Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Tổng thống thứ 46 nhậm chức trong bầu không khí "ngoại bất nhập"

Thu Hằng, RFI, 20/01/2021

Ông Joe Biden và bà Kamala Harris chính thức nhậm chức tổng thống và phó tổng thống vào ngày 20/01/2021. Ngoài lực lượng Vệ Binh Quốc Gia, đông hơn tổng số quân Mỹ ở Afghanistan, và cảnh sát bảo vệ thủ đô Washington bị giới nghiêm, không một người dân nào được tham dự buổi lễ vì đại dịch và vì lý do an ninh sau vụ chiếm Đồi Capitol. Thay vào đó là gần 200.000 lá cờ Mỹ được cắm trên bãi cỏ Quảng trường Quốc gia (National Mall), trước tòa nhà Quốc hội Mỹ.

joe1

Điện Capitol, Washington DC, nơi diễn ra lễ nhậm chức tổng thống thứ 46 Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 19/01/2020.  AP - Rebecca Blackwell

Thông tín viên RFI Anne Corpet tường trình từ Washington :

"Thông thường lễ nhậm chức của tổng thống là một ngày vui toàn dân. Ông Donald Trump từng khẳng định đã tập hợp được đông người chưa từng có vào ngày ông nhậm chức. Rõ ràng ông Joe Biden sẽ không thể cạnh tranh được với tổng thống mãn nhiệm về điểm này. Tổng thống tân cử Mỹ kêu gọi người dân ở nhà để giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh cũng như về lý do an ninh.

Trong khi đó, trung tâm thành phố Washington bị chặn hoàn toàn. Chỉ vài người có quyền ưu tiên được vào khu vực rộng lớn quanh trụ sở Quốc hội, cũng như Nhà Trắng. Khu Quảng trường Quốc gia, nơi có thảm cỏ trải dài thường vẫn có đông người đứng xem, giờ cũng bị cấm.

Thực ra, từ vài ngày nay Washington giống như một doanh trại : 25.000 thành viên của lực lượng Vệ Binh Quốc Gia được triển khai tại đây. Đó là chưa kể đến lực lượng cảnh sát, xe bọc thép chặn mọi ngả đường mà hàng ngày vẫn đông nghẹt người, hàng rào chắn được dựng lên khắp nơi. Bầu không khí có phần nào đó không bình thường. Dù rất nhiều người dân Mỹ, đặc biệt là tại Washington, muốn được mừng ông Joe Biden nhậm chức, nhưng họ sẽ ăn mừng tại nhà, trước màn ảnh truyền hình".

Joe Biden và Kamala Harris tưởng niệm 400.000 nạn nhân Covid-19

Sau khi đến Washington vào chiều 19/01, ông Joe Biden và phu nhân cùng bà Kamala Harris và phu quân đã tới tưởng niệm hơn 400.000 người qua đời vì Covid-19, trong ánh sáng của 400 cây nến tượng trưng được thắp quanh hồ nước và phản chiếu Tượng đài Washington. Hoa Kỳ là quốc gia bị dịch nặng nhất thế giới với hơn 24,3 triệu ca nhiễm, tăng thêm hơn 185.000 ca trong vòng 24 tiếng, theo số liệu tối 19/01.

Theo AFP, tổng thống tân cử Mỹ đã gửi đi thông điệp đoàn kết, cả nước "đề tang và bắt đầu cùng nhau hàn gắn vết thương". Còn phó tổng thống tân cử Kamala Harris khẳng định dù "xa cách nhau" nhưng "chúng ta, những người dân Mỹ, vẫn đoàn kết trong tâm trí". Buổi lễ diễn ra đầy xúc động trong tiếng hát Amazing Grace của Lorie Marie Key, một nữ y tá chăm sóc cho bệnh nhân và từng hát bài này vào tháng 04/2020 tại bệnh viện nơi cô làm việc. Ca sĩ gospel, Yolanda Adams kết thúc buổi lễ với bài Hallelujah.

Thu Hằng

***********************

Lễ tuyên thệ nhậm chức tổng thống Mỹ, nghi thức đậm tính lịch sử và truyền thống

Anh Vũ, RFI, 20/01/2021

Hôm 20/01/2021, ông Joe Biden chính thức bước vào Nhà Trắng sau lễ tuyên thệ nhậm chức tổng thống. Từ khi có ngày nhậm chức đầu tiên được tổ chức năm 1789 với lễ tuyên thệ của George Washington cho tới buổi lễ tuyên thệ của Donald Trump năm 2017, nghi thức tuyên thệ nhậm chức tổng thống đã có nhiều thay đổi nhưng vẫn là một truyền thống đã ăn sâu vào nền chính trị của nước Mỹ.

joe2

Khán đài trước Điện Capitol, Washington được chuẩn bị cho lễ tuyên thệ nhậm chức của tổng thống Mỹ Joe Biden và phó tổng thống Kamala Harris diễn ra ngày 20/01/2021.  AP - Alex Brandon

Lễ nhậm chức tổng thống Hoa Kỳ thứ 46 của ông Joe Biden thuộc đảng Dân Chủ diễn ra hôm nay 20 tháng Giêng tại Washington. Chính tại thủ đô của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ, vắng tanh vắng ngắt, quân đội rải khắp nơi mà ông Joe Biden cùng với phó tổng thống Kamala Harris tuyên thệ nhậm chức. Những chi tiết của ngày trọng đại trong lịch sử nước Mỹ này diễn ra theo những quy ước và truyền thống đã ăn sâu trong lịch sử nước Mỹ.

Ngày 20 tháng Giêng

Buổi lễ nhậm chức đầu tiên trong lịch sử Mỹ đó là của George Washington, diễn ra vào ngày 30 tháng Tư năm 1789 vì lý do thời tiết, phải đợi băng giá mùa đông tan dần để mọi người có thể đến dự. Thời điểm cho lễ nhậm chức tổng thống sau đó đã được ấn định vào ngày 04 tháng 3, tức là gần 4 tháng sau ngày đại cử tri bỏ phiếu bầu tổng thống và phó tổng thống, Election Day.

Nhưng đến năm 1933, Franklin Roosevelt đắc cử, trong khi tổng thống đương nhiệm Herbert Hoover đang rất mất uy tín trong dân chúng. Giai đoạn chuyển tiếp quyền lực này dường như quá dài. Một tháng trước khi ông Roosevelt nắm quyền, tu chính án thứ 25 được phê chuẩn, thay đổi thời điểm khởi đầu các nhiệm kỳ của tổng thống và phó tổng thống lên ngày 20 tháng Giêng. Tuy nhiên đã có 3 ngoại lệ. Đó của Dwight D. Eisenhower năm 1957, Ronald Reagan năm 1985 và của Barack Obama năm 2013. Các buổi lễn nhậm chức này đã được dịch lên ngày thứ Hai 21 tháng Giêng vì các ngày 20 tháng Giêng đó rơi vào Chủ nhật mà đã nhậm chức tức phải bắt tay vào công việc nên không thể là ngày nghỉ.

Địa điểm

Buổi lễ khai mạc nhiệm kỳ tổng thống diễn ra trước Capitol, trụ sở của Quốc hội, tại Washington DC. Địa điểm này được chọn tư năm 1801 khi Thomas Jefferson, tổng thống thứ 3 của Hoa Kỳ, tuyên thệ nhậm chức. Lễ nhậm chức đầu tiên của George Washington đã diễn ra tại Federal Hall ở New York, trong khu Wall Street. Hai lễ tuyên thệ khác của William Howard Taft năm 1909 và của Ronald Reagan năm 1985 lại diễn ra bên trong điện Capitol, vì điều kiện thời tiết. Khi đó nhiệt độ bên ngoài là -13° C, Ronald Reagan đã để đám đông dân chúng và gồm 140 nghìn khách mời chờ đợi ở bên ngoài trời lạnh.

Khách mời tham dự

Donald Trump sẽ không tham dự lễ nhậm chức người kế nhiệm Joe Biden. Theo truyền thống, tổng thống mãn nhiệm và đệ nhất phu nhân đón vợ chồng tân tổng thống buổi sáng trong ngày lễ nhậm chức và cùng nhau đến điện Capitol. Nghi thức này cũng đã nhiều lần bị bỏ qua.

Năm 1801, vị tổng thống thứ 2 của Hoa Kỳ John Adams đã từ chối dự lễ nhậm chức của người kế nhiệm Thomas Jefferson. Bị vị cựu phó của mình đánh bại, tổng thống thất cử Adams đã rời Nhà Trắng từ sáng sớm ngày 4 tháng 3, ngày nhậm chức. Con trai ông, John Quincy Adams sau đó đã đắc cử tổng thống năm 1824 trong những điều kiện gây nhiều tranh cãi. Người thua cuộc năm đó Andrews Jackson cũng hô hào là bị đánh cắp bầu cử.

Bốn năm sau đó, sau một chiến dịch tranh cử dữ dội, ông Jackson đã phục thù được thất bại. Hai đối thủ đã không gặp nhau và Adams không xuất hiện từ hôm trước lễ nhậm chức. Năm 1841, vì những lý do không rõ ràng, tổng thống Dân Chủ Martin Van Bruen, cũng vắng mặt trong lễ nhậm chức của William Henry Harris. Ngày 4 tháng 3 năm 1869, Andrews Johnson cũng ở lại trong Nhà Trắng không dự lễ nhậm chức của người kế nhiệm Ulysses Grant chỉ vì tổng thống đắc cử từ chối ngồi chung xe ngựa với người mãn nhiệm để tới đồi Capitol.

Một thế kỷ sau, năm 1974, Richard Nixon cũng vắng mặt tại buổi lễ của Gerald Ford. Lý do đơn giản là vì Nixon đã từ chức và rời Nhà Trắng trước khi người kế nhiệm tuyên thệ nhậm chức. Năm nay, các cựu tổng thống Barack Obama, George W.Bush và Bill Clinton cũng như phó tổng thống Mike Pence đã nhận lời mời tới dự lễ nhậm chức của Joe Biden. 

Tuyên thệ

Sự kiện duy nhất được ghi trong Hiến Pháp là nghi thức tuyên thệ của tân tổng thống vào lúc 12 giờ trưa, theo truyền thống là trước chủ tịch Tối Cao Pháp Viện. Khoảng 15 phút trước, tân phó tổng thống đọc tuyên thệ. Trong trường hợp tân tổng thống đột ngột qua đời trong khoảng thời gian này, phó tổng thống là người kế nhiệm.

Lời văn chính xác mà tổng thống tân cử đọc :" Tôi trịnh trọng tuyên thệ rằng, tôi sẽ đảm đương chức vụ tổng thống Hoa Kỳ một cách trung thành và sẽ cố gắng làm hết khả năng của mình để giữ gìn, che chở và bảo vệ Hiến Pháp Hoa Kỳ ". Năm 2009, Barack Obama đã đọc nhầm lời tuyên thệ này. Trách nhiệm thuôc về chủ tịch Tối Cao Pháp Viện khi đó đã đọc lộn xộn trật tự ngôn từ tuyên thệ theo Hiến Pháp. Để cho cẩn thận, tổng thống thứ 44 của Hoa Hoa Kỳ đã tuyên thệ lại vào ngày hôm sau tại Nhà Trắng. Sự cố tương tự cũng đã xảy ra với Herbert Hoover năm 1929: Chủ tịch Tối Cao Pháp Viện khi đó đã gần như sáng tác lại câu chữ của văn bản hiến định này.

Kinh thánh

Vào lúc 12 giờ trưa, giờ Washington, Joe Biden đọc lời tuyên thệ với bàn tay phải giơ lên trời và tay trái đặt trên kinh thánh. Ông đã chọn dùng cuốn kinh của gia đình có từ 1893, theo như ông thông báo trong một cuộc phỏng vấn gần đây. Ông đã sử dụng cuốn kinh này cho các lễ tuyên thệ thượng nghị sĩ và phó tổng thống Mỹ. Nhiều vị tổng thống Mỹ sử dụng các cuốn kinh thánh thuộc sở hữu của các nhân vật lịch sử nổi tiếng. Warren G. Harding năm 1921, Eisenhower 1953, Jimmy Carter năm 1977 và George H. W.Bush đã tuyên thệ trên cuốn kinh thánh mà George Washington đã dùng. Cũng có thể sử dụng 2 cuốn kinh để tuyên thệ. Đó là trường hợp Barack Obama đã tuyên thệ trên hai cuốn kinh của Abraham Lincoln và của Martin Luther King. Trong khi đó Donald trump dùng cuốn kinh của Abraham Lincoln như người tiền nhiệm và cuốn do mẹ ông tặng khi ông còn nhỏ.

Hiến Pháp không yêu cầu nhất thiết phải tuyên thệ trên kinh thánh. Một số tổng thống Mỹ đã sử dụng các cuốn sách khác như John Quincy Adams đã tuyên thệ trên một cuốn sách trong đó có một phần nội dung Hiến Pháp Mỹ, Theodore Roosevelt không sử dụng kinh sách, Lyndon Johnson thì lại dùng một cuốn kinh lễ.

Lễ diễu hành

Sau lễ tuyên thệ, theo truyền thống là có diễu hành trên đại lộ Pensylvania dài 3 km. Nhưng năm nay do đại dịch Covid-19, nghi thức này không diễn ra và sẽ được thay thế bằng cuộc diễu hành ảo phát trên truyền hình được gọi là "Parade Across America". Ông Joe Biden dự kiến sẽ đi qua sông Potomac để tới đặt vòng hoa viếng các tử sĩ vô danh tại nghĩa trang Arlington. Đi cùng ông có ba cựu tổng thống Bill Clinton, George W.Bush và Barack Obama. Buổi dạ tiệc với các nghị sĩ Quốc hội trong điện Capitol cũng như lễ hội khiêu vũ theo truyền thống tổ chức tại Washington cũng bị hủy vì lý do dịch bệnh. Thay vào đó là một chương trình truyền hình đặc biệt do tài tử điện ảnh Tom Hanks dẫn chương trình.

(Tổng hợp từ France 24.com)

Anh Vũ

*********************

Donald Trump đọc diễn văn từ biệt và chúc chính quyền mới "may mắn"

Thu Hằng, RFI, 20/01/2021

Vào lúc máy bay chở tổng thống tân cử Mỹ Joe Biden hạ cánh xuống căn cứ Andrews chiều 19/01/2021, tổng thống thứ 45 của Mỹ Donald Trump đã cho đăng bài diễn văn từ biệt được thu trước, dài 20 phút. Không một lời nhắc đến người kế nhiệm, ông Donald Trump cầu nguyện cho chính quyền mới bảo đảm được an ninh và thịnh vượng cho Hoa Kỳ.

joe3

Tổng thống Donald Trump trong chuyến công cán cuối cùng tới công trường xây tường biên giới với Mêhicô, tại bang Texas, Hoa Kỳ, ngày 12/01/2021. Reuters - CARLOS BARRIA

Ngoài ca ngợi kết quả đạt được trong nhiệm kỳ của mình, đặc biệt là chính sách cứng rắn đối với Trung Quốc trong quan hệ đối ngoại, ông Donald Trump cũng lên án bạo lực chính trị và báo trước rằng phong trào của ông mới chỉ bắt đầu :

"Vào lúc tôi kết thúc nhiệm kỳ với tư cách là tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ, tôi hoàn toàn tự hào trước quý vị về những gì chúng ta đã cùng nhau đạt được. Chúng ta đã thực hiện những gì chúng ta muốn làm, thậm chí còn nhiều hơn thế. Tôi đã không tìm con đường dễ dàng nhất, nhưng cũng không hẳn là còn đường khó khăn nhất. Tôi cũng không tìm hướng đi khiến tôi ít bị chỉ trích nhất.

Tôi đã tiến hành những trận chiến cam go, những trận đấu nặng nề nhất, những lựa chọn khó khăn nhất, bởi vì quý vị đã bầu cho tôi vì những điểm này. Nhu cầu của quý vị là ưu tiên đầu tiên và cũng là cuối cùng của tôi. Tôi hy vọng đó là di sản lớn nhất của tôi.

Hiện giờ tôi chuẩn bị nhường chỗ cho chính quyền mới vào trưa thứ Tư 20/01, tôi muốn quý vị biết rằng phong trào mà chúng ta khởi xướng mới chỉ bắt đầu mà thôi. Chưa bao giờ có một sự kiện như vậy. Tôi rời nơi uy nghiêm này với lòng trung thành và vui vẻ, với tinh thần lạc quan và tuyệt đối tin rằng điều tốt đẹp nhất sẽ đến cho đất nước chúng ta và cho con cháu của chúng ta".

Thu Hằng

Published in Quốc tế

Joe Biden : Hòa hợp để đi tới

Tổng thống thứ 46 của Mỹ nhậm chức. Lời hứa đoàn kết cùng hành động mang ý nghĩa gì ? Covid-19, có vac-xin, Châu Âu loay quay với vac-xin. Le Monde đặc biệt phân tích con đường chông gai của Alexei Navalny và Maria Kolesnikova hai nhà đối lập Nga và Belarus và con đường danh lợi của đại gia Trung Quốc Mã Vân (Jack Ma) và tỷ phú Mỹ Elon Musk.

biden1

Joe Biden tuyên thệ nhậm chức tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ, ngày 20/01/2021.  AFP – Brendan Smialowski

Có vac-xin nhưng thiếu nhân sự

Le Monde chạy một loạt tựa : Covid, dân chúng Pháp đổ xô ghi danh tiêm ngừa, chính phủ lúng túng. Điện thoại bão hòa, xin khất ngày hẹn, các trung tâm tiêm ngừa quá tải hai ngày sau khi chiến dịch chủng ngừa siêu vi cho người trên 75 tuổi khai màn.

Bộ Y tế cam kết cải thiện phương tiện y tế. Trên toàn quốc, các đại biểu dân cử tố cáo tình trạng thiếu thuốc, thiếu ống tiêm và hướng dẫn minh bạch về liều lượng.

Cả Châu Âu lên con sốt tranh cãi về đề xuất thiết lập "thông hành tiêm ngừa" để kích hoạt ngành du lịch. Le Figaro báo động với thông tin "bằng cách nào siêu vi corona xâm nhập vào tế bào não".

Le Monde trên trang nhất và quốc tế, cho rằng "Giữa Trump và Biden, cuộc chuyển giao quyền lực thù nghịch", bởi vì Donald Trump bằng mọi cách tránh mặt Joe Biden.

Trong bài diễn văn từ giã, Trump chứng tỏ không đủ khả năng nhắc tên của người kế nhiệm. Trong bài "Biden, tổng thống bị Trump làm ngơ", Le Monde trách tổng thống mãn nhiệm không tôn trọng truyền thống, không tham dự lễ bàn giao, xách chiếc vali có hệ thống mật mã chỉ huy và điều động vũ khí hạt nhân về Florida trong tâm trạng ta vẫn còn làm tổng thống đến phút chót mà !!! Vì lý do an ninh quốc gia, một chiếc vali tương tự lập tức được đặt bên cạnh Joe Biden.

Chuyển giao quyền lực căng thẳng nhưng cũng xong. Le Monde tóm gọn nội dung qua biếm họa của Plantu : Donald Trump như chú bé con giận dỗi ngồi một góc trong phòng bệnh viện tâm thần còn trên màn ảnh truyền hình Joe Biden đưa một bàn tay phải lên tuyên thệ.

Libération chúc mừng "Joe Biden, tổng thống của tình trạng khẩn cấp". La Croix tự hỏi liệu báo chí Mỹ có còn được hay bị Donald Trump "thu hút" nữa hay không ?

Đừng quá phấn chấn với Joe Biden

Trong diễn văn tuyên thệ, tổng thống thứ 46 của Mỹ kêu gọi hòa giải hòa hợp chung quanh những giá trị "dân chủ và sự thật". Le Figaro đi sâu vào những điểm cốt lõi và không quên hai câu hỏi : Châu Âu cần Mỹ hay Mỹ cần Châu Âu ? Trung Quốc có thể "thở phào hay chưa ?".

Joe Biden tập họp người Mỹ lại, lời thề của tân tổng thống. Kamala Harris, nữ phó tổng thống đầu tiên. Chương trình khẩn cấp 100 ngày đầu. Nhật báo thiên hữu nhấn mạnh đến bốn biện pháp khẩn cấp : 100 triệu liều vac-xin, 1.900 tỷ đô la vực dậy kinh tế và trợ cấp xã hội, hội nhập trở lại Hiệp định khí hậu Paris và phục hồi vai trò lãnh đạo thế giới.

Về điểm thứ tư này, Le Figaro, qua bài xã luận "Thế giới lộn ngược" khuyến cáo Châu Âu : Không nên hưng phấn quá mức trước lời tuyên bố "Nước Mỹ trở lại tuyến đầu" của Antony Blinken. Tân ngoại trưởng Mỹ đã lấy lại luận điểm của Mike Pompeo : cứng rắn với Bắc Kinh cũng như giữ nguyên trạng các quyết định của Donald Trump về Jerusalem, về quyết định rút quân ở Afghanistan và Iraq. Còn phục hồi Hiệp định hạt nhân với Iran, chuyện này còn tùy thuộc vào sự "khéo léo" của chính quyền mới.

Châu Âu có một "người bạn ở Nhà Trắng" nhưng theo Le Figaro, Joe Biden là một nhân vật quốc tế tự do theo trường phái cũ cộng với quan điểm thực tiễn, thận trọng trước những dự án can thiệp. Tuy ông có "tinh thần đạo đức" nhưng không phải là một nhà truyền đạo dân chủ. Tổng thống mới có nhiều công việc nội trị phải lo trước. Nếu có tái định vị theo hướng đa phương thì cũng chỉ là "vì quyền lợi nước Mỹ". Để có thể trông cậy "vào người bạn ở Nhà Trắng", Châu Âu phải tỏ ra hữu dụng cho nước Mỹ trước đã. Hoa Kỳ ngày nay cũng mong chờ Châu Âu giúp đỡ như đã giúp Châu Âu.

Nhật báo thiên hữu cũng đặt câu hỏi với chuyên gia François Godement liệu Trung Quốc có cảm thấy nhẹ nhõm hay không ? Câu trả lời là "Không". Bởi lẽ, Biden đã cho biết lập trường cứng rắn với Bắc Kinh. Donald Trump cứng rắn nhưng tiền hậu bất nhất. Bắc Kinh ghét thái độ đổi thay như chong chóng nhưng hiện tượng hỗn độn ở thượng tầng lãnh đạo của chính quyền Trump làm đồng minh của Mỹ hoài nghi các tuyên bố của tổng thống Mỹ và như thế tạo thuận lợi cho Trung Quốc.

Giờ đây, người ta thấy chọn lựa của chính quyền Biden, ít ra là qua các tuyên bố "lên án chính sách diệt chủng ở Tân Cương" rất quan trọng. Bởi vì những gì Trung Quốc thi hành nhắm vào người Duy Ngô Nhĩ và người Kazakhstan đúng là "tội ác chống nhân loại". Tín hiệu thứ hai là chính quyền Biden sẽ tiếp tục tẩy chay sản phẩm công nghệ điện tử của Trung Quốc nhất là nếu có quan hệ với quân đội Hoa lục.

Bạo chúa Nga và lòng nhẫn nại của Berlin

Đó là tựa và cũng là nội dung bài bình luận về địa chính trị của Le Monde qua tấm gương can đảm của hai nhà đối lập đồng tâm bám trụ ở Nga và Belarus.

Giữa Alexei Navalny và Maria Kolesnikova có một định mệnh bi thảm tương đồng ngoài sự kiện cả hai đều ngồi tù. Điểm gắn kết hai nhà tranh đấu này là tự chọn đi vào tù khi tình thế đòi hỏi. Một người ở Nga và một người ở Belarus, hai nhà đối lập đồng tâm bám trụ ở Nga và Belarus.

Bài phân tích khá dài, xin điểm qua một số ý chính. Ngày 07/09/2020, Maria Kolesnikova, 38 tuổi, nhạc sĩ, một trong những khuôn mặt đối lập chống nhà độc tài Lukashenko bị cảnh sát bắt cóc đưa đến biên giới Ukraine để trục xuất. Tại biên giới, bà xé hộ chiếu. Không có hộ chiếu, Ukraine không nhận, thế là trục xuất bất thành. Từ đó Maria Kolesnikova bị giam trong một nhà tù ở Minsk.

Chủ nhật 17/01/2021, Alexei Navalny cũng lấy quyết định tương tự, trở về Nga cho dù biết chắc sẽ bị tù : Tôi không sợ, tôi có quyền trở về.

Chính quyền Nga và Belarrus làm đủ cách để buộc các nhà tranh đấu lưu vong nhưng ra đi là tự sát chính trị. Từ nhà tù, Alexei Navalny kêu gọi "dân Nga xuống đường vào Chủ Nhật 23/01".

Maria Kolesnikova và Alexei Navalny dũng cảm chọn con đường tù tội. Họ chứng tỏ không sợ một chính quyền đang sợ họ.

Một phụ nữ khác, bà Svetlana Tsikhanovskaia, cựu ứng cử viên tổng thống Belarus cũng bị đặt trong sự lựa chọn tương tự : nhà tù hay lưu vong. Bà không có cách nào khác vì chồng ngồi tù, hai con còn nhỏ, nên đành chọn Litva dung thân và từ bên ngoài phát động chiến dịch yểm trợ đối lập trong nước đang bị đàn áp rất mạnh.

Nhưng đối đầu với chế độ độc tài hậu cộng sản khổ nhọc vô cùng, theo thú nhận của Svetlana Tsikhanovskaia.

Cho dù cuộc đấu tranh ngày nay không khác gì cuộc chiến của nhà ly khai Liên Xô Andrei Sakharov và phong trào đoàn kết ở Ba Lan nhưng giới lãnh đạo Liên Hiệp Châu Âu rất thận trọng, con mắt lúc nào cũng nhìn về Moskva.

Le Monde thất vọng vì Châu Âu không sử dụng các đòn bẩy mà Navalny nêu ra "Phong tỏa tài sản của những quan chức thi hành lệnh trấn áp đối lập". Đánh vào chỗ làm họ đau nhất : "Tài sản cất giấu trong ngân hàng phương Tây, bất động sản ở Nice, Luân Đôn, Viena, Berlin…".

Đòn bẩy thứ hai là hệ thống ống dẫn khí đốt Nord Dream số 2. Nhật báo độc lập kêu gọi Berlin hãy ra tay : Đức đã cứu mạng Navalny thì không thể nào quay lưng lại với nhà đối lập Nga.

Mã Vân và Elon Musk : Không đồng chí nhưng cùng thủ đoạn

Qua góc nhìn của chuyên gia, một đại gia đỏ ở Trung Quốc và một đại gia tư bản Mỹ có một điểm chung nào cho phép họ làm giàu ?

Hai nhân vật được Le Monde nói đến là Jack Ma (Mã Vân) và Elon Musk : không cùng đảng nhưng cùng chí hướng khai thác nhược điểm của chế độ để trở thành tỷ phú.

Cả hai đều gầy dựng cơ nghiệp riêng nhờ vào ô dù của Nhà nước. Alibaba phất lên là nhờ luật Trung Quốc cấm nước ngoài cạnh tranh với xí nghiệp Trung Quốc. Elon Musk cứu công ty không gian SpaceX khỏi tình trạng phá sản nhờ ký hợp đồng với NASA.

Hai tay đại gia này không hề tranh đấu chống lại bộ máy hành chánh kềnh càng, trái lại họ lợi dụng kẽ hở không thể sửa đổi này. Mặt khác, cả hai đều thân cận với chế độ chính trị : Jack Ma là đảng viên đảng Cộng sản Trung Quốc còn Elon Musk vào năm 2016 là cố vấn của Donald Trump và đến 2020 là ủng hộ viên đắc lực.

Chủ nghĩa tư bản Trung Quốc và Mỹ tuy dựa vào những định chế khác nhau nhưng sự thành công của các xí nghiệp công nghệ siêu sao của họ thể hiện thành đạt cá nhân, của chủ nghĩa tư bản đầu cơ miễn là đừng đe dọa chế độ hay trật tự tài chính có sẵn, nếu không muốn bị thất sủng.

Trong chiều hướng này, bài "Jack Ma tái xuất" của Les Echos suy đoán : sau hai tháng biệt tăm, Jack Ma tái xuất hiện chứng tỏ là "đã bình thường hóa quan hệ" với chính quyền trung ương.

Người nữ tù sống sót từ Goulag Trung Quốc

Trong hồ sơ nhân quyền, Le Figaro dành một trang lớn giới thiệu "Người nữ tù thoát chết từ Goulag Trung Quốc" : Gulbahar Haitiwaji được Pháp cưu mang.

Phóng viên của Le Figaro giới thiệu tác giả quyển sách kể lại ba năm trong lao tù Trung Quốc, trải nghiệm bản thân của chính tác giả, Gulbahar Haitiwaji bị bắt trong một cuộc bố ráp vào năm 2016 khi từ nước ngoài về thăm gia đình. Hai chân còn dấu cùm tra tấn. Bị cáo buộc là khủng bố, phiên tòa diễn ra có 9 phút.

Cảm giác tuyệt vọng khủng khiếp đến mức độ : "nếu họ đem tôi ra bắn, tôi cũng bất cần". Lý do duy nhất để Gulbahar Haitiwaji phấn đấu để tồn tại là cần phải sống để thuật lại những gì diễn ra trong quần đảo ngục tù Trung Quốc, thay cho những nạn nhân không có cơ may thoát chết.

Le Figaro cũng có một bài thuật lại chi tiết đoạn băng dài hai tiếng đồng hồ, kết quả cuộc điều tra độc đáo của Alexei Navalny, về "tòa lâu đài xa hoa của Putin". Cuốn băng được phát tán một ngày sau khi nhà đối lập trở về nước và bị tống giam.

Tú Anh

Published in Quốc tế
mercredi, 20 janvier 2021 23:21

Nước Mỹ đi tới, Donald Trump lùi sau

"Hôm nay, chúng ta mừng chiến thắng không phải của một ứng cử viên, mà cho một lý tưởng, lý tưởng của Dân chủ. Nguyện vọng của người dân đã được lắng nghe, và ý muốn của người dân đã được đón nhận" (1)0

joe1

Tổng thống thứ 46 của Mỹ Joe Biden tuyên thệ nhậm chức trưa 20/1/2021 theo giờ Washington D.C. Ảnh : CNN

Đó là lời tuyên bố đầu tiên của Tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ, Joseph Robinette Biden Jr trong diễn văn nhận chức trưa ngày 20/1/2021 trước Tòa nhà Quốc hội ở Thủ đô Hoa Thịnh Đốn. Nơi đây, vào ngày 6/1 đã có cuộc tấn công bạo động của những người ủng hộ nguyên Tổng thống Cộng hòa Donald Trump, người bị ông Biden đánh bại trong cuộc bầu cử ngày 3/11/2020.

Tổng thống Biden, nói tiếp :

"Chúng ta đã được học thêm rằng Dân chủ thật vô cùng qúy giá, nhưng Dân chủ cũng mong manh. Và trong giờ phút này, thưa các bạn. Dân chủ đã tồn tại. Giờ đây, ngay tại mảnh đất vô giá này, mới mấy ngày trước đây, bạo lực đã đến làm rung chuyển mọi nền tảng của điện Capitol, nhưng chúng ta đã đến với nhau như một Quốc gia, dưới sự che chở của Thượng Đế, bất khả phân, để tiến hành cuộc chuyển quyền êm thắm như chúng ta đã có trên hai trăm năm qua" (2).

Không bình thường

Lễ nhận chức của Tổng thống 78 tuổi Joe Biden không bình thường. Nó đã diễn ra, lần đầu tiên trong 152 năm, với sự bảo vệ an ninh của khoảng 50 ngàn Vệ binh Quốc gia và lực lượng an ninh chìm nổi được gọi về từ mọi miền đất nước, dù nước Mỹ không có chiến tranh.

Lý do an ninh được tăng cường vì, sau cuộc bạo động của nhiều nhóm người Mỹ da trắng cực đoan tấn công vào Quốc hội ngày 6/1, cơ quan FBI đã báo động, cũng chính những nhóm này đã phân tán tin nhắn và muốn tổ chức kéo về Thủ đô chống Tổng thống Biden, song song với các cuộc tấn công vào cơ sở chính quyền trên khắp 50 tiểu bang của Hiệp Chủng Quốc.

Ngày ông Biden nhận nhiệm vụ cũng đã được tổ chức giữa trận cuồng phong của dịch bệnh Covid 19 đã giết hại trên 400 ngàn người Mỹ, trên 40 triệu người Mỹ nhiễm bệnh, trong khi viễn ảnh ngăn chặn còn xa vời.

Vì dịch bệnh, người dân Mỹ đã đươc yêu cầu ở nhà coi truyền hình hay các phượng tiện điện tử khác về lễ nhậm chức của Tổng thống Biden và bà Phó Tổng thống Kamala Harris. Vì vậy, Công viên Quốc gia dài trên 2 cây số, đáng lẽ có hàng trăm ngàn người đến tham dự lễ trọng đại này, đã bị đóng cửa và hoang vắng.

Tuy nhiên, bà Harris, cựu Thượng nghị sĩ của California, đã đi vào lịch sử không chỉ là nữ Phó Tổng thống đầu tiên từ ngày lập quốc mà còn là một người con di dân có 2 dòng máu Ấn Độ và Jamaica (Caribbean Sea). Mẹ bà - Shyamala Gopalan - là nhà nghiên cứu bệnh ung thư người Mỹ gốc Ấn Độ và bố - Donald Harris – là giáo sư kinh tế, gốc Jamaica.

Những việc trước mắt

Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch thế kỷ và một nền kinh tế suy thoái, với 6,7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp.

Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.

Do đó, trước ngày tuyên thệ, Tổng thống Biden đã đề nghị một ngân sách 1.900 tỷ USD để đáp ứng nhu cầu chích ngừa Covid 19 rộng khắp và miễn phí cho người dân, song song với trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ tài chính cho mỗi công dân và các cơ sở thượng mại được sống còn.

Tuy nhiên, đề nghị của Tổng thống Biden phải được Quốc hội đồng ý. Rất may cho ông là đảng Dân chủ đã chiếm đa số ở cả hai viện Quốc hội nên việc thông qua ngân sách sẽ thuận chiều hơn.

Vì vậy, Tổng thống Joe Biden đã kêu gọi đoàn kết, cùng nhau làm việc để giải quyết những khó khăn trước mắt.

Ông nói : "Để vượt qua những thử thách này, phục hổi bản lĩnh và bảo đảm tương lại của đất nước, đòi hỏi nhiều hơn những lời nói. Đó là đòi hỏi những yếu tố cốt lõi của nền dân chủ : Đoàn kết. Đoàn kết… Hôm nay, trong ngày này của tháng Giêng, nguyện vọng lý tưởng của tôi là : Hãy đem nước Mỹ lại với nhau. Đoàn kết nhân dân ta. Hãy đoàn kết Tổ quốc lại. Tôi mong mỗi người hãy cùng tôi chia sẻ trong sứ mệnh này. Hãy đoàn kết chống lại kẻ thù chung chúng ta đang phải đối phó : Sự tức giận, bất bình, thù nghịch. Chủ nghĩa cực đoan, vô pháp luật, bạo động. Dịch bệnh, thất nghiệp, tuyệt vọng…" (3).

Trong phần kết, Tổng thống Biden nói bằng một giọng tự tin : "Nếu chúng ta cùng chung sức thực hiện những việc này, tôi bảo đảm với mọi người, chúng ta sẽ không thất bại…Hãy lắng nghe nhau. Hãy nghe người khác nói. Hãy gặp nhau, và hãy tôn trọng lẫn nhau" (4).

Sau đó, tân Tổng thống đã làm cho các nước Đồng minh của Hoa Kỳ, từng bị gây mâu thuẫn và mất tin nhau dưới thời chính quyền Trump, an tâm khi ông nói : "Đây là thông điệp của tôi gửi những quốc gia bên ngoài biên giới Hoa Kỳ. Nước Mỹ đã từng bị thử thách và chúng tôi đã trở lại hùng mạnh hơn. Chúng tôi sẽ hàn gắn sư liên kết và một lần nữa hội nhập với cộng đồng thế giới. Không phải để dương đầu với thách đố của quá khứ mà trong hiện tại và ngày mai. Chúng tôi sẽ lãnh đạo không chỉ thuần túy bằng sức mạnh mà bằng sức mạnh của hành động cụ thể. Chúng tôi sẽ sẽ là một đối tác mạnh, đáng tin cậy cho hòa bình, tiến bộ và an toàn. Chúng tôi đã trải qua nhiều thử thách tại đất nước này" (5).

Tổng thống Joe Biden đã nói với nhân dân Mỹ và cả thế giới về kỳ vọng hợp tác và hòa giải của chính quyền ông trong 4 năm tới. Nhưng ông không hề nói gì về chính quyền tiền nhiệm, đặc biệt đối với cá nhân nguyên Tổng thống Donald Trump.

Nhưng điều này không gây ngạc nhiên cho ai. Bởi vì chính ông Donald Trump, sau khi thất cử đã không nhìn nhận thất cử, và không hề thừa nhận ông Jose Biden đã thắng cử hợp pháp.

Tương lai chính trị nào dành cho Donald Trump ?

Ông Trump và đảng Cộng hòa đã dấy động những cuộc chống Tổng thống đắc cử Joe Biden bằng cách tung ra những tin bầu cử gian lận do đảng Dân chủ chủ động. Có ít nhất 25 vụ kiện do phe ông Trump và đảng Cộng hòa chủ động nhưng đều bị bác vì không có bằng chứng. Tối cao Pháp viện cũng đã không công nhận hồ sơ kiện của ông Trump.

22222222Biden Inauguration222222222

Tổng thống Donald Trump rời Tòa Bạch Ốc lúc 8g23 sáng ngày 20/01/2021 bằng chiếc Trực thăng Marine One, để sau đó cùng gia đình các con cháu đáp chuyến Air Force One lần cuối tại Phi trường Quân sự Andrews Airforce Base, lúc 8g57 phút, để về Palm Beach, Florida

Với những "biến chứng" của ông Trump, cuối cùng Lưỡng viện Quốc hội đã thống nhận xác nhận ông Joe Biden đắc cử càng khiến ông Trump càng phẫn uất hơn. Thái độ này thể hiện qua cuốn băng video cùng lời phát biểu ngắn tại Phi trường quân sự Andrew, bên ngoài Hoa Thịnh Đốn sáng ngày 20/1/2021, qua đó ông Trump không hề nhắc đến tên ông Jose Biden trong những lời nói sau cùng trong cương vi Tổng thống Mỹ.

Hành động của một Tổng thống mãn nhiệm như ông Trump phản ảnh một tình trạng chia rẽ nghiêm trọng giữa 2 chính quyền trong 4 năm tới.

Đó là lý do tại sao nội dung bài diễn văn nhận chức của ông Biden đã bao trùm những lời kêu gọi hòa giải, đoàn kết trong nhân dân Mỹ.

Trước đó, ông Trump đã cùng vợ, Menalia, rời Tòa Bạch Ốc lúc 8g23 sáng ngày 20/01/2021 bằng chiếc Trực thăng Marine One, để sau đó cùng gia đình các con cháu đáp chuyến Air Force One lần cuối tại Phi trường Quân sự Andrews Airforce Base, lúc 8g57 phút, để về Palm Beach, Florida, là nơi ông cư ngụ.

Hình ảnh ông Trump rời Hoa Thịnh Đốn trước giờ Tổng thống đắc cử Joe Biden tuyên thệ nhận chức Tổng thống thứ 46 của Mỹ lúc 12 giờ trưa, đã bị hoen ố bởi cuộc tấn công bạo động vào Quốc hội ngày 6/1/2021, của những người ủng hộ ông Trump đòi hủy bỏ cuộc kiểm phiếu xác nhận ông Joe Biden đã thắng cử.

Sau 6 tiếng trì hoãn, Quốc hội đã xác nhận ông Biden đắc cử với số 306 phiếu, trong khi ông Trump được 232 phiếu.

Có 5 người chết, trong đó có 1 cảnh sát viên bảo vệ Tòa nhà Quốc hội và một số nhân viên công lực bị thương trong cuộc bạo loạn lớn nhất trong lịch sử điện Capitol.

Do hành động này mà Hạ nghị viện đã biểu quyết luận tội Tổng thống Trump ngày 13/01/2021 vì ông đã "kích động nổi loạn" chống lại Chính phủ và "hành động vô luật pháp tại Quốc hội". Nghị quyết luận tội được 232 phiếu thuận, chống 197 và 5 dân biểu không bỏ phiếu.

Có 10 dân biểu Cộng hòa, đứng đầu là bà Liz Cheney, nhân vật thứ 3 của đảng Cộng hòa tại Hạ viện đã bỏ phiếu luận tội ông Donald Trump.

Với quyết định lần này của Hạ viện, ông Trump là Tổng thống đầu tiên trong lịch sử Mỹ bị luận tội hai lần.

Lần đầu tiên xẩy ra năm 2019, khi ông bị Hạ viện luận tội vì đã lạm dụng chức vụ để ép buộc Chính phủ Ukraine moi móc hồ sơ làm ăn của ông Hunter Biden, con ông Joe Biden, với mục đích ràng buộc ông Biden vào hồ sơ tham nhũng và làm ăn bất chính của người con.

Mục đích của ông Trump là muốn làm mất uy tín ông Joe Biden trong cuộc tranh cử Tổng thống năm 2020. Tuy nhiên, cuộc điều tra của Chính phủ Ukraine đã không tìm được dấu vết nào như lời cáo buộc của ông Trump.

Phiên tòa xử cựu Tổng thống Donald Trump sẽ do Thượng viện triệu tập, nhưng do Chủ tịch Tối cáo Pháp viện chủ tọa. Khi nào phiên tòa xẩy ra thì chưa biết. Theo Hiến pháp, ông Trump chỉ có thể bị kết án nếu có 2/3 (67/100) nghị sĩ đồng ý. Đây là đa số rất khó vì đảng Dân chủ và Cộng hòa ngang phiếu nhau 50/50. Phe Dân chủ có lợi thêm 1 phiếu của bà Phó Tổng thống Kamala Harris, khi cần thiết.

Trước ngày ông Trump mãn nhiệm, Lãnh tụ đa số Cộng hòa ở Thượng viện, Nghị sĩ Mitch McConnell, đã bất ngờ cáo buộc những người bạo động đã bị tiêm nhiễm bởi những tin giả dối và bị kích động bởi ông Trump và những người có quyền lực khác. Nghị sĩ McConnell, một đồng minh cật ruột của ông Trump, ủng hộ việc luận tội, nhưng không cho biết là liệu ông có đồng ý kết án ông Trump hay không (5).

Nếu bị kết án, tương lai sự nghiệp chính trị của ông Trump coi như chấm dứt vì ông sẽ bị cấm suốt đời không được giữ bất cứ chức vụ công nào.

Trước khi rời Bạch Ốc, ông Trump đã có quyết định sẽ tiếp tục lãnh đạo đảng Cộng hòa và dự định sẽ ra tranh cử Tổng thống năm 2024. Ông Trump tự tin số ngót 75 triệu cử tri đã bầu cho ông năm 2020 sẽ tiếp tục ủng hộ ứng cử viên Donald Trump trong tương lai.

Tuy nhiên, sau hành động nhúng tay kích động của ông trong vụ biểu tình bạo động ngày 6/1/2021, nhiều lãnh tụ Cộng hòa đã không còn mặn mà với tư cách chính trị và khả năng lãnh đạo của ông nữa.

Phạm Trần

(20/01/2021)

-------

(1) "Today, we celebrate the triumph not of a candidate, but of a cause, the cause of democracy. The will of the people has been heard and the will of the people has been heeded".

(2) "We have learned again that democracy is precious. Democracy is fragile. And at this hour, my friends, democracy has prevailed. So now, on this hallowed ground where just days ago violence sought to shake this Capitol’s very foundation, we come together as one nation, under God, indivisible, to carry out the peaceful transfer of power as we have for more than two centuries".

(3) "To overcome these challenges – to restore the soul and to secure the future of America – requires more than words.

It requires that most elusive of things in a democracy: Unity.Unity….Today, on this January day, my whole soul is in this:

Bringing America together. Uniting our people.

And uniting our nation. I ask every American to join me in this cause. Uniting to fight the common foes we face: Anger, resentment, hatred. Extremism, lawlessness, violence. Disease, joblessness, hopelessness…".

(4) "If we do that, I guarantee you, we will not fail…Let us listen to one another. Hear one another. See one another. Show respect to one another".

(5) "So here is my message to those beyond our borders : America has been tested and we have come out stronger for it. We will repair our alliances and engage with the world once again. Not to meet yesterday’s challenges, but today’s and tomorrow’s. We will lead not merely by the example of our power but by the power of our example. We will be a strong and trusted partner for peace, progress, and security. We have been through so much in this nation".

(6) "The mob was fed lies", McConnell, a Kentucky Republican, said on the Senate floor. "They were provoked by the President and other powerful people".

Published in Diễn đàn

Toàn văn phát biểu nhậm chức của Joe Biden, kêu gọi Hoa Kỳ 'đoàn kết, hàn gắn'

Sau khi tuyên thệ sẽ giữ vững và bảo vệ Hiến pháp Hoa Kỳ, ông Joe Biden ngày 20/1 chính thức trở thành tổng thống.

phatbieu1

Joe Biden, Tổng thống thứ 46 của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ, phát biểu trong lễ nhậm chức Tổng thống hôm 20/01/2021 tại Washington D.C

Việc tuyên thệ nhậm chức của ông diễn ra dưới sự điều hành của Thẩm phán Tối cao Pháp viện John Roberts.

Năm nay 78 tuổi, Joe Biden là người lớn tuổi nhất từng tuyên thệ nhậm chức tại Capitol Hill.

Joe Biden đã chạy đua tranh cử không thành công hai lần, hồi 1987 và 2008, trước khi ông trở thành phó tổng thống trong chính quyền của ông Barack Obama.

Trong diễn văn nhậm chức, ông Joe Biden nhấn mạnh cần đoàn kết để viết nên chương mới cho Hoa Kỳ.

----------------------

"Thưa Chánh án Tối cao Roberts, Phó tổng thống Harris, Chủ tịch Hạ viện Pelosi, Lãnh đạo Schumer, Lãnh đạo McConnell, Phó tổng thống Pence, các vị khách quý, đồng bào Hoa Kỳ.

Đây là ngày của nước Mỹ. Đây là ngày của dân chủ. Một ngày lịch sử và hy vọng, của đổi mới và quyết tâm. Thông qua thử thách thời đại, Hoa Kỳ đã được thử lửa, và Hoa Kỳ đã xứng tầm thử thách. Hôm nay, chúng ta đón mừng thắng lợi không phải của một ứng viên mà của một chính nghĩa, chính nghĩa dân chủ. Nhân dân - ý nguyện của nhân dân - đã được lắng nghe, và ý nguyện của nhân dân đã được chú ý.

Chúng ta lần nữa học rằng dân chủ thật quý giá, mong manh, và thời khắc này, thưa các bạn, dân chủ đã chiến thắng.

Vậy nên lúc này, ở nơi thiêng liêng này, nơi mà chỉ vài ngày trước, bạo lực đã nổ ra, làm rung chuyển đến tận nền móng Tòa Quốc hội Hoa Kỳ, chúng ta cùng tới đây, như một quốc gia, dưới ơn Chúa, không thể bị chia rẽ, để thực hiện chuyển giao quyền lực êm ả như chúng ta đã làm từ hơn hai thế kỷ qua.

Khi chúng ta nhìn tới theo cách đặc trưng của người Mỹ - không ngơi nghỉ, mạnh mẽ, lạc quan, và quyết trở thành một quốc gia mà chúng ta biết là chúng ta có thể, và cần phải trở thành, tôi cảm ơn những người tiền nhiệm của cả hai đảng. Tôi cảm ơn họ từ tận đáy lòng mình. Và tôi biết sự kiên cường của Hiến pháp và sức mạnh của đất nước chúng ta, cũng như cựu Tổng thống Carter cũng biết, ông là người tôi nói chuyện đêm qua và không thể ở bên chúng ta hôm nay, song là người chúng ta tôn vinh vì cả đời phụng sự của ông.

Tôi vừa thực hiện lời thề thiêng liêng mà mỗi người yêu nước từng thề. Lời tuyên thệ được George Washington thực hiện đầu tiên. Nhưng câu chuyện của nước Mỹ không phụ thuộc vào bất kỳ ai trong số chúng ta mà là tất cả. Chúng ta, những người dân tìm kiếm một liên minh hoàn hảo hơn. Đây là một đất nước vĩ đại. Chúng ta là những người tốt. Và qua nhiều thế kỷ, qua going bão, xung đột, dù hòa bình hay chiến tranh, chúng ta đã đi rất xa. Nhưng vẫn còn phải đi tiếp.

Chúng ta sẽ tiến về trước thật nhanh, thật khẩn trương vì có nhiều việc phải làm trong mùa đông khó khăn mà cũng nhiều điều có thể xảy ra. Nhiều việc phải làm, phải hàn gắn, phục hồi, xây dựng và thu hoạch. Ít ai trong lịch sử dân tộc ta lại bị thử thách, sống trong một giai đoạn khó khăn như chúng ta hiện nay. Một con virus gặp một lần trong thế kỷ, âm thầm đánh lén đất nước, đã lấy đi sinh mạng trong một năm bằng cả Thế chiến Hai.

Hàng triệu việc làm đã mất. Hàng trăm ngàn doanh nghiệp đóng cửa. Lời đòi hỏi công bằng sắc tộc, âm ỉ suốt 400 năm, làm ta cảm động. Giấc mơ công lý cho tất cả sẽ không còn bị đình hoãn. Lời kêu gọi sống còn đến từ chính hành tinh, chưa bao giờ tuyệt vọng, chưa bao giờ rõ vậy. Sự trỗi dậy của chủ nghĩa cực đoan chính trị, thượng đẳng da trắng, khủng bố nội địa, chúng ta phải đối đầu và sẽ đánh bại. Để vượt qua những thử thách này, để khôi phục tâm hồn và bảo đảm tương lai nước Mỹ, đòi hỏi nhiều hơn lời nói. Nó đòi hỏi điều khó tìm nhất trong một nền dân chủ - đoàn kết.

Đoàn kết. Trong ngày đầu năm 1863, Abraham Lincoln đã ký Tuyên Ngôn Giải Phóng. Khi viết xuống giấy, tổng thống nói, và tôi dẫn lại, 'nếu tên tôi đi vào lịch sử, sẽ là vì hành động này, và cả tâm hồn tôi đặt vào nó'.

Cả tâm hồn tôi đặt vào nó hôm nay, vào ngày tháng Giêng này. Cả tâm hồn tôi hướng về điều này. Đưa Hoa Kỳ xích lại gần nhau, đoàn kết nhân dân, đoàn kết quốc gia. Và tôi kêu gọi mọi người Mỹ cùng tham gia. Đoàn kết để chống kẻ thù của chúng ta - sự giận dữ, phẫn uất và hận thù. Chủ nghĩa cực đoan, vô pháp, bạo lực, bệnh tật, thất nghiệp, và vô vọng.

Nhờ đoàn kết, ta có thể làm những điều lớn, quan trọng. Ta có thể sửa lại điều sai, giúp người dân có việc làm tốt, có thể dạy con cái chúng ta trong những ngôi trường an toàn. Ta có thể vượt qua con virus chết người, dựng lại việc làm, dựng lại tầng lớp trung lưu, giữ gìn việc làm, có thể đạt được công bằng sắc tộc và có thể đưa Hoa Kỳ lần nữa trở thành xung lực tốt đẹp trên thế giới.

Tôi biết nói về đoàn kết, với một số người, có thể nghe như tưởng tượng khùng điên giờ này. Tôi biết các thế lực chia rẽ ta thật sâu, có thật. Nhưng tôi cũng biết chúng không phải là mới. Lịch sử chúng ta là cuộc đấu tranh liên tục giữa lý tưởng Mỹ, rằng ta được tạo ra bình đẳng, và thực tế xấu xa rằng phân biệt sắc tộc, bài ngoại và sợ hãi đã chia rẽ chúng ta. Trận chiến là vĩnh viễn và chiến thắng không bao giờ an toàn.

Qua nội chiến, Đại khủng hoảng, Thế chiến, 11/9, qua đấu tranh, hy sinh, thất vọng, những thiên thần tốt đẹp hơn đã luôn chiến thắng. Trong từng khoảnh khắc, vẫn đủ người xích lại để vượt lên và ta có thể làm điều đó bây giờ. Lịch sử, niềm tin và lý trí dẫn đường. Con đường của đoàn kết

Chúng ta có thể nhìn nhau không phải như kẻ thù mà như láng giềng. Ta có thể đối xử với nhau với sự tự trọng và tôn trọng. Ta có thể hợp tác, ngừng to tiếng, bình tĩnh. Vì không có đoàn kết, thì không có hòa bình, chỉ có cay đắng, giận dữ, không có tiến bộ, chỉ có sự phẫn nộ mệt mỏi. Không có quốc gia, chỉ có hỗn loạn. Đây là khoảnh khắc lịch sử của khủng hoảng và thử thách. Và đoàn kết là con đường phía trước. Và chúng ta phải làm được vào lúc này như Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.

Nếu làm thế, tôi bảo đảm chúng ta sẽ không thất bại. Chúng ta chưa bao giờ thất bại tại Mỹ khi chúng ta xích lại với nhau. Và hôm nay, lúc này, tại đây, hãy bắt đầu mới, tất cả mọi người. Hãy bắt đầu lắng nghe nhau lần nữa, nhìn nhau. Tôn trọng nhau.

Chính trị không cần phải là ngọn lửa thiêu đốt mọi thứ. Bất đồng không cần phải là nguyên nhân cho chiến tranh tổng lực, và ta phải bác bỏ văn hóa khi mà dữ kiện bị lung lạc và thậm chí bị ngụy tạo.

Thưa đồng bào, chúng ta phải khác đi. Phải tốt hơn thế, và tôi tin nước Mỹ tốt hơn thế nhiều.

Xin nhìn xung quanh. Chúng ta đứng dưới bóng của mái vòm Quốc hội. Như đã nói ban đầu, nơi này hoàn thành trong Nội chiến. Khi sự thống nhất bị đe dọa, chúng ta đã chịu đựng và chiến thắng. Nay chúng ta đứng ở đây, nhìn ra Quảng trường Quốc gia, nơi Mục sư King nói về giấc mơ của ngài.

Nay chúng ta đứng ở đây, nơi 108 năm trước, tại một lễ nhậm chức, hàng ngàn người phản đối cố ngăn bước những phụ nữ dũng cảm đòi quyền bỏ phiếu. Và hôm nay, ta đánh dấu việc tuyên thệ của người phụ nữ đầu tiên, phó tổng thống Kamala Harris. Đừng nói với tôi rằng mọi thứ không thể thay đổi.

Chúng ta đứng ở đây, nơi những người anh hùng tận hiến đang an nghỉ.

Và ta ở đây, chỉ vài ngày sau khi đám côn đồ nghĩ chúng có thể dùng bạo lực để bóp nghẹt ý chí nhân dân, để ngăn nền dân chủ, đuổi ta ra khỏi mảnh đất thiêng này. Điều đó đã không xảy ra, sẽ không bao giờ, không phải hôm nay, ngày mai, mãi mãi.

Đối với những ai ủng hộ chiến dịch của chúng tôi, tôi cảm thấy rất nhỏ bé trước niềm tin mà các bạn đặt vào chúng tôi. Đối với những ai không ủng hộ chúng tôi, hãy để tôi nói điều này. Hãy lắng nghe tôi khi chúng ta tiến lên phía trước. Hãy xem xét tôi và trái tim tôi. Nếu bạn vẫn không đồng ý, hãy cứ như vậy. Đó là dân chủ, đó là nước Mỹ.

Quyền bất đồng chính kiến một cách ôn hòa. Bảo vệ nền dân chủ của chúng ta có lẽ là sức mạnh lớn nhất của đất nước này.

Hãy nghe rõ lời tôi, bất đồng không được dẫn đến tan rã. Tôi cam kết điều này với các bạn, tôi sẽ là tổng thống của tất cả người dân Mỹ. Tôi hứa với các bạn sẽ đấu tranh hết mình cho những người không ủng hộ tôi lẫn những ai ủng hộ.

Nhiều thế kỷ trước, Thánh Augustinô - vị thánh nhà thờ của tôi - viết rằng một dân tộc được định hình bởi những điều mà họ cùng yêu quý. Đâu là những điều mà người Mỹ cùng yêu quý, định nghĩa ta là người Mỹ? Tôi nghĩ chúng ta đều biết. Là cơ hội, an toàn, tự do, tự trọng, tôn trọng, danh dự, và sự thật.

Những tuần và tháng gần đây đã dạy ta bài học đau đớn. Có sự thật và có dối trá. Dối trá vì quyền uy và lợi nhuận. Mỗi chúng ta có nghĩa vụ và trách nhiệm như công dân, và đặc biệt là như lãnh đạo. Những người lãnh đạo phải tuân thủ Hiến pháp để bảo vệ quốc gia. Để bảo vệ sự thật và đánh bại dối trá.

Tôi hiểu nhiều đồng bào nhìn tương lai với sự e sợ. Tôi hiểu họ lo lắng về việc làm. Như cha của họ, họ cũng nằm trên giường trong đêm, nhìn trần nhà và nghĩ, tôi có thể giữ y tế của mình? Có thể trả tiền vay nhà? Nghĩ về gia đình họ, về điều sắp tới. Tôi hứa, tôi hiểu. Nhưng câu trả lời không phải là nhìn về trong. Rút vào những phe nhóm đối địch. Nghi ngờ những ai không trông giống bạn, không tôn thờ như bạn, không đọc tin từ cùng một nguồn như bạn.

Chúng ta phải chấm dứt cuộc chiến thô bỉ giữa đỏ và xanh, nông thôn và thành thị, bảo thủ và cấp tiến. Chúng ta làm được nếu mở rộng lòng mình thay vì khép cửa trái tim, nếu ta chứng tỏ một chút bao dung và khiêm tốn, và nếu sẵn lòng đứng vào vị trí người khác, như cách mẹ tôi vẫn nói. Chỉ một lúc thôi, thử đứng vào vị trí của họ.

Bởi vì có một điều về cuộc đời. Không biết định mệnh sẽ đặt ra chuyện gì. Có lúc bạn cần một bàn tay. Có lúc khác, chúng ta phải giúp đỡ. Đời là thế, chúng ta làm cho người khác. Nếu ta làm được thế, đất nước ta sẽ mạnh mẽ hơn, phồn vinh hơn, sẵn sàng hơn cho tương lai. Và chúng ta vẫn có thể bất đồng.

Thưa đồng bào, để làm việc phía trước, chúng ta cần có nhau. Ta cần mọi sức lực để đi qua mùa đông đen tối này. Chúng ta đang ở trong giai đoạn có thể là đen tối và nguy hiểm nhất của virus. Chúng ta phải gạt bỏ chính trị, đối diện đại dịch như một quốc gia. Và tôi hứa, như Kinh thánh nói, 'Khóc lóc đến trọ trong đêm, niềm vui lại đến trong buổi sáng'. Chúng ta sẽ vượt qua cùng nhau. Cùng nhau.

Những đồng liêu tôi làm việc ở Hạ và Thượng viện, chúng tôi đều hiểu thế giới đang xem. Đây là thông điệp của tôi đến những người bên ngoài biên giới của chúng ta. Nước Mỹ đã được thử thách và chúng tôi mạnh mẽ hơn. Chúng tôi sẽ hàn gắn các liên minh và một lần nữa tương tác với thế giới. Không phải để đối đầu thách thức hôm qua mà hôm nay và ngày mai. Chúng tôi sẽ dẫn lối không chỉ nhờ tấm gương về sức mạnh, mà còn nhờ sức mạnh của tấm gương.

Đồng bào người Mỹ ơi, các bà mẹ, người bố, người con, bè bạn, láng giềng, đồng nghiệp. Chúng ta sẽ vinh danh họ bằng cách trở thành dân tộc và quốc gia mà ta có thể và nên trở thành. Tôi xin mọi người hãy thầm cầu nguyện cho những người đã mất, bị bỏ quên và cho đất nước.

Các bạn ạ, đây là giai đoạn thử thách. Chúng ta đối diện vụ tấn công vào nền dân chủ, vào sự thật, con virus đang đe dọa, sự bất bình đẳng, phân biệt sắc tộc hệ thống, khí hậu khủng hoảng, vai trò của Mỹ trên thế giới. Bất kỳ thử thách nào cũng đủ làm ta khó khăn. Nhưng chúng ta hãy cùng đối diện, đem lại trách nhiệm to lớn cho quốc gia này. Chúng ta sẽ bị thách thức đấy. Liệu có đảm đương được chăng ?

Đây là lúc phải táo bạo vì nhiều việc lắm. Chắc chắn, tôi hứa. Chúng ta sẽ được phán xét qua cách chúng ta giải quyết các khủng hoảng thời đại. Chúng ta sẽ làm được.

Liệu chúng ta có vượt qua giờ khắc hiếm hoi khó khăn này ? Có làm đúng trách nhiệm và chuyển lại một thế giới mới tốt đẹp hơn cho con cháu ?

Tôi tin rằng ta phải làm, và tôi tin bạn cũng vậy. Sẽ làm được, và khi đó, chúng ta sẽ viết nên chương vĩ đại tiếp theo trong lịch sử Hoa Kỳ. Câu chuyện Mỹ.

Một câu chuyện có thể nghe giống bài ca rất có ý nghĩa cho tôi. Đó là bài hát American Anthem. Có một lời hát trong đó khắc sâu ít nhất cho tôi, 'Công việc và lời nguyện của nhiều thế kỷ đã đưa ta đến hôm nay, đó sẽ là di sản chúng ta, các con cháu sẽ nói gì ? Hãy cho tôi biết, khi đời sống đi qua, Hoa Kỳ, tôi đã tận hiến vì người'.

Chúng ta hãy cùng đưa việc làm của mình, lời nguyện của mình vào câu chuyện đang diễn ra của đất nước. Nếu ta làm, thì khi tuổi mình đã hết, con cháu sẽ nói về ta, rằng 'Họ đã tận hiến, đã làm xong nghĩa vụ, họ đã hàn gắn một đất nước tan vỡ'.

Hỡi đồng bào, tôi dừng ngày hôm nay ở nơi tôi bắt đầu, với lời thề thiêng liêng trước Thượng đế và các bạn, tôi hứa. Tôi sẽ luôn trung thực với các bạn.

Tôi sẽ bảo vệ Hiến pháp. Tôi sẽ bảo vệ nền dân chủ của chúng ta, tôi sẽ bảo vệ nước Mỹ. Tôi sẽ cống hiến cho tất cả, làm mọi việc để phục vụ các bạn, không nghĩ về quyền lực mà về trách nhiệm. Không vì lợi ích riêng mà vì lợi ích chung.

Chúng ta sẽ cùng nhau viết nên một câu chuyện của người Mỹ về hy vọng, không phải nỗi sợ hãi, về đoàn kết, không phải sự chia rẽ, về ánh sáng, không phải về bóng đêm.

Câu chuyện về sự đàng hoàng và phẩm giá, tình yêu và sự hàn gắn, sự vĩ đại và những điều tốt đẹp.

Xin đây là câu chuyện dẫn đường cho chúng ta, câu chuyện truyền cảm hứng và câu chuyện kể về thời đại chưa tới mà chúng ta đáp lại tiếng gọi của lịch sử. Dân chủ và hy vọng, sự thật và công lý không chết trước mắt ta mà sẽ phát triển.

Là câu chuyện về nước Mỹ bảo đảm quyền tự do ở quê nhà và một lần nữa đứng vững như ngọn hải đăng cho thế giới.

Đó là những gì chúng ta nợ những người đi trước, nợ lẫn nhau và các thế hệ tiếp theo.

Vậy nên, với mục đích và quyết tâm, chúng ta hướng đến những nhiệm vụ thời đại.

Tiếp sức bằng niềm tin, thúc đẩy bằng quyết tâm và sự cống hiến cho nhau lẫn đất nước mà chúng ta yêu bằng cả trái tim.

Xin Thượng đế ban phúc cho Hoa Kỳ và bảo vệ quân đội chúng ta".

Joe Biden

Tổng thống thứ 46 của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ

Nguồn : BBC, 20/01/2021

Published in Diễn đàn

Quc hi M va xác nhn Tng thng đc c Joe Biden đã giành chiến thng trước Tng thng Trump.

joe1

Các ngh sĩ Cng hòa v tay ti phiên hp lưỡng vin chng nhn kết qu bu c tng thng 2020

joe2

Các ngh sĩ ti phiên b phiếu xác nhn kết qu bu c tng thng M

Vic đếm thêm ba phiếu đi c tri ca bang Vermont đã đưa ông Biden và Phó Tng thng đc c Kamala Harris vượt qua ngưỡng 270 cn thiết đ đc c tng thng. Trước đó, sau khi chng nhn kết qu bang Pennsylvania, ông Biden đã được 268 phiếu.

Cho đến gi, trong năm ln các ngh sĩ Cng hòa phn đi kết qu bu c, Thượng vin và H vin đã biu quyết bác b phn đi kết qu ca bang Georgia và Pennsylvania. Còn các thách thc kết qu ca các bang Arizona, Nevada và Michigan, thm chí còn tht bi trước khi được đưa ra tranh lun.

*******************

Diễn tiến những sự kiện trong và ngoài tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ, Điện Capitol, ngày 6 và 7/1/2021

VOA tiếng Việt, 07/01/2021

H vin va bác b thách thc đi vi kết qu phiếu đi c tri ti bang Pennsylvania vi t l 282-138 vào lúc gn 3g sáng ngày 7/1.

D kiến sau ln thách thc này, các phiếu bu cho 12 bang còn li s nhanh chóng được chng nhn. Sau cùng, ông Joe Biden s được tuyên b chiến thng trước ông Donald Trump.

Hin gi Quc hi đã xác nhn đến 268 phiếu đi c tri cho ông Biden và 166 phiếu cho ông Trump.

*******************

Matt Pottinger, phó c vn an ninh quc gia ca Tng thng Donald Trump, đã t chc đ đáp li phn ng ca Trump trước hành đng bo lon ca nhng người ng h ông, CNN và Bloomberg đưa tin.

joe3

Phó C vn An ninh Quc gia M Matt Pottinger

Ông Pottinger nói vi mi người rng ông y không có gì đ cân nhc, người này cho biết.

Mt s tr lý an ninh quc gia hàng đu ca Trump bao gm c c vn an ninh quc gia Robert OBrien và phó tng tham mưu trưởng Chris Liddell cũng đang cân nhc t chc, CNN cho hay.

Trước đó, ông OBrien đã có bước đi bt thường khi lên tiếng bo v Phó Tng thng Mike Pence gia cơn gin ca ôngTrump vì ông Pence đã t chi thc hin theo yêu cu ca ông Trump là thay đi kết qu bu c có li cho ông.

"Tôi va nói chuyn vi Phó Tng thng Pence. Ông y là mt người đàn ông thc s đàng hoàng và t tế. Hôm nay ông y đã th hin s dũng cm như khi ông đã làm ti Đin Capitol vào ngày 11/9 vi tư cách là mt dân biu. Tôi t hào được phc v cùng ông y", ông OBrien nói.

*******************

Thượng vin đã nhanh chóng bác b thách thc ca mt s ngh sĩ Cng hòa đi vi kết qu phiếu đi c tri ca bang Pennsylvania.

Mc dù đã quá na đêm và đã bước sang ngày 7/1 nhưng các thượng ngh sĩ vn b phiếu vi t l 92-7. Khác vi ln thách thc trước, ln này Thượng vin biu quyết mà không có bt k tranh lun nào.

Đây là bang th hai mà nhóm ngh sĩ Cng hòa đã c gng thách thc kết qu nhưng tht bi.

Lãnh đo Đa s ti Thượng vin Mitch McConnell nói ông tin s không có phiếu bu nào ca các bang khác b thách thcna. Điu đó có nghĩa vic Quc hi chính thc xác nhn chiến thng ca Joe Biden có th kết thúc nhanh chóng mt khi H vin biu quyết xong v thưa kin kết qu Pennsylvania.

Nhng người thách thc kết qu Pennsylvania bao gm 80 dân biu Cng hòa H vin và Thượng ngh sĩ đng đng Josh Hawley, người được xem là ng c viên tng thng tim năng cho năm 2024.

*******************

Stephanie Murphy, Dân biu gc Vit duy nht trong H vin Hoa K, đ kích nhng người ng h Tng thng Trump xông vào tòa nhà Quc hi đ uy hiếp các ngh sĩ thc hin th tc chng nhn kết qu bu c.

joe0

"Mt đám đông bo đng tìm cách cn tr tiến trình dân ch ca chúng ta và lt ngược cuc bu c t do và công bng. H đã tht bi. Quc hi s không khiếp s. Chúng tôi s hoàn thành công tác ca mình và chng nhn kết qu", bà viết trên Twitter.

"Nước M đã cu gia đình tôi khi chế đ chuyên chế. Tôi yêu nước M không nói nên li", bà chia s trong mt dòng tweet đăng trước đó vào lúc hn lon bên trong Đin Capitol. "Tôi s không bao gi lùi bước trong vic bo v nước M".

Bà Murphy, tên tiếng Vit là Đng Th Ngc Dung, là ngôi sao đang lên ca Đng Dân ch vi lp trường ôn hòa và ch trương hp tác lưỡng đng. Bà là người gc Vit th hai đc c vào H vin Hoa K và là người gc Vit duy nht tái đc c sau nhim kì đu tiên hai năm.

Bà tái đc c nhim kì th ba trong cuc bu c va qua, đi din mt đa ht quc hi khu vc thành ph Orlando thuc bang Florida.

*******************

Bn người chết khi nhng người ng h Tng thng Donald Trump chiếm đóng bo lc Đin Capitol tr s Quc hi Hoa Kỳ.

joe4

Cnh sát trưởng th đô Washington, D.C. Robert Contee cho biết nhng người thit mng ngày th Tư bao gm mt người ph n b Cnh sát Đin Capitol bn trúng. Ba người khác chết trong "tình hung khn cp y tế".

Cnh sát cho biết c lc lượng chp pháp ln nhng người ng h ông Trump đu s dng cht hóa hc gây khó chu trong sut khong thi gian chiếm đóng tòa nhà Quc hi kéo dài hàng gi trước khi nó được lc lượng chp pháp giành li quyn kim soát vào ti ngày th Tư.

Người ph n b bn trước đó trong ngày th Tư khi đám đông bo đng tìm cách phá rào chn Đin Capitol, nơi cnh sát được trang b vũ khí đng phía bên kia. Cô này nhp vin vi nhiu vết thương do đn bn và sau đó đã t vong.

Các quan chc cnh sát th đô cũng cho biết hai qu bom ng đã được thu gi, mt qu nm ngoài y ban Đng Dân ch Toàn quc và mt qu nm ngoài y ban Đng Cng hòa Toàn quc. Cnh sát tìm thy mt thùng lnh t mt chiếc xe cha mt khu súng dài và bom xăng trong khuôn viên Đin Capitol.

*******************

H vin Hoa K bác b thách thc đi vi chiến thng ca Joe Biden bang Arizona.

Thượng vin Hoa K bác b vi t l áp đo mt thách thc đi vi chiến thng ca Tng thng đc c Joe Biden bang Arizona.

Thách thc này - do Dân biu Paul Gosar và Thượng ngh sĩ Ted Cruz dn đu - b bác b vi t l 93-6 vào ti ngày th Tư. C sáu người ng h đu thuc Đng Cng hòa, nhưng sau khi nhng người biu tình bo lc xông vào Đin Capitol trước đó trong ngày th Tư, mt s thượng ngh sĩ Cng hòa tng có ý đnh ng h thách thc gi đã đi ý.

Ba thượng ngh sĩ Cng hòa đi ý và s không phn đi vic chng nhn chiến thng ca Tng thng đc c Joe Biden.

Thượng ngh sĩ Steve Daines ca bang Montana, Mike Braun ca Indiana và Kelly Loeffer ca Georgia đu nói rng vì v đám đông ng h Trump dùng bo lc xông vào Quc hi, h s t b ý đnh chng đi chién thng ca ông Biden.

*******************

Phó Tng thng Mike Pence, phát biu t ghế ch tch Thượng vin nơi các thượng ngh sĩ tái hi hp sau khi đám đông bo lon b đy lùi, phát biu:

"Tôi nói vi nhng k gây cnh tàn phá trong Đin Capitol ngày hôm nay, các người đã không chiến thng. Bo lc không bao gi chiến thng. T do chiến thng và nơi này vn là ngôi nhà ca nhân dân".

Ch tch H vin Nancy Pelosi cho biết Quc hi s tái tc các th tc chng nhn kết qu bu c mt khi Đin Capitol không còn nhng người biu tình ng h Donald Trump và an toàn đ s dng.

Bà Pelosi cho biết đã đưa ra quyết đnh vi s tham vn ca Lu Năm Góc, B Tư pháp và phó tng thng, người s ch trì phiên hp ca lưỡng vin.

Bà lưu ý rng ngày hôm nay s luôn là "mt phn ca lch s", nhưng bây gi nó s là "mt bc tranh đáng h thn v đt nước ca chúng ta trưng ra trước thế gii".

Ông Trump đã khuyến khích nhng người ng h đến Washington đ chng li vic Quc hi chng nhn chiến thng ca Tng thng đc c Joe Biden. Ông đã t chc mt cuc tp hp trước đó vào ngày th Tư và kêu gi nhng người ng h ông tun hành đến Đin Capitol, kêu gi vi h "loi b nhng k kém ci ca Quc hi" và "gi là lúc biu dương sc mnh".

Nhng người ng h ông Trump đã phá hàng rào an ninh và xông vào tòa nhà Đin Capitol và đng đ vi các nhân viên chp pháp trước khi làm gián đon quá trình kim đếm phiếu ca C tri đoàn. Ông Trump đã nhiu ln nói vi nhng người ng h rng cuc bu c tháng 11 đã b đánh cp khi tay ông, dù điu đó là sai trái.

*******************

Thượng ngh sĩ Đng Cng hòa Mitt Romney quy trách Tng thng Donald Trump kích đng mt "cuc ni dy" bo lc ti Đin Capitol.

Ông Romney, ng c viên tng thng năm 2012 ca Đng Cng hòa và là người thường xuyên ch trích ông Trump, cho biết v xâm nhp bo lc Đin Capitol ngày th Tư là "vì nim kiêu hãnh b tn thương ca mt con người ích k và s phn n ca nhng người ng h ông ta mà ông ta đã c tình cung cp thông tin sai lc trong hai tháng qua".

Thượng ngh sĩ bang Utah cho biết nhng người tiếp tc ng h "trò nguy him" ca ông Trump bng vic phn đi kết qu ca mt cuc bu c chính danh, dân ch "s mãi mãi b coi là đng lõa trong mt cuc tn công chưa tng có nhm vào nn dân ch ca chúng ta".

Ông Romney chế nho Thượng ngh sĩ bang Texas Ted Cruz và các ngh sĩ Đng Cng hòa khác mun "kim toán" kết qu bu c: "Làm ơn! Không có cuc kim toán nào do Quc hi lãnh đo mà s thuyết phc được nhng c tri đó, đc bit khi tng thng s tiếp tc tuyên b cuc bu c đã b đánh cp".

Ông Romney nói s tht đơn gin "là Tng thng đc c (Joe) Biden đã thng cuc bu c này. Tng thng Trump đã thua".

*******************

Trong mt dòng tweet vào ti ngày th Tư, Trump nói, "Đây là chuyn xy ra khi mt chiến thng bu c áp đo thiêng liêng b tước đot mt cách tàn bo và tàn nhn khi nhng người yêu nước vĩ đi, nhng người đã b đi x ti t và bt công trong sut thi gian dài".

Ông nói thêm, "Hãy tr v nhà vi tình yêu và trong s yên n. Hãy nh mãi ngày này! "

joe5

Tng thng Donald Trump dường như bin minh cho vic nhng người ng h ca ông dùng vũ lc xông vào Quc hi Hoa Kỳ.

Nhng người ng h ông Trump đã phá hàng rào an ninh và xông vào tòa nhà Đin Capitol và đng đ vi các nhân viên chp pháp trước khi làm gián đon quá trình kim đếm phiếu ca C tri đoàn. Ông Trump đã nhiu ln nói vi nhng người ng h rng cuc bu c tháng 11 đã b đánh cp khi tay ông, dù điu đó là sai trái.

*******************

Quyn B trưởng Tư pháp Jeffrey Rosen nói cuc biu tình bo lc ng h Trump ti Đin Capitol tr s Quc hi Hoa K là mt "cuc tn công không th dung th nhm vào mt đnh chế căn bn" ca nn dân ch.

Ông Rosen nói rng B Tư pháp đang làm vic vi Cnh sát Đin Capitol và các cơ quan chp pháp khác đ bo v Đin Capitol. Ông nói hàng trăm đc v liên bang t các cơ quan ca B Tư pháp đã được điu đến đ tr giúp.

Ông gi đó là mt "tình hung không th chp nhn được" và cho biết các công t viên liên bang "có ý đnh thc thi lut pháp ca đt nước chúng ta".

*******************

Mt người ph n b bn bên trong Đin Capitol tr s Quc hi Hoa K trong cuc biu tình bo lc ng h Trump đã t vong.

Hai quan chc nm rõ tình hình cho hãng tin AP biết vào chiu ti ngày th Tư vi điu kin n danh vì h không được phép phát biu công khai.

S cnh sát Đô thành ca th đô Washington cho biết h đang dn đu cuc điu tra v n súng. Cnh sát không cung cp ngay tc thì thông tin chi tiết v hoàn cnh ca v n súng.

Hàng chc người ng h Tng thng Donald Trump đã vượt qua hàng rào an ninh và tiến vào Đin Capitol khi Quc hi đang hi hp, d kiến s biu quyết khng đnh chiến thng bu c ca ông Joe Biden. H u đ vi cnh sát c bên trong ln bên ngoài tòa nhà.

Vài gi sau, cnh sát tuyên b Đin Capitol đã được bo v an toàn.

*******************

Cnh sát dùng hơi cay gii tán người biu tình ng h Trump ra khi khuôn viên Đin Capitol trước gi gii nghiêm 6 gi chiu ngày 6/1/21 (gi đa phương).

Nhiu ng h viên ca ông Trump trước đó vượt qua hàng rào an ninh xông vào tr s Quc hi trong lúc Quc hi đang hp đ biu quyết xác nhn chiến thng ca ông Joe Biden trong cuc bu c Tng thng 3/11/2020. Người biu tình xô xát vi cnh sát c bên trong ln bên ngoài tòa nhà Quc hi.

Cnh sát cho hay ít nht 1 người b trúng đn bên trong Đin Capitol, chưa rõ tình trng thế nào.

Cnh sát trưởng ca th đô cho biết ít nht 13 người b bt.

*******************

Thượng ngh sĩ Đng Cng hòa Ben Sasse trc tiếp quy li cho Tng thng Donald Trump v v các đám đông gin d xông vào Đin Capitol, tr s Quc hi Hoa K.

Nhà lp pháp đi din bang Nebraska, người thường xuyên ch trích ông Trump, nói Đin Capitol "b tn công trong khi nhà lãnh đo ca thế gii t do n trn sau bàn phím đ ti lên nhng dòng tweet ch trích Phó Tng thng ca ông ch vì ông Pence hoàn thành nhim v như đã tuyên th khi nhm chc, là s bo v Hiến pháp".

Thượng ngh sĩ Ben Sasse viết trong mt tuyên b: "Nhng li nói di có nhng hu qu ca chúng. Tình trng bo đng hôm nay là hu qu xu xa và không th tránh ca thói xu ca Tng Thng Trump, liên tc khích đng và gây chia r".

Nhng người biu tình xông vào tòa nhà gia lúc Quc hi M đang bt đu tiến trình chính thc xác nhn kết qu bu c đã trao thng li cho Tng thng tân c Joe Biden, đánh bi ông Trump trong cuc bu c Tng thng tháng 11. Phó Tng thng Mike Pence có nhim v giám sát tiến trình này, mt nhim v mang tính cách nghi l, và ông cưỡng li áp lc ca Tng Thng Trump đòi ông lt ngược kết qu bu c.

Tng Thng Trump tiếp tc tuyên b mt cách sai trái rng đây là mt cuc bu c gian ln mà ông đã thng. Trước đó trong ngày, phát biu trước mt đám đông nhng người biu tình ng h ông bên ngoài Tòa Bch c, ông Trump hi thúc h hãy kéo ti Quc hi Hoa Kỳ.

*******************

Cnh sát bang New Mexico sơ tán nhân viên ra khi ngh vin tiu bang, k c văn phòng Thng đc và Chánh Văn phòng tiu bang như mt bin pháp thn trng, sau khi hàng trăm ng h viên ca Tng Thng Trump tay pht c ti trước tr s chính quyn trong xe van và trên lưng nga. Mt người phát ngôn ca Thng đc New Mexico cho biết không có du hiu nào là ngh vin tiu bang b đe da.

Nhân viên ca Thng đc bang Utah, Spencer Cox, được lnh hãy v nhà gia lúc hàng trăm người biu tình ng h ông Trump t tp bên ngoài Ngh vin tiu bang, mc dù cuc biu tình tương đi din ra trong ôn hòa.

Mt v xô xát đã din ra gi nhng người biu tình ng h ông Trump, gm thành viên ca nhóm cc hu Proud Boys, và nhng người chng biu tình ti thành ph Columbus bang Ohio, hin tr s ngh vin không b đe da.

*******************

Nhng người biu tình ng h ông Trump đã t tp bên ngoài ngh vin tiu bang trên khp nước, dn đến vic sơ tán ti ít nht hai bang. St. Paul, bang Minnesota, các đám đông biu tình hò reo khi nghe tin các ng h viên ca ông Trump đã xông vào Đin Capitol Washington.

Hàng trăm người, đa s không mang khu trang, t tp bên ngoài các ngh vin tiu bang hôm th Tư 6/1, vy c và giương biu ng ghi hàng ch "Hãy ngưng cướp bu c". Ti Georgia và Oklahoma, mt s người biu tình mang súng trên người.

*******************

Cnh sát trưởng ca th đô Washington nói các gii chc công b hin trường khu vc là mt v bo lon. Mt thường dân b bn bên trong Đin Capitol hôm 6/1/21.

joe6

Đô trưởng Muriel Bowser lên án hành x ca nhng người ng h ông Trump là "đáng xu h, không yêu nước, và trên hết tt c là phi pháp".

Cnh sát th đô được điu ti Quc hi, gii hu trách t các bang Maryland, Virginia, và New Jersey h tr tiếp sc.

V binh Quc gia cũng được huy đng, cùng vi các thanh tra B An ninh Ni đa và Cơ quan Mt v.

Mt ngun tin hiu rõ tình hình nói rng các nhân viên Tòa Bch c bày t "kinh hoàng" v v bo đng ti đin Capitol và lo ngi s xy ra thêm nhng cnh bo đng khác trên các đường ph ca th đô Washington trong đêm nay.

Cnh sát thành ph New York nói vi đài Fox: "Chúng tôi đang theo sát tình hình Washington DC. Ngay trong lúc này, không có liên h nào gia nhng din biến ti Washington vi bt c điu gì thành ph New York".

*******************

Các nhà lãnh đo trên thế gii và Tng thư ký khi NATO ngày 6/1 bày t bàng hoàng trước hình nh nhng người biu tình bo đng tràn vào Quc hi M và tìm cách đo ngược kết qu bu c Tng thng.

*******************

Tng Thng Trump công b thông đip video, kêu gi các ng h viên hãy "v nhà bây gi", ông kêu gi mi người hãy gi hòa bình. "Tôi biết ni đau ca các bn, tôi biết các bn cm thy b tn thương. Cuc bu c đã b cướp khi tay ca chúng ta. Ai cũng biết là chúng ta đã giành được thng li áp đo, nht là phía bên kia, nhưng các bn phi v nhà bây gi", ông Trump nói. "Chúng ta phi có hòa bình, phi có lut pháp và trt t, chúng ta phi tôn trng nhân dân vĩ đi ca chúng ta trong lut pháp và trt t. Chúng ta không mun bt c ai b thương tn".

*******************

3 thiết b kh nghi được tìm thy gn đin Capitol.

Thông tín viên Jake Gibson ca chương trình tin tc đài Fox cho hay đài Fox đã được mt nhân viên thi hành công lc cho biết là có ít nht 3 thiết b kh nghi được phát hin gn đin Capitol hôm 6/1/21. Gii chc cho biết các thiết b này màu đen và bao gm mt ng có gn nhiu dây đin. Hin không rõ các thiết b này có phi là thiết b n hay không.

*******************

Tng thng tân c Joe Biden va đc din văn, nói rng "nn dân ch M đang b tn công, điu chưa tng xy ra trong thi hin đi. "Mt cuc tn công vào nn Cng hòa ca chúng ta, mt cuc tn công vào nn pháp tr… nhng khái nim thiêng liêng nht ca nước M - vic nước vic dân", ông Biden nói. Ông đ kích "mt s nh nhng k cc đoan, theo đui tình trng vô pháp lut". "Đây không phi là bt đng chính kiến, mà là vô trt t, là hn lon, gn vượt qua ln ranh ca ni lon, và tình trng đó phi chm dt ngay bây gi".

joe7

Tng thng tân c Joe Biden nói nhng gì din ra th đô DC "gn như ni lon".

Tng thng tân c Joe Biden va đc din văn, nói rng "nn dân ch M đang b tn công, điu chưa tng xy ra trong thi hin đi. "Mt cuc tn công vào nn Cng hòa ca chúng ta, mt cuc tn công vào nn pháp tr… nhng khái nim thiêng liêng nht ca nước M - vic nước vic dân", ông Biden nói. Ông đ kích "mt s nh nhng k cc đoan, theo đui tình trng vô pháp lut". "Đây không phi là bt đng chính kiến, mà là vô trt t, là hn lon, gn vượt qua ln ranh ca ni lon, và tình trng đó phi chm dt ngay bây gi".

Ông Biden kêu gi ông Trump hãy lên đài truyn hình quc gia và "yêu cu chm dt v phong ta".

*******************

Nhng người biu tình b trc xut khi Thượng vin.

Thượng vin M không còn bóng người biu tình bo lon, mt nhân viên cnh sát xác nhn vi đài CNN rng cnh sát đã thành công trong vic đy lùi đám biu tình ra khi cánh Thượng vin ca đin Capitol v hướng phòng vòm cung, và nhng người biu tình đang b đy ra khi ca phía Đông và Tây ca tòa nhà Quc hi.

Tình hình dường như đã yên tĩnh tr li ti Thượng vin.

Mt nn nhân b trúng đn được đưa ra khi Đin Capitol.

Fox News cho hay mt nn nhân b trúng đn đã được đưa ra khi đin Capitol cách đây hơn 30 phút. Hin chưa có chi tiết nào khác.

*******************

"Chúng tôi kêu gi Tng Thng Trump hãy lp tc nói vi các ng h viên ca ông, hin đang chà đp khu vc th đô và xâm nhp tr s quc hi M, hãy ngưng ngay lp tc và tr v nhà mt cách hòa bình. Hip Chng Quc Hoa Kỳ là nn dân ch vĩ đi nht thế gii, và nn dân ch đó da trên nguyên tc chuyn giao quyn lc mt cách hòa bình. Chúng tôi kêu gi Tng Thng Trump hãy làm điu mà ông chưa làm, nhưng phi làm: ra lnh cho nhng người ng h ông hãy ri khi khu vc th đô và chp nhn tiến trình chuyn giao quyn lc sang cho Tng thng tân c Joe Biden và Phó Tng thng tân c Kamala Harris.

joe8

B trưởng Tư pháp DC thúc gic Tng thng Trump kêu gi ng h viên hãy lp tc chm dt biu tình

Trong bi cnh này, tt c mi cư dân ti khu vc th đô, qun Columbia, phi nhà. Không có bt c ai được xung ph DC hoc gn các tòa nhà liên bang.

Tng Thng Trump đã ti mt dòng tweet, kêu gi nhng người ng h ông hãy duy trì thái đ ôn hòa, nhưng không yêu cu h ri khi Washington DC.

*******************

V binh Quc gia ca DC, khong 1800 binh sĩ, đang được huy đng ti Quc hi. Qúa trình này s mt vài tiếng.

Fox News cho hay B Quc phòng đã chun thun cho huy đng toàn b V binh Quc gia DC, gm 1800 binh sĩ. Thng đc bang Virginia kế cn cũng gi khong 200 V binh Quc gia, theo yêu cu ca Đô trưởng khu vc Th đô Washington, ti tiếp ng.

Nhng người ng h Tng thng Donald Trump phn đi kết qu bu c tràn vào Đin Capitol, tr s quc hi M ti th đô Washington, gây gián đon tiến trình xác nhn chiến thng ca ông Joe Biden trong cuc bu c Tng thng hôm 3/11/2020.

Ông Trump đã hi thúc nhng người ng h ông hãy t tp ti th đô Washington đ phn đi Quc hi chính thc chun thun chiến thng ca ông Biden.

Nhiu nhà lp pháp Đng Cng hòa ng h li kêu gi ca ông Trump, bt chp không có bng chng nào cho thy có gian ln bu c hoc hành đng sai trái nào trong cuc bu c va ri.

Ti thi đim này, nhiu người biu tình đang có mt trong hi trường ca Thượng vin M. Mt người hô to: "Trump đã thng bu c!"

Hàng chc người khác tràn vào khp các hành lang ca Đin Capitol, hét to: "H đâu?"

joe9

Mt s có mt ti các snh đường dành cho khách đến thăm Đin Capitol.

Trước đó, Tng thng sp mãn nhim Donald Trump nói chuyn vi hàng ngàn ng h viên, k c nhng thành viên ca các t chc cc hu, ti mt cuc tp hp th đô Washington, phn đi phiên hp ngày 6/1 ca Quc hi xác nhn chiến thng ca ông Joe Biden trong cuc bu c Tng thng hi tháng 11/2020.

Phát biu ti mt sân khu ngoài tri gn Tòa Bch c, ông Trump tuyên b sai lc rng ông thng c trong khi, theo lch trình, ông Biden sp tuyên th nhm chc trong hai tun ti.

Đám đông t hp ti cuc biu tình "Tun hành Cu nước M" hoan nghênh khi ông Trump nhc li thuyết âm mưu vô căn c v gian ln bu c.

"Chúng ta không công nhn [kết qu] khi có chuyn gian ln", ông Trump nói. t nước chúng ta đã chu đng quá đ ri và chúng ta s không chu đng thêm na".

Nhiu tun đã qua k t khi các tiu bang hoàn tt vic phê chun là ông Biden, mt đng viên Dân ch, thng cuc bu c vi 306 phiếu c tri đoàn so vi 232 phiếu ca ông Trump, và nhng v kin tng ca ông Trump ti nhiu tòa án M.

*******************

Đng đ vi các ng h viên ca Tng thng Trump, cnh sát dùng hơi cay trong khu Rotunda ca Quc hi. Cnh sát yêu cu các ngh sĩ Quc hi bên trong H vin mang mt n chng hơi cay.

joe10

Các ng h viên ca ông Trump xông vào tòa nhà Quc hi chiu 6/1, đng đ bo đng vi lc lượng thc thi lut pháp trong lúc các ngh sĩ Quc hi hp đ chính thc hoá chiến thng ca Tng thng tân c Joe Biden trong cuc bu c ngày 3/11 va qua. Quc hi phi sơ tán, cuc kim phiếu đi c tri b gián đon.

2g40 chiu 6/1/21 (gi th đô M): Đô trưởng khu vc th đô Washington DC ra lnh gii nghiêm toàn thành ph t 6 gi chiu ngày 6/1 ti 6 gi sáng ngày 7/1.

Cnh sát th đô M ngày 6/1 phong to tòa nhà Quc hi và sơ tán nhiu cao c văn phòng làm vic ca Quc hi trong lúc các cuc biu tình bên ngoài đang tr nên bo đng.

joe11

Trong s các cao c được sơ tán có Tòa nhà Madison ca Thư vin Quc hi nm đi din tr s Quc hi và Tòa nhà Cannon văn phòng làm vic ca H vin.

Cnh sát cho biết thi gian phong to s kéo dài tu vào hành x ca người biu tình.

Video do phóng viên t Washington Post đăng ti cho thy người biu tình vượt nhng dãy hàng rào tiến v Quc hi.

Ước tính hàng ngàn ng h viên ca Tng thng Trump t tu v th đô Washington ngày 6/1 đ gây áp lc buc Quc hi và Phó Tng thng Mike Pence đo ngược kết qu cuc bu c Tng thng hôm 3/11 va qua.

Nguồn : VOA, 07/01/2021

**********************

Tổng thống Trump phát biu ti mít tinh 'Cu nước M' trưa 6/1/2021

VOA, 07/01/2021

VOA tiếng Vit lược dch bài phát biu ca Tng thng Trump trước nhng người ng h ti cuc mít tinh có tên "Cu nước M" (Save America) din ra hi trưa ngày 6/1/2021 ti th đô Washington ca M:

donald1

Tng thng Trump ti bui mít tinh hôm 6/1/2021 Washington

Tng thng Trump : Tôi khng đnh đã có gian ln nhưng tôi thng c. Nếu Phó Tổng thống Pence làm điu đúng đn, chúng ta s thng.

Các bang mun bu c li. Phó Tổng thống Pence hãy gi phiếu li các bang đ xác nhn li. Tôi s là Tng thng, các bn s hài lòng. Mike Pence cn phi hành đng cho chúng ta. Gi là tùy thuc vào Quc hi làm điu đúng đn.

Chúng ta mun quay tr li 8 tun trước. Có quá nhiu đng viên Cng hòa yếu đui.

Quốc hội phi làm điu đúng đn. Các bn hãy lên tiếng. Xin cm ơn các bn. Đây là mt phong trào tuyt vi.

(Đám đông hô : Chúng tôi yêu Trump)

Năm nay, li dng đi dch và b phiếu qua thư, bên Dân ch đã gian ln bu c.

Tôi s cũng các bn đi đến Quốc hội và hoan nghênh các ngh s. Mt s người s không được hoan nghênh.

Cuc bu c ca chúng ta là mt s gian ln ln. Bu c không t do, không công bng.

Thm chí các nước thế gii th 3 cũng không làm như cuc bu c va ri. Đt nước chúng ta đang b vây hãm.

Các bn là nhng người xây dng đt nước này. Có nhiu đng viên Cng hòa yếu đui, nhm mt làm ngơ đ nước M suy yếu.

Tôi xin cm ơn hơn 100 dân biu H vin, h biết chúng ta có quyn b đi các lá phiếu "ti". Tôi xin cm ơn mi ngh sĩ, đc bit là 13 Thượng ngh sĩ.

Chúng ta s thy lch s. Chúng ta s thy nước M có nhà lãnh đo mnh hay nhà lãnh đo đáng xu h.

Trung Quốc đã hy hoi người dân chúng ta. Tôi mun trao cho người dân 2000 USD/người. Nhưng có nhng ngh sĩ ch mun gi cho dân 600 USD.

Chúng ta đã chăm sóc các cu chiến binh rt chu đáo. Gi chúng ta có mt đây đ chiến đu.

Báo chí luôn nói là không có bng chng. Người dân M không tin báo chí "Fake News" (tin gi). Dù báo chí nói chúng ta thua nơi này nơi kia, chúng ta đã giành nhng s phiếu k lc.

Chúng ta không còn có báo chí công bng. Chúng ta trong nhng tun qua đã thu thp được bng chng v bu c gian ln.

Báo chí dp tt tiếng nói. Điu đó ging các nước cng sn. Chúng ta s không bao gi nhượng b.

[Kết thúc]

Ủng hộ viên của ông Trump tập họp tại thủ đô phản đối kết quả bầu cử (VOA)

**********************

10 cu B trưởng Quc phòng M phn đi và cnh báo ông Trump

VOA, 04/01/2021

Hôm 3/1, tt c 10 cu B trưởng Quc phòng lên tiếng phn đi bt k đng thái nào đưa quân đi vào vic theo đui các cáo buc gian ln bu c, cho rng điu đó s đưa đt nước ti nơi "nguy him, bt hp pháp và vi hiến" theo AP.

donald2

Lu Năm Góc

10 cu B trưởng B Quc phòng, c đng Dân ch và đng Cng hòa, đã ký vào mt bài xã lun được đăng trên trang The Washington Post. Nhóm này viết rng sau cuc bu c ngày 3/11 và các cuc kim phiếu tiếp theo mt s bang, cũng như các thách thc không thành công ti tòa án, kết qu đã rõ ràng, trong khi không nêu tên ông Trump trong bài báo.

"Đã qua ri thi hn thm vn kết quả ; thi gian đ kim phiếu chính thc các c tri đoàn, theo quy đnh trong Hiến pháp và quy chế, đã đến", các cu b trưởng viết.

Các cu lãnh đo Lu Năm Góc cũng cnh báo không nên s dng quân đi trong bt k n lc nào nhm thay đi kết qu bu c.

H viết : "Nhng n lc đ lc lượng vũ trang Hoa K tham gia gii quyết các tranh chp bu c s đưa chúng ta vào nơi nguy him, bt hp pháp và vi hiến".

Nhóm này viết tiếp: "Các quan chc dân s và quân s ch đo hoc thc hin các bin pháp như vy s phi chu trách nhim, bao gm c kh năng phi đi mt vi các ti hình s, v hu qu nghiêm trng ca hành đng ca h đi vi nn cng hòa ca chúng ta".

Mt s sĩ quan quân đi cp cao, bao gm Tướng Mark Milley, Ch tch Hi đng Tham mưu trưởng Liên quân, đã tuyên b công khai trong nhng tun gn đây rng quân đi không có vai trò quyết đnh kết qu ca các cuc bu c Hoa K và rng lòng trung thành ca h là vi Hiến pháp, không phi đi vi cá nhân lãnh đo hoc mt đng chính tr.

10 cu lãnh đo Lu Năm Góc cũng cnh báo trong bài viết trên The Washington Post v nhng nguy cơ cn tr quá trình chuyn giao quyn lc đy đ và suôn s ti B Quc phòng trước Ngày nhm chc 20/1 như mt phn ca vic chuyn giao quyn lc cho Tng thng đc c Joe Biden.

Theo AP

Published in Diễn đàn

Lời giới thiệu : 

Cách đây gần hai năm, vào giữa nhiệm kỳ của Donald Trump, tôi đã viết một bài dài (20.000 từ), đăng làm 5 kỳ trên trang Nghiên cứu Quốc tế (1). Bài đó và một số bài khác đã được Derek Grossman (một chuyên gia phân tích quốc phòng của RAND) tham khảo và trích dẫn trong một báo cáo về khu vực do RAND Corporation xuất bản gần đây (2).

Nay tôi viết bài này (15.000 từ) khi Joe Biden chưa tuyên thệ nhậm chức (20/1/2021), hy vọng góp phần làm sáng tỏ bức tranh đối ngoại của chính quyền mới. Tuy còn quá sớm để đưa ra các nhận định chủ quan, nhưng có thể dựa vào tài liệu tham khảo và cập nhật diễn biến để phác họa chính sách đối ngoại của chính quyền Biden đối với Trung Quốc và khu vực Indo-Pacific, là tâm điểm của những bất ổn toàn cầu. Bài khảo cứu này giới thiệu những cơ sở ban đầu để phân tích và đánh giá tình hình cũng như chính sách trong bối cảnh mới.

Trong khi Chính quyền Biden chờ Thượng viện (hiện đảng Cộng Hòa vẫn nắm đa số) phê chuẩn nhân sự chủ chốt cho nội các mới, thường phải nửa năm sau thì chính quyền Biden mới chính thức có chính sách đối ngoại và an ninh quốc phòng mới (National Security Strategy/National Defense Strategy). Đây là chủ đề còn đang diễn biến với nhiều ẩn số và biến số, nên bài này chỉ có thể phác họa một phần chính sách đối ngoại của Biden liên quan đến Trung Quốc và khu vực, trong đó có Biển Đông và Việt Nam, là một ưu tiên hàng đầu.

Bài này đề cập đến 8 vấn đề liên quan đến chính sách đối ngoại mới : (1) Cơ sở và đặc điểm chính sách đối ngoại mới ; (2) Các trụ cột của chính sách đối ngoại mới ; (3) Chính sách đối ngoại vì tầng lớp Trung lưu ; (4) Tầm nhìn Indo-Pacific và Bộ tứ mở rộng ; (5) Đánh giá các thách thức của Trung Quốc ; (6) Triển vọng quan hệ Mỹ-Trung và khu vực ; (7) Triển vọng quan hệ Mỹ-Việt và Biển Đông ; (8) Rủi ro trong thương mại Mỹ-Việt.

Nguyễn Quang Dy

————

biden1

1. Cơ sở và đặc điểm chính sách đối ngoại mới

Theo quy luật, cái gì phải đến sẽ Phó tổng thống đắc cử. Trước đó (8/12) Toàn án Tối cao bác đơn kiện của phe Cộng hòa đòi phủ nhận kết quả bầu cử. Tuy Trump chưa thừa nhận thất bại nhưng nền dân chủ Mỹ đã thắng. Các thẩm phán tòa án tối cao trung thành với Hiến pháp chứ không phải với tổng thống.

Sau một năm khủng hoảng y tế, đại dịch Corona đã làm gần 20 triệu người Mỹ lây nhiễm và gần 350 ngàn người chết (đứng đầu thế giới) nhưng chưa dừng lại. Khủng hoảng chính trị và chiến dịch tranh cử tổng thống làm nước Mỹ chia rẽ sâu sắc. Tuy phải chờ tổng thống đắc cử tuyên thệ nhậm chức (20/1/2021) nhưng "trò chơi đã kết thúc". Đã đến lúc người Mỹ Pphải gác lại bất đồng để hòa giải, nhằm hàn gắn vết thương và phục hồi đất nước.

Chính sách đối ngoại phải dựa trên thực trạng và thực lực của đất nước. Hiện nay, nước Mỹ đứng trước ba vấn đề lớn và cấp bách phải ưu tiên xử lý trước. Một là hệ quả nặng nề của đại dịch Coronavirus. Hai là tình trang chia rẽ sâu sắc không chỉ giữa hai chính đảng mà còn trong cộng đồng, do hệ quả trực tiếp của tranh cử tổng thống năm 2020. Ba là kinh tế suy thoái do hệ quả của đại dịch cũng như chiến tranh thương mại Mỹ-Trung.

Đối ngoại có lẽ chưa phải là ưu tiên số một của chính quyền Joe Biden, ít nhất trong năm đầu tiên (2021). Biden có thể kế thừa và duy trì di sản đối ngoại của Trump liên quan đến Trung Quốc và tầm nhìn Indo-Pacific, cũng như ASEAN và vấn đề Biển Đông. Nếu có thay đổi, chắc Joe Biden sẽ nhấn mạnh khẩu hiệu "Nước Mỹ trở lại" (America is Back !) và "Xây dựng lại tốt hơn" (Build Back Better), để củng cố quan hệ với đồng minh tại khu vưc Indo-Pacific (với Nhật, Úc, Ấn, ASEAN), và tại khu vực Eurasia (với NATO và EU).

Nếu Chính quyền Joe Biden vẫn xác định Trung Quốc là đối thủ số một, thì phải ưu tiên các đồng minh và đối tác khu vực này theo tầm nhìn Indo-Pacific, lấy Bộ tứ (Quad) làm trụ cột (với Nhật, Úc, Ấn độ), và tăng cường đối tác chiến lược ASEAN (trong đó có Việt Nam) để đối phó với Trung Quốc tại Biển Đông. Trong bối cảnh bầu cử Mỹ đầy kịch tính, Ngoại trưởng Mike Pompeo và Cố vấn An ninh Quốc gia Robert O’Brian đã vội đến thăm Việt Nam và khu vực (29-30/10 và 20-22/11) nhằm trấn an đồng minh và đối tác.

Các chuyên gia vẫn chưa biết rõ liệu Joe Biden sẽ triển khai chiến lược "tái cân bằng Châu Á-Thái Bình Dương 2.0" hay khởi động lại chiến lược "Indo-Pacific An toàn và Thịnh vượng" như gần đây Biden đã đề cập với các nguyên thủ quốc gia của "Bộ Tứ" (Quad). Về kinh tế và địa chiến lược, Chính quyền Biden có thể đàm phán lại một số điều khoản để gia nhập lại CPTPP, nhằm đối trọng với hiệp định RCEP mà Trung Quốc vừa ký với 10 nước ASEAN và 4 nước Đông Á (Nhật, Hàn Quốc, Úc, Tân Tây Lan), không có Mỹ và Ấn Độ.

Theo Bill Reinsch (CSIS) Joe Biden sẽ không ký hiệp định thương mại mới nào cho đến khi có thể đàm phán trên thế mạnh với "chính sách đối ngoại vì tầng lớp trung lưu". Nói cách khác, Joe Biden sẽ không lặp lại học thuyết của Trump/Lighthizer, cũng không quay lại chính sách truyền thống thời Bill Clinton. "Chúng ta sẽ đi tìm một cái gì đó mới và chưa được định nghĩa. Chúng ta có thể mất vài năm để tranh luận về nó" (3).

Biden đã đề cử một số nhân vật vào các vị trí chủ chốt về đối ngoại và an ninh quốc gia, phản ảnh tầm nhìn và lập trường của chính quyền mới. Tuy Biden nhấn mạnh tính đa dạng về sắc tộc và giới tính, nhưng hầu hết các nhân vật chủ chốt gồm những quan chức chuyên nghiệp đã từng phục vụ trong chính quyền Clinton và Obama, như Tony Blinken (làm Ngoại trưởng), Jake Sullivan (Cố vấn An ninh Quốc gia), Linda Thomas-Greenfield (Đại sứ tại LHQ), tướng Lloyd Austin (Bộ trưởng bộ Quốc phòng), Susan Rice (Hội đồng Chính sách Đối nội), Katherine Tai (Đại diện Thương mại), John Kerry (Đặc Phái viên về Khí hậu)…

Một số nhân vật khác tuy chưa được đề cử nhưng chắc có vai trò và ảnh hưởng tới chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia. Đó là Michele Flournoy (CNAS CEO, cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng thời Obama) ; Kurt Cambell (Asia Group CEO, cựu trợ lý Ngoại trưởng phụ trách Đông Á thời Obama) ; Ely Ratner (CNAS Vice President, CFR fellow, cựu Phó cố vấn an ninh quốc gia cho Joe Biden) ; Elbridge Colby (CNAS fellow, cựu Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng, 2017-2018) ; Mat Pottinger (Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia)…

Chiến dịch tranh cử của Joe Biden đã quy tụ được hơn 2.000 chuyên gia các loại, biên chế thành các tiểu ban để vừa phục vụ cho tranh cử vừa làm kho dự trữ nhân sự một khi Joe Biden đắc cử. Điều đáng lưu ý là Phó tổng thống đắc cử Kamala Harris là một ủy viên công tố sắc sảo và có tư duy độc lập, nhưng cũng là một thành viên (team player) hiện đang làm quen với vị trí Phó tổng thống cho Joe Biden. Tương lai của Harris còn ở phía trước sau bốn năm nữa, nên cần tranh thủ sự ủng hộ của các cố vấn chuyên nghiệp và trung thành với Biden.

Khẩu hiệu "Nước Mỹ trở lại" có thể hiểu là "Bộ Ngoại giao Trở lại". Biden đề cử Blinken làm Ngoại trưởng là một tin vui cho Bộ Ngoại giao, từ nay có vai trò chủ lưu (mainstream) và làm việc chuyên nghiệp (professionalism) cùng đồng đội (teamwork), sau bốn năm bị Trump coi nhẹ (với kinh phí và nhân sự thiếu hụt). Từ nay, Nhà Trắng và nội các sẽ phối hợp chặt chẽ, với Susan Rice là "cầu nối" giữa Bộ Ngoại giao với Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC), giữa đối nội với đối ngoại. Theo Blinken, chính quyền Biden sẽ hàn gắn quan hệ với đồng minh bị rạn nứt dưới thời Trump, và phục hồi cam kết của Mỹ với các tổ chức quốc tế.

Joe Biden nhấn mạnh : "chúng ta phải chứng minh với thế giới là Mỹ sẵn sàng lãnh đạo, không chỉ bằng tấm gương về quyền lực mà bằng quyền lực của tấm gương". Sự phát triển của chủ nghĩa độc đoán, chủ nghĩa quốc gia, và chủ nghĩa phi tự do, làm suy yếu khả năng chúng ta đối phó với biến đổi khí hậu, dịch bệnh, di cư ồ ạt, và đình đốn công nghệ. Trong khi lòng tin vào các thể chế dân chủ bị giảm sút thì nỗi lo sợ thể chế độc tài tăng lên. Các nền dân chủ bị tê liệt bởi chia rẽ đảng phái, què quặt bởi tham nhũng, và còng lưng bởi bất công (4).

Theo Giáo sư Francis Fukuyama (Standford University), trong năm 2020, dân chủ đã thụt lùi so với chuyên chế, nhưng có lý do để hy vọng tình hình bắt đầu đảo ngược. Những người dân túy như Donald Trump đã dùng quyền lực làm suy yếu hàng loạt cơ quan chức năng của Mỹ như FBI, cộng đồng tình báo, các dịch vụ công, thẩm phán liên bang, và báo chí dòng chính mà Tổng thống thường gọi là "kẻ thù của nhân dân Mỹ". Cho đến nay, sự tấn công nghiêm trọng nhất là vào các thể chế dân chủ khi Donald Trump từ chối thừa nhận thất bại trong cuộc tranh cử với Joe Biden, và những cáo buộc thiếu căn cứ rằng bầu cử gian lận.

Nhưng cuối cùng, hệ thống dân chủ của Mỹ vẫn đứng vững và người Mỹ đã từ chối nhiệm kỳ thứ hai của Trump. Tuy nhiều người phe Cộng Hòa vẫn tiếp tục bác bỏ lá phiếu chính danh, nhưng Joe Biden sẽ tuyên thệ nhậm chức Tổng thống vào ngày 20/1 và bắt tay vào hàn gắn những tổn thất do Trump gây ra (5).

Các trụ cột của chính sách đối ngoại mới

Đầu năm 2019, Tony Blinken đã viết bài phê phán chủ trương "Nước Mỹ Trước hết" (America First) của Trump và đề xuất chủ trương mới (6). Theo Blinken, ai lên làm Tổng thống cuối năm 2020 sẽ khó đảo ngược xu hướng trước Trump và kéo dài sau Trump. Trong thế kỷ này, có những thách thức mới mà không có nước nào có thể một mình đối phó. Ngoan cố duy trì "Nước Mỹ Trước hết" với chủ nghĩa quốc gia, chủ nghĩa đơn phương và bài ngoại, sẽ làm vấn đề trầm trọng hơn.

Blinken đề xuất một chính sách đối ngoại mới để kết nối toàn cầu có trách trách nhiệm hơn và được hầu hết người Mỹ ủng hộ. Chính sách đó phải đúc kết kinh nghiệm từ các bài học thất bại trước đây để tránh cả hai khuynh hướng đều nguy hiểm là "đối đầu" hay "thoái lui", và phải hiểu sự khác biệt giữa "lợi ích riêng" (self-interest) và "ích kỷ" (selfishness). Trước những vấn đề của thế giới hiện nay và sai lầm của Mỹ, "chúng ta không được quên những gì đã đạt được và những gì thế giới này sẽ tạo ra, nếu Mỹ thiển cận đánh mất tương lai".

Chính sách đó dựa trên bốn trụ cột. Một là ngoại giao phòng ngừa và răn đe. Một chính sách đối ngoại có trách nhiệm phải phòng ngừa hay ngăn chặn được khủng hoảng trước khi bị mất kiểm soát. Hai là thương mại và công nghệ. Trump coi thương mại là trò chơi thắng-thua (zero-sum) mà bên thắng kiếm được nhiều tiền hơn bên thua. Ba là đồng minh và thể chế . Mỹ không phải đối phó hay chịu tốn kém một mình. Bốn là nhập cư và tị nạn. Mỹ phải làm quen với nạn di cư ồ ạt (hơn 70 triệu người) gây chia rẽ và bất ổn về địa chính trị.

Blinken chỉ trích lập trường của Trump về Trung Quốc là không hiệu quả (ineffective) và cho rằng chủ trương tách Mỹ khỏi Trung Quốc về kinh tế (decoupling) là không thực tế và phản tác dụng (unrealistic and counter-productive). Trump đã làm cho Trung Quốc mạnh lên về một số mặt chiến lược (key strategic goals) và làm cho quan hệ với đồng minh yếu đi, không coi trọng nhân quyền và làm tổn hại đến nền dân chủ. Theo Blinken, Mỹ phải tìm cơ hội hợp tác với Trung Quốc, để kiểm soát vũ khí và đối phó với biến đổi khí hậu.

Dưới thời Obama, Tony Blinken là đồng tác giả của chính sách xoay trục sang Châu Á. Lý do chính Mỹ muốn hòa giải với Việt Nam vì Hà Nội có tiếng nói mạnh nhất ASEAN chống lại Trung Quốc bành trướng tại Biển Đông. Trong dịp trao đổi với Walter Russell Mead tại Hudson Institute (9/7/2020) Blinken nói "Có sự đồng thuận ngày càng cao giữa các bên rằng Trung Quốc có một loạt thách thức mới nên rất khó duy trì nguyên trạng".

Dưới thời Biden, để triển khai chính sách đối ngoại vì giới trung lưu, Mỹ sẽ gắn kết thương mại với phục hồi kinh tế như nhiệm vụ hàng đầu. Nếu Robert Lighthizer là một "deal maker" thì Katherine Tai là một "team player". Thương mại là một công cụ đối nội hoặc đối ngoại, tự nó không phải là mục đích mà chỉ là phương tiện để tạo ra cơ hội. Dưới thời Biden, sự phân định ranh giới giữa thương mại (Katherine Tai) và đối ngoại (Tony Blinken), giữa đối nội (Susan Rice) và an ninh quốc gia (Jake Sullivan) sẽ càng mờ nhạt (fuzzy).

Tuy Katherine Tai có bề dầy kinh nghiệm đàm phán thương mại, đặc biệt là với Trung Quốc, nhưng chắc sẽ không được phe Cộng Hòa ủng hộ như với Lighthizer trong các vấn đề thương mại với Trung Quốc. Trừ phi phe Dân Chủ giành được hai ghế của phe Cộng Hòa tại bang Georgia để nắm đa số tại Thượng viện, Joe Biden sẽ gặp trở ngại tại Thượng viện nếu phe Cộng Hòa vẫn kiểm soát như trước. Tuy chủ trương chống Trung Quốc đã trở thành đồng thuận lưỡng đảng trong Quốc Hội, sự phân hóa giữa hai đảng là một thực tế.

Để đối phó với Trung Quốc đang trỗi dậy, Tony Blinken có ý tưởng thiết lập "một mặt trận thống nhất gồm các nước dân chủ" (a formal concert of liberal nations) để đối phó với "chủ nghĩa dân tộc hoang dã" (brute nationalism). Việc xóa bỏ những di sản cực đoan và thiếu nhất quán của Trump trong bốn năm qua là cần thiết, nhưng chính quyền Biden chắc không theo xu hướng "thực dụng giả tạo" (deceptive pragmatism) thời Obama, mà có thể giống lựa chọn của Bill Clinton giữa xu hướng giá trị (idealism) và lợi ích (realism).

Theo Alexander Vuving (Trung tâm APCSS), tuy các nước lớn là tác nhân quyết định hệ thống quốc tế, nhưng sự thăng trầm của họ và cân bằng lực lượng giữa họ cũng chịu tác động mạnh bởi các tác nhân khác làm thay đổi hệ thống. Có ba loại cấu trúc chính định hình quan hệ giữa các nước lớn. Một là hệ thống các tín điều của giới tinh hoa và dân chúng. Hai là cấu trúc chiến lược hình thành từ sự tương tác của trật tự giữa các nước lớn có liên quan. Hiểu được cấu trúc chiến lược trong cạnh tranh nước lớn sẽ giúp trả lời câu hỏi cơ bản liên quan đến chiến tranh và hòa bình. Ba là cạnh tranh nước lớn cũng bị định hình bởi địa lý, như hình thái đất, biển, và địa hình sẽ cho đấu trường cạnh tranh nước lớn một hình thái độc đáo.

Về hình thái cấu trúc, tiền lệ gần nhất về cạnh tranh nước lớn ở Châu Á là sự đối đầu đang diễn ra giữa Nhật Bản và Trung Quốc cũng như giữa Nhật Bản và Nga trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Nhật Bản là một cường quốc hải đảo lúc đó trỗi dậy, trong khi Trung Quốc là một cường quốc đất liền hiện đang trỗi dậy. 90% dầu thô nhập khẩu cho Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc, gần 2/3 nguồn cung năng lượng cho Hàn Quốc, 60% nguồn cung năng lượng cho Nhật Bản và Đài Loan, và 4/5 thương mại của Đông Nam Á đều qua Biển Đông. Theo Alexander Vuving, "Ai kiểm soát được Tây Thái Bình dương và Đông Ấn Độ dương sẽ làm chủ Châu Á ; Ai làm chủ Châu Á sẽ kiểm soát vận mệnh thế giới" (7).

Trong một cuốn sách mới xuất bản (8) giáo sư Blumenthal (American Enterprise Institute) đã phân tích nghịch lý Trung Quốc. Đó là một cường quốc quyết đoán và tham vọng nhưng tiềm ẩn những điểm yếu có thể chặn lại sự trỗi dậy hay đẩy nhanh sự suy tàn. Theo Blumenthal, tuy bên trong Trung Quốc ngày càng yếu, nhưng bên ngoài vẫn đầy tham vọng chiến lược. Vì vậy, Mỹ và các đồng minh phải cảnh giác vì "các cường quốc đang suy tàn vẫn nguy hiểm như các cường quốc đang trỗi dậy" (9).

Theo Giáo sư Rana Mitter (University of Oxford), quyền lực của Trung Quốc gồm quan hệ nhân quả giữa bốn yếu tố là chủ nghĩa độc đoán (authoritarianism), chủ nghĩa tiêu thụ (consumerism), tham vọng toàn cầu (ambition), và công nghệ (technology), gọi tắt là mô hình ACGT. Các yếu tố đó kết hợp lại để hình thành bản sắc chính trị và cách tiếp cận của Trung Quốc đối với thế giới. Xu thế ngày càng độc đoán dưới thời Tập Cận Bình chỉ dẫn đến một tương lai duy nhất cho Trung Quốc. Lãnh đạo Trung Quốc muốn củng cố quyền lực không chỉ trong nước mà còn tham vọng toàn cầu. Điều đó không có gì mới. Tầm nhìn của Trung Quốc còn dẫn đến một tham vọng khác là Trung Quốc muốn lãnh đạo thế giới thứ ba (global South).

Trở ngại lớn nhất với Trung Quốc không phải là sự thù địch của Mỹ và các nước đồng minh, mà chính là chủ nghĩa độc đoán (authoritarianism). Sự cam kết của Bắc Kinh đ