Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Nguồn : RFI, 05/03/2021

Nguồn : RFA, 05/03/2021

Nguồn : VOA, 05/03/2021

Published in Video

François Heisbourg : Virus conora là Tchernobyl Trung Quốc lũy thừa 10

Một năm sau khi virus corona từ Vũ Hán lan tràn ra toàn thế giới, giết chết 2 triệu rưỡi người và gây khủng hoảng kinh tế trầm trọng, dường như mọi người đã quên đi nguồn gốc Trung Quốc của nó. Tại sao không ai "hỏi tội" Bắc Kinh ?

tchernobyl1

Các nhà báo tập trung trước hàng rào điện bao quanh phòng thí nghiệm P4 của Viện Vi trùng học Vũ Hán, khi ê-kíp của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đến thăm ngày 03/02/2021.  AP - Ng Han Guan

Sự kiện cựu tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy bị kết án, đơn kiện chính quyền Bachar al-Assad tại tòa án Pháp về vụ sát hại thường dân bằng vũ khí hóa học ở Syria, tiêm chủng chống Covid là những đề tài được báo chí Pháp hôm nay 03/03/2021 đề cập nhiều nhất.

Về đại dịch Covid, chuyên gia địa chính trị François Heisbourg khi trả lời phỏng vấn Le Figarokhẳng định. "Virus corona, đó là một Tchernobyl của Trung Quốc lũy thừa 10"… Ông nhấn mạnh, cuộc tranh luận về xuất xứ của con virus vẫn để ngỏ, và việc đặt vấn đề về trách nhiệm của chính quyền Trung Quốc là chính đáng.

Tờ báo đặt vấn đề, một năm sau khi virus corona từ Vũ Hán lan tràn ra toàn thế giới, giết chết 2 triệu rưỡi người và gây khủng hoảng kinh tế trầm trọng, dường như mọi người đã quên đi nguồn gốc Trung Quốc của nó. Tại sao không ai "hỏi tội" Bắc Kinh ?

Chỉ duy nhất tổng thống Mỹ Donald Trump gọi "virus Trung Quốc"

Theo ông Heisbourg, đó là vì chúng ta đã để cho Trung Quốc mặc sức khoác lác về chiến thắng vang dội trước con virus, rũ bỏ trách nhiệm đã để xảy ra đại dịch. Trước hết, Bắc Kinh ồn ào dàn dựng việc "quản lý một cách gương mẫu", và sau đó trừng phạt nặng nề các nước đòi hỏi mở điều tra quốc tế độc lập với những chuyên gia hàng đầu. Úc bị áp thuế, bị ngưng nhập hàng… nên các nước khác biết rằng cần phải giữ im lặng.

Lẽ tự nhiên là phải mất một năm Trung Quốc mới chịu cho một ê-kíp của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đến Vũ Hán vào tháng 1/2021, nhưng vẫn không thể thu thập những dữ liệu cần thiết. Đây cũng không phải là các chuyên gia được cộng đồng quốc tế đề cử mà do Bắc Kinh và WHO chọn lựa – chính tổ chức này cũng có thái độ không rõ ràng.

Rốt cuộc trên thế giới chỉ có một nhà lãnh đạo duy nhất dùng chữ "virus Trung Quốc", đó là tổng thống Mỹ Donald Trump. Nhưng rất tiếc là những tuyên bố của ông Trump thường không được coi là nghiêm túc.

Giả thiết khả tín nhất về nguồn gốc của con virus là gì ?

Đã xảy ra một chuyện gì đó. Về mặt hậu quả, đó là Tchernobyl lũy thừa 10 ! Tchernobyl là một tai nạn, chính quyền cố che giấu suốt một tuần lễ nhưng rốt cuộc phải nhìn nhận, và vào thời đó Liên Xô không hề tuyên truyền về việc xử lý thảm họa để rồi kết luận chế độ xô-viết là ưu việt. Còn ngày nay Trung Quốc khoe khoang như đã đạt được một thành tích vẻ vang, khi kiểm soát được một tai nạn xảy ra tại nước mình và gây họa cho toàn thế giới. Thái độ này không thể chấp nhận được !

Trong suốt một năm trời, Trung Quốc ngồi trên một cái lò áp suất "tội tổ tông" của mình, tất cả mọi người đều bị đuổi khỏi vườn địa đàng… Và tất cả diễn ra tại Vũ Hán, thành phố có cơ sở hạ tầng siêu hiện đại về phân tích vi trùng, với phòng thí nghiệm P4 do Pháp giúp xây dựng. Trên trái đất chỉ có bốn, năm phòng thí nghiệm như thế. Nhưng tại sao con virus lại xuất phát từ Vũ Hán ? Trung Quốc có tất cả mọi công cụ để tìm hiểu nguyên nhân, nhưng họ chẳng những không hành động gì mà còn che giấu.

Có lẽ những gì đã diễn ra tương tự với dịch SARS năm 2003, một con virus xuất phát từ một ngôi chợ ở Trung Quốc vì con người chung đụng với động vật hoang dã. Nhưng nếu vậy thì tại sao Bắc Kinh không nói ra, và sao không cho WHO làm nhiệm vụ ? Thế nên giả thiết thứ hai về một tai nạn công nghiệp như kiểu Tchernobyl là đáng tin cậy hơn. Hoặc là không tôn trọng quy trình an toàn, hoặc ai đó vô tình phạm sai lầm, và con virus thoát khỏi phòng thí nghiệm. Nếu nó thoát ra từ P4, Trung Quốc phải có lời giải thích. Phòng thí nghiệm siêu nhạy cảm này không thể hiện hữu nếu không có Pháp, thế nhưng sau khi đi vào hoạt động Bắc Kinh lại cấm cửa các chuyên gia Pháp.

Liệu một ngày nào đó thế giới có thể biết được nguồn gốc của con virus ?

Phải đợi đến 50 năm sau, Moskva mới nhìn nhận trách nhiệm trong vụ thảm sát 22.000 sĩ quan Ba Lan ở Katyn năm 1940. Ngày nay chúng ta đang còn phải đối phó với đại dịch, nhưng vào hồi kết nhân dân các nước sẽ đòi hỏi phải quy trách nhiệm, "tội tổ tông" thường khó thể quên được.

Trong lãnh vực nguyên tử, các công nghệ mới giúp dựng lại được những hành động trong quá khứ, như AIEA phát hiện Ai Cập và Hàn Quốc từng có những hành vi bất hợp pháp và đã cảnh cáo. Ngành tội phạm học vi trùng cũng có những tiến bộ vĩ đại, nay người ta nắm được những điều mà cách đây bốn năm không hề biết, kể cả với các dữ liệu cũ. Covid không phải là một vụ kỳ án được xếp xó, đây là một quả bom nổ chậm. Một ngày nào đó, chúng ta sẽ biết…

Về thành công trong việc xử lý đại dịch, không thể nào tin được con số chính thức ở Hồ Bắc. Những hình ảnh hỗn loạn vào đầu đại dịch ở Vũ Hán cũng giống như ở Lombardie, Trung Quốc không thể quản lý tốt hơn Ý vào thời điểm đó. Còn tại phần còn lại của Hoa lục số người chết có thể ít hơn, nhưng cũng giống như tại Việt Nam, Đài Loan, Hàn Quốc, New Zealand… là những nước quản lý tốt, hành động kịp thời.

Chuyên gia François Heisbourg tố cáo khi đại dịch hoành hành ở Vũ Hán và các nhà máy phải đóng cửa, được Liên Hiệp Châu Âu viện trợ khẩu trang, Bắc Kinh đặt điều kiện không được nói với báo chí để khỏi mất mặt. Nhưng khi thảm họa lan tới Ý, Trung Quốc lại huy động tối đa hệ thống tuyên truyền cho "ngoại giao khẩu trang", xua đội quân "chiến lang" ra chế giễu Châu Âu. Sự thô bỉ này đã gây phản tác dụng, tuy nhiên giờ đây lại tiếp diễn với "ngoại giao vac-xin".

Phóng viên ngoại quốc bị trục xuất nhiều chưa từng thấy kể từ Thiên An Môn

Cũng về Trung Quốc, Le Mondelưu ý rằng "Bắc Kinh đang dựng lên vô số trở ngại cho công việc của các nhà báo nước ngoài". Trong năm 2020, đã có 18 phóng viên quốc tế bị trục xuất.

Theo báo cáo điều tra của Câu lạc bộ các thông tín viên ngoại quốc tại Trung Quốc (FCCC) được công bố hôm 01/03, việc trục xuất ồ ạt như vậy chưa từng diễn ra kể từ sau vụ thảm sát Thiên An Môn năm 1989. Bắc Kinh chỉ cấp giấy cư trú không quá 6 tháng cho 13 thông tín viên các tờ báo nổi tiếng của Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nhật. Riêng nhà báo Nathan VanderKlippe bảy lần nhận được visa giá trị chỉ 1 tháng, phải chăng vì ông là người Canada và vì ông can đảm chấp nhận chức chủ tịch FCCC ?

Một số nhà báo thuộc các quốc tịch khác nhau làm việc cho truyền thông Mỹ không còn nhận được thẻ nhà báo – điều kiện để xin tạm trú – mà chỉ là một lá thư cho phép ở lại Trung Quốc hai, ba tháng. Ngoài việc trục xuất hàng loạt, năm 2020 còn được đánh dấu bằng một dạng gây áp lực mới : cấm ra khỏi Hoa lục. Hai nhà báo Úc, một tại Bắc Kinh và một ở Thượng Hải cùng một lúc vào nửa đêm đã bị an ninh đến yêu cầu vài giờ sau tới trụ sở làm việc. Họ được cơ quan ngoại giao Úc bảo vệ, nhưng cũng bị thẩm vấn trước khi được trở về nước.

Dịch Covid được dùng làm cái cớ để ngăn cản các phóng viên hoạt động. Và cũng như những năm trước, hầu như không thể đến được Tân Cương hay Tây Tạng. Nhìn chung, các cộng sự người Hoa của truyền thông phương Tây bị áp lực ngày càng nặng : nữ phóng viên Phạm Hà Tư (Haze Fan) của Bloomberg bị công an bắt tại nhà tháng 12/2020 và cho đến nay không có tin tức gì. Được hỏi về báo cáo của FCCC, phát ngôn viên bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân (Wang Wenbin) nói rằng Trung Quốc không công nhận tổ chức này.

Bị cấm phát tại Anh, kênh truyền hình nhà nước Trung Quốc quay sang Pháp

Ở chiều ngược lại, kênh truyền hình nhà nước Trung Quốc CGTN sau khi bị Anh quốc cấm hoạt động, đang lăm le tìm cách lợi dụng kẽ hở trong luật pháp Châu Âu, qua việc xin Hội đồng thính thị cấp cao Pháp (CSA) công nhận, dù chủ yếu phát sóng tại Anh.

Le Monde cho biết tổ chức phi chính phủ Safeguards Defenders nộp nhiều đơn kiện từ năm 2018 và đã thành công trong việc chứng minh CGTN trực thuộc Đảng cộng sản Trung Quốc :  hôm 04/02, cơ quan quản lý viễn thông Anh OFCOM đã rút giấy phép của công cụ quyền lực mềm này. CGTN quay sang Paris, lấy lý do được truyền qua một vệ tinh Pháp và phát sóng từ Pháp để xin công nhận, và như vậy theo Hiệp ước Châu Âu về truyền hình xuyên biên giới, vẫn được phát sang Anh.

Hôm nay CSA họp phiên toàn thể để xét đơn. Safeguards Defenders cực lực phản đối, nêu rõ việc kênh này đưa tin bóp méo phong trào biểu tình Hồng Kông năm 2019, chiếu các cảnh bị buộc phải "tự thú" của các nhà báo, luật sư, nhân viên các tổ chức phi chính phủ và các mục tiêu chính trị khác của chế độ Bắc Kinh.

Vũ khí hóa học ở Syria : Đơn kiện tại Pháp với nhiều bằng chứng xác thực

Tại Trung Đông, Le Mondenói về "Vũ khí hóa học : Vụ kiện chưa từng có tại Pháp chống lại chế độ Syria", cònLibérationnhận định "Sau các vụ tấn công hóa học, đến lượt phản công về luật pháp tại Paris".

Hôm thứ Hai 01/03, lần đầu tiên một đơn kiện được nộp tại Paris về tội ác chống nhân loại và tội ác chiến tranh, nhắm vào hai loạt tấn công tại ở ngoại ô Damascus. Một vụ tại Adra và Douma hôm 05/08/2013, vụ thứ hai ở Đông Ghouta hôm 21/08/2013. Riêng vụ tấn công bằng vũ khí hóa học tại Đông Ghouta, theo tình báo Mỹ, đã làm trên 1.400 người chết. Assad đã vượt qua "lằn ranh đỏ" chính quyền Barack Obama đặt ra, nhưng rốt cuộc ông Obama đã rút lại ý định trừng phạt.

Đơn kiện dựa vào khoảng 20 nhân chứng và hàng trăm tài liệu, hình ảnh, video do các tổ chức phi chính phủ Syrian Center for Media and Freedom of Expression (SCM) và Violations Documentation Center (VDC) thu thập được tại hiện trường. Các tổ chức Open Society Justice Initiative và Syrian Archive cùng đứng đơn. Một đơn kiện tương tự đã được nộp vào tháng 10/2020 tại Đức.

Syria không phê chuẩn hiệp ước Roma, nên Tòa án Hình sự Quốc tế (CPI) không thể xét xử, còn các nghị quyết của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc luôn bị Nga - đồng minh của Assad - phủ quyết. Các nạn nhân đành phải nhờ đến tư pháp các nước Châu Âu như Pháp và Đức, với thẩm quyền xử các thủ phạm ngoại quốc về những tội ác phạm ở nước ngoài.

Theo chủ tịch SCM, tốt nhất là các nước cùng hợp tác để lập ra một tòa án quốc tế đặc biệt. Tuy Bachar al Assad và các tướng lãnh là những kẻ chịu trách nhiệm đầu tiên, nhưng hầu hết lệnh tấn công là từ Maher al Assad, người em trai của tổng thống Syria, chỉ huy lữ đoàn bộ binh 42, một trong những đơn vị vây hãm Ghouta, với những bộ phận chuyên về chiến tranh hóa học. Một số nhân chứng ngay trong nội bộ quân đội Syria xác nhận việc này.

Cựu tổng thống Sarkozy : Không chấp nhận bị kết án vì những gì không làm

Về thời sự nước Pháp, Le Monde nhận định, bản án ba năm tù cho cựu tổng thống Nicolas Sarkozy được tuyên hôm 01/03 (trong đó có một năm tù giam bằng phương thức đeo vòng điện tử) do cáo buộc hối mại quyền thế, đã gây sững sờ cho cánh hữu, và làm phức tạp thêm khả năng quay lại chính trường trong tương lai của ông.

Trong bài phỏng vấn độc quyền trên Le FigaroNicolas Sarkozy cho biết cảm thấy một sự bất công sâu sắc trước những vụ điều tra chống lại ông từ mười năm qua. Sarkozy bày tỏ quyết tâm tranh đấu "cho luật pháp và công lý, trong một Nhà nước pháp quyền". Ý thức rằng đây là một cuộc chiến đấu lâu dài, ông đã kháng cáo, và có thể sẽ phải đi đến tận Tòa án Nhân quyền Châu Âu (CEDH).

Cựu tổng thống Pháp coi đây là một vụ án hối mại chưa từng thấy : không một xu tham nhũng nào, không ai đạt được một ưu đãi, không có nạn nhân, không gây rối loạn trật tự xã hội. Không một bằng chứng cụ thể nào cho thấy Sarkozy – lúc đó không còn là tổng thống – đã can thiệp, và luật sư Gilbert Azibert cũng không hề có được công việc mong muốn ở Monaco. Có ít nhất 4.500 cuộc điện thoại của ông bị nghe lén, và Sarkozy đặt câu hỏi, trong nền dân chủ nào mà một lãnh tụ đối lập lại bị theo dõi trong suốt bảy tháng và rồi nội dung các cuộc điện đàm được tung lên mặt báo ?

Thụy My

Published in Quốc tế

Bà Angela D. Merkel va khng đnh rng bà s "xếp hàng", ch đến lượt đ được chích vaccine nga Covid-19. Cuc trò chuyn gia phóng viên t Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) vi bà Merkel (1) đã được cô Võ Thu Phương lược dch sang tiếng Vit đ người Vit không rành tiếng Đc tham kho (2).

dich1

Nữ Thủ tướng Đức, bà Angela D. Merkel không nm trong nhóm được ưu tiên chích nga.

Tuy đã 67 tui nhưng theo qui đnh ca y ban đc trách Tiêm chng Đc, bà Merkel không nm trong nhóm được ưu tiên chích nga. Đc bt đu t chc chích nga t cui tháng 12 năm ngoái nhưng do không đ vaccine, đến gi, ch có nhng người đang làm các công vic thiết yếu như nhân viên y tế hoc đã trên 80 mi được chích nga (3).

Theo bà Merkel, quyết đnh ca y ban đc trách Tiêm chng Đc – t chc chích nga cho nhng người d b tn thương vì tính cht công vic khiến h không th duy trì khong cách an toàn - là hoàn toàn đúng đn. Dù là Th tướng nhưng Merkel vn "xếp hàng" vì giáo viên (mu giáo, tiu hc) cn được ưu tiên hơn nhng người như bà !

***

Du đa s người Đc xem la chn "xếp hàng" ca bà Merkel là đương nhiên nhưng la chn y li làm nhiu người Vit ngm ngùi vì rõ ràng "công bc" Đc khác xa "công bc" Vit Nam. Cùng phc v công chúng nhưng h thng chính tr, h thng công quyn Đc không dành cho "công bc" Đc bt k đc quyn, đc li nào, còn "công bc" Đc thì không tìm cách giành, gi tư thế "ăn trên, ngi trước".

Chính quyn Đc do bà Merkel lãnh đo không ban hành bt k văn bn quy phm pháp lut nào hay dùng công qu thiết lp mt h thng riêng nhm bo v t uy tín ti sc khe caBan Chp hành Trung ương Liên minh Dân ch Thiên chúa giáo (CDU) đng cm quyn Đc - mà trước nay, bà Merkel vn là mt trong các th lĩnh.

Cho dù đm nhn trng trách qun tr - điu hành nước Đc nhưng Merkel nói riêng và h thng chính tr, h thng công quyn Đc nói chung luôn tôn trng hiu biết, khuyến cáo ca các chuyên gia dch t. "Công bc" Đc gi đúng phn, không đưa ra bt k ch đo nào cho nhng cơ quan thun túy chuyên môn như y ban đc trách tiêm chng !

***

Tun trước, Reuters công b mt video clip khiến nhiu người bt cười bi được thy bà Merkel cung quít do nhn ra đã quên khu trang bc phát biu. Sau khi quay v ch ca mình và đã ngi xung, Th tướng Đc mi nhn ra điu đó, bà vi vàng đng dy, chy đến bc phát biu xin nhn li khu trang và mang vào ngay lp tc (3).

Đc là mt trong nhng quc gia ráo riết thc thi các bin pháp nghiêm ngt nhm ngăn chn và phòng nga Covid-19 lây lan. Trước nay, Merkel là mt trong nhng người luôn chng t s nghiêm túc trong vic thc thi các yêu cu phòng chng Covid-19 như phi mang khu trang nhng nơi công cng nhm bo v c bà ln cng đng.

Đc không phi là quc gia ch có mt đng lãnh đo toàn din, tuyt đi. CDU tuy là đng cm quyn nhưng không nuôi tham vngxây dng ch nghĩa xã hi đ tr thành t chc chính tr duy nht vĩnh vin cm quyn ti Đc, thành ra Đc không thc thidân ch xã hội chủ nghĩanhư Vit Nam.

Cũng vì vy bà Merkel tuy được đa s dân Đc tin yêu vn không dám "nói mt đng, làm mt no". H thng công quyn Đc buc toàn dân phi mang khu trang khi hin din nơi công cng thì Th tướng th lĩnh đng cm quyn - cũng phi như thế. Nếu không thì khó mà yên thân vi dân Đc.

T khi đt dch th ba bùng lên Đc hi tháng 11 năm ngoái, đ ngăn nga lây lan, các tim ct tóc ca Đc b buc phi tm ngưng hot đng. Thế ri mt s người Đc nhn ra và nêu thc mc :Ti sao tóc ca Merkel vn ngn và gn ? Phi chăng Th tướng Đc đã đến tim ct tóc nào đó, vi phm lnh cm ca h thng công quyn Đc ?

Đc không xây dngnhà nước pháp quyn xã hội chủ nghĩa nên lc lượng an ninh Đc không săn tìm, h thng tư pháp Đc không truy t, đưa ra xét x - quyết đnh tng giam nhng người thc mc vì chng chính quyn nhân dân. H thng truyn thông ca Đc không nhng không lên án nhng người nêu thc mc là t din biến, t chuyn hóa, b các thế lc thù đch, phn đng tác đng mà còn gii thiu rng rãi nhng thc mc y. Cũng vì vy, Thư ký báo chí ca Merkel phi son phát hành mt thông cáo báo chí nhn mnh :Merkel không vi phm các khuyến cáo ca Vin Robert Koch – cơ quan nghiên cu và tư vn cho h thng công quyn Đc v phòng, chng Covid-19 (5).

Trân Văn

Nguồn : VOA, 26/02/2021

Chú thích

(1) https://www.tagesschau.de/inland/merkel-impfung-corona-101.html

(2) https://baotiengdan.com/2021/02/25/thu-tuong-merkel-toi-se-tiem-chung-khi-den-luot-minh/

(3) https://www.dw.com/en/covid-no-special-freedoms-for-the-vaccinated-in-germany/a-56454942

(4) https://www.youtube.com/watch?v=IEqKO0inTB8&ab_channel=Reuters

(5) https://thegreatminute.com/merkel-told-who-cuts-her-hair-in-quarantine.html

Published in Diễn đàn
jeudi, 25 février 2021 21:36

Điểm báo Pháp - Covid-19 và Sao Hỏa

Covid-19 và Sao Hỏa : Nghịch lý giữa thất bại và thành công của nước Mỹ

Ngày 22/02/2021, Hoa Kỳ đồng thời chứng kiến một thất bại khủng khiếp và một thành công vang dội. Một mặt, đại học Johns-Hopkins thông báo nước Mỹ đã vượt ngưỡng 500.000 ca tử vong vì Covid-19. Mặt khác, NASA công bố đoạn video về thời khắc hạ cánh của phi thuyền chwor xe tự hành Perseverance trên Sao Hỏa hôm 18/02. Lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta chứng kiến phi thuyền đến từ trái đất hạ cánh xuống một hành tinh khác.

saohoa0

Ngày 22/02/2021, NASA công bố video Perseverance hạ cánh xuống Sao Hỏa.  Handout NASA/JPL-Caltech/AFP

Bài xã luận của Le Monde nói đến nghịch lý kỳ lạ : Nước Mỹ, cường quốc khoa học hàng đầu thế giới, không kiểm soát được đại dịch Covid-19 trên chính lãnh thổ của mình, nhưng lại đưa được lên Sao Hỏa một cỗ máy nặng hơn một tấn và điều khiển rất phức tạp. Nghịch lý tương tự cũng xảy ra với nước Pháp : Quê hương của nhà khoa học Louis Pasteur không chế được vac-xin ngừa Covid-19, nhưng lại cung cấp được SuperCam, công cụ khoa học chính của phi thuyền Perseverance.

Thám hiểm không gian và hệ mặt trời luôn khiến công chúng phải ngạc nhiên, nhưng trong hoàn cảnh đại dịch trong hiện tại, những cỗ máy đó càng khiến người ta thán phục. Chẳng hạn, đoạn phim chiếu cảnh cuộc đổ bộ của phi thuyền Perseverance, chỉ tính riêng trên kênh YouTube của NASA, đã đạt tổng cộng gần 7 triệu lượt người xem trong vòng 24 giờ kể từ khi được tải lên. Những người hâm mộ Elon Musk, một cộng đồng thực sự, rất hào hứng với mỗi lần thử nghiệm Starship, tên lửa phóng hạng nặng trong tương lai của SpaceX, cho dù Starship có nổ tung ở mỗi lần hạ cánh; và chắc chắn rằng lần trở lại không gian của nhà du hành Pháp Thomas Pesquet vào cuối tháng 04/2021 sẽ càng khơi dậy trong giới trẻ Pháp những cảm hứng mới về mong ước trở thành phi hành gia.

Không gian, ngay cả khi ngày càng trở thành một thách thức quân sự, vẫn tiếp tục là nơi mang tính biểu tượng của tự do, nơi con người vượt qua, cho dù là phần nào, những căng thẳng địa chính trị.

Bằng chứng là trong hơn hai mươi năm, Trạm Không gian Quốc tế chủ yếu do Mỹ và Nga đồng quản lý. Và mặc dù tổng thống Trump tuyên bố chấm dứt chủ nghĩa đa phương, nhưng điều đó đã không được áp dụng trong không gian. Chẳng hạn, Mỹ sẽ trở lại mặt trăng với Châu Âu, bởi chính Châu Âu cung cấp cho Mỹ một mô-đun của tàu vũ trụ Orion.

Đối với chuyến bay của phi thuyền Perseverance - đưa về Trái đất các mẫu đất đá lấy từ Sao Hỏa - chặng đầu tiên của một cuộc phiêu lưu lớn hơn, Cơ quan Vũ trụ Châu Âu cũng sẽ đóng một vai trò quan trọng : cung cấp robot di động, mà trong một vài năm tới sẽ mang về các mẫu đất đá mà Perseverance đã lấy được. Cơ quan Vũ trụ Châu Âu cũng sẽ tham gia vào việc xây dựng tàu vũ trụ đưa những mẫu vật quý giá này về Trái đất, để các nhà khoa học phân tích, với hy vọng tìm ra dấu vết của sự sống trên Sao Hỏa trong quá khứ.

Còn về Trung Quốc, mặc dù đã thành công trong việc mang về các mẫu đất đá từ Mặt Trăng hồi tháng 12/2020, đã sẵn sàng để phi thuyền riêng của họ hạ cánh xuống Sao Hỏa vào khoảng tháng 5/2021, Bắc Kinh vẫn đang trong quá trình học hỏi và đuổi theo các tiến bộ của Mỹ. Trong những năm gần đây, cả Bắc Kinh và Washington đều đưa ra kịch bản về một cuộc chạy đua mới trong không gian giữa hai siêu cường. Nhưng trên thực tế, theo Le Monde, cuộc chạy đua mới đó mới chỉ là giả tưởng, bởi vì khoảng cách công nghệ giữa hai bên vẫn còn rất lớn.

Mối liên hệ giữa đại dịch và kết quả bầu cử

Đại dịch "Liệu đại dịch Covid-19 có phải là yếu tố quyết định kết quả bầu cử của các chính đảng trong các cuộc bầu cử sắp tới ?" là câu hỏi mà kinh tế gia Paul Seabright cố gắng tìm lời giải đáp trong mục Thời luận của báo Le Monde.

Thật lạ là hiện vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về tác động của dịch bệnh đối với cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ ngày 03/11/2020. Chẳng hạn, hãng thông tấn AP ngày 06/11 thông báo những khu vực bầu cử ở Mỹ từng có tỉ lệ tử vong cao nhất vì ​​Covid-19 li có t l phiếu ng h ông Donald Trump áp đảo. Tương t, National Public Radio cho biết t lệ phiếu ủng hộ Trump đã tăng lên ở những khu vực bầu cử bị dịch gây nhiều tác hại nhất. Thế nhưng, nhiều phân tích khác lại tiết lộ tác động tiêu cực của đại dịch đối với tổng thống mãn nhiệm.

Nhìn lại dịch cúm Tây Ban Nha, vốn dĩ nghiêm trọng hơn nhiều so với Covid-19 về số ca tử vong, tác động tiêu cực đến kết quả của cuộc bầu cử Quốc hội Hoa Kỳ năm 1918 chỉ là rất nhỏ.

Vậy còn tác động của Covid đối với đời sống chính trị vào năm 2021 sẽ ra sao ? Kết luận của nhiều nghiên cứu khẳng định thành quả trong nhiệm kỳ của người sắp mãn nhiệm chỉ đóng vai trò thứ yếu trong việc tác động đến sự lựa chọn cử tri, ít nhất là sau các đại dịch. Liệu có phải đó là do cử tri mù quáng, thiếu hiểu biết, hoặc bị ám ảnh bởi lòng trung thành với đảng ? Theo kinh tế gia Paul Seabright, không hẳn là như vậy. Đại dịch rất hiếm xảy ra. Việc xử lý tốt dịch bệnh rất ít liên quan đến các đặc thù của một chế độ chính trị, dù là ngày nay hay cách đây một thế kỷ.

Nói tóm lại, cử tri thường quan tâm đến nhu cầu của họ trong tương lai hơn là chú ý đến sự kém cỏi của chính quyền sắp mãn nhiệm trong việc giải quyết dịch bệnh.

Covid-19 : Philippines muốn đổi y tá lấy vac-xin

Về cuộc chiến chống Covid-19, hiện giờ mọi sự chú ý ở các quốc gia đều đang đổ dồn vào chiến dịch tiêm chủng. Le Figaro quan tâm đến chiến lược "đổi y tá lấy vac-xin" của Philippines. Quốc gia Đông Nam Á sẽ cần 148 triệu liều vac-xin cho hơn 70 triệu người, tức là 2/3 dân số.

Bị đại dịch Covid-19 gây tác hại nặng nề, Philippines có y tá, nhưng không có vac-xin. Vì thế, chính phủ đã không ngần ngại đề nghị trao đổi với các nước phương Tây, trong đó có Anh và Đức. Được đào tạo bài bản, nhiều y tá Philippines thường đi "xuất khẩu lao động", ra nước ngoài hành nghề. Để hạn chế tình trạng di cư này, Manila đã giới hạn số lượng nhân viên y tế được phép rời khỏi đất nước : 5.000 người/năm. Bà Alice Visperas, giám đốc Cơ quan phụ trách các vấn đề quốc tế tại Bộ Lao động Philippines, cho biết bà đã chuẩn bị thắt chặt giới hạn nói trên để đổi lấy vac-xin.

Le Figaro cho biết Luân Đôn đã từ chối đề xuất mà họ coi là "đáng ngờ" của Manila. Cơ quan Y tế Quốc gia của Anh đang thiếu nhân viên trầm trọng, mặc dù đã có 30.000 y tá đến từ Philippines trong thời gian gần đây để bù đắp cho sự sụt giảm số nhân viên y tế đến từ Liên Hiệp Châu Âu do Brexit. Anh Quốc vừa hứa sẽ chia sẻ với các nước nghèo những liều thuốc còn dư sau chiến dịch tiêm chủng. Còn Đức không phản ứng sau đề xuất của Philippines. Lô vac-xin Trung Quốc đầu tiên dự kiến ​​s được chuyn đến Philippines trong tun này - nhưng không có sự đánh đổi lấy nhân viên y tế. Kết thúc bài viết, Le Figaro cho biết nghiệp đoàn y tá Philippines cảm thấy "ghê tởm về việc nhân viên y tế có thể bị chính phủ coi như hàng hóa hoặc hàng xuất khẩu".

Covid-19 : Nghịch lý nước Pháp

Báo Libération đặc biệt quan tâm đến tình hình nước Pháp, với nhiều chủ đề dàn trải, từ tiến bộ vượt bậc bất ngờ của giới nông gia trong việc sử dụng các phương tiện, ứng dụng kỹ thuật số để tiếp cận tốt hơn với khách hàng, bán nông phẩm, cho đến khó khăn tài chính của tập đoàn đường sắt quốc gia Pháp SNCF… Thế nhưng, hồ sơ nổi bật nhất của Libération hôm nay vẫn là tình hình dịch bệnh Covid-19.

Nghịch lý là trong khi đại dịch trên thế giới đang trên đà giảm, thì tình hình tại Pháp lại đáng lo ngại, ngày càng xấu đi và có thể xảy ra làn sóng dịch thứ ba. Nếu trong nửa đầu tháng 2, số ca nhiễm mới thường nhật là khoảng 18.500/ngày thì đến nửa cuối tháng hai, con số này đã tăng nhanh. Khoảng 10 tỉnh lâm vào tình trạng nghiêm trọng. Đặc biệt một số địa phương đang trong tình cảnh khẩn cấp, chẳng hạn tại thành phố Nice (miền nam Pháp), 95% số giường bệnh điều trị Covid-19 tại đại học Y Nice đã có bệnh nhân, và cứ 1.000 dân thì có gần 8 người nhiễm virus. Còn ở bệnh viện Đại học Y của thành phố Lille (miền bắc Pháp), 88% giường bệnh Covid-19 đã có người nằm. Bệnh viện ở Dunkerque đã quá tải, phải chuyển 55 bệnh nhân đến bệnh viện địa phương khác.

Biện pháp giới nghiêm có thể hãm phần nào đà lây lan của virus chủng "truyền thống", nhưng các biến thể mới lại có đà lây lanh nhanh và ngày càng chiếm tỉ lệ cao. Trong bối cảnh đó, theo Libération, nước Pháp chỉ có giải pháp là chạy đua với thời gian để tiêm chủng cho người dân càng nhiều càng tốt. Vấn đề là Pháp đang thiếu vac-xin do các hãng bào chế chậm giao hàng. Hiện giờ mới chỉ có 1,84% dân Pháp chích ngừa xong hai mũi tiêm. Tỉ lệ người được tiêm ngừa Covid tại Pháp thấp hơn nhiều nước khác, kể cả so với láng giềng Tây Ban Nha.

Đánh cắp và bán dữ liệu y tế - những dịch vụ làm ăn phi pháp có lãi

Vẫn liên quan đến nước Pháp, nhưng về đề tài tấn công mạng. Sau vụ nhiều bệnh Pháp bị tin tặc tấn công vô hiệu hóa hệ thống ti học để đòi tiền chuộc, báo công giáo La Croix lại quan tâm đến vụ tin tặc đánh cắp thông tin hồ sơ y tế cá nhân của 500.000 người tại Pháp và công bố danh sách trên mạng internet.

Với mỗi cá nhân liên quan, có tới 60 loại thông tin bị tin tặc đánh cắp : tên tuổi, ngày sinh, nơi sinh, địa chỉ, số an sinh xã hội, số điện thoại, tình trạng sức khỏe, nhóm máu, bệnh tật, liệu pháp điều trị, kể cả những thông tin nhạy cảm như nhiễm HIV… Thường thì thông tin đánh cắp được không được công bố "miễn phí" như lần này, nhưng theo suy đoán của nhiều chuyên gia, đây có thể là do các băng đảng tin tặc phá nhau để đối thủ không kiếm lời được. La Croix dẫn lại thông tin của báo Libération ngày 23/02 theo đó các thông tin này bị đánh cắp từ khoảng 30 cơ sở xét nghiệm tại vùng tây bắc nước Pháp. Hiện giờ CNIL, cơ quan bảo vệ dữ liệu cá nhân, đang điều tra vụ việc.

La Croix đặc biệt nhấn mạnh đến mối nguy hiểm của tội phạm mạng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Đối với báo công giáo, đó là các phi vụ làm ăn "trong bóng tối" : Một khi đột nhập được vào hệ thống, tin tặc có thể mã hóa thông tin đó để đòi tiền chuộc, hoặc sao chép thông tin rồi bán cho bên thứ ba, tạo ra một đường dây buôn bán, kẻ bán đi người bán lại, giá cả các phi vụ mua bán thông tin cá nhân đánh cắp dao động từ vài ngàn đến hàng trăm ngàn, hàng triệu euro, tùy thuộc thị trường ngầm darknet - mảng chìm của mạng Internet. Các nạn nhân rất có thể sẽ bị kẻ xấu dùng các dữ liệu đánh cắp để giả mạo danh tính, xin cấp giấy tờ để làm hồ sơ vay tiền của ngân hàng trên mạng internet - một hoạt động mà La Croix gọi là "siêu lợi nhuận".

Thùy Dương

Published in Quốc tế

Hoàng Bách nói chuyện với Nguyễn Gia Kiểng và Đinh Xuân Quân

+ Theo bác sĩ Anthony Fauci, Trump lãnh đạo thiếu trách nhiệm, không có phương pháp để chống đại dịch, không khuyến khích dân chúng đeo khẩu trang, đã chính trị hóa khi chống dịch

+ Trump không tin vào chuyên gia.

Nguồn : Hoangbach Channel, 25/02/2021

Published in Video

Sau khi được văn phòng đại diện WHO tại Trung Quốc báo tin, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã lên tiếng đòi tin chính xác về những trường hợp đầu tiên "viêm phổi không rõ nguyên nhân" tại Vũ Hán. Chính phủ Trung Quốc hứa kiểm chứng với cơ quan Y tế Vũ Hán và hai ngày sau (3/01/2020) xác nhận tình trạng cũng như việc đã đóng cửa một khu chợ bán thức ăn tươi, nơi được cho là đã xuất hiện loại vi rút corona mới (sau này được đặt tên khoa học là SARS-CoV-2).

covi1

Mục đích là buộc tội, vạch mặt thủ phạm ! Nhốn nháo chạy tìm thằng đốt nhà thay vì dồn lực ngăn chận ngọn lửa đang ngùn ngụt lan tỏa khắp nơi.

Hầu hết các nhà quan sát quốc tế đồng ý rằng Trung Quốc đã che đậy cuộc khủng hoảng ở Vũ Hán trong suốt thời gian từ cuối tháng 12/2019 cho tới giữa tháng 01/2020, và khoảng thời gian bị mất này có thể (!) đã cho phép một dịch bệnh địa phương trở thành một đại dịch toàn cầu. 

Tuy nhiên, để không thiên vị, không thể phủ nhận rằng từ khi đã nhận các dấu hiệu cảnh báo rõ ràng, các chính phủ quốc tế khác thậm chí cũng mất nhiều thời gian không kém Trung Quốc để có thái độ đối phó trong quốc gia họ (Vương quốc Anh, Mỹ…). 

Ngay cả khi nước Ý đã đắm chìm trong tình trạng khẩn cấp Corona, từ ngày 30/01/2020 khi một cặp vợ chồng du khách Trung quốc nhập viện ở Rome, và chính phủ Ý đã cùng ngày ra lệnh hoàn toàn ngưng giao thông hàng không với Trung Quốc, ngay cả khi những phương tiện truyền thông tràn ngập những hình ảnh tuyệt vọng tại các trung tâm điều trị cho những bệnh nhân nhiễm Covid-19, những đoàn xe tải quân đội đã được điều đến các bệnh viện để chở xác người chết ở vùng Lombardy miền Bắc Ý, các chính phủ Âu Mỹ vẫn lúng túng vật lộn với những lý do kinh tế, chính trị và tâm lý, để có thể dám đề nghị những biện pháp cách ly mạnh như tại Vũ Hán hay sau đó, tại các nước Á đông như Nhật, Đài Loan, Đại Hàn…. 

Ngày nay, với Internet, không thể nói là "chưa thấy quan tài thì chưa đổ lệ", nhưng hàng hàng lớp lớp quan tài tại Vũ Hán hay Bergamo, Brescia (thuộc vùng Lombardy) vẫn chưa đủ thuyết phục để người dân những xứ Âu Mỹ sẵn sàng hơn trong việc cộng tác với giới y tế và chính phủ, để đối phó SARS-CoV-2 

Đi tìm kẻ đốt nhà ?

Các giả thuyết về nguồn gốc của vi rút SARS-CoV-2 đã được cộng đồng khoa học quốc tế bàn luận sôi nổi hơn một năm nay. Tuy nhiên tất cả vẫn không qua khỏi tình trạng nghi vấn, chưa có lý thuyết nào được kiểm chứng cả. Trong khi đó thì phản ứng tự nhiên của số đông vẫn là tìm người để kết tội cho hả giận. 

Đối với giới khoa học, thủ phạm cần phải đối đầu trước hết là con vi rút nguy hiểm, cách lây lan, cách gây bệnh đưa đến tử vong của nó. Họ dồn hết sức lực tìm cách chống trả và tuyệt vời nhất họ đã làm được thuốc chủng ngừa (1).

Nhưng cho tới nay, khi chưa có thuốc chữa bệnh thật hữu hiệu, chưa có (đủ) thuốc chủng ngừa, thì cách duy nhất để ngăn Covid-19 lây lan vẫn là đeo khẩu trang và giãn cách xã hội, nghĩa là tùy thuộc phần lớn vào sự hiểu biết và cố gắng của người dân.

Khổ nỗi người dân những xứ Âu Mỹ quen sống tự do, khó chấp nhận tự do cá nhân của họ bị giới hạn và họ cũng dễ quên khía cạnh trách nhiệm của Tự do, là bảo vệ tự do và quyền lợi của người khác. Mặc cho các chính phủ Âu Châu như Đức, Pháp, Tây ban Nha… kêu gào dân hãy tự nguyện chấp nhận những kỷ luật cần thiết để bảo vệ những người già yếu trong xã hội và ngăn chận lây lan, con số những người chống lại không nhỏ. Những người này biểu tình và thưa cả chính phủ không phải một lần mà nhiều lần ra tòa.

Tại Mỹ với cựu Tổng thống Trump lại càng tệ hại. Một quốc gia giàu có, với khả năng y tế vững nhất thế giới, với dân trí tưởng là cao, mà non nửa số dân lại lựa chọn nghe lời hướng dẫn y tế của ông thương gia Trump thay vì của Bác sĩ Fauci, một chuyên gia hàng đầu, không những của Mỹ mà của thế giới, về miễn dịch học. Thay vì dồn sức ngăn chặn Covid-19 thì Mỹ là nơi sinh sản rất nhiều thuyết âm mưu, lúc thì phủ nhận đại dịch là có thật, lúc thì buộc tội Trung quốc đã cố tình sản xuất vi rút để gây họa cho Mỹ (và thế giới), nhẹ nhất cũng là vi rút đã rò rỉ từ một phòng thí nghiệm tại Vũ Hán. 

Mục đích là buộc tội, vạch mặt thủ phạm ! Nhốn nháo chạy tìm thằng đốt nhà thay vì dồn lực ngăn chận ngọn lửa đang ngùn ngụt lan tỏa khắp nơi.

Tìm cách chữa và phòng lửa

Ngày 14/01/2021, một nhóm 10 nhà khoa học quốc tế đã được WHO gửi đến Vũ Hán điều tra nguồn gốc vi rút SARS-CoV-2 sau khi phải qua cuộc điều tra của Trung Quốc và phải được quốc gia này chấp thuận cho tham dự. Chương trình định rõ, những nhà khoa học QT phải làm việc với con số tương đương những nhà khoa học Trung Quốc. Có thể hiểu là với sự cộng tác hay dưới sự kiểm soát của những người này ? 

WHO đã tranh đấu suốt năm 2020 để gửi người đến Vũ Hán và phải tới tháng 12, dưới áp lực quốc tế, Trung Quốc mới đồng ý. 

Trung Quốc biết rõ thế đứng mới của WHO từ khi ông Biden thắng cử tổng thống và tuyên bố "nước Mỹ trở lại", cũng như những khó khăn Hiệp định Thương mại Tự do của họ với EU còn phải đối mặt trước Nghị viện Âu Châu : vấn đề nhân quyền tại Hongkong và Uighur (Duy Ngô Nhĩ) có thể bị thế giới tự do để rơi vào quên lãng nhưng số người chết vì corona đã lên tới 2,5 triệu trên toàn thế giới, thì Trung Quốc không có hy vọng lì lợm chờ giải pháp "chuyện đã qua", mà phải chấp nhận mở một cánh cửa để có cơ hội thoát bế tắc.

Dư luận cho rằng cuộc điều tra của các nhà khoa học tại Vũ Hán là một trò tốn tiền và vô tích sự của WHO, có thể lại còn lợi dụng cơ hội để đánh bóng Trung Quốc và tạo điều kiện "trắng án" cho "thủ phạm", vì chuyện xảy ra đã hơn một năm và Trung Quốc đã có thời gian để dọn sạch "vết tích". 

Nhưng với những hiểu biết chuyên môn và kinh nghiệm lần tìm nguồn gốc vi rút bệnh SARS 2003, ai trong giới khoa học cũng hiểu là không thể có hy vọng mong manh nào dò tìm nguồn gốc vi rút SARS-CoV-2 nếu không đặt chân được tới Vũ Hán. 

Do đó phái đoàn chuyên gia quốc tế của WHO đã chính thức tuyên bố : mục đích của chúng tôi không phải là đi tìm lý do đổ lỗi cho ai hay một quốc gia nào. Mục đích của chúng tôi là tìm hiểu nguyên nhân cũng như thời điểm vi rút xuất hiện và bắt đầu lưu hành, để học hỏi và cố gắng giảm thiểu rủi ro trong tương lai.

Đối diện sự thật

Mục đích của WHO rõ ràng không đáp ứng sự mong muốn của đám đông đòi tìm thủ phạm. Nhưng đó là quyết định sáng suốt.

Hãy trắng trợn đặt ra câu hỏi : Dù một trong những thuyết âm mưu "Trung Quốc là thủ phạm cố ý hay vô tình" có được chứng minh đi nữa, thì thế giới làm gì được Trung Quốc ? 

Với những liên hệ thương mại chằng chéo hiện nay, quốc gia nào trên thế giới có thể cắt liên lạc thương mại hay ngoại giao với Trung Quốc ? Thí dụ ngay cả cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump suốt năm 2020 đổ tội chắc nịch cho Trung Quốc, cũng không dám ngưng một ngày, dù đơn giản là ngưng mua khẩu trang và quần áo bảo hộ y tế của Trung Quốc.

Muốn thắng đại dịch, cần sự hiểu biết

Quan tâm hàng đầu hiện nay phải là tìm hiểu nguồn gốc của vi rút vì ba lý do chính (2) :

1. Một là nếu chúng ta tìm ra nguồn gốc và nếu nó vẫn còn ở đó, chúng ta có thể ngăn chặn sự tái xâm nhập của cùng một loại vi rút vào con người trong tương lai. 

2. Lý do thứ hai là nếu chúng ta hiểu làm thế nào mà loài virút này lại nhảy từ nguồn gốc dơi sang người (3), chúng ta có thể ngăn chặn những sự kiện tương tự sắp tới, có nghĩa là ngăn chặn những đại dịch tương tự trong tương lai. 

3. Và lý do thứ ba là nếu chúng ta có thể tìm thấy vi rút ở dạng trước khi lây sang người, thì chúng ta có thể có một nền tảng tốt hơn để phát triển các phương pháp điều trị và vắc-xin hiệu quả hơn cho loại bệnh này.

Giới khoa học quốc tế, cũng như nhà cầm quyền Trung Quốc, đều ngầm biết rằng, tìm thấy nguồn gốc vi rút SARS-CoV-2 cũng là cơ hội để tìm ra manh mối có bàn tay người nhúng vào nguồn gốc thảm trạng hay không. Những cấm đoán, gây khó khăn do nhà cầm quyền Trung Quốc dĩ nhiên làm tăng nghi ngờ nhưng giới khoa học quốc tế vẫn nuôi hy vọng tìm được những dấu vết cần thiết tại Vũ Hán, và nhất là trong giới khoa học Trung Quốc còn có những người như BS Lý văn Lượng (Ly Wen Liang) (4).

Thục Quyên

Nguồn : VNTB, 24/02/2021

Chú thích :

(1) https://www.theguardian.com/world/2020/nov/10/ugur-sahin-and-ozlem-tureci-german-dream-team-behind-vaccine

(2) https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/media-resources/science-in-5/episode-21—covid-19—origins-of-the-sars-cov/2/virus

(3) đại đa số các chuyên gia virút học tin rằng SARS-CoV-2 xuất phát từ một virút tìm thấy ở lòai dơi.

(4) https://en.wikipedia.org/wiki/Li_Wenliang

Published in Diễn đàn

Việt Nam với Covid-19 cũng giống như một người ngồi dưới chân đập, khi đập tràn thì người ngồi dưới chân đập có thể không bị ướt, nhưng khi vỡ đập thì người ngồi dưới chân đập hết đường chạy, chỉ có một hệ quả duy nhất là chết. Trong suốt gần năm qua, Covid-19 có vẻ như không hề hấn gì với Việt Nam, đến lần báo động thứ ba này thì mọi chuyện đã hoàn toàn khác. Vì sao ?

covid1

Khu vực cách ly ở ngõ số 10, phố Trần Văn Giáp, phường Thanh Bình, thành phố Hải Dương. (Hình minh họa : Nhân Dân)

Ở đây có mấy vấn đề : Vì sao gần một năm qua, tình hình chống dịch tại Việt Nam luôn giữ ngưỡng an toàn ? Các số liệu an toàn về chống dịch tại Việt Nam có xác suất bao nhiêu phần trăm đúng, chính xác ? Và tại sao đợt bùng phát thứ ba này có thể gây vỡ trận với Việt Nam ?

Ở vấn đề thứ nhất, vì Việt Nam quá gần Trung Quốc, người Việt vốn rất ngán ngẫm những gì liên quan đến hai chữ Trung Quốc nên khi nghe Vũ Hán vỡ trận thì hầu hết người Việt đều rất lo lắng, phòng thủ, giá khẩu trang tăng dồn dập, tất cả các loại tinh dầu được cho rằng sẽ ngăn ngừa được virus đều tiêu thụ rất nhanh và tăng giá vùn vụt, từ người giàu cho đến người nghèo đều tích trữ lương thực phòng khi có biến. Và hơn hết, Việt Nam là một quốc gia vẫn còn giữ được nền nông nghiệp chủ đạo, lương thực không bị khan hiếm, hơn nữa các loại thực phẩm và lương thực dành để xuất sang Trung Quốc được giữ tại chỗ, tiêu thụ tại chỗ và lượng cung đột ngột tăng. Chính điều này khiến cho các đợt cách ly, giãn cách đầu tiên diễn ra khá thuận lợi. Vì người dân không chủ quan, phòng chống ráo riết, vì lương thực dự trữ luôn ở mức thừa và có sự hỗ trợ, luân chuyển lương thực kịp thời.

Bên cạnh đó, câu hỏi thứ hai cũng cần được giải quyết rõ ràng, đó là các số liệu an toàn chống dịch tại Việt Nam có đáng tin cậy hay không ? Cho đến thời điểm này, khi một ca nhiễm là lao động Việt Nam sang Nhật Bản, bị phát hiện dương tính và sau đó là hàng loạt ca nhiễm khác thì có vẻ như chỉ số an toàn Covid-19 tại Việt Nam rất đáng nghi ngại. Bởi vì trước khi lên máy bay sang Nhật hay bất kỳ quốc gia nào, người di chuyển phải qua kiểm tra sức khỏe, kiểm dịch. Sau khi mọi thứ an toàn mới được lên chuyến bay. Cô gái là công nhân bay sang Nhật cũng không ngoại lệ. Rõ ràng, ở đây có một sự sai sót từ phía Việt Nam, và điều đó khiến người ta suy nghĩ, đặt dấu hỏi liệu những sai sót này có phải là trường hợp đặc biệt ? Và với bệnh dịch, không có đặc biệt hay bình thường mà chỉ có sai sót hoặc chính xác, nếu chính xác thì có thể phòng chống, ngăn ngừa tốt, nếu sai sót thì mọi thứ có thể bùng nổ. Một khi dịch bùng nổ thì hậu quả của nó khỏi phải nói thêm !

Và, điều đáng sợ hơn cả đã xảy ra, có nghĩa là trạng thái "vỡ đập" Covid-19. Vỡ đập ở đây phải được hiểu là thành trì an toàn trong ý thức người dân đã bị phá vỡ chứ không phải thành trì chống dịch bị vỡ. Thành trì chống dịch bị vỡ là hệ quả tất yếu sau khi thành trì tâm lý/ý thức bị vỡ. Vì, sau hai đợt chống dịch, Việt Nam rơi vào tình trạng tự mãn tột đỉnh, hầu hết cán bộ, đảng viên đều "tự hào" về thành tích chống dịch, giới cán bộ y tế bắt đầu có biểu hiện tự mãn, hách dịch vì những thành tích có được và đặc biệt, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc không ngại ngần tuyên bố rằng "Ngày xưa, cột điện Việt Nam chạy sang Mỹ thì bây giờ, nếu cột điện Mỹ mà có chân, nó cũng sẽ tìm chạy sang Việt Nam", câu nói này ngụ ý tình trạng y tế ổn định và chống dịch tốt của Việt Nam trong lúc Mỹ như dầu sôi lửa bỏng vì Covid-19.

Câu nói tự mãn của Thủ tường Phúc vô hình trung trở thành trái bộc phá đánh thẳng vào thành trì ý thức của người Việt Nam, thay vì tự hỏi liệu chống dịch đến bao giờ, liệu phải làm gì để duy trì chống dịch, liệu phải có kế hoạch tài chính dài hạn ra sao trước tình hình biến động vì dịch của thế giới… ? Thì người ta trở nên chủ quan, vui chơi, hưởng thụ. Nhất là trong dịp Tết, dường như không riêng gì người dân mà cả thành phần cán bộ, trí thức vẫn tỏ ra chủ quan, lơ là trước đại dịch. Ăn nhậu, hát hò, tụ tập đám đông, tổ chức bán pháo hoa, tổ chức hội hè đình đám… Dường như các tỉnh chưa được báo động đều không ngán gì dịch. Và trong cái Tết Tân Sửu này, lượng người di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác có thể nói là không thể quản lý được.

covid2

Một chốt kiểm soát y tế phòng, chống dịch Covid-19 tại thành phố Hải Dương. (Hình minh họa : Nhân Dân)

Chỉ riêng chuyện người Trung Quốc trốn sang Việt Nam không thôi cũng đã khiến cho ngành an ninh Việt Nam phải chạy đôn chạy đáo, tìm tới tìm lui để truy vết, để chặn giữ. Còn chuyện người tỉnh này qua tỉnh khác thì không có an ninh nào quản lý nổi. Ví dụ như người từ Sài Gòn về Quảng Nam, Thừa Thiên Huế hay các tỉnh miền Trung đều có thể lên máy bay nếu không ở các quận báo động. Trong khi đó, ai dám đảm bao không có các tương tác, giao lưu giữa quận này với quận kia ! Và ai dám đảm bảo người từ quận an toàn không hề qua lại với quận bị báo động trước đó ? Mọi thứ hoàn toàn mù mịt. Và việc di chuyển, giả sử có quản lý thì cũng chẳng thể. Tình trạng chuyển xe, thuê/mượn xe từ tỉnh an toàn để đi sang tỉnh khác xảy ra khắp mọi nơi. Ví dụ như người Hà Nội vào Đà Nẵng, các trạm kiểm dịch bên đường chỉ nhìn biển số xe, nếu là xe mang biển số 29 thì cảnh sát giao thông sẽ chặn xe, cho kiểm tra thân nhiệt và có thể đưa đi cách ly. Nhưng, để đối phó tình trạng này, không ít người Đà Nẵng ở Hà Nội trong lúc bị dịch, đã bí mật sang tỉnh Thanh Hóa để thuê xe về Đà Nẵng, thậm chí "kĩ" hơn, người ta đi xe từ Thanh Hóa vào Nghệ An rồi lại đi xe Nghệ An về Đà Nẵng, chẳng mấy ai kiểm tra, chốt chặn gì.

Chỉ riêng vấn đề đi lại trong ba ngày Tết tại các tỉnh thành Việt Nam là không thể quản lý được. Rồi chuyện tụ tập, ăn nhậu, giải trí, hát với nhau, người này chuyền micro cho người khác hát, cứ như vậy, cái micro có thể là đường dẫn tốt nhất trong việc truyền dịch bệnh ở các đám tụ tập tất niên, cưới hỏi, họp lớp, họp mặt đầu năm. Đáng sợ hơn cả, dịch chính là cơ hội để người ta uống rượu bia tốt nhất. Vì khi có báo động dịch, hoạt động kiểm tra nồng độ cồn trong máu của ngành cảnh sát giao thông bị giảm thiểu tối đa, người ta bắt đầu chủ quan, ăn uống, thậm chí uống rượu bia rồi vẫn cầm vô lăng lái xe hơi. Và khi tình trạng chủ quan, lơ là diễn ra khắp mọi ngõ ngách thì khó lòng để nói rằng dịch không luân chuyển từ nơi này sang nơi khác.

Một cái Tết mà mọi thứ hoạt động mặc dù không được nhà nước đồng tình nhưng vẫn diễn ra khắp mọi nơi, người ta vẫn đi chơi, vẫn thoải mái, nếu cẩn thận một chút thì đeo khẩu trang trong các đám đông… thì liệu nó có an toàn trong việc phòng chống dịch ? Không, câu trả lời là quá nguy hiểm, bởi thành trì ý thức trong người dân đã bị đánh sập, một khi thành trì này bị đánh sập thì mọi thứ phòng chống chỉ có tính vá víu, tạm bợ, đối phó tức thời. Và điều đáng sợ khác là hầu hết cán bộ địa phương tại Việt Nam đều có trình độ tri thức rất yếu kém, xài bằng giả nhiều, nên việc cập nhật về phòng chống dịch của họ cũng méo mó. Ví dụ như dễ thấy nhất là tỉnh Hải Dương hiện tại và hầu hết các trạm cách ly trước đây đều để những người cần cách ly sống chung trong một khu, các sinh hoạt, tương tác hằng ngày của họ có thể gây nhiễm chéo nếu như trong số họ có người dương tính.

Tôi chứng kiến một trạm trưởng trạm y tế xã, người chỉ huy kĩ thuật của một chốt kiểm dịch và một trung tâm cách ly ở một xã miền Trung trong đợt chống dịch lần 2. Khi chứng kiến hành trạng của ông này, tôi quyết định sẽ không có bất kỳ tiếp xúc gần nào với ông, bởi thái độ chủ quan, lơ là, làm để lấy thành tích chứ không đảm bảo vệ sinh an toàn chống dịch của ông ta khiến tôi rất lo rằng nếu trong những người cách ly này có một người dương tính thì xem như xong. Cái bài chống dịch lùa hàng loạt người vào khu cách ly, trích tiền công quĩ và kêu gọi đoàn thể, hội đoàn nấu ăn, tiền hô hậu ủng của các chính quyền địa phương chỉ cho thấy tính thiếu an toàn và tính phong trào, lấy thành tích quá cao nhưng hiệu quả thì khó lường.

Và với kiểu làm việc này, chắc chắn sẽ không có độ bền, khi chưa có dịch thực sự thì mọi thứ náo động, hội này, đoàn nọ nấu cơm, mang cơm, chụp hình, kêu gọi quyên góp… Nhưng khi dịch thực sự xảy ra thì mọi thứ bắt đầu mỏi, tính vô trách nhiệm và xôi thịt hiện ra rất rõ, đến suất ăn hằng ngày của người đang cách ly cũng bị cắt xén thê thảm, và không chừng, khi thực sự bùng vỡ như Vũ Hán ở bất kì tỉnh nào tại Việt Nam, thì kẻ hốt của bỏ chạy đầu tiên chính là các cán bộ phòng chống dịch. Nghĩa là họ cắt xén, gom lương thực cho bản thân, gia đình, người thân của họ để đảm bảo sống sót, các khu cách ly sẽ bị bóc đến lớp cuối cùng. Chuyện này đã xảy ra khá nhiều trong các hoạt động cứu trợ, từ thiện sau thiên tai. Bởi chống dịch có chỉ đạo và sách lược nhà nước, chính phủ nên mọi chuyện vẫn chưa đến nỗi lộn xộn khi tình hình còn quản lý được. Trường hợp vỡ trận thì khó mà lường được chuyện gì xảy ra !

Sau Tết Tân Sửu, mọi thứ vẫn là một ẩn số đầy bí hiểm. Mọi người nên hết sức cẩn thận, đừng chủ quan lơ là giây phút nào !

Viết từ Sài Gòn

Nguồn : RFA, 17/02/2021

Published in Diễn đàn

So vi Vit Nam, Nam Hàn có nhiu đim tương đng : Sau Tết âm lch, s ca nhim Covid-19 tăng (khong 600/ngày, gp đôi so vi trước Tết), din biến dch bnh có v phc tp hơn. Tuy nhiên cách hành x ca chính quyn Nam Hàn trong đi dch mang tính toàn cu này li rt khác.

vnhq1

Ti mt trung tâm xét nghim covid Seoul, South Korea.

***

Ông Moon Jae-in, Tng thng Nam Hàn va tuyên b s ni lng các bin pháp phòng nga vào 1 tháng 3. Thay vì áp đt các bin pháp có tính cưỡng ép, chính quyn Nam Hàn mun dân chúng t giác phòng nga bng ý thc trách nhim đi vi cng đng vì chng dch bn vng cuc chiến trường k.

Theo ông Moon, duy trì các bin pháp có tính cưỡng ép (hn chế đi li, cm ăn ung ti ch) s gia tăng gánh nng cho tiu thương cũng như các cơ s sn xut, kinh doanh nh. Bi thi tiết s m hơn, ni lng các bin pháp phòng nga, song song vi vic nâng cao mc pht nếu vi phm (chng hn không mang khu trang, t tp qua s lượng đã được n đnh) va giúp gim gánh nng này đ h tr các thành phn yếu thế, va giúp nn kinh tế có th hi phc.

Nam Hàn đang suy tính cách thc bù đp cho nhng thành phn yếu thế b thit hi vì chính sách phòng nga dch nghiêm ngt ca chính ph. Nhng thành phn yếu thế s sm nhn được gói h tr khn cp ln th tư. Nam Hàn cũng s chi 110 ngàn t Won (tương đương 91 t M kim) đ giúp khong 900.000 người làm vic trong lĩnh vc dch v, vn phi thường xuyên tiếp xúc vi khách hàng đã mt vic.

Ông Moon khng đnh, chính quyn Nam Hàn s sm t chc chích nga trên din rng. Chính quyn s giúp các cơ s sn xut, kinh doanh nh, các doanh nghip gim chi phí tuyn dng, chi phí lao đng, h tr đào to ngh đ đt mc tiêu tái to 900.000 vic làm ngay trong quý này (1).

***

Nhìn mt cách tng quát, thông đip ca ông Moon nói riêng và chính quyn Nam Hàn nói chung có nhng mc rt rõ ràng v thi gian, nhng con s rt c th v tái to vic làm, nhng chính sách mà đa s thường dân có th d dàng xác đnh ngay là thit hay gi, nên rt di vì trách nhim s rt nng n, áp lc s rt ln !

Cho dù Vit Nam cũng công b các gói h tr cho c nhng thành phn yếu thế ln doanh gii t đu năm ngoái nhưng đến nay, bi dch vn còn, thành ra gii nào cũng được to điu kin ch đi h tr khn cp. Trong đi dch, chính quyn Nam Hàn thua xa Vit Nam v vic xây dng tinh thn lc quan cho đi tượng mà h phc v. Dân Nam Hàn không có cơ hi đùa ct theo kiu :Lên TV mà nhn !

Đu năm ngoái, Nam Hàn tng khiến c thế gii choáng váng v mc đ lây lan Covid-19 nhanh và mnh, ch thua Trung Quc. Đó cũng là lý do Nam Hàn tr thành quc gia tiêu biu trong phòng nga và ngăn chn dch bnh hết sc hiu qu nhưng chính quyn Nam Hàn vn không có người nào tt nghip Cao cp Lý lun chính tr Hc vin Chính tr H Chí Minh biết cách đ đ cao s tài tình, sáng sut ca h thng chính tr, h thng công quyn Nam Hàn.

Vit Nam thì khác ! Trong khi nn kinh tế ca rt nhiu quc gia ng nghiêng bi tác đng t Covid-19, Vit Nam đt t l tăng trưởng kinh tế là 2,91% và được xếp vào nhóm có t l tăng trưởng cao nht thế gii năm 2020. Ngay lp tc, h thng chính tr, h thng công quyn, h thng truyn thông chính thc Vit Nam đng thanh tán tng, đi loi :Năm 2020, hai t Vit Nam được nhc đến nhiu nht vi nhng ngi ca và m t đp nht trên truyn thông quc tế t sau chiến thng Đin Biên Ph năm 1954 và thng li mùa xuân năm 1975, khi chúng ta khng chế thành công đi dch Covid-19, bo đm cuc sng an toàn, hnh phúc cho nhân dân(2).

Du đã có khá nhiu chuyên gia như ông Phm Thế Anh va lý gii, va cnh báo : T l tăng trưởng ca Vit Nam trong năm va qua không da trên các "tr ct" tht s ca tăng trưởng. T l tăng trưởng được ca ngi là c nht vô nh" y là nh chi tiêu nhiu (đu tư công), đng thi nh kim ngch xut khu ca khi doanh nghip ngoi quc đu tư vào Vit Nam. Phi lưu ý c hai đu có gii hn(3) song nhng ý kiến loi này không đáng đ đếm xa vì h thng chính tr, h thng công quyn ti Vit Nam ch cn có gì đó đ xin dương s t hào, bt k người nghèo điêu đng thế nào, doanh gii cũng như thành phn trung lưu tuyt vng vì bế tc ra sao !

Trân Văn

Nguồn : VOA, 18/02/2021

Chú thích

(1) http://world.kbs.co.kr/service/news_view.htm?lang=v&Seq_Code=48976

(2) http://baochinhphu.vn/Kinh-te/Thanh-tich-dac-biet-trong-nam-ban-ron-nhat-cua-Chinh-phu/420546.vgp

(3) https://datviet.trithuccuocsong.vn/kinh-te/tai-chinh/tang-truong-nho-dau-tu-cong-va-fdi-vay-tien-di-dau-3427615/

Published in Diễn đàn

Biến chủng vi rút mới lần đầu xuất hiện ở Việt Nam nguy hiểm ra sao ?

RFA, 13/02/2021

Hôm 12/2/2021, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới công bố kết quả giải mã bộ gene của chủng vi rút SARS-CoV-2 từ các ca bệnh ở tổ bốc xếp tại sân bay Tân Sơn Nhất cho thấy đây là chủng vi rút mới lần đầu tiên xuất hiện ở Việt Nam.

HEALTH-CORONAVIRUS/VIETNAM

Các mẫu xét nghiệm Covid-19 ở Việt Nam hôm 29/1/2021 Reuters

Theo kết quả định danh bằng phần mềm Pangolin cho thấy cả ba bộ gene SARS-CoV-2 thu nhận được đều thuộc chủng A.23.1, tương tự với biến thể phổ biến nhất ở thủ đô Kampala của Uganda (Trung Phi) và có đột biến giống như biến thể lây lan nhanh ở Anh.

Báo chí nhà nước không nói về độ nguy hiểm của loại đột biến mới này mà chỉ cho biết nó không thuộc loại vi rút đột biến ở Anh (dòng B) và chủng vi rút đột biến ở Nam Phi đang khiến thế giới lo lắng.

Tuy nhiên, bài báo của tờ Business Insider hôm 12-2 dẫn báo cáo của tổ chức Sáng kiến ​​Toàn cu về Chia sẻ Dữ liệu Dịch cúm Gia cầm (GISAID) gọi đột biến A.23.1 là dòng có một số biến thể của "mối quan tâm sinh học tiềm ẩn".

Từ tháng 6 đến tháng 10 năm ngoái, vi rút dòng A chỉ chiếm 25% số vi rút ở thủ đô Kampala của Uganda.

Tuy nhiên đến tháng 12 năm 2020, 49 trong số 50 mẫu được giải trình tự gen từ vùng Kampala (ở 9 địa điểm lâm sàng) thuộc dòng A.23.1 mới tương tự với biến chủng ở Thành phố Hồ Chí Minh, các tác giả cho biết.

Đến nay, có hơn 39.000 người Uganda bị nhiễm Covid-19, trong đó có 328 người đã qua đời theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Điều quan trọng, biến thể A.23.1 có những thay đổi di truyền trong protein đột biến của vi rút mà nó sử dụng để lây nhiễm lên tế bào người.

Các tác giả của báo cáo đã xác định một đột biến nhất định trên biến thể A.23.1 là P681R, có thể có hoạt động tương tự như biến thể ở Anh (B.1.1.7) cũng có đột biến tương tự trong protein đột biến của nó : P681H.

Biến thể ở Anh được cho là có khả năng lây lan cao hơn 30-50% và đang lan nhanh trên toàn thế giới, bao gồm cả Mỹ, nơi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đã dự đoán nó có thể trở thành loại vi rút corona phổ biến nhất vào tháng 3 năm nay.

Các nhà khoa học cũng xác định những thay đổi trong một phần của protein đột biến được biết đến là mục tiêu của hệ thống miễn dịch. Bài báo vẫn chưa được các chuyên gia khác xem xét kỹ lưỡng trong một cuộc bình duyệt.

GISAID cho biết, A.23.1 là "mối quan tâm tiềm ẩn về sinh học." Tuy nhiên, tác động có thể xảy ra của các đột biến của nó vẫn chưa rõ ràng.

Các biến thể A.23.1 đã được phát hiện ở các quốc gia khác bao gồm Anh, Rwanda, Canada và Campuchia và đến nay là Việt Nam.

Tại Anh, A.23.1 đang được Cơ quan Y tế Công cộng Anh chính thức điều tra vì nó có đột biến E484K - đột biến được tìm thấy trong một biến thể ở Nam Phi, mà các nhà khoa học tin rằng giúp nó tránh được kháng thể.

Có 43 trường hợp nhiễm đột biến A.23.1 của vi rút corona được báo cáo ở Anh, theo Public Health England.

Biến thể A.23.1 với đột biến E484K khác với biến thể ở Anh (B.1.1.7), dường như cũng đã phát triển thành đột biến E474K.

Đã có 22 người bị nhiễm biến thể B.1.1.7 có đột biến E484K, theo cơ quan Public Health England.

*********************

Việt Nam ghi nhận thêm 49 ca nhiễm Covid-19 trong cộng đồng trong ngày mùng 2 Tết

RFA, 13/02/2021

Việt Nam vừa ghi nhận thêm 53 ca nhiễm Covid-19 mới bao gồm 49 ca nhiễm trong cộng đồng trong ngày 13/2 tức mùng 2 Tết Tân Sửu, theo thông tin cập nhận trên trang web của Bộ Y tế.

covi2

Nhân viên y tế cầm lọ mẫu xét nghiệm Covid-19 ở Hà Nội hôm 29/1/2021 - Reuters

Trong số những ca nhiễm mới trong cộng đồng, 2 ca nhiễm được xác định là ở thành phố Hồ Chí Minh, 49 ca còn lại được phát hiện ở tỉnh Hải Dương, điểm nóng của đợt dịch thứ ba.

Như vậy, tính từ ngày 28/1 đến chiều ngày 13/2, Việt Nam đã ghi nhận tổng cộng ít nhất 604 ca nhiễm Covid-19 trong cộng đồng. Điểm nóng Hải Dương, nơi bùng phát dịch bệnh, hiện có 430 trường hợp, tiếp theo là Quảng Ninh với 59 trường hợp, Thành phố Hồ Chí Minh - 36 trường hợp, Hà Nội - 30 trường hợp, Gia Lai -27.

Theo truyền thông Nhà nước, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam, người đứng đầu công tác chống dịch Covid-19 ở Việt Nam hôm 13/2 nói rằng Việt Nam về cơ bản đã kiểm soát được dịch bệnh và tình hình chung trong dịp Tết là tốt.

Trong ba ngày Tết tính từ ngày 11/2 tức 30 Tết đến ngày 13/2, Việt Nam đã ghi nhận tổng cộng 82 ca nhiễm Covid-19 trong cộng đồng.

Published in Việt Nam

Hoa Kỳ hiện là quốc gia có số tử vong vì dịch Covid-19 nhiều nhất thế giới, nay đã vượt ngưỡng 450.000, trong đó bang California đã có trên 45 ngàn ca, tính đến ngày 05/02/2021. Thuộc bang California, Quận Cam (Orange County), nơi tập trung cộng đồng người Việt đông nhất tại Mỹ, vẫn là vùng được tô màu tím, với tình dịch Covid – 19 thuộc loại "widespread" (lây lan rộng), số người chết tính đến ngày 05/02/2021 cũng đã lên tới 3.279.

quancam1

Cổng vào khu vực nghĩa trang Peek Family dành cho người Việt ở Quận Cam, California, Hoa Kỳ  © RFI

Trong thời gian gần đây, số người Việt qua đời đã tăng vọt đến mức mà các nhà quàn, nhà hòm phải làm việc liên tục mà không đáp ứng kịp và rất nhiều gia đình phải chờ đến 3,4 tuần mới chôn cất hoặc hỏa táng được người thân.

Nhưng vì sao lại có nhiều người Việt tại Quận Cam chết nhiều như thế, bác sĩ Phạm Đặng Long Cơ, một bác sĩ nổi tiếng trong cộng đồng Little Saigon, giải thích : 

" Một phần là vì người Việt mình hay sống chung đụng với nhau, share phòng nhiều. Thứ hai là người Việt mình có nhiều tin đồn là người Việt Nam có sức đề kháng giỏi. Thứ ba, tôi vẫn nghĩ cái chính là ông tổng thống Trump. Tôi có rất nhiều bệnh nhân không tin là bệnh này có thật. Khi tôi khuyên họ nên chích ngừa cúm đi vì nếu chẳng may mình bị Covid thì nó sẽ nhẹ hơn, thì họ nói : "Bác sĩ đừng có lo, cái bệnh này người ta đòn bậy bạ để chống ông Trump". Do đó, họ cũng bắt đầu không đeo khẩu trang.

Cho đến khi chết nhiều thì họ sợ, cuống lên ; Họ cuống lên thì có cái nguy hiểm là họ giấu cái bệnh đó. Tôi có nhiều bệnh nhân thậm thụt đến khám rồi bảo :" Bác sĩ đừng có nói cho ai biết". Tôi nói : "Không được. Bà phải cho người nhà biết để mà cách ly chứ". Ngay cả khi đến khám chỗ chúng tôi, họ cũng giấu chúng tôi, cho đến khi chúng tôi thấy đo nhiệt độ, làm test mới thấy positif. Nhân viên chúng tôi có một số người bị lây, tôi sợ nên phải xin thuốc chích ngay cho nhân viên của mình.

Họ bị nhiễm rất nhiều, người chết cũng rất nhiều. Ở nhà thương Foutain Valley, nhà thương chính mà tôi dùng, họ nói là người chết nhiều ghê lắm. Ngay cả bác sĩ cũng bị chết. Mấy bác sĩ rất là popular ( nổi tiếng ) ở đây cũng đều chết, vì popular tức là có nhiều người đến khám, mà khổ một nỗi là họ đến khám mà không cho mình biết là họ bị nhiễm. Sau này, khi thấy bắt đầu chết nhiều họ mới sợ thiệt".

Trong những ngày này, ông Nguyễn Thiêm, chủ công ty Tobia Casket, chuyên bán quan tài, bia mộ, bận túi bụi, làm không kịp thở, điện thoại khách hàng reo liên tục, đến mức mặc dù trước đó đã nhận sẽ trả lời phỏng vấn RFI, nhưng rốt cuộc ông đành từ chối. Ông chủ nhăn nhó nói : "Người ta chết nhiều quá anh ơi !", trước khi trả lời cú điện thoại không biết là thứ bao nhiêu trong ngày, dưới chân ông dựng sắp lớp nhiều tấm bia mộ đang chờ được mang đi. 

Những người Việt tại Quận Cam khi qua đời được chôn cất hoặc hỏa táng tại Westminster Park Memorial, một công viên - nghĩa địa mênh mông, được quy hoạch, thiết kế rất đẹp, nằm trên đường Beach Boulevard, thành phố Westminster. Tại đây có một khu vực dành riêng cho người Việt gọi là Peek Family, là nơi yên giấc ngàn thu của từ những người bình thường cho đến những nhân vật nổi tiếng như nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ và gần đây nhất là nghệ sĩ Chí Tài. Đây cũng là nơi đặt công ty của ông Thạch Hoàng, chuyên "lo trước hậu sự" cho những gia đình có người thân vừa qua đời, hoặc biết chắc là không thể qua khỏi. Ông cho biết chưa bao giờ gặp tình trạng như vậy :

" Chưa bao giờ gặp một tình trạng bi đát, kinh hoàng như vậy, vì số lượng người chết vì Covid tăng vọt mà không có chổ chứa thi hài. Người ta phải sử dụng hai container lớn như chiếc xe truck ( xe tải ) tại vì trong nhà xác không đủ chổ, dù có thể chứa hàng chục, cả trăm. Không có ngày nào mà Thạch Hoàng không được báo :" Gia đình chúng tôi có người vừa qua đời hoặc sắp qua đời. Ngày nào cũng như ngày nào, từ hồi tháng 11 cho đến giờ". 

Về phần ông Sean Hadad, giám đốc Peek Funeral Home, một người Mỹ nói tiếng Việt rất sõi, ông cũng ghi nhận số người chết vì dịch Covid-19 tại Quận Cam đã tăng vọt từ thời điểm tháng 11 :

"Sau tháng 10, bắt đầu từ tháng 11, nhà quàn bắt đầu nhận thấy rất là nhiều người Việt Nam mất vì Covid-19, thì nhà quàn bắt đầu phục vụ nhiều người cùng lúc. Có thể nói 70 những người qua đời ở đây là vì Covid-19. Số người chết nhiều gấp 2 đến 3 lần so với bình thường".

Westminster Park Memorial trong những ngày này luôn vang dậy những tiếng cầu kinh cho linh hồn người quá cố sớm được siêu thoát hoặc sớm về với nước Chúa. Một người đàn ông 69 tuổi từ trần cách đây một tháng nhưng đến nay gia đình mới được làm lễ hỏa táng cho ông. Chiếc quan tài được nhanh chóng đưa vào một trong hai lò thiêu, mà trong nhiều ngày qua vẫn nhả khói liên tục, đưa con người trở về với kiếp bụi tro.

Trước khi nói chuyện với tôi, ông Thạch Hoàng đã phải vội tiếp một cặp vợ chồng trẻ đến nhờ dịch vụ của ông, vì có bà mẹ vừa qua đời do dịch Covid-19, nhưng ông nói ngay là phải đợi cả tháng mới có thể chôn cất hay hỏa táng được. Đây là tình hình chung đối với các gia đình có người thân chết trong lúc này. Kể cả nữ danh ca Lệ Thu, qua đời từ ngày 15/01, mới làm lễ phát tang và cầu nguyện hôm 29/01, nhưng nghe nói gia đình phải đợi đến cuối tháng 2 mới hỏa táng cho bà được. Ông Thạch Hoàng ghi nhận :

"Không có chỗ chứa thi hài thì làm sao bây giờ ? Nhân viên làm việc 7 ngày trên 7. Chưa bao giờ mà một ngày mười mấy người được chôn, mười mấy người được thiêu !"

Việc phải chờ nhiều tuần mới có thể chôn cất hay hỏa táng người thân càng làm tăng thêm nỗi đau của các gia đình đó, theo lời ông Sean Hadad, giám đốc Peek Funeral Home.

Như vậy là nhiều gia người Việt năm nay sẽ ăn một cái Tết rất buồn, những tang tóc càng khiến cho không khí đón Tết Nguyên Đán của Little Saigon thêm tiêu điều, hay ít ra là không nhộn nhịp như những năm trước. 

Thanh Phương

Nguồn : RFI, 09/02/2021

Published in Việt Nam
Trang 1 đến 33