Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Chính phủ Mỹ sắp cấp một triệu bộ xét nghiệm Covid-19 (VOA, 07/03/2020)

Bộ trưởng B Y tế và Dch v Nhân sinh Hoa Kỳ ngày th Năm cho biết mt triu b xét nghim Covid-19 d kiến s được đưa đến ti các phòng xét nghim ca Mỹ vào cuối tun này.

kinhte1

Bộ trưởng B Y tế và Dch v Nhân sinh Hoa Kỳ Alex Azar

Bộ trưởng Alex Azar cho biết các b xét nghim virus corona đang được vn chuyn t mt nhà sn xut tư nhân.

Chính quyền Trump đã hng chu nhng li ch trích v vic thiếu ht các b xét nghim.

Phó Tổng thng Mike Pence ngày th Năm tại bang Washington nói, "Chúng tôi không có đ các b xét nghim vào lúc này đ đáp ng nhu cu mà chúng tôi d đoán trong tương lai", nhưng nói thêm rng "tiến đ thc s" đã đt được "trong vài ngày qua".

Ông Pence hôm thứ Năm đã gp Thng đc bang Washington Jay Inslee. Washington là nơi có 11 trong s 12 người M t vong vì virus này. Hu hết các trường hp t vong Washington tp trung ti mt vin dưỡng lão gn Seattle.

Bốn bang ca M - Maryland, California, Florida và Hawaii - đã tuyên b tình trng khn cp vì virus.

*******************

n 100.000 người nhiễm virus corona trên thế giới (VOA, 07/03/2020)

Số người nhim virus corona chng mi hôm 6/3 đã vượt quá 100.000 trên toàn thế gii trong lúc dch bnh lan ti nhiu quc gia hơn và gây nên thit hi kinh tế to lớn.

kinhte2

Hành khách đeo khẩu trang trong sân bay quc tế Lima, Peru, ngày 6/3/2020. Peru ngày th Sáu báo cáo ca nhim virus corona đu tiên nước này.

Ngày càng có thêm nhiều người được yêu cu nhà đi không đi làm, trường hc b đóng ca, các cuc t tp ln và các s kin th thao và âm nhc b hy b, các ca hàng bán sch các nhu yếu phm như đ dùng v sinh và nước, và các nơi công cng đu thy mi người đeo khu trang.

Dịch bnh Covid-19 đã làm chết hơn 3.400 người và lan rng ra hơn 90 nước, vi sáu nước báo cáo có các trường hp đu tiên trong ngày 6/3.

Tổ chc Y tế Thế gii (WHO) nói mi nước nên đưa vic ngăn chn dch bnh lên làm ưu tiên hàng đầu, ch ra kế hoch hành đng quc gia ca Iran nhm chng li mt trong nhng bùng phát dch nghiêm trng nht sau mt khi đu chm chp.

Số người chết vì virus Iran đã tăng lên ti 124 người, trong khi hơn 1.000 trường hp mi được chn đoán trong 24 giờ qua.

Tại M, cường quc kinh tế ca thế gii, có ít nht 57 trường hp nhim virus corona mi được xác nhn trong khi có nhng ca nhim ln đu tiên được phát hin các bang Colorado, Maryland, Tennessee và Texas, cũng như thành ph San Francisco ở California. Khong 230 người b nhim bnh và 15 người đã t vong.

n 2.000 người đang b mc kt trên du thuyn Grand Princess sau khi nó b cm quay tr li cng San Francisco vì ít nht 35 người trên tàu có các triu chng ging như cúm. Các bộ xét nghim đã được đưa ra tàu.

Tổng thng M Donald Trump đã kí mt d lut phân b 8,3 t đôla đ tăng cường kim tra virus và các hành đng khác.

Các chuỗi cung ng b tê lit trên khp thế gii, đc bit là Trung Quc, nơi dch bnh khi phát.

Cổ phiếu ca các hãng hàng không và du hành chu nh hưởng nng n khi hành khách hy b nhng chuyến đi không cn thiết.

Lãi suất trái phiếu ca B Tài chính M gim xung mc thp lch s vào ngày 6/3 vì lo ngi dch bnh s tác đng tiêu cc ti nn kinh tế toàn cu, khiến các nhà đu tư bán tháo c phiếu.

n 100.300 người đã b nhim bnh trên toàn cu, theo mt thng kê ca Reuters da trên các thông cáo t các b y tế và các quan chc chính ph.

Trung Quốc đi lc có hơn 3.000 người chết, nhưng dch bệnh hin đang lan nhanh hơn nhng nơi khác. S người chết Ý, nơi chng kiến đt bùng phát trm trng nht Châu Âu, tăng lên 197 người.

********************

Virus corona : Ca nhiễm tại Trung Quốc vẫn giảm, nỗi lo tái nhiễm lại gia tăng (RFI, 04/03/2020)

Hôm 04/03/2020 là ngày thứ ba liên tiếp số ca lây nhiễm virus corona mới tại Trung Quốc tiếp tục sụt giảm.

kinhte3

Hành khách đeo khẩu trang khi đến sân bay Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 04/03/2020 Reuters/Thomas Peter

Trong vòng 24 tiếng đồng hồ tính đến cuối ngày hôm qua, 03/03, nước này chỉ ghi nhận 119 ca lây nhiễm mới, mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu thống kê các trường hợp vào hạ tuần tháng Giêng. Số trường hợp tử vong mới cũng ở mức thấp, 38 ca trong một ngày qua.

Theo các số liệu được Ủy Ban Y Tế Quốc Gia Trung Quốc loan báo, kể từ hôm 01/03, sau khi giảm mạnh xuống chỉ còn 202 ca so với 573 ca một hôm trước đó, số trường hợp lây nhiễm mới tại Trung Quốc đã đi theo chiều hướng sụt giảm với lần lượt 125 ca hôm 02/03 và 119 ca hôm qua 03/03.

Trong bối cảnh dịch bệnh trong nước giảm hẳn cường độ, chính quyền Trung Quốc lại càng lúc càng lo ngại trước nguy cơ dịch Covid-19 bùng phát trở lại vì bị lây nhiễm từ những người đến từ các ổ dịch ngoài nước.

Theo hãng tin Pháp AFP, trong những ngày qua, đã có ít nhất 13 trường hợp người Trung Quốc từ nước ngoài trở về bị nhiễm virus corona, trong đó có 8 người trở về từ Ý, nước bị dịch Covid-19 nghiêm trọng nhất ở ngoài Châu Á.

Nỗi lo ngại đến lượt mình bị hại đã thúc đẩy chính quyền Trung Quốc siết chặt nhập cảnh đối với du khách đến từ các quốc gia dịch bệnh nặng nề. Cụ thể là du khách đến từ Hàn Quốc, Ý, Iran và Nhật Bản đều phải cách ly trong 14 ngày.

Từ Thượng Hải, thông tín viên RFI Simon Leplâtre nhận định :

"Tình thế quả là đã đảo ngược theo chiều hướng mà guồng máy tuyên truyền Trung Quốc rất thích : Theo số liệu chính thức, bên ngoài khu vực tỉnh Hồ Bắc, hiện chỉ có 11 trường hợp nhiễm virus corona mới trên toàn quốc, trong đó có đến 7 ca liên quan đến những người đến từ Ý và Đức. Trước đây vài ngày, cũng đã có một số ca "nhập khẩu" từ Iran.

Thế là chính quyền Trung Quốc đã khuyến cáo công dân của họ giảm bớt các chuyến đi ra nước ngoài, đồng thời kêu gọi Hoa Kiều trên thế giới tránh về thăm Trung Quốc.

Động thái kể trên của Bắc Kinh thật là mỉa mai vì trước đây Trung Quốc luôn phàn nàn về việc bị cộng đồng quốc tế tẩy chay. Thế nhưng đối với guồng máy tuyên truyền thì tình thế hiện nay là một món bở, cho phép họ khoe rằng mọi thứ đều ổn tại Trung Quốc, trong lúc ở bên ngoại thì tình hình rất tệ.

Dẫu sao thì nghi vấn vẫn tồn tại trên tính xác thực của số liệu chính thức của Trung Quốc. Ưu tiên hiện nay là thúc đẩy trở lại các hoạt động kinh tế, do vậy các chính quyền địa phương có thể tìm cách giảm thiểu số lượng các ca lây nhiễm virus để trấn an dân chúng".

Trọng Nghĩa

Published in Châu Á

Trong bối cảnh lượng người đến mua sắm ở các trung tâm thương mại (Trung tâm thương mại) thưa thớt và bị sụt giảm vì dịch bệnh Covid-19, các đơn vị kinh doanh đang mong đợi chủ cho thuê mặt bằng hỗ trợ, chia sẻ.

lamnguy1

Trung tâm thương mại Vạn Hạnh Mall có thời điểm vắng bóng khách tham quan. Ảnh : Lê Toàn

Cân nhắc bài toán cộng sinh

Ông Phan Văn Việt, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty trách nhiệm hữu hạn Việt Thắng Jean (Vitajean), chủ các cửa hàng quần áo thời trang V-SixtyFour, cho biết nhà cho thuê mặt bằng bán lẻ Trung tâm thương mại Diamond ở trung tâm quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định áp dụng giảm 50% giá thuê mặt bằng cho cửa hàng V-SixtyFour. Việc giảm giá này của trung tâm Diamond được áp dụng trong tháng 2 rồi, thời điểm mà toàn thị trường rơi vào khó khăn do dịch bệnh từ Covid-19 xảy ra khiến doanh số bán hàng tại cửa hàng của Vitajean ở các Trung tâm thương mại bị sụt giảm mạnh.

Theo người đứng đầu Vitajean, hầu hết các nhà kinh doanh tại các Trung tâm thương mại hiện đều rơi vào tình cảnh rất khó khăn do người mua sụt giảm mạnh vì ngại đến nơi đông người. Việc hỗ trợ từ các đơn vị quản lý trung tâm thương mại trong lúc này được xem là một sự chia sẻ, thấu hiểu cùng nhau vượt khó trong bối cảnh dịch bệnh khó lường. Bởi lẽ chi phí thuê mặt bằng ở các Trung tâm thương mại hiện chiếm rất cao, riêng ngành thời trang là từ 20-25% tổng doanh thu (trung bình khoảng 22%).

Theo quản lý của một đơn vị cho thuê mặt bằng bán lẻ tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong đợt dịch Covid-19 lượng khách đến Trung tâm thương mại giảm 65-70%, siêu thị giảm từ 40-50% so với thời điếm dịch bệnh chưa bùng phát. Trong bối cảnh kinh doanh ế ẩm, gánh nặng về chi phí thuê mặt bằng ngày càng cao, trở thành một thách thức lớn, ảnh hưởng đến tình hình tài chính cũng như sự tồn tại của nhiều khách thuê. Vì vậy, sự hỗ trợ của chủ đầu tư vào thời điểm này được cho là rất quan trọng.

Trước tình hình đó, Công ty cổ phần Hưng Thịnh Retail, chủ đầu tư các Trung tâm thương mại ở Thành phố Hồ Chí Minh như Moonlight Plaza (quận Thủ Đức) và Saigon Mia (huyện Bình Chánh), hay ở Vũng Tàu là Trung tâm thương mại Vung Tau Melody cũng đã chủ động đưa ra chính sách hỗ trợ giảm giá thuê mặt bằng.

Theo đó, doanh nghiệp sẽ xem xét từng trường hợp để quyết định mức giảm trong khoảng từ 20% đến 40% giá thuê, thậm chí có thể nhiều hơn. Thời gian hỗ trợ sẽ được sắp xếp tùy thuộc vào diễn biễn dịch bệnh.

Chia sẻ về việc giảm giá thuê, ông Phạm Thái Bình, Tổng giám đốc Hưng Thịnh Retail, cho rằng trước tình hình dịch bệnh diễn biến khó lường, không thể vì muốn đảm bảo doanh thu mà bỏ mặc doanh nghiệp. Vì vậy Hưng Thịnh sẵn sàng chấp nhận giảm doanh thu từ việc hỗ trợ giá thuê mặt bằng, nhằm giúp các đối tác trong đại dịch này.

"Đây là hành động nhỏ nhưng thiết thực của tập đoàn để cùng đối tác vững tâm, ổn định kinh doanh trong giai đoạn khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19", ông Bình nói và cho biết là đơn vị quản lý và cho thuê, ông nắm rất rõ tình hình kinh doanh của các đơn vị thuê hiện nay, có nhiều trường hợp doanh thu sụt giảm hơn 50% thậm chí là nhiều hơn nữa, nên chắc chắn là rất khó khăn và cần sự chia sẻ của đơn vị đồng hành.

lamnguy2

Tình hình vắng khách tham quan cũng xảy ra ở Trung tâm thương mại Crescent Mall, quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh : Lê Toàn

Tuy nhiên không phải chủ cho thuê mặt bằng nào cũng có quyết định nhanh hoặc cùng chia sẻ như nhà điều hành của Trung tâm thương mại Diamond, hay tại Hưng Thịnh Retail,...

Theo ông Phan Văn Việt, V-SixtyFour hiện có mở kinh doanh ở hầu hết các trung tâm mua sắm lớn trên cả nước với doanh số bán hàng kể từ khi dịch bệnh xảy ra đã bị sụt giảm đến 80%. Và Diamond là Trung tâm thương mại đầu tiên mà cửa hàng V-SixtyFour được đơn vị cho thuê mặt bằng giảm giá ngay khi Vitajean có đơn kiến nghị.

Một số Trung tâm thương mại khác như Vincom, Aeon, Lotte,... đến thời điểm hiện tại chưa có câu trả lời chính thức nhưng theo ông Việt họ cũng đang xem xét. Bởi lẽ không giống như Diamond đứng riêng lẻ một mình, những trung tâm bán lẻ như Vincom, Aeon, Lotte,... có cả chuỗi kinh doanh nên khi quyết định điều chỉnh hay hỗ trợ giá thuê mặt bằng trong thời điểm này cũng cần phải cân nhắc kỹ, nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến doanh số của chủ cho thuê.

Kỳ vọng và đề xuất của V-SixtyFour là được hỗ trợ 50% mức giá thuê, nhưng theo ông Việt, còn tùy vào tính toán của nhà cho thuê mà mức hỗ trợ và chia sẻ khó khăn trong thời điểm này sẽ khác nhau, nên khó đạt được như đề nghị. Ngay cả tại Trung tâm thương mại Diamond, do diện tích cửa hàng V-SixtyFour thuê khá lớn và trước đây kinh doanh hiệu quả nên đơn vị cho thuê chấp nhận mức hỗ trợ cao. Nhưng có thể ở những cửa hàng khác chưa chắc được mức hỗ trợ như thương hiệu quần áo thời trang này, ông Việt chia sẻ.

Ở khía cạnh khác, ông Phạm Thái Bình cho rằng một số Trung tâm thương mại với vị trí đắc địa luôn khiến nhiều thương hiệu phải "xếp hàng" để được vào kinh doanh thì lúc này có thể nhà quản lý Trung tâm thương mại sẽ phải nghĩ đến họ. Đây cũng có thể là giai đoạn thích hợp để các đơn vị cho thuê mặt bằng xem xét cần thay đổi đơn vị thuê có tiềm lực tài chính mạnh, thương hiệu nổi tiếng và tiềm năng hơn. Tuy nhiên, việc thay thế đối tác thuê trong bối cảnh thị trường ế ấm giữa mùa dịch cũng không phải dễ.

lamnguy3

Trung tâm thương mại Parkson Hùng Vương cũng vắng bóng khách tham quan. Ảnh : Lê Toàn

Tiềm ẩn nguy cơ nếu giữ giá thuê như cũ

Chuyên gia bán lẻ Hoàng Tùng cho rằng ở trong nước vốn dĩ không nhiều Trung tâm thương mại có sức hút kéo được lượng khách lớn đến tham quan mua sắm mỗi ngày thì tình hình dịch bệnh từ Covid-19 đang xảy ra khiến lượng khách càng thưa vắng hơn. Trên thực tế nhiều Trung tâm thương mại có thời điểm lượng khách đến tham quan mua sắm còn ít hơn lượng nhân viên bán hàng. Điều này theo ông Tùng chắc chắn đã và đang ảnh hưởng nhiều đến hầu hết các nhà kinh doanh tại các trung tâm mua sắm. Do đó hơn bao giờ hết ngay trong lúc này các doanh nghiệp kinh doanh, nhà bán lẻ rất cần đến sự chia sẻ khó khăn của các đơn vị quản lý và cho thuê mặt bằng.

Đối với những nhà kinh doanh, doanh nghiệp có tiềm lực tài chính vững mạnh thì việc sụt giảm kinh doanh trong 1-2 tháng đầu sẽ không là vấn đề, nhưng với những nhà kinh doanh yếu về tài chính thì khác.

Theo ông Tùng, bản chất kinh doanh Trung tâm thương mại là "win-win", tức cả đơn vị cho thuê và người thuê mặt bằng đều phải cùng thắng. Cho nên trong bối cảnh dịch bệnh khó khăn này, nếu nhà quản lý và cho thuê mặt bằng không có chính sách hỗ trợ cùng chia sẻ khó khăn với các đơn vị kinh doanh của mình mà chỉ nghỉ đến việc bảo toàn đồng tiền cho thuê mặt bằng thì nguy cơ sẽ bị thiệt nhiều hơn.

Bởi lẽ theo ông Tùng, một khi các nhà kinh doanh không còn sức chịu đựng phải rút khỏi trung tâm thì mặt bằng những gian hàng đó sẽ bị khuyết. Một vài mặt bằng bỏ trống vốn dĩ đã tạo ra cái nhìn không mấy "đẹp" trong con mắt khách tham quan mua sắm. Nếu trường hợp có nhiều đơn vị kinh doanh cùng đóng cửa thì nguy cơ trung tâm thương mại đó sẽ khó khăn nhiều hơn. Khi đó, nhà quản lý kinh doanh mặt bằng không chỉ thất thu với các đơn vị ngưng hoạt động mà còn thiếu sức hút với người tiêu dùng do không có nhiều thương hiệu và sản phẩm. Những đơn vị còn lại cũng kinh doanh trong tình trạng ế ẩm thì Trung tâm thương mại cũng ko thể duy trì được lâu.

Hung Lê

Nguồn : TBKTSG, 06/03/2020

Published in Diễn đàn

Càng hoảng loạn càng dễ chết

Diễm My, VNTB, 08/03/2020

Bình tĩnh sẽ sống, hoảng loạn sẽ chết.

Một trong những nguyên lý sống dai trong các bộ phim hành động, kinh dị là bình tĩnh.

Bình tĩnh sống thì sẽ đảm bảo con người tránh trạng thái hoảng loạn cực độ, càng giúp thấu đáo trong đề ra giải pháp cho vấn đề đang đối mặt.

tichtru1

Tối ngày 6/3, ca nhiễm Covid thứ 17 được chính quyền Hà Nội công bố, ngay lập tức người dân tranh thủ tìm cách tích trữ nhu yếu phẩm tại các cửa hàng, siêu thị, chợ truyền thống. Những hình ảnh ghi lại cảnh người dân đông đúc mua nhu yếu phẩm tạo ra một cảm giác lo lắng, sợ hãi và hoảng loạn.

Bản thân chính quyền Hà Nội cùng đại diện các nhà cung cấp bán lẻ (Big C, Mega Market, Vinmart...) cũng chủ động trấn an dân chúng khi lên tiếng cam kết đủ nhu yếu phẩm, kêu gọi người dân không tích trữ, thế nhưng tình trạng tích trữ nhu yếu phẩm không thuyên giảm là bao.

Có nhiều nguyên nhân để truy xét gốc gác hiện tượng này. Một trong số đó là người dân bị ám ảnh bởi khả năng bị cách ly như Vũ Hán (Trung Quốc) và thiếu nguồn lương thực như Vũ Hán.

Tích trữ lương thực gợi nhớ lại cái thời kỳ một bữa vừa no, hai ba bữa đói trong kỳ bao cấp thập niên 1980 trong thế kỷ trước.

Nhưng trong hoàn cảnh hiện nay, cần thừa nhận rằng ở một mức độ nào đó chính quyền Hà Nội dường như đảm bảo khả năng kiểm soát dịch. Và hoàn toàn có đủ khả năng cung ứng nhu yếu phẩm cho người dân trong thời gian dịch bệnh này. Điều cần thiết mà người dân có thể làm để bảo vệ cho bản thân, gia đình và xã hội là bình tĩnh.

Khi một cá nhân bình tĩnh, họ sẽ tránh chen lấn và tụ tập nơi đông người nhằm hạn chế lây bệnh. Đây là một trong nhiều nguyên tắc cơ bản nhất được đúc kết lại trong phòng chống Covid-19. Đặt trong trường hợp chen lấn, xô đẩy với lượng cá thể đông, thì nguy cơ dính Covid-19 trước khi bụng được lấp đầy bởi thức ăn có rủi ro rất cao.

Trong khía cạnh khác, hoảng loạn tích trữ nhu yếu phẩm có thể gián tiếp gây năng sợ hãi trong xã hội, dẫn đến tình trạng mất cân bằng trong nhu cầu và khả năng tiêu thụ. Dễ hiểu hơn, khi một người tích trữ lương thực và các nhu yếu phẩm khác, người đó gián tiếp làm giàu cho đầu cơ xã hội, đồng thời làm cạn kiệt nguồn nhu yếu phẩm đến tay người cần, trong khi nhu cầu sử dụng của bạn thân chưa cần đến mức đó.

Bảo vệ bản thân và gia đình là điều tốt, nhưng hãy san sẻ điều đó ra cộng đồng. Chỉ mua đủ dùng khi nào trong khu vực được chính quyền cách ly, số lượng nhu yếu phẩm tương ứng với số ngày cách ly và số nhân khẩu. Tránh mua quá nhiều, vượt mức hoặc mua tích trữ dù không nằm trong diện cách lý. Trong khi đó, điều quan trọng nhất trong phòng chống dịch bệnh là rửa tay, khẩu trang, và tránh tụ tập đông người.

Hãy là người dân vừa có ý thức bảo vệ sức khoẻ bản thân, gia đình. Vừa có ý thức cộng đồng trong chia sẻ thông tin có kiểm chứng về dịch, nhu yếu phẩm và một thái độ bình tĩnh.

Bình tĩnh sẽ sống, hoảng loạn sẽ chết.

Diễm My

Nguồn : VNTB, 08/03/2020

******************

Những thứ phải tích trữ khi cách ly phòng dịch Covid-19 quy mô cả phường, quận

Lâm Viên, VNTB, 07/03/2020

"Nếu cần thiết Thành phố Hồ Chí Minh sẽ thiết lập thêm các phòng cách ly áp lực âm, đồng thời chuẩn bị nhiều phương án cách ly, trong đó nếu dịch bệnh bùng phát có thể phải cách ly cả một phường, một quận".

tichtru2

Một vài hộ dân ở Thành phố Hồ Chí Minh thu mua các mặt hàng gạo, loại cá khô, thực phẩm đóng hộp, mì gói... một số đồ ăn vặt như đậu phộng, sữa, cà phê để tồn trữ. Ảnh minh họa

Trích bài viết "Nếu dịch bệnh bùng phát, có thể phải cách ly cả một phường, một quận", báo Tuổi Trẻ phiên bản điện tử, phát hành trưa ngày 06/03/2020.

Câu hỏi đặt ra : trong trường hợp người dân một phường, một quận ở Thành phố Hồ Chí Minh bị cách ly trong thời gian 14 ngày, thì những thực phẩm, dụng cụ y tế gì cần thiết trong gia đình ? Phía chính quyền chưa thấy đưa ra khuyến cáo cho kịch bản tích cốc phòng cơ này ở các hộ người dân nơi địa phương ‘phải cách ly’.

Tham khảo từ các khuyến cáo của Hội Chữ thập đỏ Mỹ và Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ, qua ghi nhận ý kiến của một vài hộ dân ở khu vực quận Gò Vấp, gần bệnh viện quân đội 175, thì thực phẩm đủ dùng trong 14 ngày cho cả gia đình, tập trung vào các mặt hàng gạo, các loại cá khô, thực phẩm đóng hộp, mì gói... hạn sử dụng lâu dài, dễ lưu trữ. Cũng có thể mua thêm một số đồ ăn vặt như đậu phộng, sữa, cà phê.

Nếu nguồn cấp là nước máy, hãy chắc chắn nước được lọc sạch và an toàn khi sử dụng. Nhưng tốt hơn, người dân nên dự trữ nước uống đóng trong bình 20 lít, trong trường hợp nguồn cấp nước bị gián đoạn. Ngoài ra, người dân cũng nên chuẩn bị giấy vệ sinh, khăn giấy, các sản phẩm chăm sóc cá nhân, tã lót nếu có em bé… Các loại thuốc thông thường như : thuốc giảm đau, tiêu chảy, ho, cảm lạnh,.. cũng cần có trong tủ thuốc gia đình. Người bị bệnh mãn tính cần tham vấn bác sĩ về quá trình chữa trị ra sao ở thời gian bị cách ly.

Trong thời gian mà cả quận, phường bị cách ly, thì quan trọng bậc nhất là người dân sẽ làm gì trong thời gian trống quá nhiều đó ? Sức khỏe tinh thần của từng người dân là một vấn đề, mà chỉ có thầy thuốc chuyên khoa về tâm lý mới có thể đưa ra những tham vấn phù hợp - như giả dụ, với qúy ông thì do rảnh nên rủ nhau nhậu nhẹt, còn qúy bà thì gầy sòng giải trí bài bạc…

Tuy nhiên cái quan trọng nhất và cũng là vướng mắc lớn nhất : tiền ở đâu để người dân mua đủ số thực phẩm tối thiểu dùng trong thời gian bị cách ly ? Không thể đi làm, đặc biệt là với những người mưu sinh bằng nghề tự do, buôn bán hàng rong, thợ hồ… thì tiền ở đâu để họ có thể xoay xở sau khi thời gian bị cách ly được dỡ bỏ ? Các chi phí tiền điện, nước, gas, internet… sẽ phải ra sao ?

Tiếc là cho đến nay các cơ quan chức năng vẫn không đưa chi tiết về thời gian cách ly hơn 10.600 người dân xã Sơn Lôi thuộc huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc, diễn biến tâm lý cùng các xáo trộn trong đời sống cư dân nơi đây ra sao, để qua đó mà những vùng, miền khác có thêm dữ liệu cho chuẩn bị đối phó dịch cúm Covid-19.

Lâm Viên

Nguồn : VNTB, 07/03/2020

********************

Thành phố Hồ Chí Minh lên phương án cách ly một quận để chống dịch Covid-19

Bích Huệ, Zing, 06/03/2020

Trước tình hình dịch bệnh do Covid-19 diễn biến phức tạp, ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh đang lên phương án cách ly toàn xã/phường, thậm chí một quận trong thành phố.

tichtru3

Ông Nguyễn Tấn Bỉnh, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh : Lê Quân.

Phát biểu tại buổi làm việc với Hội đồng hiệu trưởng các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh về công tác phòng chống dịch Covid-19 sáng 6/3, ông Nguyễn Tấn Bỉnh, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết để chuẩn bị cho tình huống dịch bệnh lan rộng trên địa bàn, ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh đang lên phương án cách ly khu vực rộng. Trong đó, kịch bản mượn ký túc xá sinh viên là phương án cho chuẩn bị cho tình huống xấu nhất.

Có thể cách ly một xã, phường thậm chí một quận

Ông Nguyễn Tấn Bỉnh cho biết số trường hợp mắc bệnh ngoài Trung Quốc, đặc biệt là Hàn Quốc tăng rất cao. Điều này cho thấy dịch bệnh đang chuyển hướng, lan rộng toàn cầu và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng đã nâng mức cảnh báo lên cao hơn.

Hàn Quốc đang có tình trạng thiếu chỗ ở bệnh viện. Bệnh nhân phải nằm chờ và tử vong trước khi nhập viện. Nếu tình huống này xảy ra ở Việt Nam, tình hình sẽ trở nên khó khăn. Vì vậy, Bộ Y tế đã chuẩn bị cho tình huống Việt Nam có trên 1.000 và trên 10.000 ca mắc bệnh. Trước đó, Bộ Quốc phòng đã có cuộc diễn tập để lên phương án, xử lý khi tình huống này xảy ra.

Lãnh đạo Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết trước đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phải cách ly một khu vực trong thành phố lớn, trong đó nhấn mạnh là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh nếu dịch bệnh bùng phát. Do đó, trong tuần vừa qua, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã họp bàn và lên phương án cách ly một phường, một xã, thậm chí một quận.

"Hiện tại, ngành y tế đang làm theo phương án này, tuy nhiên kế hoạch thực hiện khá khó khăn. Nếu một xã ở huyện xa trung tâm thì dễ. Còn đối với các phường trong trung tâm thành phố sẽ không đơn giản. Cụ thể như ở Italy, việc cách ly một khu vực cũng đang gặp khó khăn do địa phương này chiếm đến 1/3 kinh tế của cả nước, tương tự tình trạng của Thành phố Hồ Chí Minh", ông Bỉnh nói.

Lãnh đạo Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết thêm hiện nay, khi các chuyến bay từ Hàn Quốc tạm dừng khai thác, nhiều người tìm cách vào Việt Nam bằng các chuyến bay từ Campuchia, Thái Lan để nhập cảnh. Thậm chí, người Việt Nam còn về nước thông qua đường bộ ở biên giới. Do đó, hiện nay các tỉnh biên giới của chúng ta phải tăng cường giám sát chặt chẽ hơn.

Mượn ký túc xá Đại học Quốc gia là phương án cho tình huống xấu nhất

Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh đang chuẩn bị mở rộng các khu vực cách ly tập trung tại huyện Củ Chi đối với các trường quân đội thuộc Bộ Tư Lệnh và tiếp tục thực hiện ở Cần Giờ.

Ông Nguyễn Tấn Bỉnh cho biết tại Cần Giờ, thành phố đưa lên phương án phát triển mạnh thành khu cách ly tập trung và dự phòng buồng áp lực âm, khu điều trị. Cần Giờ có khoảng 70.000 dân, gần biển nên có thể cô lập được. Sắp tới, thành phố có thể chuẩn bị cho cuộc cách ly lớn ở Cần Giờ.

Ngoài ra, Thành phố Hồ Chí Minh kết hợp với Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng) chuẩn bị 200 giường để người dân các tỉnh, thành về Thành phố Hồ Chí Minh có thể được tiếp nhận tại đây. Để chuẩn bị cho tình huống xấu nhất, thành phố có thể mượn 20.000/40.000 chỗ ở tại ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và là phương án xử lý cuối cùng.

Ông Bỉnh cho biết may mắn, thành phố không cần xây thêm bệnh viện dã chiến mà lấy từ các cơ sở quân đội, sửa chữa và trang bị thêm cơ sở vật chất để trở thành khu cách ly tập trung.

Theo báo cáo của hệ thống giám sát dịch bệnh, đến sáng nay, Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận 69 người nghi ngờ mắc bệnh. Trong đó, 65 người đã có kết quả âm tính, 4 trường hợp đang chờ kết quả xét nghiệm.

Hiện có 345 trường hợp đang được cách ly tại khu cách ly tập trung của thành phố. Số người đang cách ly tại các cơ sở cách ly tập trung của quận, huyện là 222 người và 526 người được cách ly tại nhà, nơi lưu trú.

Ngành y tế thành phố tiếp tục áp dụng các biện pháp kiểm dịch y tế, cách ly y tế cho người nhập cảnh từ các quốc gia đang có dịch bệnh theo chỉ đạo hiện hành của Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng, chống dịch bệnh Covid-19.

Bích Huệ

Nguồn : Zing, 06/03/2020

Published in Diễn đàn

Virus corona : Nỗi lo đại dịch bao trùm

Dịch Covid-19 ngày càng lan rộng là chủ đề dĩ nhiên không thể thiếu vắng trên các tuần báo ra đầu tháng 3 năm 2020 được L’Express, L’Obs, Courrier International và The Economist dành cho trang bìa. Các báo nói chung đều thể hiện thái độ lo âu trước nguy cơ đại dịch Covid-19 bùng lên trên thế giới. Duy nhất có tờ Le Point làm khác, chú ý nhiều hơn đến cái nhìn từ bên ngoài về nước Pháp.

tuthan1

Bức ảnh mô phỏng một tờ affiche cho bộ phim hồi hộp kinh điển nổi tiếng của đạo diễn Alfred Hitchkock, với Cary Grant thủ vai chính. Tựa đề tiếng Anh của phim là North by Northwest

Về dịch Covid-19 đang hoành hành, L’Express trong hàng tựa trang bìa chỉ nêu ra một câu hỏi đơn giản : "Tình hình có thể đi đến đâu", nhưng bên trong đã dành 7 trang cho hồ sơ đặc biệt để nêu lên "những kịch bản của giới khoa học : Từ ‘sự hoảng loạn trước con virus corona’ đến đại dịch".

Ảnh trang bìa của L’Express phản ảnh đúng tâm trạng lo âu và khẩn trương hiện nay, với hình vẽ một con virus corona như đang đuổi theo một người đang chạy hụt hơi ở phía trước. Đối với những ai thường xem phim, đây chính là một bức ảnh mô phỏng một tờ affiche cho bộ phim hồi hộp kinh điển nổi tiếng của đạo diễn Alfred Hitchkock, với Cary Grant thủ vai chính. Tựa đề tiếng Anh của phim là North by Northwest (Bắc Tây Bắc) nhưng trong tiếng Pháp đã được đặt lại thành La Mort aux trousses, nghĩa là "Tử thần rượt đuổi".

Thách thức không nhỏ

L’Express nhìn thấy trước tiên là con virus gây ra dịch Covid-19 sẽ còn tồn tại lâu dài, và tác hại đến đâu còn tùy thuộc vào thái độ giới lãnh đạo, và nhất là tùy thuộc vào mỗi người chúng ta. Tạp chí công nhận là thách thức không nhỏ.

Đối với L’Express, chắc chắn là đến một lúc nào đó nạn dịch sẽ chậm lại, và những dây chuyền truyền nhiễm sẽ được chặn lại, và hành tinh có thể thở phào. Thế nhưng trong khi chờ đợi thì thế giới đang trong tình trạng lâm chiến chống con virus của dịch Covid-19, với số tử vong đã vượt xa nạn dịch Sars trong những năm 2002-2003 (774 người chết).

Điểm khác hiện nay giữa Sars và Covid-19 là quy mô lây lan. Nếu trước đây Sars chỉ hoành hành ở một số ít quốc gia, chủ yếu ở Châu Á, cũng như ở Canada và vài nước ở Châu Đại Dương, thì hiện nay, với dịch Covid-19, theo bà Sylvie Briand thuộc Tổ chức Y tế Thế giới : "Không một nước nào có thể tránh khỏi".

Tạp chí nhắc lại rằng quả thật là không có ngày nào mà không có một ca mới xuất hiện trên thế giới, và mỗi ổ dịch đều gây bất ngờ cho giới khoa học và chính trị. Thử hỏi là có điểm chung nào giữa trường hợp ở Hàn Quốc mà tình hình lây nhiễm liên quan đến một giáo phái Thiên Chúa giáo, nơi một tín đồ đã truyền virus cho hàng trăm tín đồ khác, với tình hình Iran mà những ca tử vong bùng nổ, hay tình hình Ý, nước bị nặng nhất ở Châu Âu ?

Theo L’Express, Tổ chức Y tế Thế giới từng hy vọng giới hạn nạn dịch nhưng thời kỳ ngăn chặn có lẽ đã qua rồi, vì như nhân định của bác sĩ Pháp Daniel Lévy-Bruhl, chuyên gia bộ Y tế Pháp đặc trách việc vạch ra các kịch bản diễn tiến của dịch bệnh, thì virus vừa sẽ lây lan đến nhiều nước khác, vừa tăng thêm cường độ tại những nơi đã bị nhiễm.

Và như đánh giá của chuyên gia Marc Baguelin, thuộc trường Imperial College ở Luân Đôn, "đến một lúc nào đó, sẽ có từ 1/3 đến một nửa nhân loại bị nhiễm Covid-19".

Còn nhiều ẩn số

Câu hỏi đặt ra là tác hại thực sự của mối đe dọa mới này sẽ là như thế nào ? L’Express nhìn thấy ở giai đoạn hiện nay có rất nhiều ẩn số :

Khả năng lây nhiễm của Covid-19 rất cao, cao hơn bệnh cúm thường. Nếu không bị ngăn chặn, một người nhiểm virus corona có thể lây bệnh cho từ 2 đến 3 người khác, trong khi virus cúm chỉ lây cho 1,5 người. Và còn có những người "siêu lây nhiễm", một hiện tượng không hề thấy với virus cúm.

Ngoài ra, còn có vấn đề những người không lộ ra triệu chứng, sức lây nhiễm của họ ra sao, hay vấn đề các ca tử vong, tỷ lệ như thế nào, tất cả những vấn đề đó vẫn đang được thảo luận sôi nổi trong giới khoa học.

Tổ chức Y tế Thế giới nêu lên con số 80% trường hợp nhẹ, 11% trường hợp nặng, 5% bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch và từ 2% đến 5% tử vong. Học Viện Imperial College ở Luân Đôn thì nói đến tỷ lệ 1% tử vong, trong lúc chuyên san y khoa Anh Quốc New England Journal of Medicine, nêu tỷ lệ rất thấp là 0,1%.

Thế nhưng đối với L’Express, kể cả khi tỷ lệ tử vong ở mức thấp nhất, nếu tính trên toàn cầu thì con số người chết vẫn sẽ rất quan trọng.

Virus corona : Pháp đã sẵn sàng thử nghiệm lâm sàng điều trị

Trong bầu không khi đầy lo âu như kể trên, L’Express đã làm lóe lên một tia hy vọng : Tại Pháp, các cuộc thử nghiệm lâm sàng cách chữa trị bệnh Covid-19 có thể bắt đầu nay mai, tuần này hoặc vào tuần sau.

Tờ báo trích dẫn bác sĩ Yazdan Yazdanpanah, khoa bệnh truyền nhiễm của bệnh viện Bichat, Paris, đồng thời là một chuyên gia bên cạnh Tổ chức Y tế Thế giới, cho biết rằng : "Thủ tục tiến hành đã xong, giờ đây chỉ chờ được phép đúng theo quy định, và công việc sẽ được xúc tiến nhanh".

Theo tạp chí thì giới khoa học đã chuẩn bị khả năng này ngay sau khi có thông báo về dịch Covid-19 bùng phát tại Trung Quốc. Nhiều mạng nghiên cứu tại Pháp và Châu Âu đã được huy động trong sự phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới để tránh việc mỗi nơi làm một nẻo.

Giáo sư vi trùng học Herman Goosens tại Bỉ, điều phối viên của mạng lưới Prepare của Châu Âu xác nhận : "Hàng trăm cơ sở ở Châu Âu đã được kết nối, các thủ tục thu thập dữ liệu bệnh nhân và thực hiện các nghiên cứu đã được hài hòa… vấn đề còn lại chỉ là chọn thuốc".

Tại Pháp, các bộ y tế và nghiên cứu đã tháo khoán các ngân sách cần thiết.

Tuần báo Le Point cũng chú ý đến các liệu pháp có thể chống Covid-19, trong lúc cả thế giới lao vào tìm cách chữa trị. Trong 4 trang, tạp chí trước tiên nói đến những ê-kíp đang duyệt lại kỹ càng những phân tử có sẵn với hy vọng tìm được đáp án nhanh chóng hơn là bắt đầu từ số không.

Đối phó ra sao với con virus corona

Tạp chí Courrier International cũng chạy một tựa trang bìa về Covid-19 : "Đối phó thế nào với con coronavirus", bên cạnh hình vẽ một người mang khẩu trang che kín đến tận trán. Tờ báo ghi nhận : "Từ Paris đến Seoul, các chính quyền đang nỗ lực tổ chức đối phó".

Theo tờ báo, tại Pháp, Hàn Quốc, Đức, ở khắp nơi trên thế giới, các giới chức y tế đều đang ra sức tổ chức và tiến hành công cuộc phòng chống dịch Covid-19, huy động mọi loại phương tiện.

Courrier International đã liệt kê, nào là cô lập chặt chẽ các phòng cách ly trong các bệnh viện, đặt mua khẩu trang với khối lượng lớn, nào là huấn luyện nhân viên y tế về cách phát hiện triệu chứng, phát triển các loại xét nghiệm có kết quả nhanh chóng…

Thế nhưng, vấn đề là không phải nơi nào cũng có đầy đủ phương tiện, cũng phản ứng nhanh chóng như nhau, và nhất là đều quyết tâm như nhau. Hai ví dụ tiêu cực được Courrier International ghi nhận là tại Iran và tại Trung Quốc.

Tạp chí Pháp đã trích dẫn các báo và trang web Âu Á để ghi nhận những nơi làm tốt, như ở Pháp chẳng hạn. Courrier International đã trích dịch một bài phóng sự trên tờ báo Đức Die Zeit (xuất bản ở Hambourg), cho biết là phóng viên của báo này đã đến thăm bệnh viên lớn tại thành phố Nice, miền Nam nước Pháp vào cuối tháng 2, và đã không che giấu sự ngạc nhiên.

Tờ báo Đức đã khen ngợi cách chuẩn bị, cho thấy là bệnh viện Pháp đã sẵn sàng đối phó với con virus corona, và các bác sĩ biết cách trấn an các bệnh nhân đang rất lo âu.

Nhưng không phải nơi nào cũng thế. Courrier International đã trích dịch trên trang mạng IranWire ở Luân Đôn, ghi nhận lời chứng của giới y sĩ Iran chỉ trích rất nặng nề chính quyền Tehran ở Iran, thoạt đầu đã không chỉ làm ngơ mà còn phủ nhận sự tồn tại của dịch Covid-19, thậm chí nói dối, để dẫn đến thảm họa.

Theo lời giới y sĩ tại Iran, số liệu thống kê mà chính quyền đưa ra hoàn toàn sai sự thât, và dẫn đến việc Iran không có được kế hoạch đúng đắn để chống dịch bệnh. Còn những bác sĩ nào báo động về nguy cơ thì bị đe dọa.

Họ e ngại nếu tình hình này tiếp diễn thì trong những tháng tới đây thảm họa Covid-19 ở Iran sẽ làm hàng chục ngàn người thiệt mạng chỉ riêng ở thủ đô Tehran, một điều còn nguy hại hơn là ở Trung Quốc.

Toàn bộ chính phủ phải nổ lực, phối hợp hành động

Tuần báo Anh The Economist cũng dành trang bìa cho dịch Covid-19, để khuyến cáo các chính phủ về cách chuẩn bị đối phó với tình trạng dịch bệnh lan rộng.

Đối với The Economist, đại dịch covid-19 kéo theo nguy cơ khủng hoảng vừa y tế, vừa kinh tế, do đó cần phải chữa trị cả hai mảng này.

Theo tạp chí Anh, ở bất cứ nơi nào bị dịch bệnh hoành hành, việc ngăn chặn đà lây lan và giảm thiểu tác hại của con virus không chỉ cần đến bác sĩ và đội ngũ y tế mà còn đòi hỏi một nỗ lực của toàn bộ chính phủ, phối hợp hành động để bảo vệ người dân và các doanh nghiệp mà chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

The Economist cho rằng nếu làm được như vậy, thì nỗi lo âu và dịch bệnh tự khắc tiêu tan.

Nỗi sợ hãi dịch bệnh có từ ngàn xưa

L’Obs trên trang bìa nói đến "nỗi sợ hãi ghê gớm về dịch bệnh", bên trên hình một người đàn ông mặc áo choàng đen dài và rộng, đội nón đen, nhưng đeo khẩu trang trắng, dưới bầu trời u ám và khung cảnh hoang vu.

Tạp chí dành 12 trang, trích lời một nhà sử học về các dịch bênh, nhắc lại là người ta vẫn giữ trong ký ức tập thể những đại dịch chết người, như dịch hạch thời Trung Cổ, dịch "cúm Tây Ban Nha" vào năm 1918, và gần đây hơn là cúm gia cầm Sars ở Hồng Kông, hay dịch Ebola ở Châu Phi

Đây là những nạn dịch xảy ra vào những thời điểm khác nhau nhưng mỗi khi được nhắc đến "đều làm dấy lên nỗi sợ hãi nhưng pha lẫn một sức thu hút giống như cảm nhận choáng váng của con người trước sự linh thiêng".

"Những người tin tưởng vào nước Pháp"

Như nói trên Le Point tuần này không dành trang bìa cho dịch Covid-19, mà chú ý đến hình ảnh nước Pháp trong mắt người nước ngoài, chạy tựa trang bìa "Những người tin tưởng vào nước Pháp" và hóm hỉnh chú thích bên cạnh (bất chấp công đoàn CGT).

Trong một hồ sơ dài 17 trang, tạp chí Pháp đã đặc biệt nêu bật đánh giá của cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroeder trong một bài phỏng vấn dành độc quyền cho Le Point.

Vị cựu thủ tướng Đức tỏ ý rất tin tưởng vào chính sách hiện hành tại Pháp và đã nói rất thẳng thẳn : "Tổng thống Macron, cá nhân tôi chưa bao giờ gặp riêng ông ấy, nhưng (tôi thấy) ông ấy đã dấn thân vào việc cải cách chế độ hưu bổng tại Pháp. Vào thời hiện tại thì đây là một ý rất tốt. Hơn nữa người ta đã thấy những cải cách đầu tiên của ông đã thúc đẩy trở lại tăng trưởng. Còn ở nước Đức của chúng tôi, thì ngược lại. Từ năm 2010 không có gì thay đổi thực sự".

Đối với Le Point, nước Mỹ cũng có thái độ tin tưởng vào Pháp. Không chỉ nơi giới đầu tư mà cả nơi các nhà hảo tâm. Trả lời Le Point, bà Laurence des Cars, người đứng đầu viện bảo tàng Orsay tại Paris tiết lộ rằng cơ sở của bà sẽ nhận được 20 triệu euros từ một nhà hảo tâm Mỹ không muốn nêu tên. Bà còn cho biết là viện bảo tàng này đón 700.000 khách Mỹ đến xem mỗi năm.

Kim Jong-un sẽ không còn được ăn Nutella ?

Tạp chí L’Express dưới một tựa đề hóm hỉnh tiết lộ một thông tin ít ai chú ý liên quan đến Bắc Triều Tiên : "Phải chăng Kim Jong-un sắp không còn được ăn Nutella nữa ?"

Tạp chí Pháp ghi nhận là tại đại sứ quán Bắc Triều Tiên ở Berlin, có cả một đường dây cung cấp món ngon vật lạ cho tầng lớp ưu tú tại Bình Nhưỡng. Nhưng nguồn này đã bị cắt.

Phóng viên của L’Express giải thích là một nửa đại sứ quán Bắc Triều Tiên to lớn tại Berlin đã được cắt cho một chủ khách sạn Đức thuê làm một nhà trọ cho giới trẻ. Việc này bắt đầu từ năm 2007, và quán trọ thanh niên này rất được biết đến tại Berlin.

Theo thông tin của cơ quan phản gián Đức, tiền thuê mà chủ khách sạn người Đức trả là 38.000 euro mỗi tháng. Một phần số tiền này được dành cho việc mua nào là Nutella, shampoing, rượu bia… chuyển về Bình Nhưỡng. Theo báo chí Đức, điều hành đường dây mua hàng này là "Phòng 39" ở Bình Nhưỡng, một đơn vị bí mật chuyên trách mua các mặt hàng phương Tây mà các lãnh đạo Bắc Triều Tiên rất ưa chuộng.

Chính quyền Đức đã từng nhắm mắt trên hoạt động này của đại sứ quán Bắc Triều Tiên trong một thời gian dài, nhưng nghị quyết năm 2016 của Liên Hiệp Quốc trừng phạt Bắc Triều Tiên đã buộc chính quyền Đức phải đưa ra biện pháp.

Nghị quyết 2321 của Hội đồng Bảo an nói rõ là bất động sản của Bắc Triều Tiên chỉ được sử dụng cho hoạt động ngoại giao hay lãnh sự. Sau những vụ kiện cáo kéo dài 3 năm, người chủ khách sạn Đức đã bị buộc phải rời đại sứ quán Bắc Triều Tiên.

Phóng viên L’Express cũng giải thích rằng không riêng gì ở Berlin, mà hầu như ở mọi nơi, sứ quán Bắc Triều Tiên đều có các đường dây mua sắm như thế. Tại Bulgaria hay Ba Lan, sứ quán Bắc Triều Tiên thường cho thuê chỗ dùng để tổ chức những buổi tiếp tân lớn, hay sử dụng làm hộp thư cho những công ty bình phong.

Mai Vân

Published in Quốc tế

Tuy tuần này ti Vit Nam có nhiu tin mi và… tt liên quan đến vic phòng, chng Covid-19 nhưng vì nhiu lý do, nim tin vào kh năng ngăn chn dch viêm đường hô hp mi ca công chúng Vit Nam tiếp tc lung lay…

covid1

Phó thủ tướng Vũ Đc Đam kim tra công tác phòng, chng dch viêm đường hô hp cp do virus corona. Photo QDND

***

Một trong nhng tin mi thuc loi… tốt nhưng khiến công chúng chưng hng là s kin ông Nguyn Mnh Hùng, B trưởng Thông tin và truyn thông, ban hành mt ch th kêu gi "toàn thể cng đng công ngh Vit Nam đoàn kết, chung tay, th hin trách nhim, năng lc và s mnh dùng công nghệ đ gii quyết tt hơn các vn đ xã hi, đc bit là trong công tác phòng, chng dch bnh" (1).

Nguyễn Tn Thành lý gii, ch th va k chng minh rõ ràng là "anh Hùng ‘nổ’ hơn anh Qung". Cho dù chưa th d đoán, các doanh nghip công ngh s dùng li nào đ… "vào cuộc" như yêu cu ca B trưởng Thông tin và truyền thông nhưng theo Nguyn Tn Thành : Dịch này là… cơ hi trăm năm có mt, l nào các doanh nghip công ngh li chu ngi im, không v ra d án đ ly tin (2) !

Một tin mi khác cũng thuc loi… tt nhưng cũng làm công chúng hoang mang là tuyên bố ca Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lương Ngc Khuê (Cc trưởng Cc Qun lý Khám - cha bnh ca B Y tế), rng Ban Ch đo phòng, chng Covid-19 s "chính thức vn hành, kết ni, h tr các đi phn ng nhanh vi tinh thn ‘đem chất xám xung các tuyến huyn’ phân tuyến điu tr hp lý, tránh tình trng lây lan khi vn chuyn bnh nhân" (3).

Kiểu ví von đ đy mi th thăng thiên như‘đem chất xám xung các tuyến huyn’ khiến nhiu người như Phung Chi Kien but ming than dài :  xứ có Trng Quỳnh, Trng Ln, mi th đu có th thành trò cười (4)…

***

Tuy nhiên nhìn một cách tng quát, nhng tin mi như đã k tuy… tt, vn không… tt bng tin Vit Nam đã nghiên cu thành công b th nghim (test kit) Covid - 19 và s sn xut hàng loạt (5).

Trong bối cnh nhiu quc gia trên thế gii, k c M đang đau đu vì thiếu test kit đ th nghim, xác đnh nhanh, chính xác xem cá nhân nào đó có nhim Covid-19 hay không thì rõ ràng đây là tin… tt nht… thế gii !

Đó cũng là lý do Dương Quc Chính cho rằng, đã đến lúc Vit Nam có th… ngo ngh ! Facebooker này đã dùng nhng thông tin do chính h thng chính tr, h thng công quyn, h thng truyn thông chính thc Vit Nam cung cp đ chng minh : Thông thường, thiên h phi mt bn năm đ nghiên cứu v mt loi test kit, Vit Nam ch mt… mt tháng ! Các loi test kit đ th nghim Covid-19 khác (k c nhng loi do WHO cung cp hoc M sn xut) phi ch sáu tiếng mi có kết qu nhưng test kit do Vit Nam nghiên cu và sn xut ch phi ch hai tiếng. Mc đ chính xác ca nhng loi test kit khác ch đt t 50% đến 70%, còn ca Vit Nam là 100% ! Chưa k vì có th sn xut đến 10.000 b/ngày nên Vit Nam có th xut cng và chc sp giàu to...

Dương Quc Chính d đoán vì test kit dùng vào việc thử nghim Covid-19 luôn cho kết qu… 100% âm tính nên s rt thun li trong vic… dp dch. Vit Nam s nhanh chóng gii tán các khu cách ly vì các trường hp… nghi nhim đu… âm tính !

Nhiều thân hu ca Dương Quc Chính như Nguyen Dung… khen : Kết qu của test kit để th nghim Covid-19 ca Vit Nam còn m mãn hơn c… kết qu bu c Vit Nam, vn ch hơn 90% và vì vy chc chn s… dp được dch do… mnh quá ! Sơn Lê cũng… hoan h bày t s t hào v đng, chính phƠn đng, ơn chính ph ! Thế là Vit Nam chúng ta có thể gii cu c thế gii r(6) !

Bởi s người nhim Covid-19 và s người chết vì Covid-19 trên thế gii mi ngày mt cao nhưng ti Vit Nam, nhng con s này vn là 0 (Vit Nam cho biết ch có 16 người nhim Covid-19 và c 16 đu đã xut viện) nên rất nhiu facebooker như Kim Van Chinh buc phi… cho rng : Covid-19 đến Vit Nam là ln mt tăm. Nếu có bnh hay chết cũng s âm tính như chuyn va xy ra vi du khách Nht (7).

Trường hp du khách Nht mà Kim Van Chinh đ cp đúng là hết sc l lùng. Du khách này đi từ Campuchia v Nht bng phi cơ ca Vietnam Airlines. Khi quá cnh Tân Sơn Nht, Vit Nam đã kim tra và thy n nhưng lúc ông ta đến Nagoya, Nht th nghim li thì xác đnh ông ta đã nhim Covid-19. Sau khi nhn thông báo t Nht, Việt Nam mi cách ly phi hành đoàn và nhng người đã đng hành vi du khách đó (8).

Trong vài tuần gn đây, h thng chính tr, h thng công quyn, h thng truyn thông chính thc Vit Nam liên tc ph nhn tin đn Covid-19 là nguyên nhân làm mt s người t vong. Chng hn ngày 5 tháng 3, chính quyn Cn Thơ khng đnh, người đàn ông b ngt khi phi cơ ch ông t Nam Hàn v Vit Nam va đáp xung phi trường Trà Nóc hôm 4 tháng 3 tuy đã chết nhưng xét nghim cho kết qu âm tính vi Covid-19 (9).

Rất nhiều người như Trung Tran đã đi chiếu s kin va nêu vi nhng s kin khác đ thc mc : Mới đây có mt trường hp t vong Huế và chính quyn khng đnh, mun biết có nhim Covid-19 hay không thì phi ch ba ngày. Gi, vi trường hp t vong Cn Thơ, vừa được đưa vào bnh vin bui chiu hôm trước, sáng hôm sau loan báo đã chết và xác đnh luôn là âm tính. Sao kỳ v(10) ?..

***

Những tin mi và… tt không ch có chng đó. Mt tin mi khác là Vit Nam va t chc cho toàn b quân đi Din tp phòng, chng dch Covid-19. Theo chính quyn đây là cuc din tp quân s đu tiên và ln nht nhm vào phòng, chng dch bnh (11).

Ông Vũ Đức Đam, Phó Th tướng Vit Nam đang kiêm nhim vai trò B trưởng Y tế, nhn đnh, với s vào cuc đng b ca c h thng chính trị, trong đó có vai trò nòng ct ca quân đi, chúng ta s chiến thng dch bnh.

Theo sau tin mới này là mt tin mi khác : Dù c h thng chính tr Vit Nam đã "vào cuộc" một cách "đồng b" và như li ông Đam thì rõ ràng Vit Nam hơn xa Nam Hàn vì đã "chiến thng chiến dch m màn" nhưng Nam Hàn li không biết thân, biết phn, vn c mt Đi phn ng nhanh đến Vit Nam đ h tr cho các công dân Nam Hàn đang b cách ly ti nhiu bnh vin, trung tâm y tế, căn c quân s Vit Nam.

Bởi Phát ngôn viên Bộ Ngoi giao Vit Nam cho biết : Các cơ quan chc năng ca Vit Nam s phi hp và gii quyết các yêu cu ca Hàn Quc (12) - nên những người s dng mng xã hi ti Vit Nam mi có nhng thc mc kiu như Hong Nhung : a, theo lý, đ phòng - chng dch, phi cách ly luôn đi này ch. Đã vy thì làm sao có th đi qua, đi li, đi ti, đi lui t Nam ti Bc đ mà h tr này n (13) ?

Tin vừa k dường như là mt tin mi chưa… tt và cũng va có thêm mt vài tin mi không… tt lm, chng htoàn bộ h thng chính trị đã vào cuc một cách đồng bnhưng không hiu ti sao bn công dân Trung Quc tuy không có h chiếu vn vào được Vit Nam đ lánh dch và có th di chuyn ti tn Huế (14) ? Tuy đáng lo nhưng thôi thì đng lo bi nhng tin mi chưa… tt s sm được chuyển hóa thành tin… tt !

Trân Văn

Nguồn : VOA, 06/03/2020

Chú thích

(1) http://reatimes.vn/bo-truong-Thông tin và truyền thông-chi-thi-doanh-nghiep-cong-nghe-vao-cuoc-chong-virus-corona-20200203110402776.html

(2) https://www.facebook.com/photo.php?fbid=3791454527533200&set=a.3750723071606346&type=3&theater

(3) https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10158500049324095&set=a.10151371781404095&type=3&theater

(4) http://mnews.chinhphu.vn/Story.aspx ?did=388988

(5) http://dangcongsan.vn/khoa-giao/cong-bo-bo-kit-phat-hien-sars-cov-2-do-viet-nam-san-xuat-549719.html

(6) https://www.facebook.com/chinh.duongquoc.56/posts/1660091920810431

(7) https://www.facebook.com/kim.vanchinh/posts/2295908573845611

(8) https://laodong.vn/y-te/khach-nguoi-nhat-nhiem-covid-19-di-tren-chuyen-bay-vietnam-airlines-788564.ldo

(9) https://news.zing.vn/nguoi-dan-ong-tu-vong-sau-khi-tro-ve-tu-han-quoc-am-tinh-voi-covid-19-post1055552.html

(10) https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=2411373908964301&id=100002751456427

(11) http://www.baobacninh.com.vn/chi-tiet-an-ninh-va-quoc-phong/-/details/20182/pho-thu-tuong-vu-uc-am-du-chi-ao-dien-tap-phong-chong-covid-19-toan-quan

(12) https://tuoitre.vn/viet-nam-len-tieng-vu-han-quoc-cu-doi-phan-ung-nhanh-ho-tro-276-cong-dan-bi-cach-ly-20200305120120458.htm

(13) https://www.facebook.com/bocapiudui/posts/10158759960629381

(14) https://thanhnien.vn/thoi-su/thua-thien-hue-phat-hien-cach-ly-4-nguoi-trung-quoc-tron-dich-qua-viet-nam-1191351.html

******************

Doanh nghiệp Việt Nam cần ‘rút ra bài học’ từ dịch Covid-19

VOA tiếng Việt, 06/03/2020

Không bỏ tt c trng vào mt r đ tr nên quá ph thuc vào nhà cung cp Trung Quc là bài hc quan trng mà các doanh nghip Vit Nam cn phi rút ra nếu h có th tr li được sau khi dch Covid-19 đi qua, mt nhà kinh tế t trong nước nói vi VOA.

covid2

Ngành dệt may Vit Nam ph thuc nhiu vào ngun nguyên vt liu t Trung Quc

Trong khi đó, một kho sát ca Ban nghiên cu Phát trin Kinh tế tư nhân ca Vit Nam cho thy nếu dch bnh kéo dài đến 6 tháng thì ‘74% s doanh nghip trong nước s phá sn’.

Dịch bnh viêm đường hô hp cp do virus corona chng mi gây ra hoành hoành Trung Quốc t đu năm đến nay và hin đang lan rng ra nhiu nơi trên thế gii đã khiến hot đng sn xut, kinh doanh Vit Nam lâm vào nguy ngp trên khp các lĩnh vc t buôn bán, sn xut, xut nhp khu cho đến du lch.

‘Sắp cn nguyên vt liu’

Trao đổi vi VOA, ông Lê Đăng Doanh, cu thành viên T tư vn Kinh tế cho Th tướng Chính ph, cho biết hin các doanh nghip Vit Nam ch còn nguyên vt liu đ duy trì sn xut ‘cho đến hết tháng 3’.

Phần ln ph tùng, ph kin phc v cho sn xut Vit Nam nhập t Trung Quc, ông Doanh cho biết. Ch riêng ngành dt may, Trung Quc chiếm đến ‘50-60% lượng nguyên vt liu nhp vào Vit Nam’.

Sở dĩ có tình trng phn ln doanh nghip dt may Vit Nam chn các nhà cung cp Trung Quc là vì ‘h hết sc linh hot, sẵn sang đáp ng hết các nhu cu thay đi ca ngành dt may Vit Nam mà không tăng giá cũng như không đòi hi thêm điu kin gì’.

"Trong hoàn cảnh này, các doanh nghip dt may Vit Nam phi tìm ngun nguyên ph liu t các nước khác như n Đ, Đài Loan, Bangladesh, Hàn Quốc," ông Doanh nói và tha nhn rng vic này ‘s làm tăng chi phí lên nhiu cho các doanh nghip’.

"Nếu không có gii pháp kp thi thì mt s doanh nghip Vit Nam có th đóng ca vào cui tháng 3 khi mà ngun nguyên vt liu d tr đã cạn kit," ông nói.

"Các doanh nghiệp Vit Nam có mi quan h hp tác sâu rng vi nhà cung cp Trung Quc là điu d hiu," ông nói thêm. "Nhưng do ch ph thuc vào mt đi tác nên h phi tr giá".

Do đó các doanh nghiệp ‘phi rút kinh nghim’ là ‘không bỏ trng vào mt r’ đ khi có s c xy ra thì s không b tác đng quá mnh, ông Doanh đ xut.

Ông nói nếu dch bnh Trung Quc có du hiu thuyên gim và các nhà máy Trung Quc hot đng tr li thì ‘s là điu thun li’ cho các doanh nghip Vit Nam vào lúc này. "Thiệt hi ch tht s xut hin sau tháng Ba nếu ngun cung ng không được phc hi. Các doanh nghip Vit Nam phi ngng sn xut".

Về vic hn chế nhp cnh người dân đến t các nước có dch như Trung Quc, Hàn Quc và Nht Bn, ông Doanh nói : "Điều không may là 3 nn kinh tế có hp tác cht ch và có kim ngch xut nhp khu ln vi Vit Nam đu b nh hưởng bi dch Covid-19".

"Cho nên không thể có bin pháp cm nhp cnh đi vi công dân các nước này vì h đã đu tư vào Vit Nam. H cần gửi công nhân, chuyên gia hay nhà qun lý đến làm vic Vit Nam," ông gii thích.

Ông Doanh chỉ ra vic sau Tết Nguyên đán có 10.000 công nhân Trung Quc đã tr li Vit Nam làm vic sau kỳ ngh Tết đã được ‘Chính ph Vit Nam có các bin pháp kim tra y tế và có bin pháp cách ly’.

"Biện pháp như vy là hp lý," ông nói.

‘Không lơi lng cnh giác’

Khi được hi dch Covid-19 s có tác đng như thế nào đến tăng trưởng ca Vit Nam trong năm nay, ông Doanh nói ‘s không đt mc tiêu đ ra là tăng trưởng t 6,9 đến 7%’.

"Tăng trưởng có th gim 0,9 hoc 1,5% tùy thuc vào n lc ca Chính ph và ca các doanh nghip".

Trước câu hi có nên ni lng các bin pháp kim soát dch quyết lit vn gây hi cho nn kinh tế hay không, ông Doanh tr li : "Th tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nói rt rõ trong cuc hp ca Chính ph là Chính ph thu hiu khó khăn ca các doanh nghip và sn sàng chp nhn nhng hy sinh v kinh tế đ đm bo an toàn cho người dân".

Cho nên, theo ông thì tình hình lúc này vẫn chưa đ kh quan để Việt Nam ni lng các bin pháp kim soát dch bnh đ cu nn kinh tế. "Bài hc là Hàn Quc đã đ dch bnh lây lan và gi đây phi tr cái giá rt ln," ông ch ra. "Tôi mong Vit Nam không đi theo vết xe đ ca Hàn Quc".

Ông đề xut là lúc này Vit Nam ‘vẫn phi tiếp tc theo dõi sát tình hình’ và cn có s điu chnh nếu tình hình tiến trin tt nhưng ‘tránh có nhng bin pháp đ phòng không đy đ đ bo v người dân’.

Theo khảo sát trên 1.200 doanh nghip ca Ban nghiên cu Phát trin Kinh tế tư nhân được báo mng VnExpress dn li thì ngoài 74% doanh nghiệp nói s phá sn nếu dch bnh kéo dài 6 tháng, gn 30% doanh nghip mt t 20 đến 50% doanh thu trong khi 60% doanh nghiệp mt hơn mt na doanh thu.

Những nhóm ngành b tác đng nghiêm trng nht, theo kết qu kho sát, là du lch (lưu trú, khách sn, ăn ung), giáo dc, dt may, da giày, sn xut đ g...

"Rất nhiu doanh nghip trong ngành du lch, giáo dc không th ng phó kp khi đng lot không có khách hàng, hay các cơ s giáo dc ngoài công lp không có hc sinh đến trường," báo cáo kho sát được VnExpress dn li cho biết.

Nếu các doanh nghip buc phải đóng ca hoc cho lao đng ngh vic thì s ‘gây hu qu nghiêm trng cho ngành kinh tế’, theo kho sát, vì hàng trăm nghìn người s mt vic làm.

Published in Diễn đàn

Tại sao Covid-19 có thể đe dọa đến kinh tế của nước Mỹ nhiều hơn của Trung Quốc ?

Sau một loạt tử vong, một vài phiên sụt giảm muốn đứng tim của thị trường chứng khoán và cú cắt giảm lãi xuất khẩn cấp của Ngân hàng Dự trữ Liên bang, chúng ta có lý do để âu lo đến tác động tối hậu của Covid-19 lên nền kinh tế nước Mỹ.

dedoa1

Hãy nhìn vào Trung Quốc, nơi con siêu vi khuẩn này đã phát tán rộng rãi nhất trên thế giới - Ảnh The New York Times

Để tìm câu trả lời, trước hết hãy nhìn vào Trung Quốc, nơi con siêu vi khuẩn này đã phát tán rộng rãi nhất trên thế giới. Tin tức xám xịt với tử vong, cô lập và nền kinh tế dậm chân tại chỗ, tuy số trường hợp mới bị nhiễm bệnh bắt đầu trên đà đi xuống.

Những nền kinh tế tiên tiến như của Hoa Kỳ khó có thể miễn nhiễm với những tác động này. Ngược lại, nếu dịch bệnh bùng phát trong những quốc gia này, có thể những tác động sẽ nghiêm trọng hơn so với Trung Quốc. Những công nghiệp dịch vụ giữa người với người là những công nghiệp tuột dốc không phanh nếu con người vì sợ hãi dịch bệnh mà tránh giao tiếp. Trong những quốc gia có lợi tức cao, những công nghiệp dịch vụ có ảnh hưởng đến kinh tế nhiều hơn là trường hợp của Trung Quốc : Nếu người ta ở nhà, không đi đâu cả, không đi xem thể thao, không đi tập thể duc, không đi nha sĩ, hậu quả về kinh tế sẽ tệ hơn nhiều.

Trong một nghĩa nào đó, đây là tác động về kinh tế, giống như tác động về y tế mà ta đã biết của Covid-19. Về y tế, siêu vi khuẩn này đe dọa sức khỏe của người già nhiều hơn của người trẻ, thì về kinh tế, tác động này sẽ đặc biệt nghiêm trọng đến những nền kinh tế tiên tiến.

Ở đây ta không giảm thiểu tác hại đồng khắp gây ra bời sự gián đoạn chuỗi cung toàn cầu. Mọi thứ thiếu thốn, từ cơ phận xe hơi, thuốc men, chậm trễ trong sản xuất những thứ như iPhone hay Diet Coke ta đã biết là do đóng cửa những xí nghiệp ở Trung Quốc. Những tác động này đã khiến các ngân hàng quốc gia và phân tích viên tài chánh trên thế giới nói về một suy thoái toàn cầu trong những tháng sắp tới. Ta không nói chuyện đó. Ta cũng không nói đến chuyện nước Mỹ có thể tránh được những hậu quả nghiêm trọng nhất. Có thế lắm. Những nỗ lực khoa học và y tế công cộng có thể giới hạn việc lây lan hay sớm tìm ra thuốc chủng. Thời tiết ấm áp mùa hè cũng có thể làm chậm lây lan của siêu vi khuẩn mới này, như trường hợp siêu vi khuẩn cúm thông thông thường. Nhiều điều có thể xẩy ra, ngăn ngừa được một tai họa dịch bệnh như đã bùng nổ ở Trung Quốc.

Ở đây ta chỉ bàn là nếu có một tai họa bùng nổ như vậy ở Mỹ thì hậu quả tác động lên nền kinh tế Mỹ sẽ tệ hại hơn nhiều.

Trước hết về căn bản, có nhiều yếu tố làm dịch bệnh ở Mỹ tệ hại hơn. Ở Trung Quốc, nhà nước chuyên chế có thể cô lập cả một thành phố, cấm người ta ra khỏi nhà, làm cho họ có một lợi thế lớn trong việc làm chậm việc lây lan. Khó mà tưởng tượng những biện pháp này có thể thi hành được ở Mỹ. Thêm nữa, một số không nhỏ công nhân Mỹ thiếu ngày nghỉ bệnh được trả lương, thiếu bảo hiểm sức khỏe đầy đủ, làm họ ít chịu ở nhà hay chịu đi khám bệnh. 41% dân số Trung Quốc không sống ở vùng đô thị, gấp đôi con số ở Mỹ. Ta cũng biết dịch bệnh lan truyền chậm hơn trong vùng thôn quê hay rừng núi so với vùng đô thị.

Ngoài những yếu tố này, có một khác biệt căn bản giữa hai cấu trúc kinh tế : khi con người không muốn tiếp xúc với người khác vì sợ bị lây bệnh, những hoạt động mà họ ngừng làm sẽ ảnh hưởng đến những công nghiệp mà ở Mỹ lớn hơn nhiều so với ở Trung Quốc.

Lấy thí dụ du lịch. Một người Mỹ bay trung bình 3 chuyến 1 năm, 1 người Trung Quốc chỉ bay trung bình 0,5 chuyến 1 năm. Thảm họa dịch bệnh trên du thuyền Diamond Princess chắc làm nhiều người không đi du lịch trên các du thuyền như vậy. Chỉ riêng chuyện du lịch trên du thuyền nếu ngừng lại, có thể ảnh hưởng tới 3,5% dân số Mỹ, nghĩa là khoảng 11,5 triệu du khách trong khi ở Trung Quốc chỉ có khoảng 2,3 triệu du khách như vậy.

Người dân cũng có thể ngừng xem những trận đấu thể thao. Tôi biết có những lời kêu gọi NCAA tiếp tục các cuộc thi đấu tháng 3 này ở các trường đại học dù không có khán giả. Nhưng thể thao là một công nghiệp rất lớn ở Mỹ, người ta chi tiền vào thể thao gấp 10 lần ở Trung Quốc.

Và nếu 60 triệu người Mỹ ngừng chi tiêu 19 tỉ USD hàng năm ở các phòng tập thể dục, điều này có tác động quan trọng hơn là 6,6 triệu người Trung Quốc ngừng chi tiêu 6 tỉ USD hàng năm.

Chưa hết. Ai sẽ đi nha sĩ hay ngay cả nhà thương nếu không thực sự cần thiết. Nên nhớ ở Mỹ chi phí về y tế chiếm 17% Tổng Sản Lượng Quốc Gia, hơn gấp 3 lần tỉ lệ này ở Trung Quốc.

Dĩ nhiên không phải công nghiệp dịch vụ nào ở Mỹ cũng có tỉ trọng cao hơn ở Trung Quốc. Công nghiệp nhà hàng, khách sạn chiếm cùng tỉ trọng trong Tổng Sản Lượng Quốc Gia ở cả hai nước.

Nhưng nói chung, kinh tế Mỹ tùy thuộc nhiều vào công nghiệp dịch vụ hơn ở Trung Quốc. Ngược lại, chẳng hạn về nông nghiệp, bộ phận kinh tế ít cần đến giao tiếp hàng ngày và ít bị ảnh hưởng vì chuyện con người tránh giao tiếp, ở Trung Quốc phần đóng góp vào toàn bộ kinh tế gấp 10 lần so với ở Mỹ.

Như vậy song song với việc nói về sự gián đoạn chuỗi cung do dịch bệnh siêu vi khuẩn này gây nên, ta cũng nên lo âu hơn về sự gián đoạn chuỗi cầu. Điều này sẽ xảy ra nếu mọi người chọn ở nhà, tránh giao tiếp. Một trận bùng phát dịch bệnh lớn ở Mỹ giống như một cơn bão tuyết lớn, sẽ làm dừng mọi hoạt động kinh tế và giao tiếp xã hội cho đến khi trời ngưng tuyết. Nhưng nó cũng có thể thành một cơn bão tuyết vĩ đại trên cả nước và tồn tại vài tháng.

Vậy bây giờ bạn hãy đi rửa tay, ít nhất là trong 20 giây. Và thông cảm với những người đang bị cô lập ở Trung Quốc hay các nơi khác trên thế giới. Bời vì nếu dịch bệnh này lan tràn nhanh chóng ở Mỹ, hậu quả có thể sẽ tệ hại hơn nhiều.

Austan Goolsbee

Nguyên tác : "Why the Coronavirus Could Threaten the U.S. Economy Even More Than China’s", The New York Times, 06/03/2020

Mặc Lý dịch

Nguồn : viet-studies, 07/03/2020

Kinh tế gia Austan Goolsbee từng là Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế cho chính phủ Obama từ 2009 đến 2011, được Diễn đàn Kinh tế Thế giới (World Economic Forum) liệt trong danh sách 100 Nhà lãnh đạo toàn cầu của thế hệ tương lai. Hiện ông là giáo sư kinh tế trường Thương Mại Booth, đại học Chicago.

Published in Diễn đàn

Hàn Quốc đưa ‘nhóm phản ứng nhanh’ tới giúp công dân bị Việt Nam cách ly (VOA, 05/03/2020)

Hàn Quốc thông báo trin khai ba "nhóm phn ng nhanh" ti Vit Nam đ h tr gn 300 công dân nước này đang b gi trong các trung tâm cách ly, phòng dch virus Corona mi (Covid-19).

hanquoc1

Một binh sĩ Hàn Quốc phun thuốc tẩy trùng trên đường phố ở Daegu.

Trang web của B Ngoi giao Hàn Quc hôm 5/3 đưa tin, Ngoi trưởng nước này, bà Kang Kyung-wha, ti sân bay đ tin 12 thành viên ca các "nhóm phn ng nhanh" thuc B Ngoi giao và Cơ quan Cnh sát Quc gia Hàn Quc.

Một tm nh đăng kèm cho thy, bà Kang và thành viên của "nhóm phn ng nhanh" dùng nm đm đ chm vào nhau, thay vì bt tay, đ tránh s lây lan ca Covid-19. Tt c nhng người trong bc nh đu đeo khu trang.

hanquoc2

Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha tiễn 12 thành viên của các "nhóm phản ứng nhanh" đi Việt Nam.

Bộ Ngoi giao Hàn Quc thông báo rng các nhóm này s ti ba cơ quan đi din ngoi giao ca Hàn Quc ti Hà Ni, TP HCM và Đà Nng trong ít nht mt tun đ cùng h tr 270 người Hàn Quc đang b cách ly Vit Nam.

Hiện chưa có thông báo chính thc ca Việt Nam v con s công dân Hàn Quc b đưa vào các trung tâm cách ly Covid-19 trong nước.

Tuy nhiên, theo báo Tuổi Tr, có 276 người Hàn Quc hin đang b cách ly các cơ s quân s và bnh vin Vit Nam, trong đó có 142 người Hà Ni, 112 người ti TP HCM và 22 người Đà Nng.

Sau khi bùng phát dịch virus Corona, mà hin đã làm gn 6 nghìn người nhim và ít nht 30 ca t vong Hàn Quc, chính ph Vit Nam cui tháng trước thông báo "cách ly 14 ngày toàn b người Vit v t Hàn Quc". Tin cho hay, người nước ngoài ti t vùng dch như Hàn Quc cũng b "bt buc phi cách ly".

Hiện chưa rõ ngay là các nhóm nhân viên "phn ng nhanh" ca Hàn Quc này có b cách ly khi đt chân ti Vit Nam hay không.

Theo báo chí trong nước, Vit Nam đu tháng này thông báo "tm dng gii quyết nhp cnh" cho công dân Hàn Quc và người nước ngoài đi qua lãnh th Hàn Quc, nht là qua vùng dch, trong đó có Daegu.

Trả li báo chí hôm 5/3 liên quan ti ba nhóm "phn ng nhanh", người phát ngôn B Ngoi giao Vit Nam Lê Th Thu Hng nói rng "các yêu cu ca phía Hàn Quc do các cơ quan chc năng liên quan ca Vit Nam trc tiếp trao đi và x lý".

"Việt Nam vn thường xuyên chia s thông tin và sn sàng phi hp, to điu kiện đ Hàn Quc thc hin bo h công dân trên cơ s đm bo các yêu cu v phòng, chng dch bnh và theo quy đnh ca pháp lut Vit Nam cũng như các quy đnh pháp lut và thc tin quc tế", bà Hng nói, theo thông cáo đăng trên trang web ca B Ngoi giao.

Hiện cũng chưa rõ là chính ph Vit Nam có trin khai các "nhóm phn ng nhanh" ca mình ti Hàn Quc đ h tr hàng nghìn người Vit đang sinh sng đó, nht là ti tâm dch Daegu, hay không.

Bộ Ngoi giao Vit Nam tng cho biết rng Đi s quán Vit Nam Hàn Quc "đã ch đng thiết lp kênh liên lc vi các đu mi cng đng các khu vc dch bnh đ thường xuyên cp nht tình hình, kp thi h tr công dân".

"Công tác bảo h công dân ti nhng khu vc b nh hưởng bi dch Covid-19 là mt trong nhng ưu tiên hàng đu ca chính ph Vit Nam", người phát ngôn Lê Th Thu Hng nói thêm hôm 5/3.

Trong một din biến liên quan, trang tin Zing News dn li quan chc y tế trong nước nói rng mt công dân Vit Nam 65 tui đã t vong sau khi tr v t Hàn Quc hôm 4/3, nhưng tin cho hay, người đàn ông này có xét nghim âm tính vi Covid-19.

Bộ Y tế Vit Nam thông báo rng ti ngày 5/3, Vit Nam không ghi nhn bt kỳ mt ca nhiễm Covid-19 mới nào, sau khi 16 bnh nhân nhim virus Corona trước đó đã "bình phc". B này cũng nói thêm rng chưa có ca t vong nào vì Covid-19 Vit Nam.

Giữa tháng trước, khi dch Covid-19 chưa bùng phát mnh Hàn Quc như hin nay, quc gia nm trên bán đảo Triu Tiên này đã khuyến cáo công dân không ti Vit Nam vì tình trng lây nhim virus trong cng đng.

Phát ngôn viên Lê Thị Thu Hng sau đó nói vi VOA tiếng Vit rng Hà Ni "tôn trng" bước đi ca Hàn Quc "trong n lc phòng, chng dch bnh do virus Covid-19 gây ra".

*****************

Virus corona : Việt Nam diễn tập đối phó kịch bản 30.000 ca nhiễm bệnh (RFI, 04/03/2020)

Hôm 04/03/2020, Việt Nam tổ chức diễn tập quân sự để đối phó với dịch virus corona (Covid-19), theo 5 kịch bản. Lần đầu tiên truyền thông trong nước đưa tin về kịch bản "cấp độ 5", với khả năng 30.000 người bị nhiễm virus.

hanquoc3

Một trạm canh gác lối vào xã Sơn Lôi, Vĩnh Phúc, Việt Nam, trong thời gian bị cách ly. Ảnh chụp ngày 20/02/2020 Nhac NGUYEN / AFP

Trong lúc dịch virus corona có nguy cơ lan rộng, thông tin về kịch bản có đến 30.000 người nhiễm virus tại Việt Nam có thể gây hoang mang trong dư luận, trong lúc nhiều người rất hoài nghi về tính thiết thực của phương án đối phó nói trên.

Diễn tập quân sự đối phó dịch Covid-19 hôm nay được thực hiện theo 5 cấp độ. Cấp độ 1 (có trường hợp bệnh Covid-19 xâm nhập), cấp độ 2 (dịch Covid-19 có lây nhiễm thứ phát trong nước), cấp độ 3 (dịch lây lan trên 20 người đến 1.000 người mắc), cấp độ 4 (dịch lây lan trong cộng đồng với trên 1.000 đến 3.000 người mắc) và cấp độ 5 (dịch lây lan trong cộng đồng với trên 3.000 đến 30.000 người mắc và lây lan vào một số đơn vị quân đội).

Cho đến nay, Việt Nam mới có kịch bản 4 phương án, với cấp độ cao nhất là hơn 1.000 người nhiễm virus. Về mặt chính thức, hiện nay, tại Việt Nam hoàn toàn không còn ca nhiễm virus nào, toàn bộ 16 trường hợp dương tính đều đã hoàn toàn bình phục.

Hôm nay, tại sở chỉ huy Bộ Quốc phòng, phó thủ tướng Vũ Đức Đam - trưởng ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch bệnh Covid-19 - trực tiếp theo dõi và chỉ đạo "cuộc diễn tập thực binh chống dịch Covid-19 của các đơn vị quân đội". Cùng dự ở điểm cầu truyền hình Bộ Quốc phòng có bộ trưởng quốc phòng, đại tướng Ngô Xuân Lịch.

Tại khu vực phía bắc, Trung đoàn 916 thuộc Sư đoàn Không quân 371, quân chủng Phòng không - Không quân sử dụng máy bay trực thăng để vận chuyển tiếp ứng lực lượng, trang bị, vật chất phòng chống dịch Covid-19. Địa điểm diễn tập chính là Sơn Tây. Tại khu vực phía nam, buổi diễn tập sẽ diễn ra tại 13 điểm cầu gồm Quân khu 7, Bộ tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ chỉ huy quân sự 8 tỉnh, ba sư đoàn, diễn tập thực binh tại Sư đoàn 317.

Một trong các bài tập tại sư đoàn 317 là "lực lượng vũ trang sẽ xử lý tình huống" có 15 trường hợp có triệu chứng ho, sốt, khó thở ; trong đó có 2 trường hợp nặng trong tổng 550 công dân Việt Nam cách ly.

Trả lời RFI tiếng Việt, bác sĩ Trương Hữu Khanh, trưởng khoa Nhiễm - Thần Kinh, Bệnh viện Nhi đồng I (Thành phố Hồ Chí Minh) lưu ý là thông tin nói trên rất dễ gây hiểu lầm. Trên thực tế, con số 30.000 nói trên đúng ra là con số để chỉ phương án chuẩn bị 30.000 giường cách ly, để đón tiếp những người trở về từ vùng dịch, hoặc bị nghi ngờ có khả năng nhiễm virus, trong đó có thể bao gồm nhiều người được xét nghiệm dương tính với virus.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết : "Thật sự ra cái đó là một thông tin mà mình đọc không kỹ, không phải là một nhà chuyên môn, thì chắc chắn mình sẽ hiểu lầm thôi. Hiểu lầm có nghĩa là bây giờ mà đã chuẩn bị đạt được 30.000 giường bệnh đó, thì bên ngoài đã phải là bao nhiêu người rồi mà mình không biết, cho nên người ta dễ hiểu lầm. Phải đính chính lại cái đó không phải là 30.000 bệnh nhân. Diễn tập quy mô 30.000 (giường cách ly), theo tôi, đó là dự trù cho kịch bản xấu nhất, chứ không phải là do tình hình của Việt Nam đâu, thật sự tình hình Việt Nam hiện nay cũng tương đối là ổn".

Trong xã hội Việt Nam, nỗi lo âu về dịch Covid-19 đang gia tăng, đặc biệt với các thông tin về dịch bệnh đang tràn ra nhiều nước trên thế giới, cùng lúc với việc hàng ngàn người Việt từ Hàn Quốc đang ồ ạt trở về nước, do dịch, hơn 10.000 người được cách ly, theo dõi, trong đó có khoảng 100 trường hợp bị nghi ngờ nhiễm virus. Trong bối cảnh này, việc truyền thông loan tải kịch bản phương án đối phó với tình huống "30.000 người nhiễm virus", nếu không được hiểu đúng, sẽ rất có thể góp phần gây thêm không khí hoang mang trong xã hội.

Trọng Thành

********************

Virus corona : Thêm 467 ca nhiễm mới, Seoul lập "vùng chăm sóc đặc biệt" (RFI, 05/03/2020)

Chính phủ Hàn Quốc ngày 05/3/2020 cho biết có thêm 467 ca nhiễm mới, nâng tổng số ca nhiễm lên đến 6.088 người. Trước tình hình dịch bệnh tiếp tục lan rộng, chính quyền Seoul thông báo thành lập một "vùng chăm sóc đặc biệt".

hanquoc4

Một nhân viên y tế kiểm tra thân nhiệt tại Bệnh viện Đại học Quốc gia (National University Hospital), Daegu, ngày 05/03/2020. Rezuters/Kim Kyung-Hoon

Theo thông báo của chính phủ Hàn Quốc, "vùng chăm sóc đặc biệt" sẽ được thiết lập tại thành phố Gyeongsan, nằm cận kề với Daegu, thành phố thứ hai bị ảnh hưởng nặng nề nhất của dịch virus corona.

Từ Seoul, anh Trần Công, nghiên cứu sinh ngành độc học giải thích thêm :

"Thật ra "special care zone" hay khu "chăm sóc đặc biệt" đã được chính phủ Hàn Quốc giới thiệu cách đây một hai lần khi mà Daegu đã trở thành tâm dịch rồi. Theo tôi nghĩ, đây chỉ là một tên gọi mà thôi. Tên gọi này có hàm ý rằng khu vực này sẽ được chăm sóc một cách đặc biệt từ chính phủ và sẽ được cung cấp rất nhiều dịch vụ y tế và giảm thiểu rủi ro do dịch bệnh gây ra.

Về vị trí địa lý của tỉnh Gyeongsan, tỉnh này nằm sát ngay cạnh Daegu. Và khu vực Daegu đã có tổng cộng 4.327 người bị nhiễm, tính đến ngày hôm nay. Chính quyền Gyeongsan xác nhận ổ dịch xuất phát từ một viện dưỡng lão và sau đó tốc độ lây lan đã tăng lên rất là nhanh. Tổng số ca nhiễm tại Gyeongsan là 347 ca trong số 275.000 dân, trong khi tỷ lệ nhiễm ở Daegu là 4.327 người nhiễm trong 2,4 triệu dân.

Tỷ lệ người nhiễm trong tổng số dân tại tỉnh Gyeongsan hiện tại đang cao so với Daegu. Cho nên nguy cơ lây nhiễm trở thành ổ dịch sẽ rất là cao. Hiện tại chính phủ Hàn Quốc đã thông báo tới các lực lượng chức năng, ví dụ như là quân đội đang đóng tại Daegu và Gyeongsan, phải rất là cẩn thận.

Bên cạnh đó, tại khu vực "special care zone" chính phủ sẽ cung cấp rất nhiều vật tư, trang thiết bị y tế đến khu vực này, đồng thời tăng cường khoanh vùng lây nhiễm và giảm thiểu hậu quả do dịch bệnh. Tôi khẳng định là Hàn Quốc chưa có lệnh cách ly với bất kỳ một khu vực nào cả, chỉ yêu cầu cách ly với những người nhiễm, hoặc là nghi nhiễm Covid-19.

Khu vực này không phải là một thành phố công nghiệp hay dịch vụ, nên số người Việt Nam ở đây không đông như là Daegu. Bởi vì, những người Việt ở khu vực này chủ yếu làm nghề nông như trồng cây, hái quả…

Tôi muốn nhắc lại một điều là mọi người có thể bị nhầm giữa "special care zone" này với một phòng áp suất âm cách ly người bệnh tại Daegu. Phòng áp suất âm này chỉ dành cho một người bệnh khi đã nhiễm Covid-19. Điểm đặc biệt của phòng này là luồng không khí sẽ đi theo một chiều, nghĩa là chỉ kiểm soát chiều vào. Và những phòng này sẽ sử dụng để điều trị những bệnh nhân nặng hoặc là những bệnh nhân lớn tuổi hoặc đã có những tiền sử như là ghép gan, ghép thận… để chăm sóc đặc biệt."

Virus corona : Số ca tử vong vượt ngưỡng 3.000 tại Trung Quốc

Hôm nay, 05/03/2020, theo thông báo của chính quyền Trung Quốc, được AFP trích dẫn, có thêm 31 ca tử và như vậy, số người chết do dịch virus corona tại Trung Quốc đã vượt ngưỡng 3000. Đa số trường hợp tử vong là tại thành phố Vũ Hán, Hồ Bắc, với 2305 ca.

Cũng trong vòng 24 giờ qua, Trung Quốc có thêm 139 trường hợp bị lây nhiễm. Tổng số ca bị nhiễm lên tới hơn 80 ngàn.

Vào lúc dịch có chiều hướng giảm nhẹ, chính quyền Trung Quốc lại lo ngại virus lây lan từ bên ngoài vào, qua những người đến từ các vùng có dịch. Những người từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Iran, Ý tới thủ đô Bắc Kinh sẽ bị cách ly trong vòng 14 ngày.

Còn chính phủ Nhật Bản, trong ngày hôm nay, sẽ thông báo áp dụng biện pháp cách ly trong vòng hai tuần đối với những người từ Trung Quốc và Hàn Quốc tới. Đồng thời, Tokyo cũng sẽ ngừng tạm cấp thị thực nhập cảnh và đề nghị chính quyền Bắc Kinh và Seoul hạn chế để công dân đi du lịch tới Nhật Bản.

Nếu tính cả 700 người bị lây nhiễm trên con tàu du lịch Diamond Princess đang bị cách ly tại một cảng ở phía nam Tokyo, thì nước Nhật có hơn 1000 ca nhiễm bệnh.

Minh Anh

********************

Virus corona : Hàn Quốc cử người qua Việt Nam hỗ trợ công dân bị cách ly (RFI, 05/03/2020)

Trước tình hình rất đông công dân Hàn Quốc bị cách ly tại Việt Nam do lo ngại virus corona lây lan, Seoul vào hôm nay, 05/03/2020 đã phái 3 toán "phản ứng nhanh" qua Việt Nam để trợ giúp lãnh sự cho 276 người Hàn Quốc đang bị cách ly.

hanquoc5

Một khu cách ly virus corona tại bệnh viện Chợ Rẫy, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Ảnh chụp ngày 23/01/2020 Bach Duong / AFP

Theo hãng tin Hàn Quốc Yonhap, phát biểu với nhà báo tại sân bay quốc tế Incheon ở Seoul, ông Kyun Jong Ho, trưởng nhóm phản ứng nhanh xác định : "Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để giúp các công dân Hàn Quốc bị cách ly, nếu họ muốn quay trở lại Hàn Quốc hoặc trong trường hợp họ gặp các khó khăn".

Đối với phía Hàn Quốc : "Điều quan trọng nhất vào lúc này là cung cấp các loại vật phẩm mà những người tại các cơ sở cách ly đang cần… giúp họ nhanh chóng vượt qua giai đoạn kiểm dịch và đảm bảo sao cho họ không gặp bất kỳ khó khăn nào".

Có mặt tại sân bay để động viên các đội phản ứng nhanh, ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung Wha cho rằng quan hệ hữu nghị và hợp tác của Hàn Quốc với các nước sẽ không vì các biện pháp cách ly để kiểm dịch mà suy giảm. Bà cũng hy vọng là khi dịch Covid-19 bắt đầu lắng dịu, các hạn chế nhập cảnh đối với người Hàn Quốc sẽ được dỡ bỏ.

Theo Yonhap, mỗi toán phản ứng nhanh gồm bốn người, hầu hết đến từ Bộ Ngoại giao và cơ quan Cảnh Sát Quốc Gia Hàn Quốc. Họ được cử đến ba khu vực thuộc thẩm quyền của đại sứ quán Hàn Quốc tại Hà Nội và các tổng lãnh sự quán Hàn Quốc ở thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, thời gian lưu trú tại Việt Nam của các toán hỗ trợ dự trù là một tuần, nhưng có thể được triển hạn.

Hiện nay, dịch bệnh Covid-19 vẫn hoành hành dữ dội tại Hàn Quốc, với số ca lây nhiễm đã vượt quá 5.600 người, trong đó có 35 ca tử vong. Trước các diễn biến đó, hiện đã có 96 quốc gia và vùng lãnh thổ áp đặt các hạn chế nhập cảnh hoặc các thủ tục cách ly đối với người đến từ Hàn Quốc.

Mai Vân

Published in Châu Á

Nhật Bản có thể dời Olympic đến cuối năm (VOA, 03/03/2020

Theo hợp đng đăng cai Olympic 2020, Tokyo có th hoãn Thế vn hi cho đến cui năm nay. B trưởng Olympic Nht Bn cho biết như vy hôm th Ba 3/3, trong bi cnh lo ngi virus corona có th phá v đi hi th thao này.

thethao1

Một vn đng viên thc hành thp đuc Olympic cho Thế vn hi Tokyo 2020 (15/2/2020). (nh CHARLY TRIBALLEAU / AFP)

Bộ trưởng Seiko Hashimoto nói vi Quốc hi : "Hp đng quy đnh rng Thế vn hi được t chc trong năm 2020. Điu đó có th được hiu là Olympic được phép hoãn li".

Tuy nhiên, chính phủ Nht Bn và thành ph ch nhà Tokyo vn cam kết t chc Thế vn hi theo đúng thi gian d đnh, bt đu vào ngày 24 tháng 7, bà Hashimoto nói thêm. Và theo thỏa thun đăng cai, quyn hy b Thế vn hi thuc v y ban Olympic Quc tế (IOC).

Ông Thomas Bach, chủ tch IOC, hôm 3/3 nhc li rng các công tác chun b vn đang được tiến hành cho mt Thế vn hi thành công tại Tokyo.

Bất kỳ mt gián đon nào cũng khiến cho Thế vn hi phi tn kém rt nhiu.

Ngân sách mới nht cho Olympic 2020 là 1,35 nghìn t yên (12,51 t USD), trong đó chính ph Nht Bn cung cp 120 t yên đ xây dng sân vn đng Olympic và 30 tỷ yên cho chi phí ca Paralympics 2020, bà Hashimoto nói.

Trong tình hình dịch Covid-19 hin nay, chính ph Nht đã yêu cu các trường đóng ca và khuyến khích vic hy b các s kin, bao gm các s kin th thao có th thu hút rt đông người tham d.

Hiệp hi Th thao Nht Bn và các nhà t chc Olympic và Paralympic Tokyo 2020 cho biết hôm 3/3 rng h s hy mt trn đu th nghim môn bóng bu dc xe lăn trong tháng này do Covid-19.

Theo Reuters

****************

Dịch virus corona tràn vào làng thể thao thế giới (RFI, 01/03/2020)

Thế giới những ngày này đang phải chống chọi với bệnh dịch viêm phổi chết người Covid-19. Trận dịch xuất phát từ Trung Quốc đang tràn vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội trong đó thể thao cũng không thể tránh được những hệ lụy.

thethao2

Số lượng người tham gia Giải chạy việt dã Tokyo Marathon ngày 01/03/2020 (trái) giảm hẳn vì dịch Covid-19 so với năm 2019 (phải). Kyodo/via Reuters

Hàng loạt các trận đấu phải diễn ra khép kín không khán giả, nhiều giải vô địch bị hoãn vô thời hạn, một số giải đấu bị hủy bỏ… Đó là vài nét phác họa các hoạt động thể thao của thế giới trong những ngày qua khi mà dịch virus corona không ngừng lây lan ra khắp các Châu lục trên thế giới.

Trong tuần, hôm thứ Năm 27/02, vận động viên chuyên nghiệp đầu tiên trở thành nạn nhân của nạn dịch virus corona. Nữ cầu thủ đội bóng đá trong nhà Futsal của Iran Elham Sheikhi, 23 tuổi, đã bị chết vì virus SARS nCoV-2 tại thành phố Qom, ổ phát dịch của nước này. Tại Saudi Arabia, cuộc đua xe đạp quốc tế lớn trong UAE Tour đã bị hủy bỏ vì phát hiện hai ca dương tính với virus corona mới (SARS nCoV-2) trong một đội đua. Tại Châu Âu, một số vận động viên, cầu thủ bóng đá đã bị cách ly vì nghi nhiễm virus sau khi di chuyển từ vùng có dịch về.

Hàng loạt sự kiện thể thao lớn đã bị hoãn khiến lịch trình thi đấu trong thời gian tới đang bị đảo lộn hoàn toàn vì dịch, đầu tiên là Châu Á rồi lan sang Châu Âu. Tại hai Châu lục này, chỉ còn vài tháng nữa sẽ diễn ra những sự kiện thể thao lớn nhất thế giới : Olympic Tokyo và Cúp Bóng đá Châu Âu UEFA lần đầu diễn trên quy mô rộng khắp châu lục, ở 12 quốc gia.

Tại Trung Quốc, tâm dịch của thế giới, cũng là nơi dự kiến đầu năm nay diễn ra nhiều giải đấu quốc tế quan trọng ở nhiều môn thể thao, trong đó có những giải đấu liên quan trực tiếp đến các sự kiện thể thao lớn trong khu vực hay thế giới như Cúp Bóng đá Châu Á, vòng loại Cúp Bóng đá Thế giới 2022 tại Qatar và rất nhiều giải đấu tuyển chọn chuẩn bị cho Olympic 2020. Vì dịch virus corona, tất cả đều đã bị hủy, lùi thời hạn hoặc chuyển địa điểm sang Châu lục khác.

Những diễn tiến lây lan của dịch virus corona những ngày gần đây tại Hàn Quốc, Iran, Ý và Pháp cho thấy tình hình bệnh dịch có xu hướng ngày thêm trầm trọng và phức tạp không dễ gì ngăn chặn được trong nay mai.

Việt Nam : Tham vọng giành vé dự Olympic 2020 bị đảo lộn

Việt Nam nước láng giềng của Trung Quốc, bị ảnh hưởng từ rất sớm của dịch virus corona. Tuy số lượng ca nhiễm phát hiện theo thông báo chính thức không nhiều, 16 ca và đều đã khỏi bệnh, nhưng Việt Nam vẫn là khu vực có rủi ro cao. Thể thao của Việt Nam không là ngoại lệ cũng đang phải chịu những tác động và tìm cách ứng phó với dịch.

Olympic Tokyo 2020 và EURO

Các liên đoàn thể thao quốc gia và quốc tế thực sự lúng túng và bị sức ép rất lớn trước tiến triển lây lan dịch virus corona mỗi ngày thêm xấu. Vào lúc này, các tin đồn khả năng hoãn Thế Vận hội Tokyo 2020, dự kiến khai mạc ngày 24/06, lại rộ lên. Hôm thứ Sáu 28/02, chủ tịch Ủy Ban Olympic Quốc tế (CIO) Thomas Bach đã phải có cuộc họp báo qua điện thoại dành riêng cho báo chí Nhật.

Lãnh đạo định chế thể thao số 1 thế giới khẳng định "hoàn toàn quyết tâm" tổ chức Thế Vận hội mùa hè Tokyo 2020 đúng như dự kiến. Trước đó, một thành viên của CIO, đại diện Canada Dick Pound cũng cho biết CIO "không dự tính hoãn hay hủy Olympic Tokyo 2020 chừng nào Tổ chức Y tế Thế giới chưa khuyến nghị làm việc đó" và ưu tiên hiện nay của CIO là làm sao quá trình thi đấu giành vé đi dự Olympic diễn ra và mà vẫn bảo vệ sức khỏe của vận động viên. Tuy nhiên, khi được hỏi về có hạn chót cho quyết định tổ chức Thế vận hội, quan chức của CIO tránh trả lời trực tiếp vào câu hỏi.

Còn tại Châu Âu, sau khi virus corona tràn vào Ý lây lan nhanh chóng, các hoạt động thi đấu thể thao từ các giải đấu quốc gia đến quốc tế hoặc bị hủy, hoặc phải diễn ra không khán giả. Các giải đấu lớn bị đe dọa. Lo lắng cho EURO 2020 cũng đang lớn dần cùng quy mô và tốc độ lây lan của dịch Covid-19, nhất là giải đấu sẽ được tổ chức ở 12 quốc gia khác nhau và sự di chuyển một số lượng cổ động viên khổng lồ. Các giới chức cũng như đối tác của làng thể thao thế giới chỉ còn biết theo dõi sát tình hình dịch và chỉ thị của chính quyền mỗi nước cũng như Tổ chức Y tế Thế giới.

Anh Vũ

Published in Quốc tế

Guồng máy sản xuất đang ngon trớn của thế giới bị chựng lại. Dịch virus corona (Covid-19) làm lộ rõ nhược điểm của mô hình kinh tế toàn cầu hóa, nhưng sẽ là một sai lầm khi nghĩ rằng, dịch viêm phổi chủng mới đang lan rộng trên thế giới lần này sẽ chặn đứng tham vọng của các nhà sản xuất di dời cơ sở đến những "miền đất hứa" lợi nhuận.

baihoc1

Một dây chuyền sản xuất điện thoại di động của Hoa Vi tại Đông Hoản, Trung Quốc ngày 25/03/2019. Reuters/Tyrone Siu

Virus corona sẽ giúp Donald Trump thúc đẩy các doanh nghiệp quay trở lại về Mỹ ? Dịch bệnh lần này có "hiệu quả" hơn các chương trình "Choose France" hay "Made in France" quảng bá cho hình ảnh của nước Pháp trong mắt các nhà đầu tư Pháp và các nước bạn ?

Các ngân hàng trung ương trên thế giới lần lượt tuyên bố hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua thử thách do dịch Covid-19 gây nên. Bộ trưởng 7 nền công nghiệp phát triển nhất thế giới, khối G7, họp bàn về tác động của Covid-19 đối với kinh tế toàn cầu và những biện pháp hỗ trợ kinh tế.

Virus corona làm lộ rõ nhược điểm của kinh tế thế giới : lệ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc, vào các nhà sản xuất ở phương xa mà quên mất rằng chuỗi cung ứng có thể bị "động" vì những yếu tố bất ngờ. Những yếu tố bất ngờ đó có thể là dịch bệnh như lần này, hay do xung đột địa chính trị, gây xáo trộn các trục giao thông, trên biển, trên bộ và trên không.

Nhìn từ góc độ vi mô, với Covid-19, dây chuyền sản xuất của hầu hết mọi ngành nghề đều bị đe dọa gián đoạn. Chỉ cần các nhà máy ở tận Vũ Hán đóng cửa trong nhiều tuần lễ cũng đủ để nhân viên hãng xe Ý Fiat-Chrysler đặt tại Kragujevac, miền trung Serbia phải nghỉ việc bất đắc dĩ. Dịch Covid-19 hoành hành tại Trung Quốc khiến các nhà máy sản xuất sốt cà chua nổi tiếng của Ý không có hàng để phân phối cho các siêu thị Pháp.

Các hãng dược phẩm tên tuổi của Âu, Mỹ đang lo thiếu các hoạt chất nhập khẩu từ Trung Quốc để chế tạo những loại thuốc cần thiết nhất trong đời sống hàng ngày, từ thuốc chữa bệnh tiểu đường đến thuốc điều trị về tim mạch, thuốc chống trầm cảm ... Không chỉ có nhà bào chế của Châu Âu hay Hoa Kỳ lo lắng vì đã "khoán trắng" cho các tập đoàn Trung Quốc sản xuất các hoạt chất cần thiết cho bào chế thuốc, mà cả Ấn Độ, một nguồn cung cấp thuốc quan trọng khác của thế giới, cũng phải nhập khẩu đến 80 % các hoạt chất "made in China".

Dẹp bỏ các nhà kho chứa hàng

Câu hỏi đặt ra là vì sao ngay từ khi dịch bệnh còn khoanh vùng tại Hoa lục, các công ty lớn nhỏ từ Âu sang Á đều dự báo mức sản xuất sụt giảm trong những tháng tới ? Câu trả lời khá đơn giản. Trong thế giới mở rộng, dây chuyền sản xuất đã được quốc tế hóa. Thí dụ như những thiết bị phụ tùng cho phép sản xuất ra từ chiếc điện thoại thông minh, đến động cơ của máy bay Airbus hay Boeing đều được nhập từ khắp mọi nơi. Xe ô tô điện của Pháp, của Nhật hay của Mỹ dùng các bình điện của Trung Quốc.

Trong cuộc chạy đua tìm lợi nhuận và cắt giảm tối đa các chi phí sản xuất, các doanh nghiệp đã dẹp bớt rất nhiều các nhà kho. Thậm chí một số công ty còn chủ trương là không cần phải thuê đất dựng bãi kho ở gần các nhà máy, bởi vì quản lý các nhà kho vừa tốn chỗ, vừa tốn kém trong lúc trên nguyên tắc, hàng vẫn được cung cấp đều đặn. Hệ quả kèm theo là khi Trung Quốc "ho", các cơ sở sản xuất của Âu, Mỹ thiếu nguyên liệu để hoạt động.

Chính vì muốn biến Trung Quốc thành "nhà kho" mà thành phố Vũ Hán mới chỉ bị bế quan toả cảng trong vòng 2 tuần lễ đầu, tập đoàn xe hơi Hyundai ở Hàn Quốc đã phải tạm cho nhân viên nghỉ việc vì không được cung cấp đúng thời hạn các phụ tùng xe hơi. Khi dịch viêm phổi vừa bùng phát tại Trung Quốc, hãng điện thoại Apple ở mãi tận Cupertino, bang California đã vội vàng thông báo, số lượng điện thoại bán ra trong quý I năm 2020 giảm từ 5 đến 10 %.

Ngưỡng tử vong hơn 3.100 người và trên 90.000 ca lây nhiễm virus corona trên toàn thế giới cũng đủ để các cơ quan tài chính đa quốc gia nêu lên "tình trạng khẩn cấp về kinh tế". Trên thị trường tài chính, tuần lễ cuối của tháng 2/2020, các chỉ số chứng khoán rơi xuống mức thấp nhất kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 và 42 tỷ đô la bốc hơi. Trả lời đài RFI tiếng Việt, Eric Chaney, cố vấn kinh tế viện nghiên cứu Montaigne Paris giải thích về hiện tượng hoảng hốt này :

"Cỗ máy sản xuất tại Trung Quốc đã bị chựng lại vì mục tiêu ngăn chặn virus corona lây lan. Kinh tế qua đó bị đình trệ. Vấn đề đặt ra là ngày nay, với GDP gần bằng 20 % của địa cầu, Trung Quốc đã chiếm một vị trí rất quan trọng trên bàn cờ thế giới. Trung Quốc là một nguồn nhập khẩu lớn của thế giới, là một khách hàng không thể thiếu của Châu Âu, Mỹ hay Úc. Thành thử các quốc gia này cũng bị vạ lây. Với tình trạng hiện nay, tăng trưởng của Trung Quốc trong quý I năm nay sẽ bị giảm ít nhất là 2 %. Trong trường hợp khả quan nhất, phải đợi đến quý tới cỗ máy sản xuất mới hoạt động lại bình thường. Nhìn rộng ra cả năm, tổng sản phẩm đội địa của nước này có thể sụt giảm tối thiểu là từ 2 đến 3 điểm. Còn thế giới thì sẽ mất đi khoảng 0,5 điểm GDP vì virus corona".

Báo động về mức độ lệ thuộc vào Trung Quốc

40 % hàng dệt may của thế giới do Trung Quốc xuất khẩu ; hơn 1/4 đồ nội thất cũng do Trung Quốc làm ra. Về viễn thông, 25 % cáp quang sử dụng trên thế giới được sản xuất ngay tại thành phố Vũ Hán, 95 % động cơ xe hơi điện sản xuất tại Trung Quốc, trên dưới 85 % pin điện mặt trời cũng do Trung Quốc tạo ra, trong lúc Pháp, Đức đều đã làm chủ công nghệ này từ trước nhưng không thể cạnh tranh nổi với nhân công rẻ của nước đông dân nhất địa cầu.

Chuyên gia Eric Chaney giải thích thêm virus corona đang làm lộ rõ những bất cập cụ thể của mô hình kinh tế toàn cầu hóa quá đã đi quá xa và cái giá phải trả :

"Kể từ khi Bắc Kinh gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới đầu những năm 2000, đã có rất nhiều doanh nghiệp di dời cơ sở sản xuất sang Trung Quốc. Là một thị trường lớn, có nhân công rẻ và một mô hình kinh tế có hiệu quả, chọn Trung Quốc là tính toán rất khôn ngoan. Tuy nhiên chiến tranh thương mại Mỹ- Trung từ năm 2017 đã bắt đầu buộc giới đầu tư phải suy tính lại. Dịch Covid-19 có lẽ lại càng thôi thúc các chủ doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ hơn cái được, cái thua trong quyết định đi tìm những địa bàn có nhân công rẻ để giảm giá thành. Dịch bệnh tại Trung Quốc lần này cho thấy, chúng ta cũng phải trả giá cho mô hình toàn cầu hóa đó, và đôi khi đó là cái giá mà chung ta không lường trước được. Rất có thể là với kinh nghiệm lần này, các doanh nghiệp sẽ phải tính tới chuyện thu hẹp khoảng cách về địa lý giữa các nhà máy và người tiêu dùng".

Phương Tây lạm dụng công xưởng của thế giới ?

Thảm họa sóng thần Nhật Bản năm 2011 và đợt lũ lụt kéo dài trong nhiều tuần lễ tại miền bắc Thái Lan cùng năm, từng làm xáo trộn dây chuyền sản xuất của một số công ty trên thế giới. Gần đây hơn, từ cuối năm 2017 chiến tranh thương mại Mỹ- Trung do tổng thống Donald Trump khơi mào đã khiến một số công ty chuyển hướng đầu tư quay trở về nguyên quán, hoặc đi tìm những địa bàn mới, gần với các nhà máy sản xuất, gần với thị trường tiêu dùng chính của mình hơn.

Tại Hoa Kỳ, một trong những yếu tố khiến nhà tỷ phú New York Donald Trump đắc cử năm 2016 là cam kết "làm sống lại những vùng công nghiệp" của Mỹ với khẩu hiệu "America First". Tại Châu Âu, các làn sóng dân túy tràn lên từ uất hận của một phần công luận trước hiện tượng các nhà máy liên tục đóng cửa, công ty mẹ dời cơ sở sản xuất đến những vùng có nhân công rẻ, ít bị ràng buộc vì luật lao động hay các chuẩn mực môi trường.

Không chỉ trong ngành công nghiệp, mà ngay cả một số dịch vụ cũng đã di dời cơ sở sang những miền "đất hứa". Thí dụ như một người Pháp liên lạc với ngân hàng qua điện thoại, đầu dây bên kia được đặt mãi ở tận Tunisia, Maroc hay thậm chí là Ấn Độ !

Ảo vọng nếu cho rằng Covid-19 khai tử mô hình kinh tế toàn cầu

Trở lại với khu vực sản xuất, câu hỏi đặt ra là liệu sau kinh nghiệm lần này, khi mà dây chuyền của thế giới bị đe dọa gián đoạn, các công ty có xem Covid-19 như một khúc quanh và tính tới khả năng giảm bớt mức độ lệ thuộc vào Trung Quốc hay không ? Theo chuyên gia Eric Chaney, viện nghiên cứu Montaigne - Paris, câu trả lời là Không. Ông giải thích :

"Theo tôi, chúng ta đã trông thấy khúc quanh từ thời điểm 2017, có điều để nói một cách ví von, các khúc ngoặt ngày càng gắt thành thử ta phải bẻ tay lái nhanh hơn. Ngay từ cuối 2017 chính quyền Trump đã lao vào cuộc đọ sức thương mại với Trung Quốc. Châu Âu ý thức được về một số giới hạn trong việc trao đổi với Trung Quốc. Do vậy nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu rà soát lại mô hình sản xuất và đã bắt đầu tái di dời sản xuất – thí dụ như một vài doanh nghiệp Mỹ đã từ Mêhicô trở lại về Hoa Kỳ. Covid-19 lại càng làm lộ rõ những thiếu sót của mô hình kinh tế toàn cầu. Rất có thể là nhịp độ phi toàn cầu hóa sẽ tăng mạnh hơn với khủng hoảng lần này (..)

Đây sẽ là giai đoạn để bố trí lại các chính sách phát triển của các doanh nghiệp, giảm vốn đầu tư vào Trung Quốc để chuyển hướng đi nơi khác với những lý do có thể là không liên quan gì đến virus corona cả. Phương Tây thận trọng trước các vụ cưỡng ép chuyển giao công nghệ, trước mô hình quản lý thiếu minh bạch và cạnh tranh bất bình đẳng của Trung Quốc.

Bản thân Trung Quốc cũng sẽ giảm các dự án vào Châu Âu hay Mỹ. Thực ra, Trung Quốc không còn lệ thuộc vào đầu tư trực tiếp nước ngoài như hồi đầu những năm 2000 nữa. Bắc Kinh đã phát triển những công nghệ riêng và những nghiên cứu khoa học riêng. Tuy nhiên, sẽ hoàn toàn không có chuyện phương Tây đột nhiên đóng cửa với Trung Quốc".

Bốn bài học của virus corona

Bài học thứ nhất từ dịch Covid-19 lần này là từ lâu nay, thế giới đã "ỷ lại" vào Trung Quốc, tin tưởng vào sức mạnh sản xuất của nước đông dân nhất địa cầu. Mức độ tin tưởng đó cao đến nỗi trong vài thập niên, ông khổng lồ Châu Á này vừa là hầu bao của thiên hạ, vừa là nguồn tiêu thụ vừa là nhà cung ứng "nuôi" cả thế giới.

Bài học thứ nhì virus corona đang đem lại là trên con đường đi tìm lợi nhuận, các hãng xưởng, bất luận đông hay tây, đã trông thấy nguồn nhân lực dồi dào và rẻ của Trung Quốc, thấy thị trường rộng lớn 1,4 tỷ dân, trông thấy lợi thế khi các nhà máy tại Trung Quốc hoạt động hết công sức nhả khói gây ô nhiễm cho môi trường và không khí hay sông ngòi bị ô nhiễm đó thì dân Trung Quốc hứng chịu. Có điều, chuỗi cung ứng đó cũng có những lỗ hổng, và có thể bị một con virus nhỏ đe dọa.

Điểm thứ ba là mâu thuẫn trong mục tiêu chống biến đổi khí hậu mà nhiều nước phương Tây đang trên tuyến đầu. Thế giới đề ra mục tiêu giảm hiệu ứng nhà kính làm hâm nóng bầu khí quyển, mà không nghĩ đến chuyện giới hạn những chuyến tàu chở hàng, đi cả vòng trái đất để đưa hàng Trung Quốc đến tay người tiêu dùng ở bên kia địa cầu.

Bài học thứ tư là vào thời điểm này, Bắc Kinh đang lo sợ dịch bệnh càng kéo dài, uy tín của Trung Quốc trong mắt các nhà đầu tư càng mai một. Tuy nhiên cầm chắc là một khi Covid-19 chìm vào quá khứ thì mọi việc đâu sẽ hoàn đấy : không còn mấy ai nói đến một mô hình kinh tế "phi quốc tế hóa" hay "phi toàn cầu hóa", bởi vì giới tư bản luôn có những sáng kiến trên con đường đi tìm lợi nhuận.

Vả lại nếu Trung Quốc không còn được xem là một bãi đáp an toàn, thì các doanh nghiệp quốc tế sẽ đi tìm những bãi đáp mới. Cũng có không ít các quốc gia đang phát triển muốn được trở thành "công xưởng của thế giới" như con đường mà Trung Quốc đã đi qua.

Thanh Hà

Nguồn : RFI, 03/03/2020

Published in Diễn đàn

Kịch bản HNA gần như chắc chắn sẽ được dùng cho nhiều tổ hợp và tổng công ty khác để Trung Quốc chạy nợ rồi sau đó co cụm lại trong một thế giới riêng khép kín, điều mà với diện tích và dân số của mình Trung Quốc có thể làm. Bắc Kinh không có giải pháp nào khác. Trên thực tế kinh tế Trung Quốc đã phá sản dù chưa nhìn nhận.

shen1

Trụ sở Trung tâm giao dịch sàn chứng khoán Thâm Quyến-Hồng Kông - Ảnh minh họa

Tôi hy vọng mình lầm. Cả thế giới đang xôn xao vì dịch cúm COVID-19, hay Coronavirus, nhưng điều nghịch lý nhất là một sự kiện chưa được các chuyên gia bình luận. Nó có thể rất quan trọng và đánh dấu một khúc quanh lớn của thế giới. Mọi thị trường chứng khoán trên thế giới đều suy sụp trong một tuần qua, các chỉ số chứng khoán trên khắp thế giới đều xuống 10%, hoặc hơn, trong khi chỉ số của Thâm Quyến đáng lẽ phải chao đảo hơn hẳn lại mạnh lên. Có một điều gì đó rất không bình thường cần được nhìn rõ.

Thực trạng như thế này : Dịch COVID-19 cho đến hôm nay, 28/02/2020, đã làm hơn 85.000 người nhiễm trùng và gần 3.000 người chết. Khoảng 95% nạn nhân, nhiễm trùng cũng như tử vong, là người Hoa tại Hoa Lục. Mọi hoạt động tại Trung Quốc đều dừng lại, các thành phố lớn vắng tanh như những thành phố chết. Dịch COVID-19 lan truyền khá nhanh, cho đến nay đã có hơn 50 nước có người mắc bệnh. Trong gần một tháng kể từ khi bệnh dịch này được Bắc Kinh chính thức công bố, các thị trường chứng khoán hình như coi nó là không nghiêm trọng và các chỉ số vẫn gia tăng đều đặn cho đến ngày 19/02. Từ ngay 21/02 tất cả đều suy giảm nhanh chóng. Hôm nay, 28/02/2020, so với ngày đầu năm 2020 chỉ số Dow Jones (Mỹ) đã mất -9,71%, Nikkei (Nhật) mất -10,63%, FTSE (Anh) mất -12,87, CAC 40 (Pháp) -11,62. Điều đáng ngạc nhiên là tại Trung Quốc, nơi phát sinh bệnh dịch và tập trung 95% nạn nhân, thay vì bị sa sút dữ dội nhất, 30% hay 40%, các chỉ số chứng khoán lại rất vững vàng, riêng chỉ số Thâm Quyến còn tăng lên ở mức khó tưởng tượng +10,60%. Chỉ số Thương Hải chỉ sụt 3% trong ngày hôm nay 28/02, khi cả thế giới hốt hoảng, trước đó không hề bị dao động. Phải giải thích thế nào tình trạng vô lý này ?

Giải thích hợp lý nhất là dịch COVID-19 đang cống hiến cho các công ty Trung Quốc, đặc biệt là tại Thâm Quyến, trung tâm công nghiệp của Trung Quốc, một cơ hội để xóa nợ.

Kịch bản HNA

Các thị trường chứng khoán trên thế giới bắt đầu dao động khi chính quyền Trung Quốc quyết định cho phá sản tổ hợp HNA. Ngay lập tức trị giá cổ phiếu của một số công ty con của HNA tăng vọt 10% trong khi các chỉ số chứng khoán thế giới đều sụt giá và từ đó tiếp tục sụt giá, trừ Thượng Hải và nhất là Thâm Quyến . Kich bản HNA giúp ta hiểu những gì đang xảy ra.

shen2

Các thị trường chứng khoán trên thế giới bắt đầu dao động khi chính quyền Trung Quốc quyết định cho phá sản tổ hợp HNA. Ảnh Trụ sở Tổ hợp HNA tại Hải Nam (Getty Images)

Từ công ty Hàng Không Hải Nam (Hainan Airlines) HNA đã được nâng lên thành một tổ hợp ít lâu sau khi Tập Cận Bình lên cầm quyền với tham vọng biến Trung Quốc thành cường quốc số 1 thế giới. Một trong những dự án lớn của Tập là biến đảo Hải Nam thành trung tâm du lịch lớn chưa từng có với tất cả những phương tiện giải trí hiện đại nhất, kể cả các sòng bài. Theo tham vọng này, Hải Nam trong một tương lai gần sẽ giầu sang ngang với Singapore nhưng lớn gấp 50 lần. Hàng trăm tỷ đô la đã được đổ vào đảo này và một trong những cột trụ của dự án vĩ cuồng này là phát triển HNA thành tổ hợp du lịch và chuyên chở lớn nhất thế giới.

HNA bành trướng một cách chóng mặt, mua vô số tích sản đủ loại, công ty hàng không, khách sạn, nhà hàng, phi trường, hải cảng, ngân hàng, địa ốc v.v. và cả IT. Vào năm 2018 Tổ hợp HNA được biết tới như là một trong những tổ hợp lớn nhất thế giới với tích sản 230 tỷ USD, gồm hơn 20 công ty hàng không, hơn 2.000 khách sạn và hàng trăm công ty con đủ loại. Nhưng lỗ nặng. Số thương vụ chỉ hơn 50 tỷ USD mà nợ gần 100 tỷ USD, hàng năm phải trả hơn 5 tỷ USD tiền lãi các món nợ. Tình trạng khó khăn đến nỗi không vay được nữa và phải bán dần tích sản để trả nợ. Tổ hợp đang bế tắc thì chủ tịch Vương Kiện (Wang Jian) chết vì ngã vách núi tại Pháp một cách khó hiểu. Tình trạng ngày càng phức tạp hơn. Rồi hai tuần trước đây chính quyền Hải Nam (thực tế là Bắc Kinh) thông báo quyết định giải thể tổ hợp hợp doanh này. Ngay lập tức cổ phần của các công ty con tăng vọt lên hơn 10%.

Tình trạng ngộ nghĩnh này thực ra không khó hiểu. Lý do giản dị là phần lớn tài sản của HNA đã được chuyển sang các công ty con và các công ty này từ nay không còn phải chịu gánh nặng của một bà mẹ hấp hối nữa, thí dụ như đóng góp để trả nợ. Các ngân hàng và quỹ đầu tư chủ nợ của HNA có thể đòi nợ nhưng thủ tục sẽ kéo dài nhiều năm và đàng nào cũng chi đòi lại được môt phần rất nhỏ vì chính quyền Trung Quốc được quyền ưu tiên sai áp.

shen3

Tổ hợp HNA đang bế tắc thì chủ tịch Vương Kiện chết vì ngã vách núi tại Pháp ngày 4/7/2018 một cách khó hiểu.

Nhưng bằng cách nào HNA đã có thể chuyển giao tài sản sang các công ty con ? Đó là phương thức "trao đổi nội bộ" mà các tổ hợp đa quốc thường dùng để chạy thuế. Thí dụ một công ty con A ở một nước X có tỷ lệ thuế 40% tiền lời được lời 100 triệu. Công ty này bình thường phải trả 40 triệu tiền thuế. Công ty A này có thể nhận lệnh của tổ hợp mẹ để mua của một công ty con B của tổ hợp, ở một nước Y nào đó mà tỷ lệ thuế trên tiền lời chỉ là 10%, một số sản phẩm hay dich vụ trị giá 50 triệu nhưng giá thực chỉ là 10 triệu. Như thế tổ hợp đa quốc đã chuyển 40 triệu từ công ty con A sang công ty con B và "chạy" được 12 triệu tiền thuế. Trao đổi nội bộ là phương thức chạy thuế mà hầu như tổ hợp đa quốc nào cũng dùng. Trong thí dụ này tổ công ty A có thể là chính tổ hợp HNA và công ty B có thể là một công ty Trung Quốc ở Thâm Quyến. Trao đổi nội bộ trong trường hợp này đồng nghĩa với tẩu tán tài sản trước khi giải tán và quỵt nợ. Đó chắc chắn là điều mà Bắc Kinh đã làm trước khi cho HNA phá sản. Số tiền nợ gần 100 tỷ USD coi như mất hết. Nếu các chủ nợ đòi lại được 10 tỷ sau nhiều năm tranh tụng cũng là rất may.

Chạy nợ rồi co cụm lại, hậu quả sẽ ra sao ?

Kịch bản HNA gần như chắc chắn sẽ được dùng cho nhiều tổ hợp và tổng công ty khác để Trung Quốc chạy nợ rồi sau đó co cụm lại trong một thế giới riêng khép kín, điều mà với diện tích và dân số của mình Trung Quốc có thể làm. Bắc Kinh không có giải pháp nào khác. Khối nợ của Trung Quốc có mọi triển vọng đã vượt quá 40.000 tỷ USD, gấp 3,5 lần GDP và không thể chịu đựng được nữa trong một nước mà thu nhập bình quân trên mỗi đầu người chỉ xấp xỉ 8.000 USD mỗi năm. Trên thực tế kinh tế Trung Quốc đã phá sản dù chưa nhìn nhận.

Trong một loạt bài trước đây (1) tôi đã nhận định rằng kinh tế Trung Quốc không tránh khỏi sụp đổ vì những sai lầm quá lớn về chính sách. Dịch COVID-19 là một lý cớ để biện minh cho sự suy sụp đồng thời cũng là một cơ hội để xóa nợ rồi co cụm lại. Người ta có thể nhận xét là Bắc Kinh đã bắt đầu co cụm lại từ hơn một năm nay. Sáng Kiến Vành Đai và Con Đường (Belt and Road Initiative) từng được khoa trương rầm rộ như là một sáng kiến thiên tài sẽ đưa Trung Quốc lên ngôi bá chủ hoàn cầu không còn được nhắc tới nữa.

Một câu hỏi có thể được đặt ra là có gì khác biệt giữa Thâm Quyến và Thượng Hải khiến chỉ số chứng khoán Thâm Quyến tăng hơn 10% trong khi Thượng Hải chỉ giữ được mức ổn định ? Câu trả lời là đáng lẽ cả hai thị trường chứng khoán này đều phải sụp ít nhất 30%, cả hai đều đã rất may mắn, nhưng Thâm Quyến còn được ưu đãi hơn. Từ một làng đánh cá nhỏ, Thâm Quyến đã được khai sinh ra cùng với chính sách Hiện Đại Hóa của Đặng Tiểu Bình năm 1980 để làm biểu tượng và niềm tự hào của sự trỗi dậy của Trung Quốc. Vì thế Thâm Quyến cũng là căn cứ tử thủ của Đảng và Chế độ cộng sản Trung Quốc. Kinh tế Trung Quốc là kinh tế hoạch định và Bắc Kinh có thể ra lệnh cho các tổ hợp và tổng công ty phải đặc biệt ưu đãi nhưng công ty con tại Thâm Quyến.

Trở lại với khối nợ 40.000 tỷ USD mà Trung Quốc không thể trả, chủ nhân khối nợ này là những ai ?

Không thể chỉ là các ngân hàng hay các công ty hay thường dân Trung Quốc. Trung Quốc đã khánh tận đến mức chết đói sau cuộc phiêu lưu Bước Nhảy Vọt rồi cuộc Cách Mạng Văn Hóa và chỉ bắt đầu phát triển từ 1980 nhờ chính sách mở cửa của Đặng Tiểu Bình. Những gì đã làm ra và tích lũy được từ năm 1980 họ đã tiêu hao trong chính sách kinh tế chạy trốn về phía trước từ sau cuộc khủng hoảng 2008 và trong cuộc đào thoát ồ ạt ra nước ngoài của tư bản từ nhiều năm nay. Trung Quốc không đào đâu ra được 40.000 tỷ USD. Một phần lớn khối nợ này là tiền vay, một cách trực tiếp hay gián tiếp, từ những ngân hàng và quỹ đầu tư nước ngoài, đa số là Mỹ. Sự kiện nhiều quỹ đầu tư Mỹ cho Trung Quốc vay tiền là những quỹ hưu bổng cũng tạo ra nguy cơ bất ổn xã hội tại Mỹ khi Trung Quốc quỵt nợ làm các quỹ này khốn đốn.

Chúng ta có thể sắp chứng kiến một cuộc khủng hoảng rất lớn khi thực tế đã chứng tỏ một cách không thể chối cãi rằng Trung Quốc đã chọn quỵt nợ để sau đó co cụm lại. Đừng quên rằng cuộc khủng hoảng 2008 đã nổ ra khi chỉ một ngân hàng đầu tư Lehman Brothers phá sản.

Nguyễn Gia Kiểng

(28/02/2020)

(1) Hồ sơ về sự sụp đổ của Trung Quốc (Nguyễn Gia Kiểng)

Published in Quan điểm