại tiến sĩ, giáo sư nói phét, loại tốt nghiệp hệ chính trị, chứ còn lĩnh vực khoa học kỹ thuật thì hoàn toàn không có.

Cuối cùng hãng dược Johnson&Johnson Mỹ cũng sẽ chuyển giao công thức bào chế vắc xin Covid-19 cho Việt Nam, nhưng có lẽ là khi dân số toàn thế giới đã được chích ngừa gần hết, khi đó thì Việt Nam cứ việc thoải mái sản xuất ra để mà bán, bởi vì lúc đó con virus Corona hôm nay đã là dĩ vãng...

Lúc này thì đảng đã thấm mùi về cái kế hoạch "hồng hơn chuyên" hằng mấy thế kỷ của mình hay vẫn còn tiếp tục ‘ngu lâu dốt bền’.

Nguyên Anh

Nguồn : quyenduocbiet, 05/06/2021

Tham khảo :

https://www.quyenduocbiet.com/a10115/covid-viet-nam-nhung-ngay-den-toi-sap-den

https://nld.com.vn/suc-khoe/de-xuat-johnson-johnson-chuyen-giao-cong-nghe-san-xuat-vac-xin-covid-19-cho-viet-nam-20210604122757348.htm

**********************

Covid-19 : Dân Việt Nam rất nghi ngại vac-xin Trung Quốc

Thanh Phương, RFI, 05/06/2021

Hôm 04/06/2021, bộ Y tế Việt Nam đã phê duyệt "có điều kiện" vac-xin của tập đoàn Trung Quốc Sinopharm. Đây là loại vac-xin thứ 3 được phê duyệt ở Việt Nam, nhưng theo nhật báo Hồng Kông South China Morning Post, chính phủ sẽ phải nỗ lực thuyết phục người dân chấp nhận cho chích loại vac-xin này, do tâm lý bài Trung Quốc trong công luận Việt Nam. 

chich1

Dân Việt Nam rất nghi ngại vac-xin Trung Quốc. Ảnh minh họa.  © flickr

Hiện giờ, Việt Nam chích ngừa Covid-19 với hai loại vac-xin là AstraZeneca và Sputnik của Nga, nhưng trên tổng dân số hơn 97 triệu dân chỉ mới có khoảng hơn 1 triệu được tiêm phòng. Để có thể đẩy nhanh việc tiêm phòng, chính phủ đã ký hợp đồng mua 31 triệu liều vac-xin Pfizer/BioNTech, sẽ được giao cuối năm nay và đang thương lượng với Moderna để được cung cấp đủ thuốc tiêm ngừa cho 70% dân số.

Cũng nhằm "phục vụ nhu cầu cấp bách phòng, chống dịch tại Việt Nam", bộ Y tế hôm qua đã phê duyệt thuốc tiêm ngừa của Sinopharm, nhưng theo South China Morning Post, một nhà nhập khẩu thiết bị y tế ở Sài Gòn cho biết ông đã "ngay lập tức" nói "không" với vac-xin Trung Quốc. Ông khẳng định đây cũng là quan điểm phổ biến ở Việt Nam, dựa trên kinh nghiệm cung cấp thiết bị y tế ngoại quốc cho các bệnh viện ở miền nam.

Nhật báo Hồng Kông trích lời nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Giang, Viện Nghiên cứu Chính sách và Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, có hai mối quan ngại về việc mua vac-xin Trung Quốc. Thứ nhất là vấn đề minh bạch, vì một số nước như Nepal khi ký hợp đồng mua vac-xin Trung Quốc đã buộc phải ký thỏa thuận về "bảo mật thông tin", cụ thể là không được tiết lộ những thông tin như giá vac-xin. Thứ hai, Trung Quốc có thể dùng vac-xin để gây áp lực với Việt Nam trên những vấn đề khác, ví dụ như vấn đề Biển Đông.

South China Morning Post nhắc lại là ngay cả trước khi được Tổ chức Y tế Thế giới phê duyệt, hàng trăm triệu liều vac-xin của Trung Quốc đã được bán hoặc được tặng cho các nước đang phát triển trong nỗ lực của Bắc Kinh thi hành chính sách "ngoại giao vac-xin".

Cũng theo nhật báo Hồng Kông, một sinh viên ở Sài Gòn cho biết anh muốn chờ được chích vac-xin Pfizer/BioNTech. Trên báo mạng vnExpress, một người sử dụng Internet cũng nói : "Nếu không có AstraZeneca, Pfizer, Moderna, Sputnik, tôi sẽ chờ được chích NanoCovax". NanoCovax là loại vac-xin tiến xa nhất trong 3 vac-xin đang được phát triển ở Việt Nam, theo dự kiến có thể được đưa ra sử dụng trong quý 4 năm nay.

Tuy vậy, cũng có những người chấp nhận cho tiêm ngừa với bất cứ vac-xin nào, cho dù là vac-xin Trung Quốc, nếu được bảo đảm về độ an toàn, như ý kiến của một nhân viên công ty thiết bị nước ở Hà Nội được South China Morning Post trích dẫn.

Nhật sẽ tặng vac-xin cho Việt Nam

Theo hãng tin Kyodo News hôm nay, 05/06, trích lời một dân biểu Đảng Tự Do Dân Chủ LDP đang cầm quyền ở Nhật, Tokyo chuẩn bị tặng cho Việt Nam các liều vac-xin AstraZeneca mà Nhật đã mua về nhưng chưa đưa vào chương trình tiêm chủng ở nước này, do đã xảy một số ca đông máu ở các nước khác.

Thanh Phương

*******************

Việt Nam phê duyệt khẩn cấp vac-xin ngừa Covid-19 của Trung Quốc

Anh Vũ, RFI, 04/06/2021

Hãng tin Reuters dẫn nguồn tin chính thức tại Việt Nam cho biết, hôm 04/06/2021, bộ Y tế Việt Nam đã chính thức phê duyệt vac-xin ngừa Covid do hãng Sinopharm của Trung Quốc sản xuất, trong bối cảnh chính quyền vừa lo chống đợt địch dịch mới, đồng thời gấp rút tìm nguồn cung ứng vac-xin.

chich2

Ảnh minh họa : Vac-xin ngừa Covid-19 do Trung Quốc sản xuất  © Reuters - Dado Ruvic

Đây là vac-xin phòng Covid thứ ba được chính quyền Việt Nam phê chuẩn, sau vac-xin AstraZeneca của Anh và Sputnik V của Nga. Việt Nam đang phải đối phó với đợt dịch Covid-19 thứ tư, bùng lên từ hồi cuối tháng 4 vừa qua với mức độ lây nhiễm lớn và phức tạp hơn tất cả các đợt trước. Cũng từ đợt dịch thứ tư này, Việt Nam mới bắt đầu đẩy mạnh chương trình mua vac-xin .

Ngày 02/06, bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết Việt Nam đang cố gắng tìm nguồn cung ứng để trong năm nay có được 150 triệu liều vac-xin đủ tiêm chủng cho 75% của 98 triệu dân để hy vọng đạt miễn dịch cộng đồng vào đầu năm tới. Lãnh đạo Y tế Việt Nam cũng thông báo sẽ được cung ứng 20 triệu liều vac-xin Sputnik V của Nga trong năm nay.

Theo báo chí trong nước, chính phủ Việt Nam quyết định cấp phép "có điều kiện" đối với vac-xin của hãng Sinopharm Trung Quốc. Trong khi chờ đưa ra sử dụng, viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, phối hợp với cục Khoa học Công nghệ (bộ Y tế) tổ chức đánh giá tính an toàn và hiệu quả của vac-xin. Nguồn tin riêng của báo Tuổi Trẻ cho biết, hiện Việt Nam chưa đặt mua vac-xin này, "nhưng Việt Nam được phía Trung Quốc tặng vac-xin, số lượng tặng chưa được thông báo". 

Đến giờ Việt Nam mới nhận được gần 2,9 triệu liều vac-xin ngừa Covid AstraZenzeca và đã triển khai tiêm được 1 triệu liều. 

Tổng số ca nhiễm ghi nhận từ đầu dịch tại Việt Nam đến ngày hôm qua là 8.115 ca, trong đó gần 60% là của đợt dịch lần này. Việt Nam cũng ghi nhận có tổng cộng 49 người tử vong.

WHO không công nhận "biến thể lai" Anh - Ấn Độ tại Việt Nam

Liên quan đến thông tin về sự xuất hiện "biến thể lai" giữa hai chủng Anh và Ấn Độ, theo thông báo của bộ trưởng Y tế Việt Nam hôm 29/05, trả lời báo Nhật Nikkei Asia, hôm 02/06, ông Kidong Park đại diện của WHO tại Việt Nam khẳng định : "biến thể được phát hiện (theo thông báo của bộ Y tế Việt Nam) thuộc biến thể Delta (tức chủng Ấn Độ theo tên gọi chính thức mới của WHO), với một số đột biến gien bổ sung" và "vào thời điểm hiện tại, không tồn tại một biến thể lai mới tại Việt Nam, theo định nghĩa của WHO".

Đại diện của WHO tại Việt Nam nhấn mạnh là bản thân biến thể Delta (tức chủng Ấn Độ) đã là "nguy hiểm", bởi virus này có mức độ lây nhiễm rất cao, và biến thể mà bộ Y tế Việt Nam mới công bố, cho dù có một số thay đổi, nhưng vẫn thuộc chủng Delta đã phát hiện. Hiện WHO không đưa ra báo động nào về biến thể này. Theo đại diện của WHO tại Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới sẽ tiếp tục theo dõi biến đổi của chủng Delta tại Việt Nam trong những tuần tới.

Anh Vũ

*******************

Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt vắc xin Trung Quốc, người dân có muốn tiêm ?

Giang Nguyễn, RFA, 04/06/2021

Bộ Y tế Việt Nam vào hôm thứ năm ngày 3 tháng 6 đã phê duyệt vắc xin của hãng Sinopharm của Trung Quốc cho nhu cầu cấp bách phòng ngừa Covid-19 trong nước.

vaccine1

Một phụ nữ được tiêm vắc-xin AstraZeneca tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hải Dương, tỉnh Hải Dương hôm 8/3/2021.- Reuters

Sinopharm là vắc xin thứ ba được khẩn cấp phê duyệt tại Việt Nam sau AstraZeneca của Anh và Sputnik V của Nga. Tuy nhiên, việc phê duyệt vắc xin của Trung Quốc được nói "có điều kiện". Theo Tuổi Trẻ Online hôm 4 tháng 6, vắc xin được đảm bảo về an toàn, nhưng thông tin về tỷ lệ miễn dịch, cũng như số lượng do Trung Quốc trao tặng cho Việt Nam chưa rõ và phía Hà Nội cũng chưa đặt mua vắc xin này.

Việt Nam đang phải nỗ lực rất lớn vì số ca lây nhiễm Covid-19 trong cộng đồng thuộc đợt bùng phát mới nhất từ ngày 27/4 đến nay khá nhiều. Cụ thể, số liệu do Bộ Y tế công bố vào tối ngày 4/6 cho thấy, trong đợt bùng phát thứ tư có 5.174 trường hợp lây nhiễm cộng đồng, trên tổng số 6.744 tính từ đầu mùa dịch, tức từ tháng 1/2020 đến nay.

Tiến sĩ, bác sĩ Đinh Đức Long đặc biệt chú ý đến hai khía cạnh trong việc phê duyệt vắc xin Sinopharm :

"Tôi cũng mới được nghe thông tin sáng nay đọc thì nghe nói là Bộ Y tế đã có liên hệ và sẽ mua vắc xin của Trung Quốc nhưng thông báo là mua để tiêm chủng nếu có điều kiện. Tức là ít nhất về mặt pháp lý thì chuyện mua này không như đối với các loại vắc xin khác. Khác ở câu là ‘có điều kiện’. Mà điều kiện gì thì mình chưa nghiên cứu. Nên tôi không biết rõ ràng là có sự khác biệt gì. Đó là điều thứ nhất. Thứ hai, vắc xin Trung Quốc này đã được Tổ chức Y tế Thế giới cấp phép, nghĩa là thế giới đã công nhận. Tổ chức Y tế Thế giới là cao nhất rồi và cũng đã được dùng ở nhiều nước. Nhưng tất nhiên kết quả thì không được như của Mỹ của Anh".

Vắc xin Sinopharm đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa vào danh sách sử dụng khẩn cấp từ ngày 7/5/2021. Việt Nam đặt mục tiêu miễn dịch cộng đồng trong năm 2021 với 150 triệu liều vắc xin để tiêm chủng cho 70% dân số từ 18 tuổi trở lên. Theo số liệu của hãng tin Reuters, cho đến ngày 4 tháng 6 Việt Nam đã tiêm 1.156.056 liều. Nếu mỗi người phải có hai mũi tiêm thì con số này tương đương với 0,6% dân số.

Bác sĩ Đinh Đức Long cho biết, ông đã được tiêm một mũi AstraZeneca. Nhưng ông nhận định, trong bối cảnh hiện nay, có được vắc xin từ Trung Quốc là điều đáng mừng và cần thiết :

"Hiện nay, thứ nhất là đại dịch đang lan tràn. Thế thì tôi nghĩ là trong hoàn cảnh cụ thể này thì nếu có được cái gì trước mắt, lúc đói này thì có cái gì ăn còn hơn là nhịn đói. Thứ hai là người Trung Quốc họ đang vẫn dùng. 

Hơn nữa là về mặt ngoại giao, bao giờ Việt Nam làm điều gì cũng có yếu tố chính trị. Người ta thì không thể lường được, người ta sẽ đặt ra rằng vì sao anh chỉ mua vắc xin của Mỹ và của phương Tây mà không quan tâm vắc xin Trung Quốc ? Thì đấy cũng là một sự cân bằng về ngoại giao".

Nhà báo Lương Nguyễn An Điền bình luận trên tờ Nikkei Asia hôm 27/5/2021 rằng, Hà Nội đã liên tục phải đánh đu giữa việc xoa dịu định kiến của người dân Việt ngày càng chống Trung Quốc và nhu cầu duy trì quan hệ song phương lâu dài với Bắc Kinh. Dữ liệu công khai về vắc xin ngừa Covid-19 của Trung Quốc khiến nhiều người, đặc biệt tại Việt Nam, còn e ngại về sự an toàn của nó. Ông nói, có lẽ chính quyền Hà Nội không muốn đánh mất niềm tin của người dân sau khi đã thành công phòng chống dịch trong những đợt trước.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, vắc xin Sinopharm sau hai liều có hiệu quả 79% chống Covid-19.

vaccine2

Bộ Y tế Việt Nam hôm 3/6/2021 phê duyệt khẩn cấp vắc-xin Sinopharm của Trung Quốc. Ảnh : Reuters

Hà Nội trong những ngày qua đã tập trung tìm kiếm nguồn cung cấp vắc xin từ các quốc gia trên thế giới, mới nhất là được Nga đồng ý cung ứng 20 triệu liều vắc xin Sputnik V trong năm nay.

Nhà hoạt động Trần Bang nói, Nga hay Trung Quốc cũng đều là xã hội chủ nghĩa, không mấy tạo niềm tin ở nơi người dân :

"Người dân Việt Nam từ trước đây đã không thích dùng hàng của xã hội chủ nghĩa, đặc biệt của Trung Quốc và của Nga cũng vậy. Câu chuyện dùng thuốc của xã hội chủ nghĩa với thuốc phương Tây làm tôi lại nhớ câu chuyện khi tôi đi bộ đội về được phân công vào miền Nam công tác hồi năm 1986. Họ đồn là mang thuốc của Nga, của Bulgaria vào Việt Nam tiêu thụ tốt lắm. Mình cũng nghĩ là mang vào để sống qua ngày. Tôi mang vào, người ta cười, họ nói người Sài Gòn không có dùng thuốc của Nga không có dùng thuốc Bulgaria, không có dùng thuốc xã hội chủ nghĩa. Phải là thuốc gửi từ Mỹ, từ Canada, từ Pháp gửi về. Ông mang thuốc vào đây chỉ có vứt đi thôi. Bây giờ thì cũng vậy thôi. 

Đi chữa bệnh thì người ta đi Mỹ, đi Singapore. Hỏi ông Nguyễn Bá Thanh ông ấy đi chữa ở đâu ? Ông Trần Đại Quang đi chữa ở đâu ? Chữa ở Nhật, ở Pháp chứ không có ai đi chữa ở Nga, ở Trung Quốc". 

Một số quốc gia đã sử dụng vắc xin Sinovac và Sinopharm phòng Covid-19 của Trung Quốc, và cho đến ngày 2 tháng 6, Bắc Kinh đã tiêm 704 triệu liều cho người dân Hoa Lục. Tuy vậy ông Trần Bang vẫn không tin tưởng vào vắc xin của Trung Quốc :

"Cũng giống như người Việt Nam, họ dùng cho họ hoặc dùng cho cán bộ cao cấp của họ thì có thể họ làm cẩn thận. Nhưng mà khi họ bán đại trà, nhất là bán qua các nước có tham nhũng hay phải lót tay mới bán được hàng hóa thì chất lượng nó không ra gì".

Bà Ngọc Vũ, một người dân Sài Gòn nói cho dù bà lo ngại về sự lây lan của dịch trong cộng đồng nhưng bà nhất quyết sẽ không tiêm vắc xin của Trung Quốc, cho dù có được ngay :

"Với chị thì chị sẽ nói ‘Không’.

Ví dụ như chị là hàng hóa, quần áo, giày dép mà không liên quan trực tiếp đến sức khỏe thì có thể người ta còn dùng. Bạn thân nhà chị vẫn dùng... Còn thuốc thì hoàn toàn là 100% với chị, với gia đình chị là không sử dụng thuốc của Trung Quốc và không sử dụng bất kỳ một cái loại thực phẩm chức năng nào của Trung Quốc, chứ đừng nói đến vắc xin. Tại sao ? Bây giờ Việt Nam mình mới nhập về và chưa có thử vào ai. Chưa có thử vào người dân, chưa có một cái gọi là một giấy chứng nhận an toàn cho người dân. Đối với cá nhân chị thì chị sẽ nói không".

Trong cuộc thăm dò ý kiến của Đài Á Châu Tự Do trên Fanpage từ ngày 2 tháng 6 thì chỉ có 44 người đồng ý tiêm vắc xin của Trung Quốc trên tổng số hơn 4.000 người tham gia khảo sát. Trong đó có 3.600 người phản đối việc tiêm vắc xin của nước láng giềng phương Bắc.

Bà Ngọc Vũ nói thêm, bà cũng sẽ thận trọng đối với những loại vắc xin khác :

"Chị dám chắc chắn trả lời với em là chị sẽ không phải là người tiên phong. Chị và gia đình chị sẽ không phải là những người đầu tiên để trích những cái mũi đó. Chị sẽ chờ đợi trong thời gian nhất định xem người ta chích như thế nào. Chị xem là người dân Việt Nam, người Châu Á có hợp với vắc xin của Mỹ hay là của Anh không. Chị sẽ theo dõi. Còn so sánh giữa vắc xin của Mỹ hay Trung Quốc, thì chắc chắn chị sẽ chọn Mỹ".

Các nhà lãnh đạo Việt Nam sẽ phải phấn đấu để đảm bảo nguồn cung ứng vắc xin, hoặc là qua chương trình tiếp cận toàn cầu với vắc xin ngừa Covid-19 gọi tắt là COVAX do Tổ chức Y tế Thế giới dẫn đầu, hoặc là qua đàm phán với các nơi cung ứng như Mỹ, Châu Âu, Trung Quốc, đồng thời sẽ phải đương đầu với sự do dự tiêm chủng nơi người dân.

Giang Nguyễn

Nguồn : RFA, 04/06/2021

*******************

Chính phủ nói không thiếu tiền sao phải huy động tiền dân mua vaccine ?

RFA, 04/06/2021

"Chính phủ không thiếu tiền cho việc bảo vệ sản xuất, bảo vệ sức khỏe, tính mạng và đời sống của nhân dân". Đó là khẳng định của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành khi làm việc với lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh vào chiều ngày 2/6/2021.

vaccine3

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành khi làm việc với lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh vào chiều ngày 2/6/2021 và những tin nhắn cơ quan chức năng kêu gọi dân góp tiền mua vaccine - RFA Edited

Trong khi ông Thành nói không thiếu tiền bảo vệ dân, bảo vệ doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thì theo số liệu mới nhất từ Tổng cục Thống kê, gần 60.000 doanh nghiệp trên toàn lãnh thổ Việt Nam đã phải đóng cửa, tạm dừng hoạt động hoặc giải thể chỉ trong năm tháng đầu năm 2021 vì ảnh hưởng dịch Covid-19.

Trong mấy ngày qua, các phương tiện truyền thông của nhà nước Việt Nam liên tục kêu gọi dân đóng góp tiền cho Quỹ vaccine phòng Covid-19 của Chính phủ Việt Nam. Quỹ được lập nhằm giúp Chính phủ Việt Nam mua, nhập khẩu và nghiên cứu, sản xuất vaccine ngừa Covid-19.

Trao đổi với RFA tối 4/6, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Dũng, một chuyên gia về ngôn ngữ học, hiện đang giảng dạy tại trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, nhận định :

"Chuyện Chính phủ không thiếu tiền tôi tin, theo tính toán của một anh bạn tôi, số tiền cần để tiêm vaccine là 450 triệu đô la. Số tiền đó đối với quốc gia không phải quá lớn, vì có dự trữ 100 tỷ đô. Đó là chưa kể hiện nay rất nhiều doanh nghiệp, thậm chí cá nhân, một là góp tiền cho nhà nước chống dịch, hai là họ tự mua vaccine đễ tiêm cho người của họ. Do đó câu chuyện tiền bạc ông Thành nói là có cơ sở để tin tưởng".

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Dũng cho rằng, việc giúp cho người dân sao cho vượt qua dịch này, đặc biệt là tầng lớp bị ảnh hưởng ‘nặng nhất’ theo nghĩa tương đối... là thử thách đối với Nhà nước. Bởi một người giàu có thể bị ảnh hưởng nặng, mất nhiều tiền... nhưng trong mối tương quan... chưa chắc thê thảm bằng người dân nghèo. Vì người dân nghèo sống trông vào thu nhập hàng ngày, dịch bệnh như vầy sẽ có người đói thật sự. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Dũng nói tiếp :

"Cái thử thách đấy càng lớn bởi vì ta biết rằng xã hội, thể chế Việt Nam nó không thể khiến người tham nhũng họ đủ sợ hãi để họ không làm. Hay nói cách khác, với nền tư pháp Việt Nam, thì còn lâu lắm mới giải quyết được chuyện tham nhũng. Trong xã hội như vậy, thì từ cái tiền của nhà nước đế người dân đáng lẽ được thụ hưởng nó có hao hụt đi, thì tôi nghĩ không có một người dân nào ở Việt Nam mà không nghĩ tới. Đây là một thử thách rất lớn đối với nhà nước, đối với toàn bộ thể chế".

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Dũng, nếu như mà việc cứu trợ không làm đến nơi đến chốn, nếu đồng tiền từ ngân sách Nhà nước đến người dân bị hao hụt quá lớn, thì đây là một đòn nặng đối với uy tín của nhà nước. Còn ngược lại, nếu Nhà nước làm sao để chuyện hao hụt ở ngưỡng thấp, thì uy tín của Chính phủ mới sẽ được tăng lên.

Không chỉ các doanh nghiệp kinh doanh hay người lao động ở thành thị gặp khó khăn cần cứu trợ. Từ đầu năm 2020 đến nay, ngành nông nghiệp Việt Nam phải chịu nhiều tác động tiêu cực đa chiều từ diễn biến phức tạp của đại dịch Covid-19. Các loại nông sản của Việt Nam đa phần có tính chất mùa vụ, dễ gặp khó khăn, áp lực tiêu thụ khi vào mùa vụ thu hoạch... nhưng năm nay, người trồng trọt còn phải đối mặt với dịch Covid-19 khi nhiều vùng trồng trọt không có thương lái đến mua vì bị cô lập chống dịch. Chưa kể nhiều vùng không bị cách ly thì khách mua cũng ít do tình hình kinh tế khó khăn.

Từ khi đại dịch Covid-19 xuất hiện tại Việt Nam, Chính phủ Việt Nam cũng công bố nhiều gói cứu trợ lên đến hàng chục ngàn tỷ đồng để giúp doanh nghiệp và người dân bớt khó khăn vì dịch bệnh. Tuy nhiên theo lời ông Hai Lúa ở Cần Thơ nói với RFA, từ năm 2020 đến nay, ông không hề nhận được một đồng cứu trợ nào.

vaccine4

Bộ Y tế Việt Nam hôm 3/6/2021 đồng ý phê duyệt có điều kiện vaccine Sinopharm của Trung Quốc cho nhu cầu cấp bách phòng chống dịch Covid-19 tại Việt Nam. Reuters.

Anh Quang, một người dân miền Trung, khi trao đổi với RFA hôm 4/6, cho biết ý kiến của mình về phát biểu của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành, khi làm việc với lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh vào chiều ngày 2/6/2021 đã khẳng định là ‘Chính phủ không thiếu tiền để bảo vệ sản xuất, bảo vệ sức khỏe, tính mạng và đời sống nhân dân !’ :

"Theo tôi, phát biểu này chẳng qua đó là cách trấn an người dân tỉnh Bắc Ninh, nhưng nói Bắc Ninh không chỉ là Bắc Ninh mà cũng là trấn an nhân dân cả nước thông qua báo chí, chứ thực ra thì chính phủ đã hết tiền. Vấn đề này tôi dựa vào các căn cứ sau :

-Vào khoảng quý IV năm ngoái, bà Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thì Kim Ngân từng phát biểu ‘ngân sách Nhà nước như dòng sông đã cạn’ ! Một trong ‘tứ trụ’ của nhà nước mà phát biểu như vậy thì không thể sai hay nói chơi được ;

-Chính phủ không có tiền nên mới thành lập ‘Quỹ vaccine phòng Covid’ và kêu gọi mọi tổ chức, cá nhân, mọi người dân đóng góp vào Quỹ này để có kinh phí mua vaccine, nghiên cứu sản xuất vaccine trong nước ;

Theo Anh Quang, có thể khi Phó Thủ tướng Lê Văn Thành phát biểu ‘Chính phủ không thiếu tiền...’ cũng đã dựa vào khả năng Quỹ này sẽ được huy động đầy đủ đáp ứng theo dự trù là 25 ngàn tỷ VND. Anh Quang nói tiếp :

"Đặc biệt là có nhiều tập đoàn kinh tế của tư nhân vừa qua đã đóng góp với kinh phí khá lớn, thậm chí có một doanh nghiệp đã đóng góp vào quỹ này với số tiền trên 1.400 tỷ VND. Nhưng qua việc nhiều doanh nghiệp đóng góp với số tiền như vừa nói trên, thì cũng có thể hiểu là không có gì doanh nghiệp cho không, mà họ đều có thỏa thuận ngầm ‘Ông bỏ chân giò thì bà thò chai rượu’, ‘Bánh ít trao đi thì bánh quy trao lại’, có nghĩa là Chính phủ sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp này trong kinh doanh, đặc biệt là liên quan đến đất đai !"

Tính đến chiều ngày 3/6, theo truyền thông Nhà nước Việt Nam, Quỹ vaccine phòng Covid-19 của Chính phủ Việt Nam đã huy động được gần 104 tỷ đồng (chưa kể tiền đô la và euro) từ người dân trong và ngoài nước. Việt Nam đặt ra mục tiêu mua được 150 triệu liều vaccine để tiêm cho khoảng 75 triệu dân trong năm 2021.

Bộ Tài chính Việt Nam ước tính, Quỹ cần hơn 25 ngàn tỷ đồng. Trong số này, ngân sách Trung ương dự kiến bố trí khoảng 16 ngàn tỷ đồng. Số còn lại là hơn chín ngàn tỷ đồng sẽ được chi bởi ngân sách địa phương và huy động từ dân.

Trở lại với khẳng định ‘Chính phủ không thiếu tiền...’ của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành hôm 2/6, ông Trần Bang - Một người bất đồng chính kiến, khi trả lời RFA từ Sài Gòn hôm 4/6, cho biết ý kiến của nình :

"Các ổng từ trước đến nay vẫn nói thế, Đảng Cộng sản là bách chiến bách thắng mà, cái gì cũng làm được hết. Các ổng nói như vậy nhưng thực sự ra thì tiền ở túi dân, dân lo cho ổng thì đúng hơn. Dù các ổng có lấy ngân sách ra mua vaccine cho dân thì cũng là tài sản của dân, tài sản của đất nước tích lũy ngàn năm nay mới giữ được đất nước. Dù có là vàng hay dầu khí thì gọi là của Nhà nước chứ thật sự là của nhân dân. Nhưng tiền đó được chi xài có đúng mục đích không la chuyện khác, còn lúc nào họ cũng nói lo cho dân. Nhưng dân nghèo, dân oan rồng rắn cả 20 năm nay ngoài Hà Nội thì có bao giờ các ổng gặp gỡ và giải quyết chưa ? Hay những người già 70 - 80, mỗi tháng được 380 ngàn, nghe nói sẽ tăng lên 500 ngàn, thì có đủ sống không ? Thế thì lo chỗ nào ? Các ổng chỉ nói mồm..".

Theo ông Trần Bang, đây là cách tuyên truyền của Đảng Cộng sản từ trước đến nay... nói thì cứ nói... nhưng dân phải tự lo lấy thôi. Còn lãnh đạo nhà nước nếu chi ngân sách đúng thì giữ được ghế, nếu không họ sẽ giữ ghế bằng cách khác... giữ bằng bạo lực và tuyên truyền bằng dối trá.

Nguồn : RFA, 04/06/2021

**********************

Chính phủ Việt Nam huy động được gần 104 tỷ đồng từ dân cho quỹ vaccine ngừa Covid-19

RFA, 04/06/2021

Tính đến chiều ngày 3/6, Quỹ vaccine phòng Covid-19 của Chính phủ Việt Nam đã huy động được gần 104 tỷ đồng (chưa kể tiền đô la và euro) từ người dân trong và ngoài nước. Truyền thông Nhà nước loan tin này hôm 3/6.

vaccine5

Một người dân được tiêm vaccine ngừa Covid-19 ở Hà Nội hôm 17/5/2021 - AFP

Quỹ được lập nhằm giúp Chính phủ Việt Nam mua, nhập khẩu và nghiên cứu, sản xuất vaccine ngừa Covid-19. Việt Nam đặt ra mục tiêu mua được 150 triệu liều vaccine để tiêm cho khoảng 75 triệu dân trong năm 2021.

Bộ Tài chính Việt Nam ước tính, Quỹ cần hơn 25 ngàn tỷ đồng. Trong số này, ngân sách Trung ương dự kiến bố trí khoảng 16 ngàn tỷ đồng. Số còn lại là hơn chín ngàn tỷ đồng sẽ được chi bởi ngân sách địa phương và huy động từ dân.

Cho đến lúc này, Việt Nam mới chỉ nhận được khoảng 2,6 triệu liều vaccine, chủ yếu là qua chương trình COVAX toàn cầu của WHO. Chỉ khoảng 1% dân số Việt Nam được tiêm vaccine ngừa Covid, chủ yếu là những người làm việc trên tuyến đầu phòng chống dịch.

Bộ Y tế Việt Nam mới đây cho biết Bộ này đã đàm phán mua 170 triệu liều vaccine cho năm 2021 nhưng các nhà sản xuất không đảm bảo tiến độ giao hàng.

Vào sáng ngày 4/6, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long đã có buổi làm việc trực tuyến với hãng sản xuất vaccine của Mỹ là Johnson & Johnson để đề nghị mua vaccine từ hãng và đề nghị hãng chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine.

Theo truyền thông Nhà nước, tại cuộc họp, hãng Johnson & Johnson cho biết hãng đã tham gia cơ chế COVAX với cam kết cung ứng 200 triệu liều từ nay cho đến cuối năm 2021. Đại diện hãng cũng hứa sẽ thúc đẩy quá trình cung cấp vaccine qua cơ chế COVAX để Việt Nam có thể sớm nhận được vaccine. Hãng cũng cho biết đã nộp hồ sơ đăng ký vaccine tại Việt Nam.

Đại diện Johnson&Johnson cho biết, hãng sẽ nghiên cứu khả năng chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine cho Việt Nam.

Published in Diễn đàn

Covid-19 : Việt Nam dự trù tình huống 30.000 ca nhiễm, tìm đường tự chủ vac-xin

Thu Hằng, RFI, 24/05/2021

Việt Nam đang chống chọi đợt dịch Covid-19 thứ 4, bùng phát từ ngày 17/04/2021 trên diện rộng từ bốn nguồn khác nhau. Mức độ nguy hiểm của các biến thể virus từ Anh và Ấn Độ, được phát hiện ở Việt Nam, buộc chính phủ thúc đẩy chương trình tiêm chủng. Không chỉ đàm phán để mua vac-xin, Hà Nội còn đề xuất sản xuất vac-xin cho các tập đoàn quốc tế.

covivn1

Việt Nam tổ chức bầu cử Quốc Hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp ngày 23/05/2021 trong lúc đối phó với làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 4. Ảnh minh họa chụp tại Hà Nội, Việt Nam.  AP - Hau Dinh

Dịch lây từ khu cách ly

Chỉ riêng đợt dịch thứ 4 đã có 2.036 ca nhiễm tính đến hết ngày 23/05, cao gấp 2,5 lần so với đợt dịch đầu năm. Điểm đặc biệt là đợt dịch này có bốn nguồn lây nhiễm cùng lúc, theo trang Nhân Dân điện tử ngày 10/05.

Nguồn thứ nhất là thành phố Đà Nẵng gồm ca bệnh từ khu cách ly tập trung rồi về tỉnh Hà Nam, từ một quán bar và một cơ sở thẩm mỹ lan ra nhiều tỉnh. Nguồn thứ hai từ tỉnh Yên Bái, qua các chuyên gia Ấn Độ, Trung Quốc lan xuống Vĩnh Phúc và một số tỉnh khác. Nguồn thứ ba từ Hải Dương nhờ phát hiện ca bệnh liên quan đến lịch sử dịch tễ ở Lào về. Nguồn thứ tư là từ Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương 2 lan ra rất nhiều tỉnh và sang Bệnh viện K.

Nhìn chung, nguồn gốc lây nhiễm chính là từ các khu cách ly, theo nhận định của bác sĩ Trương Hữu Khanh, trưởng Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng 1, thành phố Hồ Chí Minh, khi trả lời RFI Tiếng Việt ngày 14/05 :

"Có lẽ nguồn lây là từ những khu cách ly và từ những người vượt biên trái phép - không chính xác hẳn. Tại vì hai chủng này là mới sau này, chứ không phải là âm ỉ từ trước đến giờ. Đó là chủng của Anh và chủng của Ấn, phát hiện song song ở những vùng khác nhau, trong khi trước đây Việt Nam đâu có hai chủng đó, thì chắc chắn là mới lọt vô đây. Nó đi theo đường lén về hoặc chính là những chuyến bay Việt Nam đưa chuyên gia hoặc người Việt Nam từ nước ngoài về và họ vô trong khu cách ly. Chỉ có hai nguồn đó ! Nội tại Việt Nam từ trước đến giờ chưa có hai chủng này".

Bộ Y tế Việt Nam quyết định kéo dài thời gian cách ly tập trung người tiếp xúc gần với ca dương tính Covid-19 cũng như người nhập cảnh Việt Nam lên thành 21 ngày kể từ ngày 05/05. Tuy nhiên, theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, cần phải xem xét lại cách quản lý trong khu cách ly và ý thức của người tham gia :

"Một người trong khu cách ly mà cách ly không tốt thì sẽ bị lây trong khu cách ly. Bởi vì trong khu cách ly, nếu không gắn camera, không kêu người ta tuân thủ việc giữ khoảng cách, đeo khẩu trang, thì chắc chắn là, ví dụ trong khu cách ly có 30 người mà trong đó có một người bệnh thì sẽ lây hết cho những người xung quanh. Dù đủ 14 hay 21 ngày, nhưng trong ngày thứ 13 hoặc những ngày khác mà họ bị lây thì đâu biết được, xét nghiệm chưa ra, nhưng ra tới ngoài rồi mới phát bệnh. Đó là một trong những cách mà virus từ khu cách ly thoát ra ngoài.

Và đặc biệt là Việt Nam đã khuyên là từ khu cách ly ra thì phải ở trong nhà, khai báo tại địa phương cho đủ thêm 2 tuần nữa. Nhưng rõ ràng một số người bị lây, ngay cả những người khách nước ngoài, khi trở về sau khi cách ly, họ không tuân thủ điểm đó. Họ đi khắp nơi, tham gia các cuộc tụ họp đông người nên mới lây ra".

Covid-19 đã khiến ba người tử vong trong đợt dịch thứ 4. Điều đặc biệt là một số bệnh viện, nơi bị virus tấn công như trong đợt 2 ở Đà Nẵng, chưa ghi nhận ca tử vong nào (Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương, Bệnh viện K, Bệnh viện Bạch Mai). Bác sĩ Trương Hữu Khanh giải thích :

"Trường hợp của Đà Nẵng trong đợt dịch thứ hai là do virus tấn công vào bệnh viện lâu mà không biết, tấn công khoa bệnh nặng và tấn công vào vài khoa bệnh nặng của những bệnh viện khác của khu vực Đà Nẵng nên mới tạo một gánh nặng rất lớn.

Còn hiện nay, điều may mắn thứ nhất là mình bắt đầu phát hiện ra những ca lọt ra cộng đồng. Và sau trường hợp Đà Nẵng lần trước, tất cả các bệnh viện đều có phòng thủ, sau đó có Bạch Mai, cũng phòng thủ ngay từ đầu. Và nguyên tắc của Việt Nam là không cho virus tấn công khu ngoại trú (khu khám ngoài), không cho tấn công khu nội trú, không cho tấn công khoa bệnh nặng. Cho nên đợt này, ở một vài bệnh viện cũng có nhưng nằm ở khúc thân nhân bệnh nhân và khu bệnh nhẹ, còn hiện nay, tấn công đúng khoa hồi sức của khoa bệnh nặng thì chưa có".

Lập phương án đối phó tình huống 30.000 ca nhiễm cùng lúc

Covid-19, đặc biệt với hai chủng mới, hoành hành ở các nước láng giềng Việt Nam, từ Thái Lan đến Cam Bốt, xa hơn là Ấn Độ… Vậy đâu là hướng ngăn ngừa và phòng chống ở Việt Nam để tránh lây nhiễm cộng đồng ?

"Thật ra chủng Anh hay chủng Ấn, thế nào chúng cũng lây sang các nước khác thôi, như Việt Nam cũng là một trong những nước các chủng này tới. Vấn đề chính hiện nay là mình muốn chặn nó trước, điều này phụ thuộc vào năng lực truy vết và năng lực xét nghiệm. Nếu chủng lây nhanh thì mình phải làm nhanh hơn nó, phải mở rộng hơn nó. Nếu chủng lây nhanh thì mình phải làm khai báo y tế thật tốt. Và bản thân những người dân chưa phải là nguy cơ thì cũng phải tuân thủ "5K" (gồm Khẩu trang - Khử khuẩn - Khoảng cách - Không tập trung - Khai báo y tế) thì lúc đó mới khống chế được dịch".

Ngoài vấn đề quản lý trong các khu cách ly, đợt dịch thứ 4 cũng đặt ra câu hỏi về ý thức của một bộ phận người dân, phần nào được thấy qua kỳ nghỉ cuối tuần kéo dài 30/04 đến 02/05. Và về lâu dài, có thể tiếp tục đóng cửa chống dịch như hiện nay ? Bác sĩ Trương Hữu Khanh nhận định :

"Cái tính của người Việt Nam là vậy, khi nào nghe thấy bệnh thì bắt đầu tuân thủ, khi mà lâu lâu không thấy bệnh thì họ lại lơi ra. Nhưng hiện nay bắt đầu tuân thủ trở lại và người ta cũng hiểu khá nhiều về "5K". Nhưng lẽ đương nhiên, sẽ có một nhóm, một số thành phần không tuân thủ, thì lúc đó mình phải ép thôi.

Cái chính hiện nay là không thể nào bắt người ta như vậy hoài đâu, chỉ có vac-xin mới giải quyết được vấn đề. Ví dụ, Việt Nam có nguyên tắc "5K", để có thể dỡ bỏ được một vài "K" trong "5K" đó thì chỉ có vac-xin làm được, chứ còn nếu mình cứ như vậy hoài thì hết đợt này lại tới đợt khác, không làm sao khác được".

Năm 2020, khi dịch bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam, chính phủ thẳng thắn xác định là hệ thống y tế còn yếu, khó có khả năng chống dịch nếu để dịch bùng phát. Liệu có phải lo đến khả năng này không vì tốc độ lây nhiễm đợt dịch này cao hơn tất cả những lần trước, khả năng lây nhiễm trong cộng đồng rất lớn, đặc biệt là ở tỉnh Bắc Giang ?

"Theo tôi, việc chống dịch phải có sự đồng lòng giữa chính quyền và người dân. Việt Nam có được điểm đó. Thực ra đợt dịch này Việt Nam đã chuẩn bị trước đó. Có nghĩa là nếu trong trường hợp xấu nhất, có 30.000 người cùng lúc mắc bệnh, thì Việt Nam đã mở các nơi điều trị tới huyện rồi. Mình rải đều ra, chứ không tập trung như một số nước khác, làm sao để đừng tạo gánh nặng cho khối điều trị đặc biệt, khối điều trị bệnh nặng.

Thứ hai là Việt Nam chuẩn bị mở rộng xét nghiệm. Lúc trước chỉ làm PCR thì tới đây có thể làm xét nghiệm nhanh để khoanh vùng sớm hơn. Việt Nam cũng đang làm những xét nghiệm định kì. Ví dụ ở Bệnh viện Nhi Đồng 1 và những bệnh viện ở thành phố Hồ Chí Minh trong vòng hôm qua (13/05) và hôm nay (14/05) đã xét nghiệm toàn bộ nhân viên y tế và toàn bộ bệnh nhân trong bệnh viện kể cả thân nhân bệnh nhân, lúc đó mới có khả năng đánh giá virus tồn tại trong cộng đồng như thế nào để truy vết nhanh hơn. Đó là những cách mà Việt Nam sẽ phải làm".

"Vac-xin về tới đâu, tiêm hết tới đó" : Thế mạnh của tiêm chủng mở rộng

Việt Nam là một trong những nước không bị cuốn vào chiến lược ngoại giao vac-xin của Trung Quốc. Bộ Y tế đàm phán với nhiều quốc gia, tổ chức, nhà sản xuất để đa dạng hóa nguồn cung vac-xin. Tổng cộng có khoảng 110 triệu liều (trên tổng số 170 triệu liều đặt mua) được cam kết cung cấp cho Việt Nam trong năm 2021-đầu 2022 : 38,9 triệu liều từ chương trình COVAX của Tổ Chức Y Tế Thế Giới, 30 triệu liều từ AstraZeneca, 31 triệu liều từ Pfizer/BioNTech.

Ngày 24/02, Việt Nam được giao 117.600 liều vac-xin đầu tiên từ nhà cung cấp AstraZeneca. Trong khuôn khổ chương trình COVAX, Việt Nam đã nhận được hai đợt giao hàng : 811.200 liều AstraZeneca vào ngày 01/04 và 1,682 triệu liều vào ngày 16/05. Về khả năng tiêm chủng của Việt Nam, bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết :

"Việt Nam, nếu có vac-xin là chích nhanh lắm. Việt Nam có thể chích một ngày hơn 90.000 liều tại vì hệ thống tiêm chủng mở rộng của Việt Nam mạnh từ trước đến giờ, rải khắp các vùng, thậm chí tới xã, tới ấp, xuống tới tận vùng sâu vùng xa. Cho nên vấn đề ở chỗ là có vac-xin hay không thôi. Còn có là chích được ngay. Ví dụ đợt vừa rồi về đến Việt Nam là đã chích hết. Sắp tới về thêm khoảng 1,6 triệu liều nữa và nghe nói là sẽ về thêm 4-5 triệu liều. Cứ có là sẽ chích hết vì hệ thống tiêm chủng của Việt Nam mạnh lắm !"

Tìm đường tự chủ về vac-xin

Việt Nam kêu gọi các quốc gia "miễn trừ bản quyền" với vac-xin Covid-19. Trong một cuộc họp với đại diện của Tổ Chức Y Tế Thế Giới, Bộ Y tế Việt Nam đã đề xuất phía WHO tạo điều kiện đàm phán để một doanh nghiệp trong nước được chuyển giao công nghệ sản xuất vac-xin ARNm (Pfizer/BioNTech và Moderna). Theo quan điểm của Hà Nội, thông qua người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng hôm 13/05, chỉ khi "các loại vac-xin sớm có thể phổ biến rộng rãi ở tất cả các nước trên thế giới" thì mới "mở ra cơ hội khống chế lây lan dịch bệnh nguy hiểm này".

Ngoài việc tìm hướng sản xuất, Việt Nam còn "tự chủ động nguồn vac-xin" với ba loại vac-xin ứng viên đang được thử nghiệm : Nano Covax của Công ty cổ phần Công nhệ sinh học dược Nanogen kết hợp với Học viện Quân Y (Bộ Quốc phòng), Covivac của Viện Vac-xin và Sinh phẩm - IVAC (thuộc Bộ Y tế, sẽ thử nghiệm giai đoạn 1 vào tháng 07/2021) và Vabiotech của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Vac-xin và Sinh phẩm số 1 (thuộc Bộ Y tế).

Trong ba loại này, vac-xin Nano Covax bảo quản ở nhiệt độ 2-8°C, bắt đầu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 với 10.000 người tại Việt Nam và ở một số nước như Philippines, Bangladesh… từ giữa tháng Năm, dự kiến hoàn tất "trong tháng 8 hoặc tháng 9". Vac-xin đầu tiên "made in Vietnam" có thể được sử dụng vào cuối năm 2021. Tuy nhiên, theo thứ trưởng Bộ Y tế, giáo sư Trần Văn Thuấn, "trong trường hợp bệnh dịch lan tràn và thiếu vac-xin, Bộ Y tế có thể xem xét cho đánh giá giữa kỳ để cấp phép trong tình trạng khẩn cấp".

Ông Đỗ Minh Sĩ, giám đốc nghiên cứu và phát triển của Nanogen, khẳng định với báo Sydney Morning Herald rằng công ty (trụ sở ở thành phố Hồ Chí Minh) có khả năng sản xuất 120 triệu liễu mỗi năm. Tuy nhiên, hai chuyên gia, Nguyễn Thu Anh chuyên về các bệnh truyền nhiễm thuộc Viện Nghiên cứu Y khoa Woolcock Việt Nam (Đại học Sydney) và Rogier van Doorn, nhà vi sinh vật học người Hà Lan đứng đầu một đơn vị nghiên cứu lâm sàng của Đại học Oxford ở Hà Nội, đều đặt câu hỏi về khả năng sản xuất trên quy mô lớn của Việt Nam, về nguồn tài chính, cũng như công tác kiểm soát chất lượng.

Thu Hằng

Nguồn : RFI, 24/05/2021

*********************

Covid-19 : Việt Nam đàm phán với Nga để sản xuất Sputnik V

Minh Anh, RFI, 23/05/2021

Reuters dẫn nguồn tin truyền thông Việt Nam ngày 22/05/2021 cho biết một trung tâm nghiên cứu trực thuộc Bộ Y tế đang tiến hành các cuộc đàm phán với Nga để sản xuất vac-xin Sputnik V ngừa Covid-19.

covivn2

Sản phẩm vac-xin ngừa Covid - 19 của Nga Sputnik V.  AP - Andre Penner

Trang mạng VnExpress trích dẫn các nguồn tin ẩn danh từ Polyvac – Trung tâm nghiên cứu trực thuộc Bộ Y tế Việt Nam, cho biết thỏa thuận chia làm hai giai đoạn. Ban đầu, phía đối tác Nga cung cấp bán thành phẩm. Giai đoạn kế tiếp, sẽ sản xuất vac-xin từ dung dịch hỗn hợp. Nếu thỏa thuận được thông qua, mỗi năm Việt Nam có thể sản xuất đến 50 triệu liều. Tuy nhiên trang mạng này không cho biết rõ đối tác Nga là ai.

Cũng theo bài viết này, Việt Nam đang đàm phán mua vac-xin Sputnik V ngừa Covid-19 để sử dụng trong nước trước khi có thể tự sản xuất trong nước. Với quyết định này, Việt Nam sử dụng đến ba loại vac-xin để ngừa Covid-19 gồm AstraZeneca, Pfizer và Sputnik V.

Ngoài ra, Việt Nam còn nhận được 2,6 triệu liều vac-xin thông qua chương trình Covax của Liên Hiệp Quốc. Bộ Tài chính Việt Nam trong tuần thông báo kế hoạch lập quỹ 1,1 tỷ đô la để mua 150 triệu liều vac-xin cho chiến dịch tiêm ngừa Covid-19 cho toàn dân. Tính đến hôm nay, với số dân gần 100 triệu người, Việt Nam đã tiêm ngừa được khoảng một triệu người, kể từ khi Hà Nội mở chiến dịch tiêm ngừa hồi tháng Ba năm 2021.

Số liệu do Bộ Y tế Việt Nam hôm nay cho biết có thêm 33 ca nhiễm mới, phần lớn ở các tỉnh phía bắc như Bắc Ninh (29), Ninh Bình (2) và hai ca nhập cảnh. Tính tổng cộng từ ngày 27/4, khi dịch bùng lên trở lại, cả nước ghi nhận 2.067 ca bệnh tại 30 tỉnh thành.

Minh Anh

Nguồn : RFI, 23/05/2021

Published in Diễn đàn

Covid-19 : Tại sao Trung Quốc chậm tiêm chủng cho dân ?

Trung Quốc mở rộng "ngoại giao vac-xin" trên khắp thế giới, trong khi chỉ có khoảng 3,6% người dân nước này được tiêm ngừa Covid-19. Tại sao Trung Quốc lại chậm trễ trong việc tiêm chủng ? Đây là câu hỏi được nhật báo kinh tế Les Echos đặt ra trong số ra ngày 04/03/2021.

cham1

Bệnh nhân ngồi nghỉ sau khi được tiêm chủng ngừa Covid-19 tại Bắc Kinh ngày 15/01/2021. Ảnh chụp nhân một chuyến thăm đo chính quyền tổ chức.  Reuters – Carlos Garcia Rawlins

Trung Quốc đã không hoàn thành mục tiêu đề ra : 50 triệu người được tiêm chủng vào trước Tết Nguyên Đán 12/02 và chỉ tiêm cho 40 triệu người tính đến ngày 09/02. Tính trên 100 dân, chỉ có 3,6 liều được tiêm, thấp hơn so với 6,9% của Pháp và 23,5% của Mỹ, theo trang Our world in data.

Trong một nghiên cứu công bố ngày 02/03, ông Ernan Cui, thuộc văn phòng nghiên cứu Gavekal Dragonomics ở Bắc Kinh, nêu hai lý do chính giải thích cho sự chậm trễ này : thứ nhất là do "nhiều vấn đề liên quan đến sản xuất", thứ hai là "tâm lý không vội tiêm chủng vì số ca nhiễm Covid-19 không đáng kể ở trong nước".

Vì kiểm soát được dịch ở trong nước, chính phủ Trung Quốc đã chọn chiến lược "ngoại giao vac-xin". Bắc Kinh đã tặng vac-xin cho 53 nước và ký kết thỏa thuận thương mại với 27 nước khác. Một phần tư sản lượng hàng năm của Trung Quốc, tương đương với khoảng 560 triệu liều, được xuất ra nước ngoài. Bắc Kinh sẽ phải giữ cam kết giao hàng với các nước đối tác, trong đó có nhiều nước chấp nhận thử nghiệm trên lãnh thổ của họ. 

Tuy nhiên, Bắc Kinh có thể thay đổi chiến lược tiêm chủng và suy nghĩ về giải pháp "sổ tiêm chủng" (hộ chiếu tiêm chủng) để tạo điều kiện cho việc di chuyển. "Trung Quốc có thể khuyến khích người dân tự nguyện tiêm chủng và dần dần cấp giấy chứng nhận cho những người được tiêm", theo thông tin ngày 02/03 của Hoàn Cầu Thời Báo, được Les Echos trích dẫn.

Bắc Kinh đề ra mục tiêu mới là tiêm chủng ít nhất một mũi cho 40% dân số từ nay đến tháng 6, tương đương với khoảng 500 triệu người. Bản nghiên cứu của văn phòng Gavekal Dragonomics lại cho rằng "mục tiêu tiêm chủng này là phi thực tế" vì Trung Quốc "thiếu lọ thủy tinh chuyên biệt để đựng vac-xin". Ông Ernan Cui nêu ví dụ của Sinovac, "chỉ sản xuất được 400.000 triệu liều mỗi ngày vào tháng Giêng, tương đương với 30% khả năng", và "mới thừa nhận là do gặp vấn đề về cung cấp lọ chứa".

Vấn đề tiếp theo là nhiều người dân Trung Quốc tỏ ra lưỡng lự về tiêm chủng. Chưa đầy một nửa số người được Gavekal Dragonomics thăm dò vào tháng Hai cho biết sẵn sàng tiêm chủng vì nguy cơ lây nhiễm Covid-19 ở Trung Quốc là rất thấp.

Theo tình hình hiện nay, Trung Quốc sẽ mất rất nhiều năm để có được miễn dịch cộng đồng. Và nếu muốn tiếp tục "Zero Covid", quốc gia đông dân nhất thế giới sẽ phải tiếp tục đóng cửa biên giới trong thời gian dài.

Kinh tế và Hồng Kông : Trọng tâm của kỳ họp Quốc hội Trung Quốc

Covid-19 không còn làm xáo trộn Đại hội Đại biểu nhân dân toàn Trung Quốc (Quốc hội) như năm 2020. Khoảng 5.000 đại biểu sẽ bắt đầu kỳ họp chính thức ngày 05/03 với trọng tâm là kinh tế và Hồng Kông, theo Le Monde.

Nhật báo Pháp nhận định, về mặt chính thức, bao trùm đại hội sẽ phải là tinh thần lạc quan vì nhiều lý do : virus corona bị đánh bại, đó là "chiến thắng của dân tộc" ; Trung Quốc không còn hộ nghèo, "một điều kỳ diệu mà không nước nào có thể làm được trong thời gian ngắn như vậy", theo ca ngợi của ông Tập Cận Bình ngày 25/02 ; tăng trưởng năm 2020 của Trung Quốc vẫn đạt 2,3% bất chấp đại dịch và suy thoái ở nhiều cường quốc đối thủ.

Tuy nhiên, hai điểm chính được trông đợi trong kỳ đại hội này là định hướng kinh tế cho năm 2021 và tương lai chính trị ở Hồng Kông. Nhiều chuyên gia kinh tế Trung Quốc và quốc tế hướng đến mức tăng trưởng 8%. Đại hội lần này còn định ra các mục tiêu cho kế hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021-2025), cũng như những đường hướng để đưa Trung Quốc trở thành "một quốc gia hiện đại" vào năm 2035.

Liên quan đến Hồng Kông, báo Le Monde cho rằng Bắc Kinh sẽ không nhân nhượng bất kỳ điều gì. Sau cuộc họp hai ngày (28/02 và 01/03) tại Thâm Quyến (Shenzhen), các quan chức Trung Quốc phụ trách hồ sơ đặc khu hành chính cho rằng "những hỗn loạn" ở Hồng Kông là do áp dụng thiếu triệt để nguyên tắc "người yêu nước điều hành Hồng Kông". Theo Tân Hoa Xã, giải pháp được đưa ra là "phải nhanh chóng có những biện pháp để cải thiện hệ thống bầu cử ở Hồng Kông cũng như những hệ thống khác phù hợp với pháp luật và tôn trọng vai trò dẫn dắt của chính quyền trung ương trong hệ thống bầu cử".

Ngoài vấn đề Hồng Kông, số phận người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương và quy chế của Đài Loan là những hồ sơ căng thẳng chính giữa Bắc Kinh và Washington. Tuy nhiên, theo kết luận của Le Monde, nhờ thành tích kinh tế, chưa bao giờ Trung Quốc cho thấy là sẽ không nhân nhượng về mặt ý thức hệ như hiện nay.

Hoa Vi vận động hành lang như thế nào tại Pháp ?

Ngày 26/01, Hoa Vi (Huawei) tổ chức lễ khánh thành nhà máy đầu tiên bên ngoài Trung Quốc, được đặt ở gần thành phố Strasbourg, phía đông nước Pháp. Nhật báo Le Monde đăng bài điều tra dài về "French Connection của Hoa Vi tại Paris" đã vận động hành lang như thế nào trong nhiều năm để thực hiện được kế hoạch này.

Theo Le Monde, lấy được niềm tin từ những nhà hoạch định chính sách ở Paris là trọng tâm chiến lược của tập đoàn đứng đầu thế giới về công nghệ 5G. Năm 2019, Hoa Vi đã dành gần 500.000 euro để thúc đẩy lợi ích của tập đoàn và trấn an các nhà quyết định chính sách ở Paris.

Về phía chính phủ Pháp, không cấm hoàn toàn Hoa Vi, nhưng Paris đã lập vạn lý trường thành với hàng loạt quy định về kỹ thuật. Tập đoàn công nghệ của Trung Quốc được phép sản xuất điện thoại, bán trang thiết bị cho các nhà công nghiệp và ở lại Pháp, nhưng phải chịu kiểm soát chặt chẽ. Chỉ có các công ty Châu Âu và Mỹ có thể truy cập thiết bị dẫn trọng tâm của mạng 5G, được cho là điểm đầu nối của tất cả các dữ liệu truyền thông.

Miến Điện : Chế độ không trấn áp mà chủ đích giết người

Cuộc khủng hoảng ở Miến Điện tiếp tục được báo Le Monde Libération đề cập. Tính đến tối 03/03, ít nhất 38 người bị chết và vài chục người bị thương tại nhiều thành phố lớn của Miến Điện. Nhà báo Arnaud Vaulerin của Libération nhận định : "Tại Miến Điện : Chế độ không trấn áp mà giết người".

Libération nêu hai trường hợp cụ thể : Một thiếu niên 14 tuổi bị nhắm bắn vào đầu ở Myingyan và Kyel Sin, một thiếu nữ 19 tuổi, bị bắn vào đầu từ đằng sau. Hình ảnh những người bị thương, đẫm máu vì đạn và những công cụ trấn áp khác của cảnh sát được truyền trên mạng xã hội. Những ví dụ này cho thấy "chính quyền quân sự không lùi bước, không trấn áp mà nhắm mục tiêu là giết".

Bên cạnh việc sử dụng đạn cao su, hơi cay, lựu đạn gây choáng để giải tán những đám đông biểu tình, cảnh sát còn gieo rắc nỗi sợ, cái chết bằng đạn thật. Chọn một mục tiêu và hạ gục họ ở giữa một nhóm là công việc bẩn thỉu của những kẻ bắn tỉa để gây sợ hãi và chia rẽ.

Những doanh nghiệp Pháp ở Miến Điện

Nhật báo Le Monde lại quan tâm đến những doanh nghiêp Pháp hoạt động ở Miến Điện. Năm tài khóa 2019-2020, đầu tư của các doanh nghiệp hoạt động tại Miến Điện là 5,6 triệu đô la. Đây là con số khiêm tốn so với các đối thủ Châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore hay Thái Lan.

Tuy nhiên, theo điều tra của Le Monde, hầu hết các tập đoàn, từ kinh doanh khách sạn như Accor, tập đoàn dầu khí Total, Canal+… đều có liên quan đến tập đoàn quân sự, vừa tiến hành đảo chính ngày 01/02. Khi được Le Monde đặt câu hỏi, các tập đoàn này đều trả lời chung chung "theo dõi diễn biến ở Miến Điện" hoặc tôn trọng quy định của nước sở tại.

Trở lại câu hỏi tại sao tập đoàn quân sự đảo chính ? Một trong những lý do được Le Monde nêu lên là lợi ích kinh tế "hệ thống quân đội" bị đe dọa. Ví dụ, theo một báo cáo của tổ chức Ân Xá Quốc Tế, chỉ riêng tập đoàn Myanmar Economics Holdings Limited (MEHL), một trong hai tập đoàn lớn nhất Miến Điện hoạt động trong nhiều lĩnh vực chủ đạo như xây dựng, dược phẩm, sản xuất, bảo hiểm, ngân hàng, khai thác mỏ..., đã đóng góp 18 triệu đô la cổ tức, từ 1990-2011, cho giới quân đội đang hoạt động hoặc nghỉ hưu.

Giáo sư Htwe Thein, trường đại học Curtin của Úc, nhận định : "Trong vòng nhiều thập niên, quân đội tích lũy của cải bằng cách kiểm soát bộ máy quan liêu Nhà nước và gần như trở thành độc quyền trong nhiều lĩnh vực chủ đạo của nền kinh tế. Thế nhưng, chương trình cải cách của chính phủ do đảng Liên Đoàn Quốc Gia vì Dân Chủ (LND) đứng đầu đe dọa làm suy yếu dần dần hệ thống sinh lợi" của quân đội. Tập đoàn quân sự cảm thấy phần nào đó lo lắng khi đảng LND cho thấy sẽ minh bạch trong môi trường kinh doanh và chống tham nhũng.

Covid-19 : Phong tỏa hay không phong tỏa 20 tỉnh tại Pháp

Cùng với việc cải tổ tư pháp và sự kiện Pháp-Algeria hòa giải ký ức lịch sử, Covid-19 là chủ đề thời sự chính tại Pháp được các báo đề cập.

Theo nhật báo kinh tế Les Echos, chính phủ để ngỏ khả năng thấy ánh sáng cuối đường hầm sau "thời gian dài". Gabriel Attal, phát ngôn viên của chính phủ, cho rằng Pháp có thể "thận trọng mở cửa trở lại" từ giữa tháng Tư. Các chỉ số về dịch bệnh "vẫn tăng và đáng báo động" nhưng không phải là "bùng nổ" và tình hình vẫn "đồng đều".

Để làm được việc này, chưa bao giờ chính phủ lại trông chờ vào chiến dịch tiêm chủng như vậy. Chiến dịch được tăng tốc khiến "bác sĩ đa khoa bị chìm trong yêu cầu tiêm chủng", theo nhận định của Libération. Từ khi vac-xin AstraZeneca được mở rộng cho đối tượng là những người từ 65 đến 74 tuổi có bệnh lý, các bác sĩ đa khoa đã tiêm 2/3 trong tổng số 290.000 liều vac-xin được giao cho họ từ ngày 25/02 đến 02/03.

Phong tỏa hay không phong tỏa cuối tuần ? Nhật báo thiên tả Libération đề cập việc 20 tỉnh được đặt vào diện theo dõi đặc biệt từ tuần trước sẽ biết được số phận trong buổi họp báo chiều 04/03 của thủ tướng và bộ trưởng Y tế Pháp. Tuy nhiên, Le Figaro cho biết là vùng Ile-de-France, nơi có thủ đô Paris, sẽ không bị phong tỏa cuối tuần như hai thành phố Nice và Dunkerque.

Riêng nhật báo công giáo La Croix điều tra về những di chứng kéo dài của những người bị nhiễm Covid-19. Tại Pháp, có khoảng 250.000 đến 300.000 người vẫn bị ảnh hưởng vì tình trạng này.

Thu Hằng

Published in Châu Á

Sng nước tư bn già ci nơi vc xin được chính quyn Anh trc tiếp đt hàng v tiêm min phí cho dân, tôi sng st khi thy mt công ty tư nhân Vit Nam qung cáo bán vc-xin Covid-19.

vaccine1

Tr s công ty VNVC. (Hình : Trích xut t VNVC.VN)

Anh Quc cho ti nay đã đt tng cng hơn 400 triu liu vc-xin các loi, đ dùng cho 200 triu người trong khi dân s ch có 66 triu, tính c tr dưới 16, vn không thuc din được tiêm vc-xin.

Và tt c mi người đu được chích nga min phí. Tính ti hết tháng Hai, hơn 20 triu người Anh đã được tiêm mũi vc-xin đu tiên.

Sau khi có tin lô vc-xin AstraZeneca ca Anh đu tiên v ti Vit Nam hi cui tháng Hai, tôi tìm hiu thêm và thy nhiu thông tin l lùng quanh vic mua và phân phi vc-xin Vit Nam, ít nht là theo nhng thông tin có trên mng và mng xã hi.

Th nht, Trung tâm Tiêm chng Tr em và Người ln, gi tt là VNVC, chính là công ty tư nhân nhp hàng chc triu liu vc-xin AstraZeneca. Không rõ chính ph Vit Nam s mua li vc-xin ca công ty này vi giá nào, có chênh lch không và vì sao VNVC li được hp đng kinh doanh này thay vì chính ph nhp trc tiếp.

T đu tháng Hai, VNVC đã qung cáo bán vc-xin chng Covid-19. Trong mt bàiđăng trên Facebook hôm 3/2, VNVC viết : "[T]rong bui sáng khai trương [trung tâm Long Biên ca VNVC], rt nhiu Quý khách hàng đã thành công đăng ký vc xin phòng COVID-19, tr thành mt trong nhng v khách đu tiên s hu "tm vé vàng" chn đng nguy cơ lây nhim ca dch bnh".

Trong mt bài khácđăng trên Facebook trong cùng ngày, VNVC cũng hướng dn khách hàng bn cách đ đt "vc-xin c thế gii mong ch".

Các thông tin này ca VNVC cũng xut hin ti nhiu trang Facebook nhm ti người dân ti mt s đa phương và được s lượng tương tác vô cùng ln.

Tin đăng trên trang Bình Dương 24h có 11.000 phn ng các loi, 2.900 bình lun và 2.600 chia s. Trang này cũng khuyến khích người dân mua th quà tng có mnh giá cao nht là 25 triu đng đ mua tng vc-xin Covid-19.

Ngay dưới bài đăng này có bình lun ca Chung Truong : "[S]ao nhà nước không nhp vacxin tiêm chng cho dân mình đ chi phí ta. Li cho tư nhân nhp ri [tiêm] cho dân như vy chi phí s cao hơn".

Mt người khác, Kieu Trinh, lin bào cha : "Mình nghĩ sau đi dch này thì nhà nước cũng đã tn rt nhiu tin ca rùi, gi mt tin cũng [được] min là có thuc đ [được] chích nga".

Trang fanpage Hi Phòng hi cui tháng Mt cũng qung cáo bán vc-xin cho VNVCtrong bài được 1.700 lượt phn ng và trên 140 bình lun. Trêntrang fanpage Người Đng Nai, s lượng tương tác trên qung cáo tương t hi đu tháng Hai đt ti 9.400 phn ng, 2.000 bình lun và 1.400 lượt chia s.

Bài trên trang này viết : "Mi người Đng Nai có th đăng ký vacxin "Cô vy 19" ngay t hôm nay ti các trung tâm VNVC cùng toàn dân khng chế đi dch, khôi phc nn kinh tế và n đnh cuc sng".

Tuy nhiên vào cui tháng Hai VNVC đã không còn nhn đăng ký vc-xin Covid-19 dù trước đó h ra sc khuyến khích người dân mua th vi đ loi mnh giá đ có vc-xin, k c vc-xin chng Covid-19.

Trong khi đó báo Vit Nam đưa tin người có vai trò ln trong vic nhp vc-xin Covid-19 v tiêm cho người dân chính là doanh nhân Ngô Chí Dũng.

Trang Nhà đu tư viết : "[Công ty c phn] Vacxin Vit Nam (tên viết tt VNVC) được thành lp vào tháng 11/2016, đăng ký hot đng chính trong lĩnh vc y tế d phòng vi s vn điu l ban đu mc 10 t đng, thành phn c đông sáng lp bao gm : Ông Ngô Chí Dũng (40% VĐL), bà Nguyn Th Hà (30% VĐL) và bà Nguyn Th Xuân (30% VĐL).

"Ti đây, ông Ngô Chí Dũng đm nhim chc Ch tch [Hi đng qun tr] kiêm Tng Giám đc và Người đi din pháp lut. Cp nht ln thay đi gn nht (10/7/2020), vn điu l công ty này đt mc 140 t đng".

Điu đáng nói là Vit Nam kiên quyết theo đui đường li xã hi ch nghĩa vì cho rng nó có li cho người dân. Nhưng trong khi tư bn Anh dùng tin ngân sách nhp vc-xin v tiêm min phí cho dân thì Vit Nam li đ cho công ty tư nhân đng ra mua vc-xin nhm ăn chênh lch. Qu là không nên nghe ai nói mà hãy nhìn nhng gì h làm.

Nguyễn Hùng

Nguồn : VOA, 02/03/2021

Published in Diễn đàn

Mặc dù phong tỏa có thể ngăn chặn coronavirus, nhưng tiêm chủng mang lại con đường bền vững hơn để thoát khỏi đại dịch. Hơn 60 loại vắc xin đang được phát triển hoặc đang được sử dụng để chống lại SARS-CoV-2. Tất cả những vắc-xin đang sử dụng đều có cùng một kết quả cuối cùng – đó là nâng cao khả năng của cơ thể trong việc chống lại sự tấn công của virus – nhưng cơ chế mà chúng sử dụng khác nhau đáng kể.

vaccine1

Khi cơ thể bị nhiễm một loại virus mà nó chưa từng gặp trước đây, hệ thống miễn dịch sẽ bắt đầu quá trình sản sinh ra các tế bào tấn công có khả năng tiêu diệt kẻ xâm nhập. Quá trình này cần cả thời gian và năng lượng, vì nó liên quan đến việc "thử – sai" đáng kể. Đó là lý do tại sao chúng ta cảm thấy kiệt sức và mệt mỏi trong nhiều ngày sau khi bị nhiễm virus mới. Nếu cơ thể chiến thắng, hệ thống miễn dịch sẽ ghi nhớ chiến lược thành công của nó, để các "trận chiến" trong tương lai mất ít thời gian hơn và các triệu chứng nhẹ hơn, hoặc thậm chí không tồn tại.

Trên thực tế, vắc-xin là chương trình huấn luyện quân sự cho hệ thống miễn dịch. Thay vì buộc hệ thống miễn dịch phải học cách giải quyết vấn đề trong một cuộc tấn công thực sự, vắc-xin thiết lập một cuộc tấn công giả để cơ thể thực hành. Vắc-xin thường sử dụng bốn kiểu tấn công giả, tất cả đều đang được triển khai để chống lại SARS-CoV-2.

Kỹ thuật lâu đời nhất trong số này là đưa vào cơ thể một vi-rút ở dạng đã bị bất hoạt hoặc suy yếu đáng kể để nó không thể gây ra phát bệnh toàn diện. Khi các tế bào miễn dịch phát hiện ra kẻ xâm nhập, chúng vẫn tham gia vào quá trình gian khổ tạo ra các tế bào tấn công. Đây là lý do tại sao mọi người thường cảm thấy mệt mỏi trong một hoặc hai ngày sau khi tiêm chủng. Tuy nhiên, hệ thống miễn dịch ghi nhớ về sự kiện này, cho phép nó hành động nhanh chóng nếu sau đó bị một loại virus tương tự tấn công. Cả vắc-xin Sinovac và Sinopharm của Trung Quốc đều sử dụng vi-rút bất hoạt.

Chiến lược thứ hai bao gồm tiêm các đoạn protein có cấu trúc tương tự như SARS-CoV-2. Các protein này được hệ thống miễn dịch phát hiện là ngoại lai và do đó kích hoạt phản ứng miễn dịch, nhưng chúng không có khả năng tự bắt đầu một cuộc "xâm lược". Novavax, một công ty của Mỹ, đang sử dụng kỹ thuật này trong vắc-xin covid-19 của mình.

Chiến lược thứ ba phức tạp hơn bao gồm việc chèn một số DNA được sao chép từ SARS-CoV-2 vào một phiên bản của virus gây cảm lạnh thông thường (được gọi là adenovirus) vốn có thể xâm nhập vào tế bào nhưng đã bị vô hiệu hóa và không thể nhân bản hiệu quả. Khi vào bên trong cơ thể, những vi-rút được chỉnh sửa này sẽ gắn DNA adenovirus có chứa bản sao của DNA SARS-CoV-2 vào tế bào, sau đó khiến các tế bào bị nhiễm virus này sản xuất ra nhiều protein virus SARS-CoV-2 và dính chúng trên bề mặt của tế bào, khiến hệ thống miễn dịch phát hiện có điều gì đó không ổn. Điều quan trọng là vi-rút đã chính sửa cũng kích hoạt hệ thống cảnh báo xâm nhập bên trong các tế bào này, thu hút sự chú ý ngay lập tức từ hệ thống miễn dịch. Điều này kích thích việc sản xuất các tế bào tấn công, tạo ra khả năng miễn dịch. Vắc-xin của AstraZeneca/Oxford và vắc-xin Gamaleya được phát triển ở Nga đều sử dụng chiến lược này.

Phương pháp thứ tư, mới nhất, liên quan đến việc các nhà nghiên cứu tạo ra các hướng dẫn di truyền, dưới dạng RNA hoặc DNA, khiến các tế bào của chính cơ thể tạo ra các protein vô hại trông giống như các protein đặc biệt của SARS-CoV-2. Giống như chiến lược của AstraZeneca và Gamaleya, phương pháp này rất hiệu quả vì RNA/DNA biến các tế bào của con người thành các trung tâm sản xuất protein của virus, từ đó tạo ra đủ protein SARS-CoV-2 để kích hoạt khả năng phát hiện xâm nhập và do đó nâng cao hệ thống miễn dịch của cơ thể. Điều này không phải lúc nào cũng xảy ra với các công nghệ vắc-xin cũ. Hạn chế của kỹ thuật này là các sợi DNA/RNA được truyền vào cơ thể trong các cấu trúc dù được tế bào hấp thụ dễ dàng nhưng lại rất mỏng manh và thường phải bảo quản ở nhiệt độ rất thấp. Cả vắc-xin Pfizer/BioNTech và Moderna/NIAID đều sử dụng chiến lược này.

Trên thực tế, tất cả các loại vắc-xin đang được sử dụng mang lại cho cơ thể khả năng tự bảo vệ thành công trước SARS-CoV-2 tốt hơn nhiều so với việc để cơ thể tự chống đỡ. Còn để đối phó với vi-rút biến chủng, các kỹ thuật này đều sẽ cần phải được điều chỉnh ít nhiều. Tuy nhiên, việc điều chỉnh có mức độ khó dễ khác nhau. Mặc dù vắc-xin dựa trên công nghệ RNA/DNA là loại vắc-xin phức tạp nhất trong việc vận chuyển và lưu trữ, những chúng cũng là loại vắc-xin dễ chỉnh chữa nhất và rốt cuộc có thể trở thành loại vắc-xin quan trọng nhất nếu covid-19 tiến hóa đủ nhanh để tránh được cơ chế bảo vệ của các loại vắc-xin hiện nay.

The Economist

Nguyên tác : "How do different vaccines work ?", The Economist, 09/02/2021.

Phan Nguyên dịch

Nguồn : Nghiên cứu quốc tế, 24/02/2021

Published in Diễn đàn

Covid-19 : Vac-xin dùng tại Pháp rất ít tác dụng phụ

"Covid-19" và "tiêm chủng", cùng với "Donald Trump" và "kiểm duyệt" là những từ khóa nổi bật trên trang nhất các báo Pháp ra ngày hôm nay, 12/01/2021, với Le Monde La Croix dành tựa chính cho chủ đề chích ngừa, trong lúc Les Echos lược qua một số vấn đề nổi cộm quanh việc tổng thống Mỹ bị các mạng xã hội chủ chốt ra lệnh cấm.

vaccin1

Thuốc chủng ngừa Covid-19 của hãng Moderna được dùng song song với vac-xin của hãng Pfizer-BioNTech trên lãnh thổ 27 thành viện Liên Hiệp Châu Âu.  Joel Saget AFP

Riêng hai tờ báo lớn còn lại là Libération Le Figaro thì tập trung chú ý đến tình hình xã hội Pháp, với Libération vạch trần những thế lực chống lưng cho một giáo sư tên tuổi bị cáo buộc phạm tội loạn luân, và Le Figaro báo động trở lại về nguy cơ tư tưởng Hồi giáo cực đoan ngự trị trong các trường học Pháp.

Trên vấn đề tiêm chủng ngừa Covid-19, nhật báo công giáo Pháp La Croix đã chú ý đến khía cạnh tương đối chuyên môn với hàng tựa lớn trang nhất : "Vac-xin trong tầm giám sát".

Tác dụng phụ của hai vac-xin ngừa Covid-19 không đáng kể

Theo tờ báo, việc truy tìm các tác dụng phụ ngoài ý muốn của vac-xin ngừa Covid đã tập trung nhiều nguồn lực quan trọng và đây là một vấn đề thiết yếu trong chiến dịch tiêm chủng đang diễn ra.

Trong bài "Tác dụng phụ nào đối với vac-xin chống Covid ?", La Croix đã trấn an ngay : "Các loại thuốc chủng hiện được phép lưu hành tại Pháp, của hai hãng Moderna và Pfizer, chủ yếu gây đau nhức tại chỗ tiêm và đôi khi tạo ra tình trạng sốt cao hay hết sức mệt mỏi" nơi người được chích ngừa.

Riêng đối với những người hay bị dị ứng, nguy cơ có thể là tình trạng sốc phản vệ, tức là phản ứng dị ứng mạnh và đột ngột, có thể phải nhập viện.

Tuy nhiên, tờ báo ghi nhận : Sau hai tuần triển khai chiến dịch chích ngừa, với hơn 80.000 liều được tiêm tại Pháp, Cơ quan An toàn Dược phẩm Quốc gia Pháp ANSM chỉ xác định được một trường hợp phản ứng "không nghiêm trọng" : Đó là sự suy giảm tạm thời tỷ lệ tế bào miễn dịch lympho. Đây là một biểu hiện "thuần túy sinh học" và "thoáng qua", được xem là vô hại và đã được quan sát thấy trong các thử nghiệm lâm sàng do các phòng thí nghiệm Pfizer-BioNTech tiến hành.

Dẫu sao thì theo tờ báo, chính quyền Pháp đã rất quan tâm đến vấn đề phản ứng phụ đối với thuốc chủng ngừa Covid 19. Trong bài "Pháp dự trù là các báo cáo về phản ứng bất lợi trước thuốc chủng sẽ gia tăng", La Croix ghi nhận là Bộ Y tế đã tăng cường số nhân viên tại 31 trung tâm cảnh giác về dược phẩm chuyên trách việc xử lý các báo cáo tình hình do các bác sĩ, bệnh nhân và hiệp hội gởi lên.

Giới trong ngành đã khuyến cáo chỉ nên khai báo những ảnh hưởng nghiêm trọng hoặc bất ngờ, để tránh việc hệ thống cảnh báo bị tràn ngập thông tin.

Tuy nhiên, với việc chiến dịch tiêm chủng tăng tốc tại Pháp, giới chức cảnh giác dược phẩm dự đoán sẽ có sự gia tăng đáng kể của các báo cáo về phản ứng đối với thuốc chủng.

Tiêm chủng tại Pháp vừa trải qua 6 tuần "ác mộng"

Cũng về Covid-19, dưới hàng tựa lớn chạy trên 5 cột báo ở trang nhất, Le Monde nêu bật : "Tiêm chủng : các lý do chậm trễ tại Pháp". Đối với tờ báo Pháp, vì không có được một chính sách tuyên truyền nhất quán trước một dư luận không mấy mặn mà với việc chích ngừa, lại lo ngại trước phản ứng của giới chống vac-xin và không muốn bị đánh giá là chậm chạp, chính phủ Pháp đã nhiều lần thay đổi chiến lược tiêm chủng.

Theo Le Monde, ngay từ đầu, chính quyền Pháp đã sai lầm khi chọn một nhân vật quá thân cận với ngành công nghiệp dược phẩm để chỉ đạo chiến dịch tiêm chủng, cho nên đã phải thay người giữa chừng.

Vì muốn o bế dư luận, việc tiêm chủng đã được khởi sự một cách quá thận trọng, để rồi đến khi phải xấu hổ trước bước đi chậm chạp của mình trước tiến độ nhanh chóng của các nước Châu Âu khác, thì đã quyết định tăng tốc.

Bên cạnh đó, chiến dịch tiêm chủng lại vấp phải những thách thức hậu cần chưa từng thấy, trong lúc sự xuất hiện của các biến thể mới của virus SARS-CoV-2 có thể làm đảo lộn các tính toán.

Khó khăn bất ngờ : Có thuốc chủng nhưng thiếu kim tiêm

Le Monde đã nêu bật một ví dụ cho thấy các khó khăn của việc đảm bảo hậu cần : vấn đề thiếu kim tiêm. Mới ở giai đoạn đầu thôi, mà số lượng kim tiêm được phân phối đôi khi thấp hơn nhiều so với số liều thuốc chủng. Một số bệnh viện mà tờ báo đã tiếp xúc đang thực sự lo ngại trước việc không có kim để chích.

Đó là trường hợp của bệnh viện Montauban chẳng hạn, hôm 05/01 vừa qua, đã được giao 4.875 liều thuốc chủng, một con số dự kiến ​​s tăng gp đôi trong tun. Thế nhưng s lượng kim tiêm li thp hơn gn ba ln s liu thuc chng. Bnh vin đã c tìm mua thêm nhưng không nơi nào có. Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận ở thành phố Lille miền Bắc Pháp, nơi chỉ có 10.000 chiếc kim tiêm được phân phối cho 20.000 liều thuốc chủng.

Nhận định chung của Le Monde rất nghiêm khắc : "Trong sáu tuần qua, việc xác định và thực hiện chiến lược tiêm chủng của chính phủ Pháp như đã trở thành một cơn ác mộng triền miên, trong đó ngay khi một đám cháy này được dập tắt thì một đám cháy khác lại bùng lên".

Các câu hỏi chung quanh vụ Tổng thống Trump bị "kiểm duyệt"

Chủ đề thời sự thứ hai chi phối các báo Pháp hôm nay là dư âm của việc các đại tập đoàn internet và mạng xã hội chủ chốt từ FaceBook, Twitter, cho đến Google, Apple đều đã quyết định cấm cửa tổng thống mãn nhiệm Mỹ Donald Trump.

Nhật báo kinh tế Les Echos đã cố nhìn nhận vấn đề một cách khách quan qua hàng tựa lớn trang nhất : "Mạng xã hội : Các câu hỏi chung quanh một hành động kiểm duyệt".

Đối với Les Echos, việc ông Donald Trump bị loại ra khỏi các mạng xã hội đã đặt ra vấn đề trách nhiệm của các mạng này trong việc cho đến gần đây vẫn dung túng cho những hành động mà giờ đây mới bị họ coi là sai trái.

Hành động của các mạng xã hội còn đặt ra vấn đề là họ có quyền kiểm duyệt ông Trump hay không. Theo tờ báo Pháp, nhiều lãnh đạo phương Tây, trong đó có bà Angela Merkel đã phản đối quyết định của các mạng xã hội, và cho rằng cần phải để cho Tư pháp hành động mới đúng.

Dẫu sao thì tờ báo cũng để lộ thái độ tự mãn tương đối khi cho biết là dự án Châu Âu mang tên Luật về Dịch vụ Kỹ thuật Số (Digital Services Act) dự trù ra mắt vào cuối năm nay, sẽ cho phép điều hòa tốt hơn nội dung được phép lưu hành trên mạng.

Vì Hồi giáo cực đoan, giáo viên Pháp tự kiểm duyệt

Như nói ở trên, nhật báo Le Figaro hôm nay chủ trương nhấn mạnh trở lại hồ sơ đã từng được tờ báo cánh hữu này đề cập đến nhiều lần trong quá khứ. Trang nhất Le Figaro chạy hàng tựa lớn : "Chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan : Các giáo viên bị buộc phải tự kiểm duyệt".

Theo Le Figaro, gần ba tháng sau vụ tấn công của một phần tử Hồi giáo cự đoan đã cướp đi sinh mạng của nhà giáo Samuel Paty, chất độc của nỗi sợ hãi tiếp tục lan truyền trong hàng ngũ giáo viên, thường phải đơn độc chiến đấu bảo vệ tính chất thế tục của trường học.

Tờ báo Pháp không ngần ngại mô tả cảnh ngộ của các thầy cô giáo, "nay thì ở Lyon, mai thì ở Toulouse... ở chỗ này thì bị buộc phải rời khỏi nhà trường của mình vì đã nói về quyền tự do ngôn luận, ở chỗ kia thì phải chịu áp lực từ các công đoàn buộc tội họ là đã "kỳ thị" và "truy bức" khi họ tố cáo hành vi của một số học sinh". Theo Le Figaro, các giáo viên chỉ còn biết "dựa vào lòng can đảm của chính mình để bảo vệ chủ nghĩa thế tục".

Đối với tờ báo cánh hữu, kể từ vụ ám sát Samuel Paty vào tháng 10 năm ngoái, mọi người đều nhận ra rằng trường học là mục tiêu hàng đầu của chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo. Trên mặt này, bộ trưởng Bộ Giáo dục, Jean-Michel Blanquer, không ngừng nhắc lại rằng ông đã sát cánh cùng đội ngũ của mình. Nhưng vấn đề có lẽ sâu xa hơn. Do đó, một số giáo viên thà chấp nhận "chủ nghĩa tương đối văn hóa" hơn là mạo hiểm để khẳng định các giá trị của nền Cộng hòa.

Trong một bài viết trang trong, Le Figaro đã nêu bật kết quả một cuộc điều tra dư luận mới nhất, do viện Ifop thực hiện từ ngày 10 đến 17 tháng 12 và được công bố vào ngày 6 tháng 1, cho thấy là hành động tự kiểm duyệt nơi các giáo viên đang gia tăng.

Theo cuộc thăm dò này, không dưới 49% giáo viên trung học cho biết họ đã tự kiểm duyệt khi giảng dạy về các vấn đề tôn giáo để không gây ra sự cố nào trong lớp học của họ, tức là tăng 3 điểm so với năm 2018. Con số này lên đến mức 70% ở các vùng ngoại ô nơi các tầng lớp lao động cư ngụ.

Các thế lực chống lưng cho Olivier Duhamel

Cũng chú ý đến lãnh vực xã hội Pháp, nhật báo cánh tả Libération đã nêu bật trên trang nhất phóng sự điều tra về "Những kẻ ở cấp cao bao che cho Olivier Duhamel", một giáo sư luật học quyền thế, bị cáo buộc về những hành vi loạn luân và nhất là đối với trẻ vị thành niên.

Là một giáo sư nổi tiếng về Luật Hiến Pháp, năm nay 71 tuổi, Olivier Duhamel gần đây từng giữ chức chủ tịch Hiệp hội Khoa học Chính trị Quốc gia FNSP và nhóm Le Siècle, môt câu lạc bộ tập hợp giới lãnh đạo chính trị, kinh tế, văn hóa và truyền thông Pháp.

Mới đây ông đã bị buộc phải từ bỏ mọi chức vụ sau khi bị bà Camille Kouchner, con gái của người vợ quá cố tố cáo trong một quyển sách là đã có hành vi cưỡng bức trẻ vị thành niên và loạn luân, mà nạn nhân chính là Antoine Kouchner, em trai song sinh của tác giả.

Libération đã tiết lộ cách thức mà ông Olivier Duhamel, ở đỉnh cao quyền lực, đã xây dựng một mạng lưới gồm những người quen biết và những người mang ơn mình, để những người này, bị bắt buộc, những người, vì tình bạn vì tư lợi, quyết định bảo vệ ông bất chấp các hành vi loạn luân của ông.

Trọng Nghĩa

Published in Quốc tế

Những ai đã góp phần sáng chế thuốc ngừa Covid-19 ?

Nhã Duy, 19/12/2020

Một tuần lễ sau khi thuốc ngừa Covid-19 của hãng Pfizer và BioNTech được cơ quan FDA cho phép sử dụng khẩn cấp và đã được phân phối đến các tiểu bang, hôm nay FDA lại tiếp tục chấp thuận thuốc ngừa Covid thứ hai được hãng Moderna phối hợp cùng Viện Y tế Quốc gia (NIH) bào chế. Khoảng bảy triệu liều thuốc ngừa của Moderna sẽ được phân phối ngay trong cuối tuần này.

vaccine1

Vợ chồng khoa học gia người Đức gốc Thổ Nhĩ Kỳ Ugur Sahin và Ozlem Tureci là những nhà sáng lập hãng BioNTech của Đức

Nếu thuốc ngừa của Pfizer được xem là nghiên cứu và sáng chế chính yếu của đôi vợ chồng khoa học gia người Đức gốc Thổ Nhĩ Kỳ Ugur Sahin và Ozlem Tureci, là những nhà sáng lập hãng BioNTech của Đức thì thuốc ngừa của Moderna lại đến từ sự đóng góp rất lớn của nhóm khoa học gia tại Viện Nghiên Cứu Vaccine (Vaccine Research Center - VRC) thuộc NIH. Trong đó hai khoa học gia đồng trưởng nhóm chánh yếu để phối hợp với Moderna là bác sĩ Barney Graham- Phó giám đốc VRC và tiến sĩ Kizzmekia Corbett- Khoa học gia trưởng nhóm nghiên cứu coronavirus của VRC, người mà bác sĩ Anthony Fauci đã trân trọng nhận xét rằng, "là một khoa học gia người Mỹ gốc Phi, người ở ngay hàng đầu trong việc phát triển vaccine Covid-19. Cô là người sẽ đi vào lịch sử trong tư cách là một trong những người đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển khoa học có thể chấm dứt đại dịch".

vaccine2

Bác sĩ Barney Graham, Phó giám đốc Viện Vaccine Research Center (VCR), và tiến sĩ Kizzmekia Corbett của VCR

Thêm vào cụm "khoa học gia người Mỹ gốc Phi", lời phát biểu của bác sĩ Fauci cho thấy tính chất đa dạng của xã hội Hoa Kỳ, trong đó có thể ghi nhận sự góp phần to lớn ở nhiều lãnh vực của riêng cộng đồng người Mỹ gốc Phi. 

Sinh năm 1986 tại một vùng nông thôn North Carolina, tiến sĩ Corbett đã đam mê theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học từ khá sớm, ngay thời trung học. Tập sự và làm việc trong các phòng thí nghiệm của Viện Y tế Quốc gia khi còn đang theo học đại học, Corbett tốt nghiệp tiến sĩ về Vi sinh và miễn dịch học năm 2014 tại Đại học North Carolina rồi tiếp tục chương trình hậu tiến sĩ trong khi tiếp tục nghiên cứu sáng chế các loại vaccine về  các virus SARS và MERS đã theo đuổi từ khi đang còn là sinh viên ban Tiến sĩ. Đó là lý do khi đại dịch Covid bùng phát, tiến sĩ Corbett đã được chọn để lãnh đạo nhóm khoa học gia nghiên cứu vaccine Covid-19 của NIH để hợp tác cùng hãng Moderna.

vaccine3

Giáo sư tiến sĩ Melissa J. Moore, Chánh Khoa học gia, tiến sĩ Tal Zaks, một khoa học gia Do Thái, và Tổng quản trị Stéphane Bancel của Moderna

Cũng vậy, về phía hãng Moderna thì hai khoa học gia đứng đầu trong việc sáng chế vaccine Covid-19 là tiến sĩ Tal Zaks, một khoa học gia Do Thái, và Chánh Khoa học gia là giáo sư tiến sĩ Melissa J. Moore người Mỹ, cũng như CEO Tổng quản trị Stéphane Bancel là một người Pháp. Và nếu nhân tiện nhắc lại điều nhiều người đã biết là, bác sĩ Fauci - khoa học gia đang đóng vai trò quan trọng trong cuộc chống trả Covid tại Mỹ hiện nay, là một người gốc Ý.

Điểm qua nhóm khoa học gia đàng sau việc phát minh ra vaccine Covid-19 không ngoài việc cho thấy tính chất đa sắc tộc, đa quốc gia của phát kiến quan trọng và được xem như cứu tinh của nhân loại trong việc chống trả đại dịch hiện nay. Không chỉ thuốc ngừa Covid-19, mà vô số thành tựu, phát kiến của nước Mỹ và cho nhân loại cũng đến từ sự hợp tác đa dạng như vậy.

Điều này chỉ một lần nữa cho thấy rằng chính sách "America First" là một khẩu hiệu dân túy, thiếu vắng tầm nhìn, có thể thỏa mãn cho những cá nhân và dăm nhóm ủng hộ mang cùng cái nhìn giới hạn và ích kỷ trong chiến lược hợp tác toàn cầu, trong một xã hội đa sắc tộc. Bởi thiếu vắng sự hợp tác và đóng góp này thì nước Mỹ đã khó lòng có thể tạo ra những sự phát triển thần kỳ và mang lại những thành tựu lớn lao cho nước Mỹ cùng nhân loại.

Còn bạn, nếu một mai có được chích ngừa Covid-19, hãy nhớ rằng nó đã có phần đóng góp quan trọng của một khoa học gia da đen là Tiến sĩ Kizzmekia Corbett.

Nhã Duy

(19/12/2020)

********************

Katalin Kariko, nhà khoa học Hungary đứng sau vac-xin Pfizer/ BioNTech

Anh Vũ, RFI, 18/12/2020

Trong vài tuần lễ, Katalin Kariko đã trở thành cái tên gắn liền với vật liệu di truyền ARN thông tin, công nghệ giúp Pfizer và BioNTech phát triển thành công vac-xin phòng Covid-19 đang được đưa vào tiêm chủng rộng rãi. Chạy khỏi Hungary trong những năm 1980, nhà nghiên cứu sinh hóa đến định cư tại Pennsylvania, Hoa Kỳ. Bà đã phải đấu tranh để các nghiên cứu của bà được thừa nhận. Vài nét chân dung về nhà khoa học ở phía sau vac-xin của Pfizer/ BioNTech

vaccine4

Nhà khoa học người Mỹ gốc Hungary, tác giả công nghệ vật liệu di truyền ARN thông tin, cơ sở để chế vac-xin ngừa Covid-19.  © AFP - (Gia đình cung cấp)

"Cứu thế ! Tôi hít một hơi thở thật mạnh, tôi phấn khích đến mức sợ mình chết mất ". Katalin Kariko đã kể lại với nhật báo The Telegraph về những phản ứng của mình khi thông báo kết quả công hiệu của loại vac-xin do Pfizer và BioNTech triển khai bào chế.

Sau gần bốn mươi năm nỗ lực, các nghiên cứu của bà về vật liệu di truyền ARN thông tin, được dùng để bào chế vac-xin phòng Covid-19, cuối cùng đã được công nhận và sẽ giúp thế giới chống đại dịch virus corona. "Tôi không tưởng tượng được công nghệ này lại được quan tâm như vậy. Tôi không chuẩn bị để xuất hiện dưới ánh đèn sân khấu", bà nói thêm.

Trong vòng vài tuần, nhà khoa học người Hungary, đang sống ở Pennsylvania, từ một người còn xa lạ với công chúng đã trở thành một ngôi sao mới trong thế giới khoa học.

Tuy nhiên Katalin Kariko là một người từ rất xa đến. Sinh ra cách nay 65 năm tại Szolnok, miền trung Hungary, giữa chế độ cộng sản. Bà lớn lên tại Kisújszállás, có cha làm nghề bán thịt. Là người say mê khoa học, bà bắt đầu sự nghiệp từ tuổi 23 tại Trung tâm nghiên cứu sinh học của đại học Szeged, nơi bà đã bảo vệ luận án Tiến sĩ. Chính tại đó bà bắt đầu quan tâm đến vật liệu di truyền ARN thông tin, những phân tử dưới hình thức mã di truyền tạo cho tế bào khả năng sản sinh ra các protein có lợi cho cơ thể người.

Nhưng trong các phòng thí nghiệm Hungary, các phương tiện thiếu thốn. Hơn thế, ở tuổi 30, nhà khoa học bị sa thải khỏi trung tâm nghiên cứu. Và thế là bà chọn nhìn sang bên kia bờ Đại Tây Dương. Năm 1985 bà được nhận làm việc tại Temple University, Philadelphia. Khi đó tại Hungary cũng như các nước xã hội chủ nghĩa khác, chuyển ngoại tệ ra khỏi nước bị cấm. Mặc dù vậy, Katalin Kariko đã bán chiếc xe hơi của gia đình và giấu tiền vào trong con gấu nhồi bông của đứa con gái Susan Francia, khi đó mới 2 tuổi. "Đó là chuyến đi một chiều. Chúng tôi không hề quen biết ai", bà đã kể lại với Business Insider.

Giấc mơ Mỹ đã có thể bắt đầu

Thế nhưng không phải mọi chuyện đều diễn ra như dự định. Cuối những năm 1980, cộng đồng khoa học chỉ tập trung nghiên cứu ADN mà họ cho rằng có khả năng chuyển hóa các tế bào và việc đó có thể chữa trị các loại bệnh như ung thư hay bệnh tràn dịch nhầy phổi(mucoviscidos).

Nhà nghiên cứu Hungary vẫn tiếp tục chú tâm đến ARN thông tin, với hy vọng vật liệu di truyền này sẽ cung cấp cho tế bào những chỉ dẫn để có thể tự sản sinh ra các loại protein trị liệu. Giải pháp này cho phép tránh phải thay đổi gien đơn bội của các tế bào. Nhưng công nghệ này lại làm dấy lên các chỉ trích vì nó kéo theo các phản ứng viêm nhiễm mạnh, ARN thông tin được hệ miễn dịch coi như thành phần xâm nhập lạ.

Năm 1990, đơn xin học bổng đầu tiên của bà bị từ chối. Trong những năm tiếp theo, các đơn xin học bổng của bà vẫn liên tiếp không được xét. Năm 1995, đại học Pennsylvania, nơi bà sắp được công nhận hàm giáo sư, đã làm tham vọng của bà bị dừng lại khi hạ bà xuống hàng các nhà nghiên cứu thông thường. Trả lời trang y học Stat bà nói : "Bình thường đến giai đoạn đó, mọi người nói tạm biệt và ra đi. Tôi đã nghĩ đi nơi khác hay làm một việc gì đó khác. Tôi tự hỏi có phải mình chưa đủ giỏi hay chưa đủ thông minh chăng ? Giới khoa học cũng phải đối mặt với tình trạng phân biệt giới".

Mặc dù khó khăn, Katalin Kariko vẫn bám trụ và cống hiến quên mình cho đam mê khoa học. "Nhìn từ ngoài vào có vẻ như chuyện điên rồ khó hiểu, nhưng tôi cảm thấy hạnh phúc khi ở trong phòng thí nghiệm", bà thổ lộ với Business Insider. "Chồng tôi luôn nói đó là cách giải khuây với tôi. Tôi không nói là tôi đi làm. Với tôi, công việc như là trò chơi".

Trong cùng lúc, bà phải vật lộn để có tiền trang trải học hành của cô con gái. Bà là người đã truyền cho con gái quyết tâm vượt qua mọi thử thách. Cô bé cầm con gấu nhồi bông giấu ngoại tệ của mẹ năm nào đã tốt nghiệp đại học Pennsylvania và sau đó đã giành huy chương vàng Olympic 2008 và 2012 trong đội đua thuyền của Hoa Kỳ.

Cuộc gặp gỡ mang tính bước ngoặt

Năm 1997, một cuộc gặp gỡ đơn thuần bên chiếc máy sao chụp (photo-copie) cuối cùng đã thay đổi số phận Katalin Kariko.

Bà quen biết nhà miễn dịch học Drew Weissman, khi đó đang nghiên cứu một loại vac-xin ngừa HIV. Họ đồng ý hợp tác và triển khai nghiên cứu cách để giúp cho ARN tổng hợp không bị hệ miễn dịch nhận biết.

Phát hiện của họ được công bố năm 2005 và được cộng đồng khoa học khen ngợi. Cặp đôi tiếp tục các nghiên cứu và họ đã thành công đặt được phân tử ARN quý giá vào trong những hạt nano lipide, một dạng vỏ bọc tránh cho phân tử ARN bị suy thoái quá nhanh và dễ dàng xâm nhập vào tế bào.

Từ những kỹ thuật đó mà các phòng thí nghiệm Moderna và BioNTech/Pfizer đã có thể triển khai các cách thức phản ứng với Covid-19. Cả hai loại vac-xin đều dựa trên một chiến lược nhằm đưa những mệnh lệnh di truyền vào trong tế bào để kích hoạt phản ứng sản sinh ra một loại protein tương tự như protein của virus corona và để gây ra phản ứng miễn dịch.

Nhờ công trình nghiên cứu và ứng dụng đó của họ, Dew Weissma, và Katalin Kariko giờ đây được cho là có thể nhận giải Nobel. Sau bao nhiêu năm ở bên lề, nhà khoa học Hungary giờ đây nắm giữ một vị trí cao trong phòng thí nghiệm Đức BioNTech.

Sau khi biết tin vac-xin của Pfizer và BioNTech được chấp nhận, Katalin Kariko có thể tận hưởng thành công của mình, nhưng giờ chưa phải lúc mở sâm banh ăn mừng như bà bày tỏ với CNN : "Chúng ta sẽ ăn mừng mọi việc khi những nỗi đau khổ của nhân loại đã lùi lại sau chúng ta, khi những thử thách và thời kỳ kinh hoàng này kết thúc. Ngày đó sẽ tới, tôi hy vọng vào mùa hè tới, khi chúng ta quên đi virus và vac-xin. Khi đó, tôi sẽ ăn mừng thực sự".

(Theo AFP và France 24.com)

Anh Vũ

Nguồn : RFI 17/12/2020

Published in Văn hóa
Trang 1 đến 2