Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Việt Nam

18/02/2022

Việt Nam : nhân quyền tồi tệ, ba dược phẩm điều trị Covid-19

Tổng hợp

‘Canh và chn’ : cách Hà Ni đàn áp các nhà hot đng nhân quyn

VOA, 18/02/2022

Cho người canh gi trước nhà hay ngăn chn vic đi li là mt cách làm có h thng ca chính quyn Vit Nam đ đi phó vi các nhà hot đng nhân quyn, mt phúc trình ca t T chc Theo dõi Nhân quyn (HRW) va được công b cho biết.

canh1

Cnh sát canh gác trong mt phiên tòa xét x người bt đng chính kiến thành ph H Chí Minh hi năm 2010

Phúc trình dài 66 trang có ta đ B nht trong nhà : Các nhà hot đng nhân quyn Vit Nam b hn chế quyn t do đi li đã được HRW công b ti mt bui hp báo vào sáng ngày 17/2 ti Bangkok đ kêu gi chính quyn Vit Nam chm dt vic tùy tin ngăn cn các nhà bt đng chính kiến trên toàn quc.

Theo Human Rights Watch, cách làm ‘canh và chn này khiến các nhà hot đng và các nhà bt đng chính kiến chu qun thúc ti gia vô thi hn.

Theo gii thích ca T chc Theo dõi Nhân quyn thì vi cách làm này, các nhà hot đng b câu lưu trong thi gian va đ lâu đ không tham d được các cuc biu tình, các phiên tòa hình s hay cuc gp vi các nhà ngoi giao và tng thng Mvà b hn chế xut nhp cnh.

Hơn 170 trường hp

Phúc trình đã ghi nhn các trường hp ca hơn 170 nhà hot đng, blogger và nhà bt đng chính kiến Vit Nam b đàn áp kiu này, trong đó có b chn trước ca nhà, chn trên đường đi, gi li không cho xut, nhp cnh sân bay, ca khu và t chi cp h chiếu

Trong mt đon video được HRW trình chiếu ti bui hp báo, ông Trnh Bá Phương, mt nhà tranh đu v các quyn v đt đai Vit Nam đã b tuyên án 10 năm tù, đã quay li cnh an ninh thường phc dàn trn trước nhà ông và có hành đng quát tháo, đe da và dường như đã hành hung ông. Mt đon video khác cho thy ông Nguyn Quang A, nhà bt đng chính kiến ni bt Hà Ni, b mt s người tr mc thường phc đy li vào nhà khi đang trên đường đi.

Chính quyn cho nhân viên an ninh mc thường phc đóng cht ngoài tư gia, khóa ca ra vào ca người bt đng chính kiến bng khóa , thm chí đ keo đa năng vào các khóa, dng rào chn và các chướng ngi vt, và huy đng côn đ đa phương đe da người dân, phúc trình cho biết.

"Lúc nào s ngăn chn này cũng đi kèm vi s đe da v thân th. Nếu các nhà hot đng tìm cách trn thoát thì h s b đánh đp", ông Phil Robertson, phó giám đc ph trách khu vc Châu Á ca T chc Theo dõi Nhân quyn, nói ti cuc hp báo công b phúc trình.

Trong mt s v vic, nhân viên an ninh cưỡng chế các nhà hot đng lên tàu ha hoc máy bay đ buc tr v nơi cư trú, cũng theo phúc trình.

Và khi cn đi ra nước ngoài hoc khi làm th tc xin cp hay gia hn thì các nhà hot đng này mi biết h nm trong danh sách cm xut nhp cnh vi nhng lý do an ninh quc gia chung chung.

"Chính quyn không công b danh sách cm xut nhp cnh hay thông báo cho nhng người có tên trong danh sách biết vic h b cm, hoc thông báo cho h biết thi hn cm là bao lâu", HRW cho biết.

Ngay c khi xut cnh vi mc đích cá nhân như đi du lch hay đi cha bnh thì các nhà hot đng vn b chính quyn chn li do quá nhy cm vi kh năng h gp các quan chc nước ngoài hay các nhân vt lưu vong.

HRW đưa ra trường hp bà Nguyn Thúy Hnh, người đang b giam gi v ti Tuyên truyn chng Nhà nước, đã b cm gi sut 10 ngày hi tháng 1 năm 2021 khi Đng Cng sn Vit Nam hp Đi hi 13, và ông Nguyn Quang A b nhân viên an ninh lôi lên xe đi vòng vòng hi năm 2016 đ ngăn ông đến gp Tng thng M Barack Obama lúc đó đang thăm Hà Ni.

Ti bui hp báo, ông Robertson cũng nêu lên trường hp ca bà Phm Đoan Trang, mt nhà báo đc lp đang th án 9 năm tù v ti Tuyên truyn chng nhà nước. Hi năm 2016, bà Trang cùng mt người bn lái xe t Sài Gòn ra Hà Ni đ tham d cuc gp vi Tng thng M Barack Obama nhưng b chn li khi cách Hà Ni 100km, b câu lưu và b buc phi quay v.

Còn v xut nhp cnh, phúc trình nêu các trường hp ca linh mc Nguyn Đình Thc b ngăn xut cnh sang Nht nhân chuyến thăm ca Giáo hoàng Francis hi năm 2019 vi lý do bo v an ninh quc gia, trt t và an toàn xã hi.

Blogger Phm Chí Dũng, người cũng đang th án tù, cũng tng b chn li sân bay Tân Sơn Nht hi năm 2014 khi ông chun b đáp chuyến bay đi Geneva đ điu trn v nhân quyn Vit Nam ti k Xem xét Đnh k Ph quát ca Liên Hip Quc.

‘Ăn bánh canh’

Cách làm này ca chính quyn tr nên quen thuc đi vi các nhà hot đng đến ni nó tr thành mt phn trong cuc sng hàng ngày ca h và thm chí còn được h gi đùa là ‘ăn bánh canh (eating guard soup), ông Phil Robertson cho biết.

H còn ng phó bng cách lên đường trước vài ngày trước khi xy ra s kin nhy cm nào đó nhưng cui cùng vn b chn li, cũng theo ông Robertson.

Không ch bn thân các nhà hot đng mà ngay c người thân ca h cũng gp các hn chế v đi li này trong hành đng mà HRW gi là trng pht tp th.

HRW ch ra nhng s kin chính tr nhy cm như Đi hi Đng, bu c Quc hi, các ngày l quc tế v nhân quyn, các ngày k nim các v xung đt Vit-Trung, hay chuyến thăm ca các nhà lãnh đo nước ngoài, nht là M, là nhng lúc nhà cm quyn Vit Nam tăng cường các hot đng canh gi và ngăn chn này.

"Chính quyn Vit Nam hin nhiên coi vic mt s người đi d các s kin nhân quyn hay t do tôn giáo, hoc gp g các quan chc nước ngoài ti thăm Vit Nam là hành vi phm ti", ông Robertson nói.

Ông kêu gi chính quyn Vit Nam ngay lp tc chm dt mi hn chế này và sa đi các điu lut cn tr quyn t do cơ bn ca công dân và kêu gi các đi tác và nhà tài tr cho Vit Nam gây sc ép đ chính quyn Vit Nam chm dt cách hành x này.

"Cng đng quc tế cn phi lên tiếng mnh m hơn na và đưa vn đ này ra Liên Hip Quc và Hi đng Nhân quyn", ông Robertson nói.

Trao đi vi VOA t Hà Ni, ông Nguyn Lân Thng, mt nhà bt đng chính kiến, cho biết vic canh và chn đi vi ông thường xuyên xy ra, nht là trong các cuc tưởng nim liên quan đến Trung Quc, các cuc biu tình, các phiên tòa xét x nhng nhân vt bt đng chính kiến.

Ông nói do ông có cách tiếp cn ôn hòa nên không gp phi thái đ căng thng ca nhng người canh gi ông, còn nhng bn bè ông do c gng bo v quyn đi li nên gp phn ng quyết lit ca phía an ninh.

"Mc đích ca nhng người canh gi là làm sao mình không đến đa đim này, không tham d s vic này, s vic kia", ông Thng nói.

Cũng theo li ông Thng thì vic qun thúc ông như vy không nh hưởng nhiu đến cuc sng cá nhân ca ông vì h không ngăn chn tôi đi làm, đi ch hay đi nhng công vic cá nhân.

Đ có được phúc trình này, HRW đã da vào báo chí đc lp, mng xã hi, blog đc lp và các trang mng. H cũng đã phng vn trc tiếp các nn nhân và gia đình cùng vi nhân chng.

Đây là ln đu tiên T chc Theo dõi Nhân quyn xem xét mt cách có h thng cách thc hn chế t do đi li ca chính quyn Vit Nam đ công b trong mt phúc trình đy đ và toàn din.

B Ngoi giao Vit Nam chưa có phn ng gì v phúc trình ca T chc Theo dõi Nhân quyn nhưng trước gi h vn khăng khăng cho rng 'không có vi phm nhân quyn Vit Nam'.

Nguồn : VOA, 18/02/2022

********************

Giới hoạt động nhân quyền Việt Nam bị vi phạm quyền đi lại như thế nào ?

RFA, 17/02/2022

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền tố cáo chính quyền Việt Nam ngăn chặn, giới hạn quyền đi lại của giới hoạt động xã hội và những người bất đồng chính kiến. Những người bị ngăn chặn xác nhận chuyện này xảy ra công khai nhiều năm qua.

vn3

Một cảnh sát ngồi bên ngoài ngôi nhà của người dân tộc thiểu số tại Buôn Đôn, tỉnh Daklak, Tây Nguyên của Việt Nam, ngày 15 tháng 3 năm 2001. Ảnh minh họa. Reuters

Hôm 17 tháng 2 năm 2022, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch - HRW) tổ chức buổi công bố báo cáo  tại Câu lạc bộ Báo chí Thái Lan về tình trạng vi phạm nhân quyền của chính quyền Việt Nam đối với giới hoạt động xã hội và những người bất đồng chính kiến. HRW coi việc canh chặn, không cho giới bất đồng chính kiến ra khỏi nhà vào những dịp mà họ cho là ‘nhạy cảm’ là sự vi phạm "có hệ thống và trên quy mô rộng".

Đây là chuyện xảy ra ở Việt Nam từ nhiều năm qua nhưng theo ông Phil Robertson, Phó giám đốc phân ban Châu Á của HRW, thì đây là lần đầu tiên tình trạng vi phạm quyền tự do đi lại của công dân ở Việt Nam được hệ thống lại một cách chi tiết và đầy đủ với những hồ sơ cụ thể. Ông nói tại buổi họp báo :

"Đây là những ví dụ minh hoạ rõ nét của hệ thống mang tính đàn áp và đe doạ, khiến Việt Nam trở thành một trong những nước có chính phủ lạm dụng nhân quyền một cách tồi tệ nhất ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Đây là cách mà chính quyền đe doạ những nhà hoạt động cũng như gia đình của họ, và hòng tìm cách kiểm soát những người này.  

Chỉ khi các chiến thuật đe doạ không tỏ ra hiệu quả, thì nhà nước Việt Nam mới dùng đến phương án bắt bớ, khởi tố, và bỏ tù người bất đồng chính kiến".

Một người trong giới bất đồng chính kiến (tạm thời không muốn nêu tên vì lý do an toàn) nói với RFA vào sáng 17 tháng 2 năm 2022 :

"Hôm nay là ngày 17 tháng 2 nên bây giờ đang có người canh trước cửa nhà tôi đây. Trước đây họ còn gắn mấy cái camera chĩa thẳng vào nhà tôi. Mấy ngày họ cho là nhạy cảm như ngày mất Gạc Ma, mất Hoàng Sa, ngày 17 tháng 2 thì cả một ‘chợ bánh canh’ quanh nhà.

Mình ra khỏi nhà thì bị đẩy ngược lại. Nếu mình cố tình đi thì họ kêu thêm người rồi vây mình lại. Hỏi lý do thì họ sừng sộ rồi nói những lời xúc phạm mình. Nếu mình chống lại thì họ đánh mình và công an quanh đó sẽ bắt mình với tội ‘gây rối’. Chuyện an ninh canh chặn với sắc phục và thường phục đều có. Họ canh công khai".

Anh Lê Hoàng, một người từng nhiều lần xuống đường biểu tình chống Trung Quốc cho RFA hay, những người ngồi canh, chặn thường là công an phường, quận mặc thường phục mà những người thường xuyên bị canh, chặn không lạ gì họ. Anh nói tiếp:

"Chắc là họ ra quy chế rõ ràng. Ví dụ ngày mai sai lính chặn ở nhà không cho đi đâu là họ chốt chặn không cho mình ra khỏi cửa luôn. Mình đi ra là họ gây sự và đẩy mình vào. Họ cho khoảng ba, bốn người canh. Như em là họ cho bốn người. Bốn người thì mình ra là họ đẩy mình vào ngay; họ làm đủ trò ngay chứ không có chuyện mình cố tình đi được đâu. Còn trường hợp nhẹ hơn, chẳng hạn như mai đi thắp hương tưởng niệm thì họ không chặn nữa mà họ cho khoảng hai người đi theo rồi quay phim, chụp ảnh.

Em cho là họ quay phim, chụp ảnh để thứ nhất là báo cáo; thứ hai là để mình ngại hay mình sợ. Bọn em thì biết thừa là việc thắp hương, tưởng niệm chẳng ai có thể ngăn cấm được vì đó là quyền không thể chối cãi của mình.

Nếu mình bảo họ làm thế là vi phạm nhân quyền, tôi không có vấn đề gì cần giám sát hay vi phạm lệnh quản chế mà cứ theo tôi chẳng hạn thì họ không trả lời, họ né tránh".

vn4

Người thanh niên canh cửa nhà Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh tháng 1/2021.

"Bánh canh" là thuật ngữ mà những người bất đồng chính kiến, giới hoạt động nhân quyền dùng để chỉ tình trạng bị an ninh canh giữ trước cửa nhà không cho đi đâu.

Việc an ninh canh nhà giới hoạt động, bloggers, cựu tù nhân lương tâm, cựu tù nhân nhân quyền… vào các dịp như đại hội đảng, họp quốc hội, nguyên thủ Hoa Kỳ thăm Việt Nam, ngày kỷ niệm cuộc chiến Trung Quốc xâm lược biên giới phía Bắc, hải chiến Hoàng Sa, Gạc Ma hay trước các phiên xử những người bất đồng chính kiến… xảy ra từ nhiều năm qua mà nạn nhân chỉ có thể lên tiếng qua các trang mạng xã hội. Phía chính quyền thì bỏ ngoài tai, không thừa nhận cũng không chối bỏ. Chính quyền Việt Nam bị cho là bất chấp luật pháp và dư luận quốc tế trong vấn đề nhân quyền.

Đầu năm 2019, khi Việt Nam tổ chức hội nghị thượng đỉnh Hoa Kỳ - Bắc Hàn, hơn một chục nhà hoạt động chính trị nổi tiếng của Việt Nam cho Reuters biết, công an đã tăng cường giám sát và ngăn cản họ rời khỏi nhà tại Hà Nội.

Đầu năm 2021, vài ngày trước khi đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của Đảng cộng sản Việt Nam khai mạc, nhiều người trong giới bất đồng chính kiến, giới phản biện bị an ninh ngồi trước cửa nhà theo dõi. Bác sĩ Đinh Đức Long là một người trong số đó. Ông chia sẻ với RFA :

"Nói về mặt luật pháp thì nếu mình ra khỏi nhà mà họ cản trở việc đi lại của công dân thì họ vi phạm. Còn họ chỉ canh mà không cản trở mình thì đấy là việc của họ thôi. Trên thực tế không ảnh hưởng gì. Chẳng có lệnh nào mà cũng chẳng có bản án nào của tòa hết. Họ canh thế để xem mình có làm gì không. Mang tính chất răn đe, phòng ngừa là chính.

Tất nhiên mình cảm thấy khó chịu. Khi tôi phát hiện ra sự việc và tôi chụp hình đưa lên Facebook thì một số tên còn đi qua trước cửa vung tay vung chân rồi dòm vào tận nhà. Tôi ví hành động đó như hành động của tàu chiến Trung Quốc ngang ngược tuần tra trên Biển Đông. Đe dọa, cướp bóc, giết hại ngư dân sinh sống, làm việc lương thiện trên vùng biển chủ quyền Việt Nam từ hàng ngàn đời nay.

Sau khi tôi so sánh như vậy trên Facebook thì họ rút ra xa hơn. Như vậy là họ có theo dõi và điều chỉnh kịp thời. Ít nhất là trường hợp của tôi".

Tình hình nhân quyền Việt Nam bị HRW đánh giá là không cải thiện khi Hà Nội trừng phạt một cách có hệ thống đối với các nhà hoạt động dám công khai lên tiếng về hiện trạng đất nước. Ít nhất 63 người bị giam tù chỉ trong năm 2021 vì bày tỏ chính kiến hoặc tham gia các hội, nhóm bị Nhà nước xem là chống chính quyền. Trong số đó, nhiều người phải chịu những bản án rất nặng sau các phiên xử bất công dựa theo những cáo buộc ngụy tạo.

Ngoài HRW lên tiếng về tình hình nhân quyền Việt Nam, hôm 1 tháng 11 năm 2021, các báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc đã gửi một bức thư đến Chính phủ Việt Nam, yêu cầu cung cấp các thông tin về việc bắt giữ và kết án đối với một số các nhà hoạt động tại Việt Nam trong năm 2020 và 2021.

Hôm 21 tháng 12 năm 2021, Phái đoàn thường trực của Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc và Tổ chức Thương mại Thế giới đã gửi thư yêu cầu kéo dài thời hạn phúc đáp cho đến ngày 28 tháng 2 năm 2022.

********************

Tổ chức HRW lên án tình trạng hạn chế quyền đi lại của các nhà hoạt động

Trọng Nghĩa, RFI, 17/02/2022

Trong một bản báo cáo mới nhất về Việt Nam công bố ngày 17/02/2022, tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền Human Rights Watch đã tố cáo chính quyền Việt Nam về việc "cản trở một cách có hệ thống quyền tự do đi lại của các nhà hoạt động chính trị và nhân quyền".

vnnhanquyen1

Một số nhà hoạt động, bất đồng chính kiến Việt Nam đang bị cầm tù. Ảnh minh họa tài liệu chụp từ trang web của Human Rights Watch  © RFI tiếng Việt

Bản báo cáo dài 66 trang, mang tựa đề "Nhốt chúng tôi ở trong nhà : Hạn chế tự do đi lại của các nhà hoạt động nhân quyền ở Việt Nam", đã ghi nhận các vụ vi phạm thường xuyên của chính quyền Việt Nam đối với quyền tự do đi lại và các quyền cơ bản khác bằng cách buộc các nhà đấu tranh, giới bất đồng chính kiến, những người bảo vệ nhân quyền và những người khác phải chịu chế độ quản thúc tại gia vô thời hạn, sách nhiễu và nhiều hình thức câu lưu khác.

HRW ghi nhận là chính quyền Việt Nam thường câu lưu các nhà hoạt động trong thời gian vừa đủ lâu để ngăn họ không tham dự được các cuộc biểu tình, các phiên tòa hay các cuộc gặp với các nhà ngoại giao hay lãnh đạo nước ngoài, cũng như nhiều sự kiện khác. 

Trong bản báo cáo, HRW cho biết họ đã điều tra nhiều trường hợp bị hạn chế đi lại năm 2004 đến năm 2021, nhắm vào hơn 170 nhà hoạt động, blogger và nhà bất đồng chính kiến, cũng như người thân của họ, trong đó có cả những vụ chặn giữ ở sân bay và cửa khẩu, cũng như từ chối cấp hộ chiếu hay các giấy tờ khác. 

Trong bức ảnh ghép minh họa kèm theo báo cáo, HRW đã đăng ảnh của một nhà hoạt động người Việt bị giam giữ như các ông Phạm Chí Thành, Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường Thụy, bà Nguyễn Thúy Hạnh hay nhà báo Phạm Đoan Trang… 

Tổ chức HRW đã kêu gọi chính quyền Việt Nam chấm dứt ngay lập tức mọi hạn chế đi lại và sửa đổi luật mà hạn chế những quyền cơ bản của công dân như là quyền tự do đi lại trong và ngoài Việt Nam. 

Ông Phil Robertson, phó giám đốc khu vực Châu Á của HRW còn cho rằng : "Các nhà tài trợ và đối tác thương mại của Việt Nam cần nhận thức được sự cản trở đối với quyền tự do đi lại đang diễn ra hàng ngày và gây sức ép để chính quyền Việt Nam chấm dứt cách hành xử như thế."

Trọng Nghĩa

*******************

Việt Nam cấp phép cho ba dược phẩm điều trị Covid-19

Thu Hằng, RFI, 18/02/2022

Ngày 17/002/2022, Cục Quản lý Dược, bộ Y tế Việt Nam, đã cấp phép khẩn cấp ba dược phẩm chứa hoạt chất Molnupiravir điều trị Covid-19, do ba doanh nghiệp Việt Nam sản xuất, gồm công ty trách nhiệm hữu hạn Liên doanh Stellapharm, Công ty cổ phần Dược phẩm Boston Vietnam và Công ty cổ phần Dược phẩm Mekorpha. Giấy phép có hiệu lực ba năm kể từ ngày ký quyết định.

vn2

Dược phẩm Molnupiravir do hãng Merck & Co Inc và Ridgeback Biotherapeutics LP phát triển. © Merck & Co Inc/Handout via Reuters/File Photo

Theo truyền thông Việt Nam, ba loại thuốc này được cấp giấy phép lưu hành với ba điều kiện đi kèm : cơ sở sản xuất phải kiểm tra chất lượng nguyên liệu đạt yêu cầu trước khi sản xuất ; theo dõi, kiểm tra chất lượng thuốc hàng tháng ; tiếp tục nghiên cứu độ ổn định của thuốc. 

Theo dự kiến, thuốc Molnupiravir sẽ được bán với giá 300.000 đồng/hộp và được phân phối rộng rãi từ tuần sau tại các hiệu thuốc trên cả nước. Trước đó, bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long cũng yêu cầu các cơ quan liên quan kiểm soát chặt chẽ về chất lượng và giá bán để tránh đầu cơ, lợi ích nhóm trong việc cung ứng thuốc. Còn theo ông Lương Đăng Khoa, tổng giám đốc Công ty cổ phần Dược phẩm Boston Việt Nam, khi trả lời VnExpress ngày 18/02, giá bán 300.000 đồng thấp hơn mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới cho các nước kém phát triển là 19,9 đô la (khoảng 440.000 đồng).

Số ca nhiễm Covid-19 hàng ngày tại Việt Nam vẫn ở mức cao, thêm hơn 36.200 ca theo số liệu tối 17/02. Tính trung bình trong vòng 7 ngày qua, mỗi ngày có 84 ca tử vong. Ba loại thuốc Molnupiravir được cho là liệu pháp hiệu quả cho việc điều trị tại nhà đối với các trường hợp mắc Covid-19 thể nhẹ, để giúp giảm tải cho các bệnh viện và cơ sở y tế điều trị tập trung.

Thu Hằng

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: RFA tiếng Việt, Trọng Nghĩa, Thu Hằng RFI tiếng Việt
Read 162 times

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)