Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Căng thẳng Jerusalem : Israel oanh kích Gaza, Mỹ bị cô lập ở Hội đồng bảo an (RFI, 09/12/2017)

Hai chiến binh Palestine bị chết rạng sáng ngày 09/12/2017 trong một trận oanh tạc của Israel nhắm vào một mục tiêu Hamas ở trung tâm dải Gaza. Israel tiến hành không kích nhằm đáp trả 3 hỏa tiễn mà Phong Trào Kháng Chiến Hồi giáo Hamas bắn vào Israel ngày 08/12 trong "ngày giận dữ" của người Hồi giáo.

gaza1

Người Thổ Nhĩ Kỳ phản đối quyết định của tổng thống Trump chuyển sứ quán Mỹ đến Jerusalem, Istanbul, ngày 08/12/2017. Reuters/Osman Orsal

Hãng tin AFP, trích thông cáo của quân đội Israel, cho biết "vũ khí của không quân đã nhắm vào 4 cấu trúc của tổ chức khủng bố Hamas ở dải Gaza (…) gồm hai nhà máy sản xuất vũ khí, một kho vũ khí và một khu quân sự". Các trận oanh kích này còn làm khoảng 15 người khác bị thương (trong đó có trẻ em và phụ nữ), theo một quan chức an ninh của Phong trào Hamas, kiểm soát dải Gaza từ 10 năm nay.

Sau cộng đồng quốc, đến lượt 14 thành viên của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, trong phiên họp khẩn cấp ngày 08/12/2017, lần lượt lên tiếng phản đối quyết định của tổng thống Mỹ Donald Trump đi ngược lại với các nghị quyết của Liên Hiệp Quốc khi công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Từ New York, thông tín viên RFI Marie Bourreau giải thích thêm :

"Chưa bao giờ, ngay cả khi khai mào chiến tranh Iraq, Hoa Kỳ lại bị cô độc đến như vậy. 14 thành viên Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc nhất trí lên án quyết định của Washington.

Ông Matthew Rycroft, đại diện ngoại giao của Anh Quốc, một đồng minh thân cận của Hoa Kỳ, phát biểu : "Chúng tôi không đồng ý với quyết định của Mỹ về việc chuyển sứ quán nước này đến Jerusalem và đơn phương công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel trước khi đạt được một thỏa thuận cuối cùng. Quyết định này không giúp gì cho tiến trình xúc tiến hòa bình trong vùng, một mục tiêu mà tôi biết rằng tất cả chúng ta cùng chia sẻ trong Hội Đồng này".

Với tinh thần đoàn kết hiếm hoi của Châu Âu, các đại sứ Pháp, Anh, Ý, Đức và Thụy Điển cùng lên án một quyết định không phù hợp với các nghị quyết của Hội Đồng Bảo An. Định chế quốc tế này không công nhận bất kỳ thay đổi nào về đường biên giới được thông qua ngày 04/06/1967, trừ các quyết định thay đổi do các bên liên quan đạt được nhờ con đường đàm phán.

Ngược lại, tỏ ra ít bị lay chuyển về những cáo buộc trên, đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc cho rằng Washington là một đối tác đặc quyền. Bà Nikki Haley phát biểu : "Chúng tôi dấn thân trong tiến trình xúc tiến hòa bình giữa Israel và Palestine hơn bất kỳ những gì chúng tôi từng làm trong quá khứ".

Hội Đồng Bảo An ghi nhận, đồng thời thúc giục Hoa Kỳ đưa ra những đề xuất chi tiết để giải quyết hồ sơ Israel-Palestine".

Giáo chủ của Al Azhar hủy cuộc gặp với phó tổng thống Mỹ Mike Pence

Sau phong trào phản ứng dữ dội của người dân và các giới chính trị gia, đến lượt lãnh đạo các cơ quan tinh thần Hồi giáo lên tiếng. giáo chủ Ahmed Al Tayeb của Đền thờ Al Azhar (Cairo), một trong những cơ quan tinh thần cao nhất của Hồi giáo theo hệ phái Sunni, tuyên bố hủy cuộc gặp với phó tổng thống Mỹ Mike Pence, dự kiến diễn ra ngày 20/12, vì "không tiếp những người xuyên tạc lịch sử".

Ngoài ra, theo thông tín viên RFI Alexandre Buccianti tại Cairo (Ai Cập), giáo chủ Ahmed Al Tayeb đã triệu tập một phiên họp của Hội đồng các bậc hiền nhân Hồi giáo và kêu gọi tổ chức một cuộc hội thảo cấp vùng quy tụ các nhà chức trách quan trọng nhất của Hồi giáo và Kitô giáo để đáp trả quyết định của Washington.

Cùng ngày 09/12, một cuộc họp bất thường cấp bộ trưởng diễn ra tại trụ sở của Liên Đoàn Ả Rập ở Cairo nhằm nghiên cứu hướng đáp trả đối với quyết định của tổng thống Mỹ.

RFI tiếng Việt

*******************

Jerusalem : Canh bạc đầy rủi ro của Donald Trump (RFI, 08/12/2017)

Thông báo của tổng thống Mỹ đơn phương nhìn nhận Jerusalem là thủ đô của Israel bị khắp thế giới, trừ Israel, xem là hành động "khiêu khích" không đúng lúc không đúng việc có thể làm Trung Đông "bốc lửa". Trái lại, Donald Trump cho biết ông muốn xóa bài làm lại để mang lại hoà bình cho Palestine với sự trợ giúp của Israel và Saudi Arabia. Hư thực thế nào ?

jeru1

Tại dải Gaza, người Palestine đạp trên một tấm ảnh của Donald Trump, ngay sau thông báo quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.© AFP/MOHAMMED ABED

Sự kiện tổng thống Donald Trump quyết định công nhận Jerusalem, thành phố thánh của ba tôn giáo - đạo Thiên Chúa, đạo Hồi và đạo Do Thái, cùng thờ một Đức Chúa Trời - là thủ đô của Nhà Nước Do Thái, làm cho cộng đồng Ả Rập và Hồi giáo bất bình.

Hầu hết các thủ đô quốc tế, từ Liên Hiệp Châu Âu cho đến Liên Hiệp Quốc đều lo ngại phản ứng mạnh từ cộng đồng Hồi giáo và người Palestine sẽ làm cho Trung Đông chìm trong bão lửa, như cảnh báo của tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ.

Câu hỏi đặt ra và vì những lý do nào Washington lại lấy một quyết định đầy rủi ro như thế ?

Từ khi Quốc hội Mỹ thông qua đạo luật nhìn nhận Jerusalem là thủ đô của Israel vào năm 1995, ba đời tổng thống Mỹ từ Bill Clinton, George W Bush đến Barack Obama, sáu tháng một lần, tìm cách trì hoãn.

Điểm xứng đáng của tổng thống 45 của Mỹ ở chổ, ông không phải là người đầu tiên nương vào quy chế của Jerusalem để tranh cử nhưng là người đầu tiên dám thực hiện lời hứa.

Kế hoạch của Donald Trump được ông mô tả là "hỏa tiễn hai tầng".Tầng thứ nhất, theo giải thích của tổng thống Mỹ : phải nhìn nhận thực tế Jerusalem là thủ đô của Israel mà còn là thủ đô của một nền dân chủ lớn trên thế giới.

Khi lý giải như thế, tổng thống Mỹ phác họa tầng thứ hai : xây dựng một hiệp định hòa bình mới, do Mỹ bảo trợ, thay thế thỏa thuận Oslo bế tắc từ hơn phần tư thế kỷ. Lập luận của tổng thống Donald Trump là ông muốn "làm sáng tỏ vấn đề" để "bứng đi những chốt chận tạo điều kiện đem lại hoà bình".

Theo hai viên chức Mỹ được Reuteurs trích dẫn, tổng thống Donald Trump hứa với chủ tịch Palestine Mamoud Abbas một dự án "làm hài lòng Palestine". Cụ thể ra sao, tổng thống Mỹ không nói rõ : đánh đổi Đông Jerusalem với nhà nước Palestine được Israel công nhận ? Người tị nạn Palestine được hồi hương mà cho đến nay Israel kiên quyết khước từ ?

Điều chắc chắn là trong kế hoạch này, Mỹ huy động cả Saudi Arabia và Israel, hai nước, vì có kẻ thù chung là Iran, sẽ hợp tác giúp Palestine.

Lập luận của tổng thống Donald Trump là ông muốn xóa bài làm lại, "bứng đi những chốt chận tạo điều kiện đem lại hoà bình".

Giới phân tích không đồng ý như vậy và đưa ra ba cách diễn giải.

Thứ nhất là vì nhu cầu chính trị nội bộ. Truyền thông Mỹ, ít cảm thông với tổng thống doanh nhân, thì cho là ông Trump muốn thu hút lá phiếu cộng đồng Do Thái và nhất cộng đồng Tin Lành Phúc Âm mà trong kỳ bầu cử vừa qua có đến 80% cử tri dồn phiếu cho ông .Đối với hai cộng đồng tôn giáo này, không thể để cho thánh địa Jerusalem, một lần nữa lọt vào tay người Ả Rập. Không phải ngẫu nhiên mà tổng thống Mỹ chọn thời điểm này để tung quả bom "Jerusalem". Một mặt, uy tín của Donald Trump xuống thấp kỷ lục sau 10 tháng cầm quyền, chỉ còn 35% dân chúng ủng hộ, vào lúc nước Mỹ chuẩn bị bầu lại Quốc Hội năm 2018. Thứ hai là để đánh lạc hướng công luận trong bối cảnh vòng vây tư pháp, điều tra vụ thông đồng với Nga, khép chặt dần.

Động cơ thứ hai là cá tính của Donald Trump. Ông thường tự hào là hành động theo linh tính. Thế nhưng, trong trường hợp chiến tranh Afghanistan, tổng thống Mỹ đã làm ngược lại và giải thích : theo linh tính, tôi nghĩ là phải bỏ Afghanistan, nhưng lý trí buộc tôi phải nghe theo cố vấn, nghe theo các tướng lĩnh và bộ trưởng quốc phòng James Mattis.

Trong vụ Jerusalem, tổng thống Trump nghe lời cố vấn của ai ? Người thứ nhất là phó tổng thống Mike Pence, thuộc Hội Thánh Phúc Âm và người thứ hai chính là con rể Jared Kushner, theo Do Thái giáo. Áp lực thứ ba đến từ nhà tỷ phú Sheldon Adelson, chủ nhân nhiều sòng bạc và cũng là nhà tài trợ của Donald Trump và bạn thân của thủ tướng Israel Benjamin Netanhyahu.

Theo Mediapart, tên lửa hai tầng của tổng thống Trump có nguy cơ nổ ngay tầng thứ nhất. Không những người Ả Rập mà cả thế giới cho đến Đức Giáo Hoàng đều phản đối.

Theo một thăm dò ý kiến, 56% dân Israel cũng xem quyết định chuyển sứ quán Mỹ về Jerusalem là "không đúng lúc".

Tú Anh

********************

Hamas kêu gọi Palestine nổi dậy chống quyết định của Mỹ về Jerusalem (RFI, 08/12/2017)

Bạo lực có nguy cơ bùng dậy tại Palestine sau khi tổng thống Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Tổ chức Hamas kêu gọi "tiến hành chiến tranh ném đá" intifada, một chiến thuật đã được sử dụng hai lần trong quá khứ để chống lại quân đội Israel. Ngày 07/12/2017, hàng ngàn người Palestine đã xuống đường bày tỏ lòng phẫn nộ, đốt ảnh của tổng thống Mỹ Donald Trump. Thứ sáu 08/12, ngày cầu nguyện hàng tuần của đạo Hồi, được xem là ngày của "mọi nguy hiểm". Biểu tình được kêu gọi khắp thế giới Hồi giáo từ Trung Đông cho đến Châu Á.

jeru2

Tín đồ Hồi giáo hô khẩu hiệu và giương cao cờ Palestine sau buổi cầu nguyện tại khu phố cổ ở thành phố Jerusalem ngày 08/12/2017. Reuters/Ammar Awad

Trên mặt ngoại giao, hai tổ chức Palestine là Hamas và Fatah tìm cách xóa bỏ xung khắc, để đương đầu với tình huống mới.

Từ Jerusalem, thông tín viên Guilhem Delteil tường thuật :

"Quan hệ giữa Mỹ và Palestine từ nay đã giá lạnh. Phó tổng thống Hoa Kỳ Mike Pence sắp viếng thăm Trung Đông trong khỏang một chục ngày tới đây, không còn được xem là khách quý ở West Bank.

Các nhà lãnh đạo Palestine không muốn thảo luận về hoà bình với chính quyền Mỹ. Mohamed Shtayyeh, một cán bộ của Fatah, đảng của chủ tịch Palestine, tuyên bố : Nói rằng chuyển sứ quán Mỹ từ Tel-Aviv về Jerusalem không làm tan vỡ tiến trình hòa bình là nói bậy. Bởi vì Israel và người Palestine chúng tôi đã đồng ý với nhau đây là chủ đề thương lượng, thế mà bây giờ (Mỹ) nói là không phải thế".

Người Palestine từ nay tìm một sức mạnh khác để bảo trợ cho tiến trình hòa bình. Nhưng trước hết, sau 10 năm phân hóa nội bộ, hai tổ chức Fatah và Hamas muốn đoàn kết lập một mặt trận chung. Mohamed Shtayyeh cho biết tiếp : "Chúng tôi gấp rút thi hành mọi biện pháp để hòa giải dân tộc. Chúng tôi không để cho mục tiêu này thất bại vì nó đáp ứng quyền lợi dân tộc Palestine. Chúng tôi sẽ nỗ lực làm việc cho đến khi nào đạt được thành công viên mãn".

Cách nay một tuần, ban lãnh đạo Fatah còn tố cáo phe Hamas không tôn trọng các cam kết. Từ nay, giọng điệu hai bên đã thay đổi toàn diện. Cơ quan quyền lực Palestine nói đến khả năng bỏ các biện pháp cấm vận dải đất Gaza, nơi mà phe Hamas kiểm soát từ 10 năm nay."

Biểu tình tận Châu Á

Đề phòng tình hình vượt tầm kiểm sóat, Israel tăng cường hàng trăm cảnh sát ở Jerusalem. Tuy nhiên, theo Reuters, an ninh Israel không sử dụng biện pháp cản trở nào nhắm vào người Hồi giáo đến thánh địa cầu nguyện.

Sáng nay tại Malaysia, để tỏ tình liên đới với Palestine, hàng ngàn tín đồ đạo Hồi mang biểu ngữ "đả đảo Donald Trump" biểu tình trước Toà Đại Sứ Mỹ ở Kuala Lumpur .

Quyết định của tổng thống Mỹ, gây phản ứng bất đồng trên khắp thế giới, là chủ đề thảo luận trong cuộc họp của Hội Đồng Bảo An được triệu tập khẩn cấp vào hôm nay 08/12/2017 theo yêu cầu của 8 thành viên, đứng đầu là Pháp.

Tú Anh

*********************

Jerusalem, thủ đô Israel : 5 điều cần biết về quyết định mạo hiểm của Trump (RFI, 07/12/2017)

Khi công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và chuyển sứ quán Mỹ từ Tel-Aviv đến thành phố thánh, tổng thống Donald Trump đoạn tuyệt với quan điểm của cộng đồng quốc tế và chấm dứt chính sách của Mỹ từ vài thập kỷ qua về Jerusalem.

jeru3

Cờ Mỹ và cờ Israel được treo bên ngoài tòa thị chính Jerusalem, ngày 07/12/2017. Reuters/Ammar Awad

RFI tiếng Việt tổng hợp một số thông tin của AFP và hai nhật báo Pháp Libération và l’Humanité trong hai ngày 05-06/12/2017 để giải thích về vai trò của Jerusalem đối với thế giới Hồi giáo và Do Thái, cũng như quyết định mạo hiểm của tổng thống Mỹ.

Jerusalem : Vùng đất thiêng của 3 tôn giáo

Khu Thành Cổ Jerusalem là vùng đất thánh của ba tôn giáo : Do Thái, Hồi giáo, Kitô giáo với vài tỉ tín đồ trên thế giới. Trước hết là quần thể Đền Thờ, được người Hồi giáo gọi là Haram Al Sharif, còn người Do Thái gọi là Núi Đền (Temple Mount).

Đối với người Hồi giáo, đây là địa danh thiêng liêng thứ ba với Nhà thờ Al-Aqsa có mái vòm bạc, vì theo truyền thuyết, khu vực này là nơi xa nhất mà nhà tiên tri Mahomet đã đến. Nổi bật chính giữa là đền thờ Mái vòm (Dome of the Rock) dát vàng tráng lệ được dựng trên khối đá nơi nhà tiên tri thăng thiên.

Đây cũng là vùng đất thánh của người Do Thái, nơi ngôi đền của họ đã được dựng lên. Phía dưới là bức tường Than Khóc, trước từng là tường đỡ, và hiện là di tích cuối cùng của Ngôi đền Do Thái thứ hai bị người La Mã phá hủy năm 70. Đây là địa danh thiêng liêng nhất để người Do Thái cầu nguyện.

Vì các lý do lịch sử, Quần thể Đền Thờ hiện do Jordan canh giữ, nhưng mọi lối vào khu vực này bị lực lượng quân sự Israel kiểm soát. Người Do Thái được phép vào nhưng không được cầu nguyện.

Cuối cùng, cũng trong Thành Cổ Jerusalem có nhà thờ Mộ Thánh Holy Sepulchre, địa điểm thiêng liêng của người theo Kitô giáo, được xây ở nơi chúa Giê-su bị đóng đinh trên thánh giá và được khâm liệm.

Đối với cả Israel và Palestine, Jerusalem là cột mốc quốc gia và tôn giáo mang ý nghĩa sâu sắc. Với người Palestine, bị tước quyền độc lập, việc bảo vệ Jerusalem và đền Al-Aqsa còn là lời kêu gọi đoàn kết giữa những người theo đạo Hồi.

Jerusalem : Thành phố của cầu nguyện và xung đột

Kế hoạch Phân chia của Liên Hiệp Quốc năm 1947 đã đề nghị tách Palestine lúc đó thành ba thực thể : một Nhà nước Do Thái, một Nhà nước Ả Rập và Jerusalem, thành phố phi quân sự, có vị thế là một "thể tách biệt" (corpus separatum), được đặt dưới sự quản lý của Liên Hiệp Quốc.

Kế hoạch này được các nhà lãnh đạo Do Thái chấp nhận nhưng lại bị giới lãnh đạo Ả Rập bác bỏ. Sau khi người Anh rời vùng đất và khi chiến tranh Israel-Ả Rập lần thứ nhất kết thúc, Nhà nước Israel được thành lập năm 1948 và đặt thủ đô ở Tây Jerusalem, còn Đông Jerusalem lúc đó nằm dưới sự kiểm soát của Jordan. Tuy nhiên, sau cuộc chiến Sáu Ngày vào năm 1967, Israel chiếm luôn cả Đông Jerusalem và sáp nhập vào quốc gia Do Thái. Năm 1980, một đạo luật lập quy chế Jerusalem là thủ đô "vĩnh viễn và không chia cắt được"của Israel.

Ngày 05/12/2017, chính phủ Israel nhắc lại : "Jerusalem là thủ đô của dân tộc Do Thái từ 3.000 năm và là thủ đô của Israel từ 70 năm nay". Jerusalem được nhắc đến ở đây gồm cả Đông và Tây của thành phố "thống nhất".

Chính quyền Palestine cũng muốn biến Đông Jerusalem thành thủ đô của một Nhà nước Palestine độc lập tương lai. Còn Phong trào Kháng chiến Hồi giáo (Hamas) không công nhận Nhà nước Israel và nhắc đến Jerusalem (không phân biệt Đông-Tây) là thủ đô của Nhà nước Palestine tương lai.

Lập trường của cộng đồng quốc tế

Từ nhiều thập kỷ qua, cộng đồng quốc tế không thay đổi lập trường về quy chế của Jerusalem. Liên Hiệp Quốc không công nhận việc Israel sáp nhập Đông Jerusalem và tuyên bố đạo luật 1980 của Israel là vi phạm luật pháp quốc tế.

Nghị quyết 478 của Liên Hiệp Quốc năm 1980 kêu gọi các nước có cơ quan ngoại giao tại Jerusalem rời khỏi thành phố. Sau đó, khoảng 30 nước lần lượt chuyển trụ sở đến Tel-Aviv. Costa Rica và Salvador là hai nước cuối cùng rời khỏi Jerusalem năm 2006. Theo lập trường của Liên Hiệp Quốc, quy chế cuối cùng của Jerusalem phải do các bên liên quan đàm phán.

Năm 1993, các thỏa thuận lịch sử Israel-Palestine được ký ở Oslo (Na Uy) giữa hai lãnh đạo Yitzhak Rabin và Yasser Arafat dưới sự bảo trợ của Bill Clinton đã không đề cập đến quy chế của Jerusalem, vấn đề về các khu chiếm đóng Do Thái trong các vùng đất Palestine và sự hồi hương của di dân Palestine, dù đây là ba chủ đề chính của tiến trình đàm phán hòa bình giữa hai bên. Hiện đây vẫn là những vấn đề nhạy cảm.

Từ lập trường của Hoa Kỳ đến ý đồ của Trump về Jerusalem

Năm 1995, tổng thống Bill Clinton đã ký một sắc lệnh công nhận : "Từ 1950, Jerusalem là thủ đô của nhà nước Israel". Nghị Viện Mỹ cũng thông qua Đạo luật Đại sứ quán Jerusalem (Jerusalem Embassy Act). Để đạo luật này được áp dụng, sứ quán Mỹ, hiện đang ở Tel-Aviv giống như đa số các nước công nhận Nhà nước Israel, phải được chuyển đến Jerusalem. Tuy nhiên, có một điều khoản trong luật này cho phép tổng thống Mỹ đương nhiệm hoãn thời hạn áp dụng.

Cứ 6 tháng một lần, ba người tiền nhiệm Bill Clinton, George W. Bush và Barack Obama ký vào điều khoản hoãn áp dụng luật. Tổng thống Mỹ đương nhiệm Donald Trump miễn cưỡng ký vào điều khoản này lần đầu tiên vào tháng 06/2017. Cuối cùng, ngày 06/12/2017, chủ nhân Nhà Trắng công nhận Jerusalem "là thủ đô không thể chia cắt được của Nhà nước Israel", theo đúng tuyên bố trong thời gian ông vận động tranh cử.

Chuyển sứ quá Mỹ về Jerusalem : Chuyện gì xảy ra tiếp theo ?

Theo tác giả Pierre Barbancey trên nhật báo L’Humanité (05/12/2017), ký quyết định chuyển sứ quán Mỹ đến Jerusalem là một yếu tố trong kế hoạch mới của chính quyền Mỹ nhằm giải quyết "cuộc xung đột Israel-Palestine". Và quan trọng hơn là nhằm mở đường để Washington thực hiện mục tiêu cuối cùng là đối đầu với Iran ; chống Iran cũng là mục tiêu của Israel cùng với nhiều nước Ả Rập khác, mà đứng đầu là Saudi Arabia.

Ngày 03/12, con rể kiêm cố vấn của tổng thống Mỹ, Jared Kushner, giải thích về kế hoạch mới của Mỹ như sau : "Rất nhiều nước Trung Đông muốn cùng một điều : tiến bộ kinh tế, hòa bình cho dân tộc của họ. Họ nhận thấy các mối đe doạ trong vùng và tôi nghĩ rằng họ nhìn thấy Israel, một kẻ thù truyền kiếp, thực ra đã trở thành một đồng minh tự nhiên của họ vì Iran, vì tổ chức Nhà Nước Hồi giáo tại Iraq và Trung Đông".

Cụ thể, theo kế hoạch, một Nhà nước có thể sẽ được trao cho người Palestine trên một phần West Bank và trên dải Gaza nhưng hai phần này không được kết nối với nhau. Thêm vào đó là khoản trợ giúp 10 tỉ đô la để xây dựng Nhà nước này. Tuy nhiên, hai chủ đề về đàm phán quy chế của Jerusalem và quyền hồi hương của di dân Palestine bị trì hoãn vô thời hạn. Phía Mỹ chịu trách nhiệm đàm phán với Israel. Có lẽ vì thế mà hình thành ý tưởng công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

Trước mắt, thế giới phản đối quyết định của Donald Trump. Còn "các nước Hồi giáo bị chia rẽ dường như đang trở nên đoàn kết" trước quyết định về Jerusalem của tổng thống Mỹ, theo nhận xét trên website Libération (06/12/2017). Nhiều lãnh đạo Hồi giáo trong vùng bắt đầu chạy đua để thể hiện là người bảo vệ Jerusalem.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan, với tư cách là chủ tịch luân phiên của Tổ Chức Hợp Tác Hồi giáo gồm 57 nước, đã mời các thành viên họp thượng đỉnh đặc biệt tại Istanbul vào ngày 13/12. Jordan cũng yêu cầu Liên Đoàn Ả Rập tổ chức họp khẩn ngoại trưởng của 22 nước thành viên vào thứ Bẩy 09/12.

Là người gìn giữ hai thánh địa Hồi giáo đầu tiên (Mecca và Medina), vua Salmane của Saudi Arabia cũng không muốn để bất kỳ nước nào vượt qua. Tuy nhiên, đồng minh chính của Donald Trump tại Trung Đông lại rơi về thế khó xử và mới chỉ đưa ra những lời cảnh báo nhẹ nhàng về "bước đi nguy hiểm của Washington" có thể khiến "người Hồi giáo giận dữ". Saudi Arabia cũng muốn liên minh với Israel để chống lại kẻ thù số 1 trong vùng là Iran.

Cuối cùng, Iran cũng tranh thủ cơ hội để cạnh tranh với các quốc gia theo hệ phái Sunni khác trong việc bảo vệ Jerusalem. Tổng thống Hassan Rohani khẳng định là Iran "sẽ không dung thứ cho việc xâm phạm các thánh địa" và kêu gọi "người Hồi giáo phải đoàn kết trước âm mưu lớn này".

Dù là đối thủ, bị chia rẽ hay đồng minh, các nước Ả Rập Hồi giáo đang kêu gọi đoàn kết trong việc lên án quyết định của Donald Trump.

RFI tiếng Việt

***********************

Những điều cần biết về quyết định công nhận Jerusalem của Mỹ (VOA, 07/12/2017)

jeru4

Một phn C thành Jerusalem vi Mái vòm Đá ca đin th Hi giáo trên Núi Đn, ngày 5 tháng 12, 2017

Tổng thng M Donald Trump đã làm gì liên quan ti Israel ?

Donald Trump đã quyết đnh công nhn Jerusalem là th đô ca Israel, là tng thng đu tiên ca M làm như vy k t khi Israel được sáng lp vào năm 1948. Tel Aviv hin là nơi M và nhiu nước khác đt đi s quán.

Ông Trump dự đnh di đi s quán M ti Jerusalem, nhưng vic này có th mt đến hai năm. Lut ca M quy đnh tng thng ký sc lnh đc min sau mi sáu tháng xác đnh đi s quán vn đt ti Tel Aviv. Tun này, ông Trump l mt thi hn 6 tháng gn đây nht, nhưng các quan chc M nói rng ông sẽ ký vào sc lnh đc min và cũng yêu cu B Ngoi giao bt đu tiến trình di đi s quán.

Tại sao ông Trump công nhn Jerusalem ?

Ông Trump đang hoàn thành một li ha lúc vn đng tranh c rng ông s di đi s quán M Israel v Jerusalem. Ông theo đuổi lp trường ng h Israel mnh m khi còn là ng c viên đ ly lòng cơ s ng h ln ca ông là nhng người theo phái Phúc Âm và nhng người M gc Do Thái ng h Israel.

Lời ha ca ông Trump rt được lòng hai nhóm c tri đó, bao gm c ông trùm sòng bạc Sheldon Adelson, người đã quyên góp 25 triu đôla cho mt y ban hành đng chính tr ng h ông Trump trong chiến dch tranh c.

Các quan chức chính quyn M nói rng vic công nhn Jerusalem là tha nhn "thc tế lch s và hin trng" ca Jerusalem.

Vì sao Jerusalem, lâu nay là nguồn gc ca tranh cãi quyết lit, li quan trng như vy ?

Người Israel và người Palestine đu tuyên b Jerusalem thuc v h. Thành ph này cũng là nơi Israel đt chính quyn ca mình. Israel tuyên b toàn b Jerusalem là thủ đô ca h trong khi người Palestine xem khu vc phía đông thành ph, b Israel chiếm đóng trong cuc chiến tranh Trung Đông năm 1967, là th đô ca mt nhà nước Palestine tương lai.

Xung đột tp trung vào C thành Jerusalem, nơi có đin th thiêng liêng thứ ba ca Hi giáo và đa đim thiêng liêng nht ca Do thái giáo. Thành ph này lâu nay đã là mt vn đ gây tranh cãi đi vi người Do Thái và người Hi giáo khp thế gii.

Mặc dù Israel kim soát thành ph, vic Israel sáp nhp đông Jerusalem không được cng đng quc tế công nhn. Cng đng quc tế mun cuc xung đt kéo dài hàng thp niên này được gii quyết ti bàn đàm phán.

Jerusalem cũng là nơi có Nhà th M Thánh, được xây dng ti nơi mà nhiu Kitô hu tin rng Chúa Giêsu b đóng đinh và được chôn cất. Các giáo phái Công giáo Armenia và Công giáo Roma và Chính thng giáo Hy Lp chia nhau quyn trông coi nhà th này, nơi căng thng thường bùng lên v quyn kim soát nhng khu vc khác nhau.

Những h qu tim năng là gì ?

Quyết đnh ca ông Trump đảo ngược chính sách đi ngoi gn 70 năm qua ca M và các nhà phân tích cnh báo rng nó có th đe da nhng n lc điu gii mt tha thun hòa bình gia người Israel và người Palestine.

Các nhà lãnh đạo -rp cnh báo rng nó có th khơi mào các v bc phát bạo lc mi, và Nhà Trng đang chun b cho vin cnh này bng cách điu phi các kế hoch bo v công dân M nước ngoài.

Các quan chức an ninh Israel nói h đã chun b cho mi tình hung.

Ngoài việc khiến các đng minh quan trng trong thế gii Ả-rập tc gin, bước đi này cũng đe da làm các đng minh phương Tây ca M gin dữ.

*********************

Jerusalem : Thế cô lập của Donald Trump (RFI, 07/12/2017)

Israel rất hài lòng với tuyên bố của tổng thống Hoa Kỳ. Thủ tướng Benjamin Netanyahu xem ngày 06/12/2017 như một "ngày lịch sử". Thị trưởng thành phố Jerusalem Nir Barkat ca ngợi quyết định "can đảm và đúng đắn" của chính quyền Trump.

jeru5

Người dân Palestine tại Jerusalem theo dõi diễn văn của tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, ngày 06/12/2017. Reuters/Ammar Awad

Trong lúc cả thế giới chỉ trích tổng thống Mỹ làm tiêu tan viễn cảnh hòa bình cho Cận Đông. Chính quyền Palestine cho rằng với quyết định này, Washington "hủy hoại hòa bình".

Phản ứng gay gắt nhất đến từ Thổ Nhĩ Kỳ : Tổng thống Recep Tayyip Erdogan ngay hôm 06/12/2017 thông báo triệu tập đại diện 57 nước thành viên của Tổ Chức Hợp Tác Hồi giáo (OCI). Thông tín viên đài RFI Alexandre Billette từ Istanbul tường trình :

"Rõ ràng là Recep Tayyip Erdogan muốn dẫn đầu phong trào chống Washington. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ hôm qua đã tiếp quốc vương Jordan, điện đàm với lãnh đạo 7 nước Hồi giáo. Trong bối cảnh Ankara đang giữ chức chủ tịch luân phiên OCI, hôm qua, chính quyền thông báo sẽ triệu tập các nước thành viên tại Istanbul vào thứ Tư tuần tới (13/12). Đây sẽ là một cuộc họp bất thường chỉ nhằm để bàn về quyết định của Mỹ về quy chế Jerusalem.

Chính giới Thổ Nhĩ Kỳ, kể cả phe đối lập, đồng thanh lên án chính sách của Mỹ, xem đây là "một sai lầm nghiêm trọng", hay tệ hơn nữa, như lời bộ trưởng Tư Pháp Thổ Nhĩ Kỳ, quyết định của Hoa Kỳ về Jerusalem là một "đám cháy khó dập tắt".

Đối với ông Erdogan, giải quyết được khủng hoảng này sẽ giúp ông tăng uy tín đối với công luận trong nước. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ sẽ làm hài lòng thành phần cử tri thuộc cánh bảo thủ luôn rất quan tâm đến vấn đề của Palestine. Recep Tayyip Erdogan không thể lơ là với số này trong lúc mà tỷ lệ tín nhiệm của ông đang chựng lại kể từ sau cuộc trưng cầu dân ý sửa đổi Hiến Pháp hồi tháng Tư vừa qua".

Trong khu vực Đông Nam Á, Malaysia tuyên bố "không bao giờ chấp nhận" Jerusalem là thủ đô của Israel. Còn nước Hồi giáo đông dân nhất thế giới là Indonesia thì bày tỏ mối lo ngại "sâu sắc" về ổn định tại vùng Cận Đông.

Saudi Arabia, một đồng minh truyền thống của Hoa Kỳ, lên án một hành động "vô trách nhiệm" của Nhà Trắng. Iran nói tới viễn cảnh một "cuộc chiếm ném đá Intifada" khác sắp mở ra.

Anh, Pháp, Đức đều không tán đồng quyết định của tổng thống Mỹ. Về phía Liên Hiệp Quốc, họp báo chiều 06/12, tổng thư ký Antonio Guterres đã mạnh mẽ lên án một quyết định "đơn phương" từ phía Hoa Kỳ. Ngày 07/12, Hội Đồng Bảo An họp khẩn tại New York về hồ sơ này.

Thanh Hà

**********************

Cộng đồng quốc tế lên án Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô Israel (RFI, 07/12/2017)

Các nước Hồi giáo trên thế giới, từ Saudi Arabia đến Thổ Nhĩ Kỳ hay Indonesia, Malaysia đồng loạt phản đối tổng thống Donald Trump quyết định dời tòa đại sứ Mỹ về Jerusalem và công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Châu Âu lo ngại bạo động lại dấy lên tại Cận Đông. Liên Hiệp Quốc họp khẩn sáng 07/12/2017 tại New York sau quyết định đơn phương của tổng thống Hoa Kỳ.

jeru6

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố văn bản công nhận Jerusalem là thủ đô của Israël, ngày 06/12/2017. Reuters/Kevin Lamarque

Thông tín viên đài RFI Anne Corpet từ thủ đô Washington trở lại với một quyết định được coi là lịch sử của tổng thống Mỹ thứ 45 : Donald Trump đoạn tuyệt với chính sách ngoại giao lâu đời của Mỹ về Cận Đông.

"Donald Trump coi đây là "một cách tiếp cận mới". Qua việc công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, tổng thống Hoa Kỳ đã đơn phương xếp lại quân cờ. Theo ông, đây chỉ đơn thuần là việc nhìn nhận "một thực tế trên hiện trường". Tuy nhiên, tổng thống Trum nhấn mạnh rằng Mỹ không đứng về phe nào trên vấn đề đường biên giới và chủ quyền của Israel tại Jerusalem. Trong bài diễn văn ngày hôm qua (06/12), tổng thống Trump đã nhắc lại Mỹ tha thiết với giải pháp thành lập hai nhà nước, Israel và Palestine, với điều kiện giải pháp đó phải được cả đôi bên chấp nhận.

Tổng thống Mỹ ý thức được rằng chiến lược của ông mang tính rủi ro cao và tuyên bố về quy chế của thành phố Jerusalem có nguy cơ làm dấy lên một làn sóng bạo động. Do vậy, Donald Trump đã kêu gọi tất cả các bên bình tĩnh và chừng mực.

Trong thông cáo, bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho biết sẽ thực hiện quyết định của Nhà Trắng, chuyển tòa đại sứ Mỹ từ Tel Aviv về Jerusalem. Thông cáo này cho biết thêm Hoa Kỳ đặt an ninh của các công dân Mỹ lên trên hết và đã có các biện pháp để bảo vệ công dân Mỹ sống trong các khu vực liên quan. Đây là một cách gián tiếp nhìn nhận mức độ nguy hiểm trong tính toán của Nhà Trắng".

Thanh Hà

Published in Quốc tế

Jerusalem : Một mình Trump chống lại tất cả

Chủ đề ngự trị trang nhất nhiều tờ báo Pháp hôm nay là quyết định của tổng thống Mỹ Donald Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.

jerusalem1

Biểu tình tại thủ đô Amman, Jordanie ngày 08/12/2017, phản đối quyết định của tổng thống Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel - Reuters

Le Monde chạy tựa : "Jerusalem : bước ngoặt ngoại giao của Trump". Sau khi tổng thống Mỹ tuyên bố chính thức thừa nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc nhóm họp khẩn cấp ngày hôm nay, 08/12. Các nước Ả Rập lên án quyết định này và tổ chức Hamas Palestine kêu gọi tiến hành chiến tranh ném đá – Intifada. Theo Le Monde, với quyết định này, "Trump lựa chọn sự cô lập về ngoại giao" và trên thực tế, "Chấm dứt vai trò trung gian hòa giải không thiên vị của Hoa Kỳ" trong cuộc xung đột Israel-Palestine.

Trong bài xã luận "Một mình chống lại tất cả", Le Monde nhận định : Donald Trump đã bỏ ngoài tai tất cả những lời cảnh báo, một cách lịch sự hay thúc ép, tùy theo lãnh đạo của các nước, những lời cầu khẩn, thậm chí của cả giáo hoàng Phanxicô, trước khi tổng thống Mỹ, vào ngày 06/12/2017, thông báo chính thức thừa nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Các phản ứng báo động và phẫn nộ của cộng đồng quốc tế về quyết định này – ngoại trừ thủ tướng Israel Benyamin Netanyahou vỗ cả hai tay để hoan nghênh – khẳng định, nhất là đối với những ai còn ngờ vực, rằng tổng thống Mỹ không ngần ngại xóa bỏ mọi điều cấm kỵ.

Rõ ràng là cho đến lúc này, Hoa Kỳ của tổng thống Donald Trump không chỉ hài lòng với việc đơn phương ra các quyết định, bất chấp ý kiến của các đối tác gần gũi nhất.

Hoa Kỳ đã tiến hành tháo gỡ hệ thống quan hệ quốc tế mà chính họ đã xây dựng sau đệ nhị thế chiến. Thông báo của ông Trump về Jerusalem thực sự là một sự cưỡng bức xóa bỏ vai trò của ngoại giao như là một cách thức để giải quyết các xung đột.

Theo tinh thần hiệp định Oslo, được ký kết dưới sự bảo trợ của Mỹ năm 1993, Israel đã cam kết đàm phán về quy chế tương lai của Jerusalem trong khuôn khổ hiệp định hòa bình. Vua Jordani, một trong những nhà lãnh đạo ôn hòa nhất trong vùng Trung Đông, đã nhấn mạnh, vấn đề Jerusalem "mang tính quyết định để đạt được hòa bình và ổn định trong khu vực và trên thế giới". Điều không may là tiến trình hòa bình được khởi động từ sau hiệp định Oslo không tiến triển và cho đến lúc này, không có hòa đàm giữa Irael và Palestine.

Khi nhóm lên tia lửa Jerusalem, tổng thống Mỹ đã công khai chấp nhận nguy cơ làm gia tăng căng thẳng và làm dấy lên các vụ bạo động mới trong một khu vực luôn luôn ở bên bờ vực của sự bùng nổ, và ông cũng không hề nói rõ các dự án của mình nhằm tái thúc đẩy tiến trình hòa bình. Việc cử phó tổng thống Michael Pence tới Cận Đông không hề hàm ý nhắc tới khía cạnh này.

Tệ hại hơn, khi ra quyết định như vậy, ông Trump đã ủng hộ chính sách "việc đã rồi" của thủ tướng Israel Netanyahou. Chính phủ Israel được dựng lên ở Jerusalem, ngay từ năm 1948, nhưng Đông Jerusalem lại hoàn toàn của người Ả Rập cho đến năm 1967. Từ đó trở đi, tranh thủ việc Israel xây dựng các khu định cư, khoảng 200 ngàn người Israel đã tới sinh cơ lập nghiệp tại đây xen kẽ với người Palestine, và điều này làm cho vấn đề quy chế của thành phố Jerusalem càng trở nên phức tạp. Tổng thống Donald Trump tuyên bố, Jerusalem thủ đô của Israel là một thực tế nhưng ông lại cẩn thận tránh không nói đến Đông Jerusalem có thể trở thành thủ đô của Nhà nước Palestine. Theo lô-gích, lập luận này cũng là một sự thừa nhận các khu định cư tại những vùng lãnh thổ Israel chiếm đóng như là một thực tế, bất chấp luật pháp quốc tế. 

Không phải chỉ có nghệ thuật ngoại giao mà rõ ràng là cả luật pháp quốc tế cũng không phải là những tham số trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump. Chính sách này được chỉ đạo bởi mối ám ảnh của ông đoạn tuyệt với những người tiền nhiệm và những đòi hỏi thúc ép về đối nội – cụ thể là mối quan tâm làm hài lòng cộng đồng Tin Lành Phúc Âm và các nhóm vận động hành lang thân Israel.

Kể từ khi nhậm chức, hồi tháng Giêng 2017 đến nay, danh sách các cam kết quốc tế mà Donald Trump xóa bỏ ngày càng dài : hiệp định tự do mậu dịch xuyên Thái Bình Dương – TPP ; hiệp định Paris về khí hậu, thỏa thuận hạt nhân Iran, cùng với Israel rút khỏi UNESCO ; tại Tổ Chức Thương Mại Thế Giới – WTO, các đại diện Mỹ ngày càng tỏ ra ngỗ ngược và gần đây nhất, Hoa Kỳ rút khỏi Thỏa ước Toàn Cầu về di dân và tị nạn đã được Liên Hiệp Quốc thông qua. Đó là chưa nói đến bài diễn văn chỉ trích mạnh mẽ cơ chế đa phương mà ông Trump đọc tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc hồi tháng Chín, cũng như việc phá hủy bộ máy ngoại giao của nước Mỹ. Danh sách này đủ dài để cho các đồng minh của Mỹ phải ý thức được rằng thế giới đã đi vào một thời kỳ mới. 

Đã đến lúc cần phải ghi nhận thực tế này. Và cũng như điều cần phải làm khi Mỹ rút khỏi hiệp định Paris về khí hậu, cần phải học cách lách tránh chính quyền liên bang Hoa Kỳ đang dấn thân vào con đường gây bất ổn nguy hiểm cho cộng đồng quốc tế.

Trung Đông : Trump chơi trò nguy hiểm

Cũng về tình hình Trung Đông, trang nhất Le Figaro chạy tựa : "Jerusalem : Trump làm dấy lên làn sóng phản đối trên toàn thế giới". Tờ báo cho rằng "Chỉ với một tuyên bố, Trump giúp người Hồi giáo, vốn dĩ chia rẽ, nay đoàn kết lại" và nhận định ""Đối với Trump, chính trị thắng thế đối với ngoại giao".

Xã luận của Le Figaro cảnh báo, đó là "Một trò chơi nguy hiểm". Bởi vì Donald Trump đã làm dấy lên sấm chớp trên một bầu trời nặng trĩu giông bão. Trước mắt, quyết định của Trump không làm thay đổi gì nhiều, nhưng có tính biểu tượng rất cao. Và theo tờ báo, chỉ có là ông Trump mới không nhận thức được tất cả các ý nghĩa tôn giáo, chính trị của một thành phố thánh biểu tượng của ba tôn giáo.

Quyết định của Donald Trump nhắm vào mục đích đối nội. Khi đoạn tuyệt với nhiều thập kỷ ngoại giao Mỹ, ông muốn làm hài lòng những người ủng hộ, các cử tri của ông và các nhà tài trợ cho ông. Cũng có thể ông muốn đánh lạc hướng dư luận trong nghi án Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống, trong lúc cuộc điều tra đang tập trung vào con rể ông, Jared Kushner, đồng thời cũng là đặc phái viên của tổng thống phụ trách hồ sơ Trung Đông.

Xã luận của Le Figaro cho rằng thật đáng kinh ngạc về việc Donald Trump thiếu vắng tầm nhìn. Quyết định của ông không hề nằm trong khuôn khổ triển vọng một giải pháp chính trị nào cả.

Tờ báo kết luận, ông Trump "tác nhân quậy mạnh nhất" phá bỏ mọi quy ước quốc tế mà không hề xây dựng gì sau đó, như trong cuộc xung đột Israel-Palestine, tại Syria, Libya, hồ sơ Bắc Triều Tiên, Nga. Ông không hề giúp gì cho các hồ sơ nói trên tiến triển. Điều này ngược lại hẳn với Vladimir Putin. Tại Trung Đông, Hoa Kỳ bằng lòng khai thác một cách nguy hiểm các biểu tượng, trong khi đó, Nga lại đi vào cụ thể và đạt được các kết quả.

Chúa trời là nhà ngoại giao ?

Về phần mình, Libération đưa lên trang nhất hàng tựa : "Jerusalem : Bên bờ vực thẳm".

Xã luận Libération mạnh dạn hơn với câu hỏi : "Phải chăng Chúa trời là nhà ngoại giao ?". Khi đại sứ Israel tại Pháp khẳng định : Jerusalem là thủ đô của chúng tôi từ 3000 năm nay, Libération cho biết đó là truyền thống Do Thái và cần phải tôn trọng. Thậm chí, điều này còn được ghi trong kinh thánh. Tuy nhiên, liệu kinh thánh có thực sự trở thành sách giáo khoa về địa chính trị đương đại, một tài liệu chỉ dẫn về ngoại giao hay không ? Tờ báo nhấn mạnh, kinh thánh không phải là cuốn sách về lịch sử và theo giới chuyên gia, kể cả các nhà khảo cổ Israel, thì tất cả những sự kiện trước 600 năm trước Công Nguyên nêu trong kinh thánh chỉ là huyền thoại. Không một dấu vết khảo cổ này khẳng định các sự kiện đó, thậm chí còn phản bác. Do vậy, chuyện Jerusalem là thủ đô Israel từ 3000 năm nay cũng chỉ là huyền thoại. Mọi dân tộc đều cần có những huyền thoại thần bí. Nhưng liệu các thần bí huyền thoại này có phải là những điểm tham chiếu chính đáng để tạo ra một lý do chính trị ở đó và vào thời điểm hiện nay hay không ? Libération cảnh báo : Việc lại đưa yếu tố tinh thần, tâm linh vào chính trị quốc tế có một tên gọi : đó là chiến tranh.

Còn báo La Croix đặt câu hỏi "Israel-Palestine, tương lai có thể sẽ ra sao ?". Quyết định của tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, đi ngược lại các nguyên tắc của tiến trình hòa đàm, trong khi đó, các phương tiện ngoại giao để cứu vãn tiến trình này thì chỉ có hạn.

Các chủ đề khác

Một số chủ đề thời sự khác cũng được báo chí Pháp nhắc đến như việc tổng thống Nga Vladimir Putin thông báo ra tranh cử, đảng Xã Hội Dân Chủ Đức chấp nhận đàm phán với đảng Dân Chủ Thiên Chúa Giáo để thành lập chính phủ, Pháp ký được nhiều hợp đồng lớn với Qatar.

Kết thúc mục điểm báo hôm nay, xin đề cập đến lĩnh vực năng lượng tái tạo, báo Le Monde cho biết "Liên Minh Quốc Tế Về Năng Lượng Mặt Trời bắt đầu có hiệu lực".

Hai năm sau khi Ấn Độ và Pháp thông báo, nhân Hội nghị khí hậu Paris COP 21, Liên Minh Quốc Tế Về Năng Lượng Mặt Trời chính thức đi vào hoạt động ngày 06/12. Hiện đã có 46 nước ký trong đó 19 quốc gia đã phê chuẩn. Liên minh này ra đời xuất phát từ một thực tế : mặt trời là nguồn năng lượng tái tạo dồi dào nhất tại những vùng không có công nghệ, tài chính hoặc kinh nghiệm.

Liên minh hy vọng huy động được khoảng 1000 tỷ đô la từ nay đến năm 2030, từ khu vực tư nhân và các nhà tài trợ quốc tế như Ngân Hàng Thế Giới, Ngân Hàng Đầu Tư Châu Âu.

Trong trường hợp thành công, liên minh cũng mang lại cho Ấn Độ những mối lợi về ngoại giao. Ấn Độ muốn giữ vị trí "thủ lĩnh" trong việc phát triển một lĩnh vực mang tính chiến lược đối với nhiều nước đang phát triển, nhất là ở Châu Phi, cho dù Trung Quốc hiện là nhà sản xuất số một thế giới các bảng điện năng lượng mặt trời. Liên minh cũng là tổ chức quốc tế đầu tiên mà Ấn Độ đón tiếp trên lãnh thổ của mình.

RFI tiếng Việt 

Published in Quốc tế

Bản Phúc trình Thế giới của tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) năm 2017 dày 697 trang, đã tóm tắt các vấn đề chính về nhân quyền ở hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Nó phản ánh tình trạng vi phạm nhân quyền tại các quốc gia này.

ASEAN-SUMMIT/TRUMP

"Vòng đai nhân quyền" của Donald Trump!

Bản phúc trình nói rằng việc bầu Donald Trump lên làm tổng thống Hoa Kỳ sau một cuộc vận động đầy kích động hận thù và bất khoan dung, đã đặt hệ thống nhân quyền được xây dựng từ sau Thế chiến II vào nguy cơ.

Những hiểm họa được cảnh báo

Trong bài tiểu luận giới thiệu bản phúc trình, ông Kenneth Roth, Giám đốc điều hành của tổ chức này đã báo động rằng một thế hệ mới của các nhà dân túy độc tài (authoritarian populists) đang tìm cách phá vỡ khái niệm về bảo vệ nhân quyền hiện tại, coi các quyền con người không là tiêu chuẩn để kiểm tra quyền lực chính quyền, mà là một trở ngại đối với ý muốn của đa số.

Ông đã trích dẫn các diễn biến trong chiến dịch tranh cử của Donald Trump tại Mỹ như một minh hoạ sống động về chính sách bất khoan dung. Ông nói rằng những tuyên bố của Trump đã đáp ứng những người bất mãn về tình trạng kinh tế của họ và về một xã hội ngày càng đa văn hóa, với những lời hùng biện bác bỏ các nguyên tắc căn bản về phẩm cách và sự bình đẳng. Chiến dịch của Trump đã đưa ra những đề xuất làm hại hàng triệu người, bao gồm kế hoạch trục xuất những người nhập cư, hạn chế quyền tự do báo chí, và sử dụng tra tấn... Chính quyền của Trump có nguy cơ vi phạm nhân quyền ở Hoa Kỳ và triệt tiêu niềm tin lâu dài về chế độ lưỡng đảng.

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã liệt kê Donald Trump như là một mối đe dọa đối với nhân quyền. Có ba hiểm họa nghiêm trọng đã được nhấn mạnh :

(1) Hiểm họa thứ nhất : Những người theo Trump rồi sẽ bị phản bội. Ông Kenneth Roth viết :

"Chúng ta quên đi những hiểm hoạ của quá khứ: những người phát xít, những người cộng sản và những người gióng họ, là những người đã nhân danh đặc quyền về lợi ích của đa số, nhưng cuối cùng là chà đạp cá nhân".

Theo ông, khi những người theo chủ nghĩa dân túy xem các quyền con người như là những trở ngại cho tầm nhìn của họ về ý muốn của đa số, thì chỉ một thời gian ngắn sau đó, họ trở mặt đối với những người không đồng ý với chương trình hành động của họ.

Human Rights Watch cho rằng các chính trị gia ở Châu Âu, cũng như Trump, có thể dẫn đến chế độ độc tài. Tất cả họ đều tuyên bố rằng công chúng chấp nhận những vi phạm về quyền con người như là cần thiết để đảm bảo việc làm, tránh thay đổi văn hoá, hoặc ngăn chặn các cuộc tấn công khủng bố.

Joseph Stalin, Mao Trạch Đông, Fidel Castro, Robert Mugabe... khi phát động các cuộc cách mạng chống lại thực dân hay độc tài đã được dân chúng ủng hộ rất mạnh mẽ, nhưng chỉ ít lâu sau khi cầm quyền, để củng cố địa vị, họ đã dùng mọi thủ đoạn dã man để biến các tầng lớp nghèo khổ và bị áp bức thành công cụ phục vụ chế độ. Hiện nay, sau khi được nắm quyền, Donald Trump chỉ lo đưa ra các kế hoạch bảo vệ quyền lợi của các giới tài phiệt, nhất là các tài phiệt về quốc phòng, súng, dầu mỏ, y tế, tài chánh, địa ốc..., không cần biết đến những thiệt hại mà các giới đã ủng hộ ông sẽ phải gánh chịu như thế nào.

(2) Hiểm họa thứ hai : Với chủ trương "Hoa Kỳ trước hết", Donald Trump đã không quan tâm đến tình trạng nhân quyền tại các quốc gia đối tác, mà chỉ cân nhắc về sự lợi hại của các quốc gia này đối với Hoa Kỳ. Khi có các lợi ích về chính trị, kinh tế, quân sự... với quốc gia đối tác, Hoa Kỳ sẵn sàng bỏ qua tất cả các vi phạm về quyền con người, như trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc, Việt Nam, Miến Diện... Trái lại, khi không có lợi ích, Hoa Kỳ tìm cách đẩy ra như trường hợp của Venezuela, Cuba...

Vào tháng 8/2017, khi báo chí hỏi tại sao Tổng thống Nicolás Maduro Moros của Venezuela và Tổng thống Recep Tayyip Erdogan của Thổ Nhĩ Kỳ đều đã vi phạm dân chủ và nhân quyền một cách nghiêm trọng giống nhau, nhưng Tổng thống Trump chỉ áp dụng các biện pháp chế tài đối với Venezuela mà lại không áp dụng đối với Thổ Nhĩ Kỳ, Cố vấn An ninh quốc gia H.R. McMaster đã cố gắng giải thích rằng sự khác biệt về trừng phạt này phù hợp với chủ trương "Nước Mỹ trước hết" của Tổng thống Trump.

Thổ Nhĩ Kỳ là nước rất quan trọng đối với các lợi ích của Hoa Kỳ như là đối tác của NATO, người canh giữ cuộc khủng hoảng người tị nạn ở Syria, người điều khiển eo biển Bosphorus... Còn Venezuela không có quan hệ mậu dịch nhiều với Hoa Kỳ, thiếu giá trị chiến lược, và có nền kinh tế đang gặp khó khăn... Hoa Kỳ lại có thể áp đặt các giá trị của mình lên Venezuela một cách dễ dàng vì nước này không có khả năng phản ứng ngược lại được.

Như vậy, dân chủ và nhân quyền chỉ là công cụ được Hoa Kỳ nại ra khi cần gây áp lực về chính trị, quân sự hay kinh tế mà thôi. Ai tưởng nó là "mục tiêu hàng đầu" của Hoa Kỳ như đa số người Việt đấu tranh, đều phải bị nếm mùi cay đắng.

(3) Hiểm họa thứ ba :Donald Trump đang có khuynh hướng ủng hộ các nhà dộc tài trên thế giới. Trong bài "Trump làm bạn bằng cách đưa Nước Mỹ trước hết và bỏ qua nhân quyền ở Châu Á" đăng trên Business Insider, Alex Lockie nói : "Tổng thống Donald Trump đã không cảnh cáo Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte về các vấn đề nhân quyền ở Philippines, nơi mà hàng ngàn người được cho là đã bị cảnh sát giết chết trong một cuộc chiến tranh ma túy tàn bạo. Thay vào đó, Trump đã ca ngợi Duterte và nhấn mạnh rằng cả hai là bạn".

Suốt chiến dịch tranh cử tại Mỹ, ông Putin là lãnh đạo quốc tế duy nhất được Donald Trump dành cho những lời khen và thậm chí còn gọi Putin là "nhà lãnh đạo mạnh mẽ hơn Obama". Nhà sử học Francis Fukuyama từng viết trên tờ Financial Times rằng không ai có thể rõ liệu Putin có trong tay "vũ khí bí mật" gì mà khiến nhà tỷ phú bạo miệng Mỹ chưa bao giờ buông một từ chỉ trích Putin !

nhanquyen2

"Tình hữu nghị Trump – Bình đời đời bền vững"

Trong chuyến viếng thăm Bắc Kinh ngày 8/11/2017, Donald Trump nói : "Quan hệ cá nhân được tạo dựng giữa Chủ tịch Tập và tôi là rất đặc biệt. Tôi tin sẽ có thể loại bỏ nhiều vấn đề tiềm ẩn bất đồng".

Tập Cận Bình nói : "Chúng tôi đã có được sự thấu hiểu sâu sắc, đã xây dựng được một niềm tin… Tôi tin rằng, chúng tôi sẽ giữ cho sự phát triển này ổn định, để có thể xây dựng được mối quan hệ bạn bè… Vì hòa bình và sự ổn định của thế giới, chúng tôi cũng sẽ hoàn thành trách nhiệm lịch sử của mình".

Donald Trump đáp : "Tôi đồng ý 100% với Ngài, thưa Ngài Chủ tịch !".

Putin cũng tìm cách củng cố một mối quan hệ tốt với Trump như Tập Cận Bình để lợi dụng, nhưng các nhà chiến lược Mỹ đã dùng mọi biện pháp để tách ra, vì Nga nguy hiểm hơn Trung Quốc nhiều. Cả Putin lẫn Trump đều đang bất bình về chuyện này.

Chuyện "nhà dân túy" hay "chủ nghĩa dân túy"

Hiện nay, rất nhiều nhà phân tích đã coi Trump là nhà dân túy hay người theo chủ nghĩa dân túy. Quan niệm này có đúng không? Vậy trước khi đi xa hơn, chúng ta cần tìm hiểu hai chữ "dân túy" có nghĩa là gì.

Từ lâu đã có nhiều bất đồng giữa các nhà khoa học chính trị về định nghĩa thế nào là "nhà dân túy" (populist) và "chủ nghĩa dân túy" (populism). Một số nhà phân tích cho rằng không hề có "chủ nghĩa dân túy" mà đó chỉ là những phương thức vận động chính trị có tính cách mị dân nhắm vào những thành phần ít có kinh nghiệm hay hiểu biết về chính trị, kinh tế, xã hội, luật pháp, văn hóa... của quốc gia. Những thành phần này là những người dân bình thường, có thể là công dân, nông dân, trí thức... đang bất mãn với giới cầm quyền vốn được coi là "những tinh hoa" (elites) của đất nước, đã được bầu lên làm đại diện cho dân qua các cuộc bầu cử dân chủ và hợp pháp.

Francis Fukuyama cho rằng chế độ dân túy thường hội đủ ba yếu tố sau đây : Yếu tố thứ nhất là những kế hoạch được họ đưa ra thường chỉ có tình cách ngắn hạn và cục bộ, không có tầm chiến lược. Yếu tố thứ hai là những thành phần họ nhắm vào không bao gồm đa số, mà chủ yếu là những kẻ được họ coi là "chân thật", thường có đầu ốc phân biệt chủng tộc. Yếu tố thứ ba là người đứng ra lãnh đạo là người có khuynh hướng tự sùng bái cá nhân, coi mình không lệ thuộc vào đảng phái hay thể chế chính trị nào.

Hiện nay, cuộc tranh luận về "dân túy" vẫn đang tiếp tục, nhưng có thể nói một cách nôm na rằng nhà dân túy (populist) là một nhà chính trị mỵ dân, thường tìm kiếm sự ủng hộ của quần chúng bằng cách dựa vào những ham muốn và những thành kiến phổ biến của họ hơn là đưa ra những mục tiêu có căn bản hợp lý.

Donald Trump lại có ưu thế hơn : ông chỉ là một nhà làm kinh tế vi mô (microeconomics), không có hiểu biết hay kinh nghiệm gì về chính trị và kinh tế vĩ mô (macroeconomics), nên khi bước vào chính trường, đã dám đưa ra những quan điểm hay kế hoạch hoang tưởng mà ông tin rằng có thể làm cho nước Mỹ vĩ đại hơn. Những người có tầm nhìn như ông đã chụp lấy ngay và tôn ông làm sư phụ, thổi ông lên mây xanh và bảo vệ ông bằng mọi giá, đúng với câu "ngưu tầm ngưu, mã tầm mã"!

Khi ông vừa ra tranh cử, luật sư Michael Signer và là gảng sư tại Đại Học Virgina, đã viết trên tờ Washington Post một bài dưới đầu đề "Đây là những gì các nhà mị dân như Trump làm cho đất nước của họ khi họ nắm quyền" để cảnh cáo công luận, nhưng chuyện phải đến vẫn đến.

Hiện nay, Nhà Trắng được biến thành nhà giữ trẻ. Ba tướng là John F. Kelly, Chánh văn phòng Nhà Trắng, James N. Mattis, Bộ trưởng quốc phòng, H.R. McMaster, Cố vấn an ninh quốc gia và Rex Tillerson, Bộ trưởng ngoại giao, phải luôn canh phòng Donald Trump, đừng để ông nói hay làm điều gì phương hai đến uy tín và an ninh quốc gia của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, với những tweets mà ông phóng lên mỗi buổi sáng không ai có thể kiểm soát được, đang làm cả lập pháp, tư pháp lẫn hành pháp điên đầu ! Đa số các tweets đó đều là những thứ chọc cho người ta chửi !

Trong nước phải tùy cơ ứng biến

Bản tin ngày 16/11/2017 của Đài RFA, dưới đầu đề "Tổng thống Trump, vị thế nước Mỹ và nhân quyền ở Việt Nam" cho biết Hội nghị APEC 2017 họp tại Đà Nẵng đã bế mạc không một chữ nhân quyền nào được nhắc tới. Ngoại trừ một mẩu tin Thủ tướng Canada Justin Trudeau có đề cập vấn đề nhân quyền nhưng là trong cuộc gặp riêng với Thủ tướng Việt Nam ở Hà Nội chứ không phải Đà Nẵng, nơi đang diễn ra Hội nghị.

Ngày 7/11/2017, 17 hội nhóm xã hội dân sự và đảng phái chính trị trong và ngoài nước đã ký tên vào một bức thư gửi các nhà lãnh đạo APEC đề nghị lưu tâm đến tình trạng nhân quyền ngày càng tồi tệ của quốc gia chủ nhà, thúc đẩy Việt Nam ngưng ngay đàn áp đối với giới đấu tranh ôn hòa.

Ngày 9/11/2017, Ủy ban Bảo vệ quyền làm người Việt Nam cũng gửi Thư Ngỏ đến 21 quốc gia tham dự Hội nghị APEC ở Đà Nẵng yêu cầu gây áp lực đối với Hà Nội chấm dứt cuộc khủng bố Nhân quyền và tự do tôn giáo tại Việt Nam.

nhanquyen3

Nhân quyền tại Việt Nam dưới thời Trump : những tù nhân lương tâm

Một số người mê Trump ở Mỹ đã ca tụng bà Melania như là một phụ nữ lịch lãm, hành xử đúng cung cách phu nhân của Tổng thống một cường quốc, trong khi báo chí Trung Quốc chỉ chú ý tới váy và giày của bà ta, như ngày thì mặc váy Borgo De Nor giá 1090 USD và giầy Solasofia giá 595 USD, ngày khác lại mặc váy Delposo giá 3.124£, v.v. Họ coi bà chỉ là một người mẫu không hơn không kém.

Người Việt đấu tranh hy vọng bà Melania  sẽ có mặt ở Đà Nẵng để can thiệp cho bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh được trả tự do theo nguyện vọng của bé Nguyễn Bảo Nguyên, con gái của bà, hoặc ít ra…, nhưng bà lại tránh không đến Việt Nam để Donald Trump có thể thoải mái thổi ống đu đủ đẩy nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam lên!

Dưới tiểu mục "Ông Trump không mặn mà với nhân quyền ở Việt Nam", đài RFA cho biết thêm : "Giới quan tâm đến nhân quyền ở Việt Nam đều dễ nhận thấy, từ ngày ông Trump lên làm tổng thống Mỹ thì tình trạng nhân quyền ở Việt Nam tồi tệ hơn. Đây không phải là chuyện ngẫu nhiên. Chỉ riêng trong 10 tháng đầu năm 2017 đã có 25 người hoạt động xã hội dân sự bị bắt để khởi tố. Trong tuần lễ APEC, rất nhiều người được cho là "ngòi nổ" của các cuộc biểu tình bị canh chặn tại nhà 24/24 giờ. Đặc biệt, trong hai ngày 11 và 12/11, khi Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc ra Hà Nội để thăm chính thức Việt Nam, tình hình canh giữ căng thẳng hơn, hẳn là đề phòng biểu tình đả đảo Tập và không loại trừ đề phòng... hoan nghênh Trump. Ngoài ra, giấy triệu tập lần 1, lần 2, lần 3 tới tấp gửi đến nhiều người đang bị canh giữ tại gia…".

Trước tình trạng này, các nhà đấu tranh ở trong nước phải tùy cơ ứng biến, đừng nghe Bình Ngô Đại Cáo hay Hịch Tướng Sĩ của các nhóm Chống Cộng Giống Cộng ở hải ngoại mà mất cả chì lẫn chài.

Lá bài Donald Trump hiện tại

Tiến trình của cuộc điều tra pháp lý về quan hệ giữa nhóm Trump với Nga đang dồn cả Donald Trump lẫn Michael Pence vào thế chân tường, nhưng đừng tưởng rằng Donald Trump sẽ bị luận tội, vì Donald Trump đang có một sứ mạng khác phải thi hành, đó là lấy lại những gì mà giới tài phiệt Mỹ đã bị mất trong thời gian Obama cầm quyền, khởi đầu là đạo luật giảm miễn thuế cho nhà giàu. Đây là đạo luật làm cho nghèo trở nên nghèo hơn và bệnh trở nên bệnh hơn (xem phân tích của CBO). Chris Collins, dân biểu đảng Cộng Hòa ở New York, kể với các ký giả : "Những người cho tôi tiền nói đại khái là ‘Làm cho xong cái luật đó đi, nếu không thì đừng bao giờ gọi tôi để xin tiền nữa’".

Nếu không làm được sứ mạng giao phó, Donald Trump có thể hoặc phải đi con đường của Nixon hay con đường của Kennedy. Luận tội là một giải pháp bất khả thi trong lịch sử của Hoa Kỳ.

Ngày 7/7/2017

Lữ Giang

Published in Diễn đàn
dimanche, 03 décembre 2017 21:33

Donald Trump muốn cô lập thêm nước Mỹ

Mỹ rút khỏi Hiệp định toàn cầu về Di trú (VOA, 04/12/2017)

Hoa Kỳ vừa thông báo vi Liên Hip Quc rng M t nay s không còn tham gia Hip đnh Toàn Cu v Di Trú.

un1

Logo của Hip đnh Toàn cu v Di trú

Trong một thông báo, B trưởng Ngoi giao Hoa Kỳ Rex Tillerson nói rng chương trình này không phù hp vi các chính sách di trú ca Hoa Kỳ.

Ngoại trưởng Tillerson nói :

"Trong khi chúng tôi tiếp tc tham gia trên mt s phương din ti Liên Hip Quc, trong trường hp này, đơn gin là chúng tôi không th hu thun mt tiến trình có th phương hi ti quyn ch quyn ca Hoa Kỳ đ thc thi các lut v di trú và bo đm các ranh gii ca chúng tôi".

Ông Tillerson khẳng đnh "Hoa Kỳ hu thun s hp tác quc tế v các vn đ di dân, nhưng trách nhim chính ca các nước có ch quyn là bo đm chương trình di dân phi an toàn, có trt t và hp pháp".

Năm 2016, 193 nước thành viên Đi Hi Đng Liên Hip Quc nht trí ng h mt tuyên b chính tr không có tính ràng buộc pháp lý, là Tuyên b New York cho Người T nn và Di dân, cam kết tôn trng các quyn ca người t nn, giúp h tái đnh cư và bo đm người t nn và di dân được tiếp cn h thng giáo dc và th trường nhân dng.

Trong một thông báo hôm th By, sứ mng Hoa Kỳ ti Liên Hip Quc nói rng tuyên b New York "cha quá nhiu điu khon không phù hp vi chính sách di dân và t nn ca Hoa Kỳ, cũng như các nguyên tc v di trú ca chính ph Tng thng Trump".

Loan báo của Hoa Kỳ rút ra khi Hip đnh Toàn cầu v Di Trú được công b vài gi trước khi khai mc hi ngh toàn cu v di trú được n đnh khi s hôm th Hai ti thành ph Puerto Vallarta, Mexico.

Mục đích ca hi ngh này là thương thuyết nhng chiến lược nhân đo đ x lý hơn 60 triu người trên toàn cầu b buc phi di cư vì mt lot nguyên nhân khác nhau.

Tạp chí Foreign Policy nói quyết đnh ca Tng thng Trump rút ra khi các cuc thương thuyết đó, "nêu bt nh hưởng sâu rng ca Stephen Miller, c vn chính sách cp cao ca Tòa Bch c, năm nay chỉ mi 32 tui, và là người cm đu các n lc ca chính quyn Tng thng Trump mnh m hn chế chương trình di trú".

Tạp chí này cho hay Chánh văn phòng Tòa Bch c John Kelly và B trưởng Tư pháp Jeff Sessions "mnh m hu thun gii pháp rút ra khỏi hip đnh".

un2

Đại s M ti Liên Hiệp Quốc Nikki Haley đc din văn ti mt hi ngh ca Hi đng Bo An ti tr s Liên Hiệp Quốc thành ph New York, ngày 21/9 2017.

Vẫn theo tp chí v chính sách đi ngoi, thì Đi s M ti Liên Hip Quc, bà Nikki Haley, chng đi gii pháp này. Tp chí Foreign Policy nói bà Haley tin rằng Hoa Kỳ có th nh hưởng ti các cuc thương thuyết v di trú nếu tham gia hi ngh Mexico, nhưng cui cùng "Tng thng Trump đã gt sang bên ý kiến ca bà Haley".

Bà Haley ra thông báo hôm thứ By 2/12, nói rng "Hoa Kỳ tự hào v truyn thng di dân và vai trò đo đc lâu dài ca M trong vic h tr các đt di dân và t nn trên khp thế gii… Nhưng các quyết đnh v các chính sách di trú phi luôn luôn do người M quyết đnh và ch người M quyết đnh mà thôi".

Bà nói :

"Chúng tôi sẽ quyết đnh cách tt nht đ kim soát các biên gii ca chúng tôi, và ai s được phép nhp cnh vào M. Hướng tiếp cn toàn cu trong Tuyên b New York, đơn gin không phù hp vi quyn ch quyn ca M".

***************

Mỹ rút khỏi dự thảo Công ước quốc tế về di dân và tị nạn (RFI, 03/12/2017)

Đoàn ngoại giao Mỹ bên cạnh Liên Hiệp Quốc ngày 02/12/2017 ra thông cáo cho biết tổng thống Donald Trump đã quyết định rút Hoa Kỳ khỏi dự thảo Thỏa ước thế giới về di dân.

un3

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại sân bay JFK, New York, ngày 02/12/2017-Reuters/Yuri Gripas

Tháng 09/2016, 193 thành viên Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc đã thông qua "Tuyên bố New York về tị nạn và di dân", làm nền tảng cho dự thảo Thỏa ước thế giới về di dân.

Theo giải thích của phái đoàn Hoa Kỳ, "Tuyên bố New York có nhiều điều khoản không tương thích với chính sách nhập cư và tị nạn của Hoa Kỳ cũng như là các nguyên tắc trên phương diện này do chính quyền Donald Trump đề ra".

Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, bà Nikki Haley, còn nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ rất tự hào về truyền thống di dân và luôn đi đầu trong việc hỗ trợ các di dân và người tị nạn. Không một nước nào trên thế giới làm được nhiều như Hoa Kỳ trên phương diện này.

Bà khẳng định nước Mỹ vẫn sẽ tiếp tục hào phóng với thế giới. Nhưng "các chính sách nhập cư phải do chính người dân Mỹ và chỉ có người Mỹ quyết định. Nước Mỹ sẽ quyết định theo cách tốt nhất để kiểm soát biên giới và ai được phép nhập cảnh".

Với quyết định này, tổng thống Mỹ Donald Trump đang phá bỏ dần những gì Hoa Kỳ cam kết dấn thân dưới thời Barack Obama, mở đầu là Thỏa thuận Paris về khí hậu. Gần đây nhất là quyết định rút Hoa Kỳ khỏi Tổ chức Liên Hiệp Quốc vì Giáo dục, Khoa học và Văn hóa -UNESCO.

AFP nhắc lại mục đích của Tuyên bố New York là nhằm cải thiện hơn nữa công tác xử lý của quốc tế về làn sóng di dân và tị nạn (bao gồm việc tiếp nhận, hỗ trợ hồi hương…)

Dựa trên tuyên bố New York, Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc - HCR - được giao trọng trách soạn thảo một Thỏa ước thế giới về di dân và tị nạn, để trình Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào năm 2018. Công ước này bao gồm hai vế chính : quy định khung về cách ứng phó và chương trình hành động.

Minh Anh

Published in Quốc tế

Tin nói Ngoại trưởng Tillerson sắp bị sa thải (VOA, 01/12/2017)

Tổng thng M Donald Trump đang cân nhc kế hoch sa thi B trưởng Ngoi giao Rex Tillerson, người có mi quan h căng thng vi ông Trump v vn đ Triu Tiên và các vn đ khác, các quan chc cao cp trong chính quyn Trump cho biết hôm 30/11.

rex1

Ngoại trưởng Rex Tillerson ngày càng mâu thun vi Tng thng Donald Trump v nhng thách thc chính sách v Triu Tiên và đang b ch trích vì kế hoạch ct gim ca ông ti Bộ ngoại giao.

Ông Tillerson sẽ b thay thế bi Giám đc CIA Mike Pompeo, mt người trung thành vi ông Trump, trong vòng vài tun ti theo kế hoch Tòa Bch c tiến hành chiến dch thay đi nhân s ca chính quyn Trump quan trng nht t trước ti nay.

Thượng ngh sĩ Cng hòa Tom Cotton sẽ được b nhim thay thế ông Pompeo ti Cơ quan Tình báo Trung ương, các quan chc nói vi hãng tin Reuters.

Hiện chưa rõ ông Trump có đưa ra chung quyết cho quá trình thay đi nhân s này hay chưa, nhưng mt trong các quan chc này cho biết Tng thng đã yêu cu vch ra kế hoch này.

Việc ông Tillerson ri chc, t lâu đã được đn đoán, s khép li nhim kỳ đy chông gai ca v cu giám đc điu hành tp đoàn Exxon Mobil. Ông Tillerson ngày càng mâu thun vi ông Trump v nhng thách thc chính sách về Triu Tiên và đang b ch trích vì kế hoch ct gim ca ông ti Bộ ngoại giao.

Tin tức hi tháng 10 cho hay ông Tillerson đã mô t ông Trump là to xác nhưng hành x như tr con, điu mà Ngoi trưởng M đã tìm cách bác b.

Sự vic này din ra sau một dòng tweet ca ông Trump trên Twitter vài ngày trước đó nói rng ông Tillerson không nên phí thi gian bng vic tìm kiếm các cuc đàm phán vi Triu Tiên v chương trình ht nhân và phi đn ca nước này.

Ông Trump đã yêu cầu ông John Kelly, chánh văn phòng Nhà Trắng, đ ra chiến lược chuyn tiếp và điu này đã được bàn bc vi các quan chc khác, mt ngun tin nói vi Reuters.

Theo kế hoch được báo New York Times loan tin trước tiên, quá trình thay đi nhân s s din ra vào cui năm nay hoc không lâu sau đó.

Trước câu hi ca phóng viên ti Tòa Bch c hôm 30/11 rng liu ông Tillerson có mun tiếp tc làm Ngoi trưởng, Tng thống Trump đã không tr li thng, mà nói rng "Ông y vn còn đây".

********************

Tổng thống Trump làm tăng nghi vấn về sự ra đi của ngoại trưởng Tillerson (RFI, 01/12/2017)

Trong buổi phỏng vấn tại Nhà Trắng, tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30/11/2017 đã không tranh thủ cơ hội để thể hiện sự tin tưởng vào ngoại trưởng Rex Tillerson. Theo AFP, điều này đã làm tăng nghi ngờ về việc Nhà Trắng chuẩn bị thay lãnh đạo ngoại giao Hoa Kỳ.

rex2

Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 20/11/2017. Reuters/Kevin Lamarque

Báo New York Times trước đó đưa tin Nhà Trắng đang sắp xếp lại nhân sự và sẽ đưa giám đốc CIA Mike Pompeo lên làm ngoại trưởng thay ông Rex Tillerson.

Từ Washington, thông tín viên RFI Anne Corpet giải thích :

Quan hệ giữa hai ông Donald Trump và Rex Tillerson rõ ràng đang rất tồi tệ và đây không phải lần đầu tiên người ta đồn đoán về sự ra đi của ông Rex Tillerson. Tổng thống Mỹ đã nhiều lần phủ nhận thông tin đó trước công chúng, còn ngoại trưởng Rex Tillerson chưa bao giờ cải chính việc đã gọi tổng thống là "kẻ đần độn".

Hai người đã đối đầu nhau trong nhiều hồ sơ then chốt, chẳng hạn hạt nhân Iran, Bắc Triều Tiên và cuộc khủng hoảng ở vùng Vịnh. Khi được hỏi về bài báo của New York Times, tổng thống Donald Trump không tìm cách bảo vệ ông Rex Tillerson mà chỉ trả lời đơn giản : "Ông ấy vẫn ở đây. Rex đang ở đây".

Phát ngôn viên Nhà Trắng cũng không phủ nhận bài viết của New York Times và tuyên bố : "Ngoại trưởng vẫn làm việc với tổng thống. Tạm thời không có thông báo riêng tư nào". Theo các nguồn tin của báo New York Times, sự ra đi của ông Rex Tillerson có thể sẽ diễn ra vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau.

Nếu thông tin trên là đúng, ông Rex Tillerson sẽ là ngoại trưởng có thời gian tại vị ngắn nhất từ đầu thế kỷ. Nhưng việc báo New York Times thông báo Rex Tillerson sẽ ra đi lại có thể cho phép ông ấy tại vị thêm một thời gian. Donald Trump luôn cáo buộc tờ báo này đưa tin dối trá, nên lần này ông ấy có thể sẽ suy nghĩ lại để chứng tỏ cáo buộc của ông về New York Times là đúng.

Thùy Dương

*****************

Tin khắp Washington, DC : Tillerson sẽ đi, Pompeo lên thay (Người Việt, 30/11/2017)

Vào sáng ngày Thứ Năm, ở Washington, DC rộ lên nguồn tin cho hay Tòa Bạch Ốc đang có kế hoạch để trong vài tuần nữa đẩy Ngoại Trưởng Rex Tillerson ra khỏi chức vụ đứng đầu ngành ngoại giao và thay thế bằng giám đốc CIA Mike Pompeo.

rex3

Ngoại Trưởng Mỹ Rex Tillerson. (Hình : AP Photo/Cliff Owen)

Các giới chức cao cấp chính phủ Trump cho tờ báo New York Times hay rằng người thay thế ông Pompeo sẽ là Thượng Nghị Sĩ Tom Cotton (Cộng Hòa, Arkansas), người là đồng minh thân cận của Tổng Thống Trump tại Thượng Viện trong những vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia.

Ông Cotton đã đưa ra tín hiệu cho thấy sẽ chấp nhận việc đề cử.

Nguồn tin của tờ New York Times nói rằng vấn đề bàn thảo hiện nay là nếu ông Cotton cứ ở lại Thượng Viện thì sẽ giúp ích nhiều cho Tổng Thống Trump so với việc đưa vào cơ quan CIA hay không.

Hiện chưa rõ là Tổng Thống Donald Trump đã có quyết định sau cùng về thay đổi nhân sự quan trọng này hay không, tuy nhiên có nhiều nguồn tin cho biết ông không hài lòng với ông Tillerson và muốn có thay đổi ở Bộ Ngoại Giao.

Bản tin của tờ New York Times cho hay ông John F. Kelly, chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, đang chuẩn bị kế hoạch thay đổi nhân sự này và đã thảo luận với một số giới chức cao cấp. Theo chương trình của ông Kelly, việc thay đổi sẽ diễn ra vào cuối năm nay hoặc ngay đầu năm tới.

Việc thay thế ông Tillerson sẽ chấm dứt một giai đoạn nhiều chao đảo tại Bộ ngoại giao dưới sự lãnh đạo của vị cựu Tổng Giám Đốc công ty Exxon Mobile, người từng nhiều lần bị Tổng Thống Trump có thái độ xem thường và cũng có các bất đồng với tổng thống về nhiều vấn đề, kể cả thỏa thuận nguyên tử với Iran.

Có tin cho hay ông Tillerson từng gọi Tổng Thống Trump là "anh xuẩn ngốc", một điều ông Tillersonn chưa bao giờ chính thức bác bỏ. Trong khi đó, ông Trump công khai nói Ngoại Trưởng Tillerson là "phí thời giờ" khi đang có các nỗ lực dàn xếp ngoại giao với Bắc Hàn. (V.Giang)

Published in Quốc tế

Bắc Triều Tiên bắn thử tên lửa có tầm bắn tới thủ đô Mỹ (RFI, 29/11/2017)

Sau hai tháng lắng dịu, Bắc Triều Tiên lại tiến hành bắn thử tên lửa đạn đạo vào lúc 3 giờ 17 phút, giờ địa phương ngày 29/11/2017. Đây là vụ thử tên lửa thứ 20 trong năm nay của Bình Nhưỡng. Tên lửa liên lục địa lần này được phóng đi từ một căn cứ phía bắc thủ đô Bắc Triều Tiên, đạt độ cao 4500 km, bay xa 960 km trước khi rớt xuống vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản. Tầm bắn của tên lửa có thể tới lãnh thổ Mỹ.

btt1

Người dân Hàn Quốc xem thông tin về tên lửa Bắc Triều Tiên trên đài truyền hình ngày 29/11/2017. Reuters

Theo AFP, hôm nay, đài truyền hình Bắc Triều Tiên đã phát đi thông báo về thành công của vụ thử tên lửa, đồng thời dẫn lời lãnh đạo Kim Jong-un tự hào tuyên bố rằng Bắc Triều Tiên đã trở thành một quốc gia hạt nhân thực thụ và nước này vừa thực hiện một "sự nghiệp vĩ đại lịch sử, hoàn thành sức mạnh hạt nhân của một Nhà nước, triển khai sức mạnh tên lửa đạn đạo".

Báo chí chính thức Bắc Triều Tiên cho biết tên lửa vừa được phóng thử có tên gọi Hỏa Tinh-15 (Hwasong), loại tên lửa liên lục địa hiện đại nhất từ trước đến nay của nước này, có khả năng mang đầu đạn cỡ lớn. Điều đáng lo ngại là Hỏa Tinh-15 có khả năng đe dọa bất kỳ thành phố nào của nước Mỹ.

Phản ứng đầu tiên đến từ láng giềng Hàn Quốc. Thông tín viên RFI, Frédéric Ojardias tại Seoul tường trình :

"Trước tiên, Hàn Quốc đã đáp lại bằng hành động quân sự. Chỉ 5 phút sau khi Bắc Triều Tiên bắn tên lửa, quân đội Hàn Quốc đã khai hỏa 2 tên lửa ra phía biển Nhật Bản, gần hải phận với Bắc Triều Tiên.

Sau cuộc họp khẩn cấp của Hội Đồng An Ninh, tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã đánh giá vụ thử tên lửa đạn đạo của Bắc Triều Tiên là "sự khiêu khích liều lĩnh". Ông hứa tiếp tục chính sách trừng phạt, đồng thời kêu gọi Bình Nhưỡng trở lại đối thoại.

Đây là lần đầu tiên Bình Nhưỡng bắn tên lửa liên lục địa vào giữa đêm. Một điểm mới khác, đó là chưa bao giờ tên lửa của Bắc Triều Tiên đạt độ cao tới 4500 km. Quỹ đạo của tên lửa theo hướng thẳng đứng là để tránh bay qua Nhật Bản. Nhưng theo các đánh giá đầu tiên, nếu được phóng đi ở góc bắn bình thường, tên lửa này có thể đạt tầm xa 13.000 km, tức là đủ để bắn tới Washington.

Dù tên lửa đã được giảm bớt trọng lượng vì không mang đầu đạn, thì vụ bắn thử này vẫn cho thấy chương trình phát triển tên lửa đạn đạo của Bình Nhưỡng tiếp tục tiến bộ".

Nhật Bản thì đã được đặt trong tình trạng báo động từ 24 giờ trước khi Bắc Triều Tiên phóng tên lửa. Thủ tướng Shinzo Abe lên án "hành động bạo lực không thể dung thứ được" của Bình Nhưỡng và hy vọng Bắc Kinh sẽ "tiếp tục gây sức ép".

Về phần Trung Quốc, trong cuộc họp báo sáng nay, một phát ngôn viên bộ ngoại giao cho biết Bắc Kinh "rất lo ngại" và kêu gọi Washington và Bình Nhưỡng "đàm phán".

Theo yêu cầu của Washington, Tokyo và Seoul, một cuộc họp khẩn cấp của Hội Đồng Bảo An được triệu tập vào 21 giờ 30 đêm nay, 29/11/2017, giờ New York. Hoa Kỳ sẽ đề nghị nới rộng biện pháp cấm tàu biển chuyên chở hàng hóa xuất nhập Bắc Triều Tiên.

Phản ứng chừng mực của Trump

Sau hơn hai tháng yên ắng, vụ bắn hỏa tiễn liên lục địa mạnh nhất từ trước đến nay, có thể đe dọa các thành phố lớn của Hoa Kỳ, là một thách thức mới cho tổng thống Mỹ, vốn từng tuyên bố là Bình Nhưỡng sẽ không làm nổi.

Từ Washington, thông tín viên RFI Anne Corpet cho biết phản ứng của phía Hoa Kỳ :

"Không trực tiếp đả kích Kim Jong Un, cũng không đe dọa tiêu hủy Bắc Triều Tiên với bão lửa và cuồng nộ như trước đây, mà là một Donald Trump chừng mực, thậm chí khá hòa dịu, khi phản ứng lại việc Bình Nhưỡng bắn hỏa tiễn.

Tổng thống Mỹ tuyên bố : "Tôi chỉ nói rằng sẽ lo việc này. Tướng Mattis đang ở đây, và chúng tôi đã thảo luận rất lâu về chủ đề trên. Đó là một tình hình mà chúng ta sẽ xử trí".

Với vụ bắn hỏa tiễn lần này, Bắc Triều Tiên chứng tỏ vẫn tiếp tục phát triển vũ khí liên lục địa. Theo bộ trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ James Mattis, đây là sự kiện chưa từng có. Ông nói : "Rõ ràng hỏa tiễn đã đạt đến độ cao nhất so với tất cả các vụ bắn trước đây. Bắc Triều Tiên vẫn nỗ lực nghiên cứu và phát triển để chế tạo các loại hỏa tiễn có thể đe dọa bất kỳ khu vực nào trên thế giới".

Bộ Ngoại Giao Mỹ đã ra một thông cáo. Ngoại trưởng Rex Tillerson đòi hỏi phải trừng phạt thêm Bình Nhưỡng. Ông cho biết : "Các giải pháp ngoại giao vẫn để ngỏ" và kết luận "Hoa Kỳ vẫn luôn tìm kiếm một giải pháp hòa bình để chấm dứt các hành động hiếu chiến của Bắc Triều Tiên".

*****************

Tên lửa mới của Bắc Hàn có gì đặc biệt ? (BBC, 29/11/2017)

Sau hai tháng không thử tên lửa, Bắc Hàn vừa phóng một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa có tầm cao nhất từ trước tới nay và được các chuyên gia cho rằng có thể dễ dàng vươn tới nước Mỹ.

btt2

Bắc Hàn thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa đầu tiên hồi tháng Bảy

Kim Jong-un gọi lần phòng tên lửa này là "tuyệt hảo" và là "đột phá", nhưng cộng đồng quốc tế lên án vụ thử tên lửa này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump có cuộc điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Nhà Trắng cho biết. Ông Trump giục ông Tập "sử dụng tất cả các đối trọng có thể để thuyết phục Bắc Hàn chấm dứt khiêu khích và quay trở lại con đường phi hạt nhân hóa".

Bắc Hàn nói đây là một tên lửa mới, được gọi là Hwasong-15. Chúng ta có thể nhận xét gì về tên lửa này sau cuộc thử mới nhất ?

Bắc Hàn nói gì ?

Bắc Hàn nói tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) này là tên lửa mạnh nhất mà Bắc Hàn từng có và làm hoàn chỉnh "việc phát triển hệ thống vũ khí tên lửa" của nước này.

Họ nói tên lửa này có "đầu đạn cỡ đại cực nặng" có khả năng chạm tới bất kỳ nơi nào trên đại lục Mỹ. Tên lửa này đạt được độ cao lớn nhất trong số các tên lửa Bắc Hàn đã từng phóng thử.

btt3

Các loại tên lửa của Bắc Hàn với tầm bắn ước tính bằng km

Các chuyên gia nói gì về tầm bắn của tên lửa này ?

Tháng Bảy vừa rồi, Bắc Hàn thử tên lửa Hwasong-14, đạt độ cao 3000 km, nhưng vẫn có nhiều ý kiến nghi ngờ về tầm xa của tên lửa này nếu có gắn đầu đạn.

Lần thử vừa rồi cho thấy những bước tiến rõ rệt, mặc dù các chuyên gia nói họ cần biết thêm chi tiết để có thể nói chắc chắn.

Có đồn đoán rằng tên lửa Hwasong-15 được đốt cháy ở vị trí nằm ngang, trước khi đặt lên một bệ phóng, tờ the New York Times viết. Điều này sẽ làm cho tên lửa của Bắc Hàn khó bị nhắm hơn nếu Mỹ có một cuộc tấn công 'phủ đầu' trước.

Bắc Hàn nói tên lửa này đã lên độ cao 4.475km, có nghĩa là tầm bắn của nó trên một quỹ đạo thông thường - thay vì theo quỹ đạo được cố ý bắn cao - sẽ là 13.000 km.

Ông Vipin Narang, ở trường đại học MIT, nói với BBC tầm bắn này "là thừa đủ để vươn tới đại lục Mỹ, phụ thuộc vào trọng lượng của đầu đạn giả được gắn vào tên lửa".

"Có những người nghi ngờ về tầm bắn trong hai lần bắn thử trước của Bình Nhưỡng - vậy là họ cải thiện tầm bắn", ông nói thêm.

"Họ đã tăng tầm bắn để chứng tỏ khó ai tranh cãi được Bắc Hàn không thể đưa vùng bờ đông nước Mỹ trong tầm bắn".

Điều duy nhất chưa rõ là trọng lượng của đầu đạn. Ông David Wright tại Hiệp đoàn Các nhà khoa học Quan ngại (Union of Concerned Scientists) viết trong blog của mình rằng tên lửa này rất nhiều khả năng được gắn một đầu đạn giả rất nhẹ, và điều đó "có nghĩa tên lửa này không thể chở một đầu đạn hạt nhân với tầm bắn xa như vậy, vì đầu đạn hạt nhân sẽ nặng hơn nhiều".

btt4

Ước tính tầm xa các tên lửa của Bắc Hàn

Ông Narang nói thêm vụ thử mới nhất này cho thấy chương trình tên lửa của Bình Nhưỡng đang ngày một cải thiện, và họ đang tìm cách khắc phục những sai sót từ các vụ thử trước.

"Đạt được tầm bắn xa như vậy trong một khoảng thời gian ngắn là rất ấn tượng. Họ đã tăng tầm bắn từ 9.500km lên 13.000km - một chiến công về kỹ thuật".

Vì sao thử vào ban đêm ?

Vụ thử tên lửa này khác thường vì nó diễn ra khi cả vùng Châu Á đang tối đen nhưng có nhiều lợi thế rõ rệt cho Bình Nhưỡng để nắm vững cách phóng tên lửa ban đêm.

"Nếu anh lo ngại nước Mỹ cố nhắm vào các tên lửa của anh, phóng thử vào ban đêm cho anh có một chút lợi thế. Vào ban đêm, anh có thể che giấu và di chuyển dễ dàng hơn".

Ngoài ra, các tên lửa cũng khó bị phát hiện hơn vào ban đêm.

"Trong đêm, có một số giai đoạn trong chặng bay của đầu đạn hạt nhân không phản chiếu ánh mặt trời như ban ngày, nên khó bị phát hiện hơn", ông Narang nói thêm.

Thông điệp là gì ?

Từ lâu Bắc Hàn đã tuyên bố tham vọng phát triển thành công dàn vũ khí hạt nhân và có thể đưa đại lục Mỹ vào tầm bắn.

Lần phóng tên lửa này là tuyên bố của Bắc Hàn với thế giới là họ tin rằng họ đã đạt được cả hai mục tiêu này, theo ông Narang.

Có những người nghi ngờ liệu Bắc Hàn có thể làm một đầu đạn không. Và nước này vẫn chưa chứng tỏ được họ có kỹ thuật để đưa một đầu đạn trở qua bầu khí quyển của trái đất.

Nhưng ông Narang cảnh báo rằng những nghi ngờ lại làm Bắc Hàn tăng quyết tâm.

"Tôi lo lắng rằng chúng ta đang thách thức Kim Jong-un thực hiện cuộc thử hạt nhân khí quyển - một cuộc thử hết sức nguy hiểm".

*********************

Bắc Hàn phóng tên lửa, thách thức Mỹ (BBC, 29/11/2017)

Bắc Hàn đã lại phóng thêm một tên lửa đạn đạo, bất chấp căng thẳng gia tăng với Mỹ và các nước láng giềng.

bachan1

Hồi tháng Bảy, Bắc Hàn lần đầu thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa

Lần phóng gần nhất của Bình Nhưỡng là hồi tháng Chín.

Lầu Năm Góc tin rằng tên lửa mới nhất đã bay khoảng 1.000 cây số và rơi xuống Biển Nhật Bản. Mỹ nói vụ thử xảy ra khoảng lúc 03 :30 giờ địa phương.

Hãng tin Hàn Quốc Yonhap nói tên lửa phóng đi từ Pyongsong, tỉnh Pyongan Nam.

Nhà Trắng nói Tổng thống Donald Trump được báo cáo trong lúc tên lửa còn đang ở trên không.

Bình Nhưỡng được cho rằng đang tìm cách làm tên lửa tầm xa có khả năng bắn tới đất liền của Hoa Kỳ.

Tuần trước, Mỹ áp đặt thêm trừng phạt với Bắc Hàn vì chương trình hạt nhân, nhắm cả vào các công ty Trung Quốc làm ăn với Bình Nhưỡng.

********************

Bắc Hàn bắn tên lửa : Trung Quốc 'quan ngại nghiêm trọng' (BBC, 29/11/2017)

Trung Quốc nói họ "quan ngại nghiêm trọng" và kêu gọi các bên phải thận trọng sau vụ thử tên lửa mới nhất của Bình Nhưỡng.

bachan2

Cuộc chiến với Bắc Hàn sẽ như thế nào ?

Động thái của Bộ Ngoại giao Trung Quốc được cho là sự khiển trách khác thường của nước láng giềng và là đồng minh chính yếu của Bắc Hàn.

Ông Cảnh Sảng, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho biết nước này hy vọng "tất cả các bên sẽ hành động thận trọng để duy trì hòa bình và ổn định", theo Reuters.

bachan3

Người dẫn chương trình kỳ cựu của Bình Nhưỡng, Ri Chun-hee, đọc bản tin của Thông tấn xã KCNA về vụ phóng mới nhất

Bình luận này được ra sau khi Bắc Hàn bắn một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa mà họ tuyên bố có khả năng phóng đến cả nước Mỹ.

Vài giờ trước đó, Bắc Hàn tuyên bố đã thử thành công loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa mới có thể bắn đến toàn bộ nước Mỹ.

Kênh truyền hình nhà nước tuyên bố rằng Bình Nhưỡng nay đã đạt được sứ mệnh trở thành một quốc gia hạt nhân.

Bắc Hàn đã bắn tên lửa đạn đạo xuyên lục địa cao nhất và gây ra một mối đe dọa toàn cầu, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis nói.

Tên lửa, phóng lên vào rạng sáng thứ Tư, đã đáp xuống vùng biển Nhật Bản.

Nó đạt độ cao 4.500km và bay xa 960km, theo quân đội của Hàn Quốc.

Đây là vụ thử mới nhất trong hàng loạt các vụ thử vũ khí gây ra căng thẳng. Bình Nhưỡng cũng bắn thử một tên lửa đạn đạo vào tháng Chín.

Cũng vào tháng đó, Bắc Hàn tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ sáu. Triều Tiên đã tiếp tục phát triển chương trình hạt nhân và tên lửa mặc dù bị lên án và trừng phạt toàn cầu.

Hội đồng Bảo an LHQ sẽ triệu tập một phiên họp khẩn cấp để thảo luận về vụ bắn thử mới nhất này.

bachan4

Hoa Kỳ coi Bắc Hàn là quốc gia tài trợ cho khủng bố

Ông Mattis cho hay, vụ phóng thử tên lửa này "bay cao hơn bất kỳ loại tên lửa nào mà họ bắn thử trước đây".

Phía Bắc Hàn đang thiết lập "các tên lửa đạn đạo đe dọa khắp nơi trên thế giới", ông nói thêm.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã được báo cáo trong khi tên lửa vẫn còn trong không khí, Nhà Trắng nói. Sau đó ông Trump nói : "Chúng ta sẽ giải quyết nó".

Phóng viên BBC Rupert Wingfield-Hayes nói rằng các ước tính của các chuyên gia Nhật Bản và Mỹ cho thấy nếu bắn vào quỹ đạo bình thường thì tên lửa này có thể đã tới Washington DC.

Điều đó có nghĩa là Bắc Hàn hiện đang rất gần để đạt được mục tiêu là một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa hoạt động, có thể tấn công bất cứ nơi nào ở lục địa Hoa Kỳ, phóng viên của BBC nói.

bachan5

Ước lượng tầm bao phủ của các tên lửa của Bắc Hàn

Tên lửa thứ tư được bắn ra từ Pyongsong, thuộc tỉnh Nam Pyongan, đã thông báo với hãng tin Yonhap của Hàn Quốc.

Các quan chức Nhật Bản cho hay tên lửa bay khoảng 50 phút nhưng không bay qua Nhật Bản như một số tên lửa trước đây và rơi xuống khu vực các bờ biển phía bắc Nhật Bản khoảng 250 km.

Nhật Bản cũng nói sẽ "không bao giờ chấp nhận hành vi khiêu khích liên tục của Bắc Hàn", trong khi Nam Hàn lên án việc phóng tên lửa và đáp trả bằng một cú phóng tên lửa riêng.

EU đã gọi vụ phóng này là "vi phạm không thể chấp nhận được" trên nghĩa vụ quốc tế của Bắc Hàn, trong khi Đại sứ Anh tại Liên Hiệp Quốc gọi đó là "một hành động liều lĩnh".

Các vụ thử tên lửa chính của Bắc Hàn năm 2017 :

Bắc Hàn đã tiến hành nhiều cuộc thử tên lửa trong năm nay. Một số trong số này đã phát nổ ngay sau khi được phóng, nhưng một số bay hàng trăm dặm trước khi rơi xuống biển. Dưới đây là một số vụ phóng tên lửa được báo cáo cho đến nay :

Ngày 12 tháng 2 - Một tên lửa đạn đạo tầm trung phóng từ căn cứ không quân Banghyon gần bờ biển phía tây. Tên lửa bay về phía đông biển Nhật Bản khoảng 500km.

Ngày 5 tháng 4 - Một tên lửa đạn đạo tầm trung bắn từ cảng Sinpo phía đông xuống biển Nhật Bản. Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho hay, tên lửa đã bay khoảng 60km.

Ngày 4 tháng 7 - Bình Nhưỡng tuyên bố đã thử thành công tên lửa đạn đạo xuyên lục địa thành công lần đầu tiên. Các quan chức cho biết, nó đã đạt đến độ cao 2.802 km và bay trong 39 phút.

Ngày 29 tháng 8 - Triều Tiên bắn tên lửa đạn đạo đầu tiên có vũ khí hạt nhân qua vùng trời Nhật Bản. Nó được phóng gần Bình Nhưỡng và đạt đến độ cao khoảng 550km.

Ngày 15 tháng 9 - Một quả tên lửa đạn đạo đã được bắn bay qua Nhật Bản lần thứ hai và đổ bộ xuống biển ngoài khơi Hokkaido. Nó đạt đến độ cao khoảng 770 km và đi được 3.700 km.

Ngày 29 tháng 11 - Tên lửa đạn đạo bay cao nhất của Bắc Hàn từ trước đến nay, đạt độ cao 4.500km và bay xa 960km, và bay trong 50 phút trước khi rơi xuống phía bắc vùng biển Nhật Bản.

******************

Mỹ kêu gọi tăng thêm hành động với Triều Tiên (VOA, 29/11/2017)

Phản ng v v phóng th phi đn mi nht ca Triu Tiên, Tng thng M Donald Trump ngày 28/11 tuyên b : ‘Đây là tình hung mà chúng ta s x lý.’

bachan6

Lãnh tụ Triu Tiên Kim Jong-un

Nhà lãnh đạo M cho biết hành đng ca Bình Nhưỡng hôm nay không làm thay đi phương án ca M đi vi vn đ Triu Tiên. Tun trước, ông Trump đưa tên nước cng sn này tr li danh sách các quc gia h tr khng b.

Ngoại trưởng M, Rex Tillerson cùng ngày mạnh m lên án v phóng phi đn ca Triu Tiên và kêu gi cng đng quc tế có thêm hành đng mi áp lc Bình Nhưỡng ngưng phát trin võ khí ht nhân.

"Ngoài việc thc thi tt c các bin pháp trng pht ca Liên hip quc hin nay, cng đng quc tế phi có thêm bin pháp tăng cường an ninh hàng hi, k c quyn cm ch lưu thông hàng hi" ti Triu Tiên, Ngoi trưởng Tillerson nhn mnh.

Ông Tillerson cũng cho biết thêm rng M và Canada s triu tp mt cuc hp gia các nước trong Liên hip quc, k cả Hàn Quc, Nht Bn và các nước b nh hưởng đ tho lun phương cách cng đng quc tế có th đi phó vi đe da Triu Tiên ra sao

Phi đạn Triu Tiên mi phóng rơi xung gn Nht Bn hôm 29/11 (gi đa phương, tc chiu ngày 28/11 gi min Đông Hoa Kỳ).

Theo Ngũ Giác Đài, đánh giá sơ khi cho thy Bình Nhưỡng phóng th mt phi đn đn đo xuyên lc đa ICBM t Sain Ni, phi đn bay được khong 1000 cây s trước khi rơi xung Bin Nht Bn. Ngũ Giác Đài nói phi đn này không đ ra mi đe da cho lãnh th ca M và các đng minh.

chính phủ Nht ước tính phi đn va k bay được 50 phút và rt xung vùng bin thuc vùng đc quyn kinh tế ca Nht, theo đài NHK.

Phi đạn trước đó Triu Tiên phóng th hôm 29/8 bay được 14 phút ngang qua Nht Bn.

Bộ Tng Tham mưu Liên quân của Hàn Quc nói phi đn mi phóng ca Triu Tiên xut phát t Pyongsong, mt thành ph thuc tnh Nam Pyongan bay ngang vùng bin gia Hàn Quc vi Nht Bn.

Chỉ vài phút sau khi Triu Tiên phóng phi đn, quân đi Hàn Quc tiến hành bn th phi đạn đáp tr, theo tin t quân đi Hàn Quc.

Hãng tin Kyodo của Nht dn ngun t B Quc phòng cho hay chưa có báo cáo thit hi.

Triều Tiên nói các chương trình võ khí ca h là cn thiết đ phòng v trước kế hoch xâm lăng ca M.

Sau chiến tranh Triu Tiên 1950-1953, Mỹ hin duy trì 28.500 binh sĩ Hàn Quc.

Theo Reuters

********************

Triều Tiên phóng thêm phi đạn (VOA, 29/11/2017)

Triều Tiên va phóng thêm mt phi đn đn đo hôm 29/11 (gi đa phương), theo hai ngun tin t chính ph Hoa Kỳ. Hành đng này din ra mt tun sau khi Tng thng Donald Trump đưa Triu Tiên tr li danh sách các nước bo tr khng b.

bachan7

Lãnh tụ Triu Tiên Kim Jong-un quan sát vic phóng phi đn Hwasong-12. nh do hãng tin Triu Tiên KCNA công b ngày 18/9/2017.

Ngũ Giác Đài xác nhận phát hin mt v phóng phi đn "kh dĩ" t Triu Tiên.

Đại tá Robert Manning, phát ngôn viên Ngũ Giác Đài, nói vi báo gii : "Chúng tôi phát hin mt v phóng phi đn có th t Triu Tiên. Chúng tôi đang trong tiến trình đánh giá tình hình và s cung cấp thêm chi tiết nếu có".

Ông cho hay vụ phóng này được phát hin vào lúc 1 gi rưỡi chiu, gi min Đông nước M (1830 GMT).

Phi đạn bay v phía đông và quân đi Hàn Quc đang cùng M phân tích các chi tiết v phóng này, theo tin thông tn xã Hàn Quc Yonhap dẫn ngun t Ban Tham mưu Hn hp.

Đài truyền hình NHK ti Nht Bn, trích tin t B Quc phòng Nht cho biết phi đn có th đã rơi xung vùng bin đc quyn kinh tế ca Nht Bn.

Tờ Asahi Shimbun ti Nht cũng loan tin Triu Tiên va phóng mt phi đn đạn đo sáng sm ngày th Tư 29/11.

***********************

Bắc Hàn tiếp tục bắn tên lửa đạn đạo (RFA, 28/11/2017)

Bộ Tổng Tham Mưu Nam Hàn cho hay Bắc Hàn vừa bắn tên lửa đạn đạo.

bachan9

Đợt phóng thử tên lửa vào ngày 15 tháng 9 năm 2017.  AFP

Vẫn chưa rõ đây là tên lửa loại gì, có tầm hoạt động là bao nhiêu. Bản tin sơ khởi do hãng thông tấn Yonhap phổ biến nói rằng tên lửa của Bắc Hàn rời dàn phóng lúc 03 giờ 17 phút sáng thứ tư, 29 tháng 11 năm 2017 (giờ địa phương). Hiện các chuyên gia quân sự Nam Hàn và Hoa Kỳ đang thu thập thêm chi tiết để phân tích.

Mới hôm qua, Bộ Trưởng Bộ Thống Nhất của Nam Hàn là ông Cho Myoung-gyon tiết lộ tin tình báo cho thấy Bình Nhưỡng đang gia tăng nỗ lực để hoàn tất chương trình chế tạo võ khí hạt nhân, và chính phủ Seoul đang thu thập thêm tài liệu để xem Bình Nhưỡng có phóng thử tên lửa hoặc nổ thử nghiệm hạt nhân trong thời gian tới hay không.

Ông Bộ Trưởng Bộ Thống Nhất của Nam Hàn cũng cảnh báo rằng mặc dù phần đông các chuyên gia dự đoán Bình Nhưỡng phải mất ít nhất 2 hoặc ba năm nữa mới chế tạo được võ khí hạt nhân, nhưng chính phủ Nam Hàn không loại trừ khả năng Bắc Hàn hoàn tất chương trình này chỉ trong vòng 1 năm nữa.

Cùng ngày, hãng thông tấn Kyodo trích dẫn lời một viên chức chính phủ Nhật Bản cho hay có thể Bắc Hàn sẽ phóng thử tên lửa trong một vài tuần tới.

*******************

Triều Tiên phóng phi đạn, Hội đồng Bảo an LHQ họp khẩn (VOA, 29/11/2017)


Hội đng Bo an Liên hip quc hp khn sau khi Triu Tiên phóng th thêm mt phi đn đn đo.

bachan9

Lãnh tụ Triu Tiên, Kim Jong-un

Italy đang làm chủ tịch Hi đng và phát ngôn nhân ca Italy cho biết cuc hp chiu ngày 28/11 được triu tp khn th theo đ ngh ca Nht, M, Hàn.

Sau 10 tuần tm ngưng các đt th nghim võ khí, Triu Tiên bt cht phóng thêm mt phi đn na vào chiu ngày 28/11 (gi Hoa Kỳ).

Ngũ Giác Đài cho biết đó là mt phi đn đn đo xuyên lc đa.

Hội đng Bo an đã ban hành các bin pháp trng pht mnh tay nht t trước đến nay lên chính ph ca ông Kim Jong-un vì các chương trình phi đn đn đo và ht nhân leo thang ca Triều Tiên.

Mỹ và Nht có phn chc s vn đng thêm các bin pháp mnh tay hơn.

Theo AP

Published in Quốc tế

Ông Trump chào bán ‘máy bay, tên lửa’ ở Việt Nam (VOA, 12/11/2017)

Tổng thng Hoa Kỳ Donald Trump đã trc tiếp mi chào lãnh đo Vit Nam mua thiết b quân s ca M, nht là máy bay và tên la.

ban1

Tàu tuần tra Morgenthau ca M.

"Chúng tôi mong muốn nước ngài mua thiết b t Hoa Kỳ. Chúng tôi sn xut thiết b tt nht. Chúng tôi sn xut máy bay và thiết b quân s tt nht. Các tên la thì thuc loi không ai có th cnh tranh ni", ông Trump nói vi Th tướng Vit Nam Nguyn Xuân Phúc hôm 12/11.

 "Như tôi đã nói, mt qu tên la gn đây đã được bn t Yemen vào Saudi Arabia. Và mt trong nhng h thng tên la ca chúng tôi đã bn h nó… như không có chuyn gì xy ra. Chúng tôi sn xut các tên la tt nht trên thế gii, các máy bay [quân s] tt nhất trên thế gii, các máy bay thương mi tt nht trên thế gii".

Tổng thng M nói tiếp rng "vì thế, chúng tôi mun Vit Nam mua ca chúng tôi, và chúng ta phi xóa b vic mt cân bng thương mi", mà ông Trump nói là lên ti 32 t đôla.

ban2

Thủ tướng Vit Nam Nguyn Xuân Phúc trong cuc gp Tng thng M Donald Trump hôm 12/11.

Còn trong cuộc gp vi Ch tch Trn Đi Quang, Tng thng Trump nói rng "quan h quc phòng ca chúng ta tht tuyt vi".

Ông nói : "Chúng tôi có nhiều giao dch vi nước ngài liên quan ti mua vt liu và mua mt s lượng đáng k thiết b quân s. Và chúng tôi trân trng điu đó. Nó to công ăn vic làm cho nước M, và nước ngài có được thiết b tt nht thế gii".

Nhà lãnh đạo này cũng nói thêm v vic "hi tháng Năm năm nay, Hoa Kỳ đã chuyn giao tàu tun tra Morgenthau ca lc lượng tun duyên M cho Vit Nam".

"Được đt theo tên ca B trưởng Tài chính M Henry Morgenthau Jr., con tàu này tng tuần tra các b bin Vit Nam trong thi Chiến tranh Vit Nam. Ngày nay, cũng con tàu M này, món quà cho đi tác, li ra khơi vùng bin Thái Bình Dương đ tun tra b bin cho người dân Vit Nam", ông Trump nói trong bui hp báo chung.

Viễn Đông

************************

Chiều lòng doanh nhân Trump, Việt Nam cố sắm vai đối tác làm ăn ưng ý (VOA, 12/11/2017)

Khi Tổng thống Donald Trump và Ch tch Trn Đi Quang tiến bước xung thm đ gia tiếng quân nhc hùng tráng ti Ph Ch tch Hà Ni, mt n lc ngoi giao có th là ln nht ca Vit Nam trong năm nay đang thành tu.

ban3

Tổng thống Mỹ Donald Trump được Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tiếp đón tại Văn phòng Chính phủ ở Hà Nội, ngày 12 tháng 11, 2017.

Việt Nam đã chun b rt k lưỡng cho khonh khắc trng đi này – mt chuyến thăm cp nhà nước ca mt v tng thng M trong năm đu nhim kỳ ca ông.

Kể t khi được bình thường hóa vào năm 1995, mi quan h M-Vit hơn hai mươi năm qua không ch phát trin v b rng mà còn chiu sâu, và Vit Nam đã tràn trề hy vng cho mt vin cnh còn tươi sáng hơn vi tha thun thương mi Đi tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) - liên kết M vi các nn kinh tế quanh vành đai Thái Bình Dương trong chiến lược xoay trc v Châu Á ca chính quyn Obama.

Nhưng s đc cử ca Donald Trump, t phú bt đng sn lôi cun qun chúng bng khu hiu "Nước M trên hết", đã làm đo ln nhng kỳ vng ca Vit Nam và khiến Vit Nam báo đng.

Trong chiến dch tranh c, Vit Nam vài ln b ông Trump nêu đích danh là nước "đánh cp" công ăn việc làm ca người lao đng M. Ngay khi va nhm chc, sc lnh hành pháp đu tiên mà ông Trump ký là rút M ra khi TPP.

Việt Nam, nước được cho là s hưởng li nhiu nht t tha thun này, biết rõ mình không th th đng trong mi quan h mi đầy ri ro vi M.

Những n lc ngoi giao ráo riết ca Vit Nam bt đu mt tháng trước khi ông Trump nhm chc đã đưa Th tướng Nguyn Xuân Phúc ti M trong chuyến thăm chính thc ca ông vào cui tháng 5, to điu kin cho ông bt đu n lc vun đp một mối quan h hu ho vi nhà lãnh đo M tâm tính khó lường.

Ông Phúc đã không bỏ l cơ hi.

Ông hết sc nim n khi gp li ông Trump ti mt bui hòa nhc trong ngày đu tiên ca hi ngh thượng đnh G-20 thành ph Hamburg Đc hi tháng 7. Ông ch đng tiếp cn và thu hút s chú ý ca ông Trump và sau nhng c ch xã giao, ông h hi v liên tc lên cánh tay ông Trump.

Giống như nhng người bn cũ.

Khi ông Trump ti Văn phòng Chính ph đ hi đàm song phương hôm Ch nht, ông Phúc ra tn xe đón và nm tay dn ông Trump bước lên nhng bc thang.

Mặt đi mt trong cuc hi đàm, ông Phúc không tiếc li khen ngi bài phát biu ca ông Trump ti hi ngh thượng đnh CEO APEC Đà Nng hôm th Sáu.

"Ngài đã có một bài phát biu ti APEC rt tuyt vi", ông Phúc nói, nhắc ti vic ông Trump đ cp ti cuc khi nghĩa Hai Bà Trưng đ nêu bt ý thc đc lp và ch quyn ca người Vit Nam trong bài phát biu.

"Cũng như Ngài không dùng t ‘Châu Á-Thái Bình Dương’ mà Ngài s dng ‘n Đ Dương-Thái Bình Dương,’" ông Phúc nói tiếp, cho biết thêm rng ông đã "nghiên cu" bài din văn này ca ông Trump.

Nhưng ông Trump chưa bao gi t b bn ngã ca mình là mt doanh nhân, ngay c trên cương v tng thng. Các cuc tiếp xúc vi các nhà lãnh đo thế gii đi vi ông như nhng giao dch vi các đi tác làm ăn. Các mi quan h quc tế được ông nhìn nhn qua lăng kính thng-thua hoc như nhng cuc đi chác, mua bán.

Dân chủ và nhân quyn, nhng vn đ mà các v tng thng M tin nhim thường hay nêu lên khi h gp g các nhà lãnh đo chuyên quyn, không được nhc ti trong nhng phát biu công khai ca ông Trump ti Vit Nam, và ch được nhc ti đúng một ln trong một câu ngn ngi trong Tuyên b chung M-Vit.

"Nhà lãnh đạo hai nước công nhn tm quan trng ca vic bo v và thúc đy nhân quyn", thông cáo viết.

Các tổ chc nhân quyn vn thường xuyên ch trích Vit Nam hn chế các quyn t do dân s và tăng cường bt gi nhng người bt đng chính kiến.

Một nhóm 20 nhà lập pháp lưỡng đng ca M trước đó trong tun này đã viết thư hối thúc ông Trump tho lun "thành tích nhân quyn ti t ca Vit Nam" khi gp Ch tch Trn Đi Quang Hà Ni.

Nói chuyện vi các nhà báo trên chuyên cơ Air Force One trên đường ra Hà Ni hôm th By, ông Trump nói dù ông cm thy cn phi bàn v vn đ nhân quyn Vit Nam, ông cũng tp trung lên tiếng v "nhiu th khác".

Hay, thương mi.

Sau khi khen đáp lễ nước ch nhà, ông Trump thng thng nêu vn đ vi phái đoàn Vit Nam - đúng như phong cách quen thuc ca ông trên thương trường đa c New York thi tin chính tr gia.

"Điều quan trng đi vi tôi là thương mi, bi vì bây giờ chúng tôi b mt cân bng thương mi đáng k vi Vit Nam, gn 32 t đôla", ông nói.

Trước đó trong phát biu m đu cuc hp báo chung vi ông Quang, ông Trump nhn mnh rng M cn thương mi "công bng và đi ng" và lâu nay thương mi ca M không được như vy.

"Chúng tôi đang thay đổi điu đó, và chúng tôi đang thay đi điu đó mt cách nhanh chóng", ông nói.

Thông điệp ca ông Trump là không th nhm ln và Vit Nam đã d liu ông Trump s nói gì.

Trong một n lc dường như đ giành s thông cm của phía Mỹ, ông Phúc ch ra rng Vit Nam đã ký hp đng mua thiết b ca M đt trên 20 t đôla và nhn mnh đây là mt c gng rt ln ca Vit Nam đ mi quan h thương mi gia hai nước "cân bng và cùng có li".

Nhưng đi vi ông Trump, điu đó dường như vn chưa đ. Ông tranh th qung cáo cho h thng phòng th phi đn ca MSaudi Arabia dùng đ bn rơi phi đn t Yemen trong tun này.

"Thế nên chúng tôi mun Vit Nam mua ca chúng tôi, và chúng tôi phi loi bỏ s mt cân bng thương mi", ông Trump lái v đim trình bày chính. "Chúng tôi không th đ b mt cân bng thương mi".

"Ngoài chuyện đó ra, tôi nghĩ chúng ta s có mt mi quan h tuyt vi", ông Trump kết lun.

Hoàng Long

Published in Quốc tế

Mỹ hoan nghênh kết quả chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Trump (RFI, 13/11/2017)

Kết quả chuyến thăm Việt Nam của tổng thống Mỹ Donald Trump vừa được Nhà Trắng chính thức hoan nghênh. Trong một bản thông cáo công bố hôm 12/11/2017, phủ tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng chuyến công du của ông Trump cho phép hai bên "tái khẳng định cam kết tăng cường quan hệ đối tác toàn diện Mỹ-Việt".

trump1

Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang tại Phủ chủ tịch, Hà Nội, 12/11/2017. Reuteurs/Kham

Thông cáo mở đầu bằng lời tổng thống Donald Trump xác định "Việt Nam ngày nay là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất hành tinh… Chúng ta biết rằng Mỹ hưởng lợi khi thiết lập quan hệ với các đối tác trong khu vực đó, một khu vực phát triển thịnh vượng một cách tự lập, không dựa vào ai…".

Thông cáo đã điểm lại những gì mà tổng thống Mỹ gặt hái và quyết định tại Việt Nam trong đó có viêc củng cố Quan Hệ Đối Tác Toàn Diện Mỹ-Việt, được cho là một yếu tố quan trọng của một khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở cửa.

Một cách cụ thể, thông cáo nhắc lại rằng hai bên đã đạt được thỏa thuận cấp đất cho Mỹ tại Hà Nội để xây dựng đại sứ quán mới, xem đấy là một ví dụ cụ thể cho thấy quan hệ ngày càng phát triển giữa hai nước.

Riêng trong lãnh vực quốc phòng, Nhà Trắng cho biết là hai bên đã đúc kết một Kế Hoạch Hành Động 3 Năm về Hợp Tác quốc phòng nhằm tăng cường các hoạt động hải quân song phương.

Mỹ cũng chính thức bàn giao cho Việt Nam một tàu tuần duyên (lớp Hamilton), giúp Việt Nam nâng cao năng lực giám sát và bảo đảm an ninh hàng hải.

Đặc biệt bản thông cáo cũng nhắc lại rằng hai lãnh đạo Mỹ và Việt Nam hoan nghênh kế hoạch dự trù cho một hàng không mẫu hạm Mỹ ghé thăm Việt Nam ngay trong năm 2018.

Riêng về Biển Đông, bản thông cáo của Nhà Trắng ghi nhận việc hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của quyền tự do hàng hải và hàng không trên Biển Đông và cam kết giải quyết các tranh chấp hàng hải dựa trên luật pháp quốc tế.

Điểm thu hút sự chú ý chính là sự kiện Nhà Trắng ra một thông cáo về kết quả chuyến công du Việt Nam của ông Trump, trong lúc mà các nội dung nêu trong thông cáo đều đã được ghi chi tiết trong bản Tuyên Bố Chung Việt-Mỹ công bố sau cuộc họp thượng đỉnh Donald Trump-Trần Đại Quang.

Việt Nam và Hoa Kỳ kêu gọi làm rõ yêu sách ở Biển Đông

Phần về Biển Đông trong bản Tuyên Bố Chung đó đã nhắc lại hầu như nguyên văn các cam kết của Mỹ từ trước đến nay, đồng thời kêu gọi các bên "làm rõ yêu sách" chủ quyền, một thông điệp được cho là gởi đến Trung Quốc, nước cho đến nay vẫn mập mờ :

"Lãnh đạo hai nước nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của quyền được tiếp cận tự do và mở khu vực Biển Đông đối với cộng đồng quốc tế, tầm quan trọng của việc duy trì thương mại hợp pháp không bị cản trở, và sự cần thiết phải tôn trọng tự do hàng hải – hàng không và các hình thức sử dụng biển hợp pháp khác.

Hai bên tái khẳng định lập trường về Biển Đông được nêu trong các Tuyên bố chung Việt Nam - Hoa Kỳ và Hoa Kỳ - ASEAN trước đây, bao gồm việc kêu gọi các bên không có những hành động làm leo thang căng thẳng, quân sự hóa các cấu trúc đang tranh chấp, và hạn chế một cách phi pháp các quyền tự do trên biển ; tái khẳng định cam kết chung đối với việc giải quyết hòa bình các tranh chấp, bao gồm việc tôn trọng đầy đủ các tiến trình ngoại giao và pháp lý.

Lãnh đạo hai nước kêu gọi thực thi đầy đủ và hiệu quả Tuyên Bố về Ứng Xử của các bên ở Biển Đông (DOC), và sớm hoàn tất một Bộ Quy Tắc Ứng Xử ở Biển Đông (COC) hiệu quả, có tính ràng buộc về mặt pháp lý.

Hai bên cũng kêu gọi tất cả các bên yêu sách ở Biển Đông làm rõ và thực thi những yêu sách hàng hải của mình phù hợp với luật pháp quốc tế, như được phản ánh trong Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982, và thực hiện một cách thiện chí những trách nhiệm pháp lý quốc tế của mình trong quá trình quản lý và giải quyết tranh chấp".

Trọng Nghĩa

*****************

Tổng thống Hoa Kỳ kết thúc chuyến công du Việt Nam (RFA, 12/11/2017)

Bản Tuyên bố chung được công bố có 14 điểm bao quát các lĩnh vực trong mối quan hệ Việt- Mỹ.

trumpviet1

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump giơ tay chào trước khi lên máy bay Air Force One rời Việt Nam để đến Philippines hôm 12/11/2017 - AFP

Vấn đề nhân quyền là điểm thứ 10 trong tuyên bố chung, và theo đó thì lãnh đạo hai nước ghi nhận tầm quan trọng của việc bảo đảm và thúc đẩy quyền con người.

Trong lĩnh vực quốc phòng, lãnh đạo hai phía khẳng định cam kết chung làm sâu sắc hơn nữa hợp tác quốc phòng và quyết tâm đối phó với những thách thức an ninh khu vực. Về hợp tác quốc phòng giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, ông chủ tịch Trần Đại Quang cám ơn phía Mỹ đã chuyển giao một tàu tuần tra bờ biển lớp Hamilton cho Việt Nam, nhằm giúp nâng cao năng lực bảo đảm an ninh hàng hải và thực thi pháp luật của Việt Nam.

Lãnh đạo Hoa Kỳ và Việt Nam hoan nghênh kế hoạch về một hàng không mẫu hạm của Hoa Kỳ lần đầu tiên đến thăm một cảng của Việt Nam trong năm 2018.

Về lĩnh vực thương mai theo Tuyên bố chung thì lãnh đạo hai nước hoan nghênh việc công bố các thỏa thuận thương mại mới trị giá hơn 12 tỷ đô la nhân chuyến thăm của tổng thống Donald Trump đến Việt Nam.

Ngoài Tuyên bố chung 14 điểm được Hà Nội phổ biến như vừa nêu, hãng tin Reuters vào ngày 12 tháng 11 loan tin trong cuộc gặp chủ tịch nước Việt Nam, tổng thống Donald Trump cho biết sẵn sàng làm trung gian thương thuyết giữa các bên có tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông.

Reuters dẫn lời của tổng thống Donald Trump với chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang rằng nếu thấy bản thân ông Trump có thể giúp làm trung gian hòa giải hay làm trọng tài thì hãy cho ông ta biết. Ông Trump nói rõ bản thân ông là một người giỏi làm trung gian hòa giải và làm trọng tài phân xử.

Tổng thống Donald Trump thừa nhận hoạt động tạo vị thế của Trung Quốc tại Biển Đông là một vấn đề.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang của Việt Nam lặp lại quan điểm tin tưởng vào biện pháp giải quyết tranh chấp tại khu vực Biển Đông thông qua đàm phán hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.

Hãng tin AFP loan tin trong cuộc gặp với thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tại Hà Nội vào sáng ngày 12 tháng 11, tổng thống Donald Trump lặp lại than phiền về thâm thủng mậu dịch giữa hai nước nghiên về phía Việt Nam ở mức 26 tỷ đô la vào năm ngoài. Yêu cầu phải loại bỏ mất cân đối về mậu dịch từ phía Việt Nam đối với Mỹ được đưa ra ngay đầu cuộc gặp giữa tổng thống Donald Trump với thủ tướng nước chủ nhà Nguyễn Xuân Phúc.

Như trong tuyên bố chung đưa ra, thì vào sáng ngày 12 tháng 11, tổng thống Trump chứng kiến việc ký kết một số thỏa thuận giữa các công ty Hoa Kỳ và Việt Nam thuộc các lĩnh vực khí thiên nhiên, vận tải và hàng không. Trong đó có hợp đồng giữa Hãng Hàng Không Quốc gia Việt Nam- Vietnam Airlines với Hãng Pratt& Whitney của Hoa Kỳ trị giá 1,5 tỷ đô la. Theo đó Vietnam Airlines mua động cơ và dịch vụ hỗ trợ sản phẩm động cơ cho 20 máy bay Airbus A321. Hãng Vietjet cũng có hợp đồng mua động cơ máy bay và dịch vụ hỗ trợ của Pratt & Whitney trị giá 600 triệu đô la Mỹ.

Hai công ty năng lượng Mỹ gồm Alaska Gasline Development Corporation, AES Corporation và công ty xe tải Hoa Kỳ Navistar cũng có một số hợp đồng ký với phía Việt Nam sáng ngày 12 tháng 11 ; nhưng chi tiết chưa được công bố.

********************

Tổng thống Mỹ bắt đầu viếng thăm chính thức Việt Nam (RFI, 11/11/2017)

Chiều ngày 11/11/2017 tổng thống Donald Trump đã rời thành phố Đà Nẵng bay ra Hà Nội, bắt đầu chuyến viếng thăm cấp Nhà nước theo lời mời của chủ tịch Việt Nam Trần Đại Quang. Chương trình chính thức sẽ bắt đầu vào ngày 12/11/2017 với buổi hội đàm với chủ tịch nước Việt Nam.

trumpviet2

Tổng thống Mỹ Donald Trump lúc đến Hà Nội, ngày 11/11/2017, viếng thăm chính thức Việt Nam. Reuteurs/Jonathan Ernst

Thông tín viên đài RFI Frédéric Noir từ Sài Gòn điểm qua những hồ sơ quan trọng mà nguyên thủ hai nước sẽ trao đổi với nhau lần này :

"Tái tạo niềm tin đang bị đặt trước thử thách. Có lẽ đó là mục tiêu của tổng thống Trump tại Hà Nội. Cần nhắc lại rằng việc Hoa Kỳ rút khỏi hiệp định tự do mậu dịch xuyên Thái Bình Dương TPP là một vố đau đối với Việt Nam. Bởi vì, một trong những mục tiêu của TPP là giảm bớt ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các quốc gia trong khu vực và Việt Nam là một trong những nền kinh tế được hưởng lợi nhiều nhất với thỏa thuận này, do Mỹ là một trong những khách hàng quan trọng nhất của Việt Nam.

Trung thành với phương châm "Nước Mỹ là trên hết", Donald Trump đề ra mục tiêu giảm thâm hụt trong cán cân thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam. Phía Việt Nam hiểu rõ thông điệp này và Hà Nội muốn duy trì mối quan hệ gần gũi với nước cựu thù là Mỹ để làm đối trọng với những tham vọng của Trung Quốc trong khu vực.

Tháng 5/2017, thủ tướng Việt Nam là lãnh đạo Đông Nam Á đầu tiên hội kiến tổng thống Mỹ tại Washington.

Vấn đề đặt ra là chính quyền Mỹ đang thuyết phục Trung Quốc gia tăng áp lực lên chế độ Bình Nhưỡng, kềm hãm tham vọng hạt nhân Bắc Triều Tiên, cho nên hồ sơ liên quan đến tranh chấp ở Biển Đông bị lùi lại. Đây là một hồ sơ rất quan trọng đối với phía Việt Nam, giờ đây là một trong những quốc gia duy nhất trong khu vực tìm cách cưỡng lại tham vọng bá quyền của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Tháng 8 vừa qua, nhân thượng đỉnh Hiệp Hội các nước Đông Nam Á, ASEAN, Việt Nam là quốc gia duy nhất cố gắng thuyết phục 9 thành viên còn lại đưa lập trường cứng rắn với Bắc Kinh, nhưng đã thất bại.

Đây là một hồ sơ nhậy cảm đối với tổng thống Trump. Ông đang rất được lòng công luận Việt Nam nhưng lãnh đạo Hoa Kỳ sẽ phải nỗ lực tái tạo niềm tin, phần nào bị sứt mẻ qua một loạt các quyết định của ông kể từ khi lên cầm cầm quyền".

Ngay chiều mai, kết thúc chuyến công du Việt Nam, tổng thống Hoa Kỳ sẽ đến Manila, Philippines, dự thượng đỉnh ASEAN từ ngày 12 đến 14/11/2017.

Thanh Hà

Published in Việt Nam

Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ, Donald Trump đã tạt gáo nước lạnh vào mặt các tổ chức đấu tranh dân chủ, nhân quyền và các nạn nhân của chế độ cộng sản Việt Nam đang bị giam cầm chỉ vì muốn được sống trong tự do và dân chủ.

dtt1

Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch nước Trần Đại Quang đọc Tuyên bố chung Việt-Mỹ tại Hà Nội ngày 12/11/2017

Hành động của ông Trump không những chỉ diễn ra trong Diễn văn trước 20 Nhà lãnh đạo các nền kinh tế của khối Á châu-Thái Bình Dương (APEC, Asia-Pacific Economic Cooperation) dự hội nghị tại Đà Nẵng ngày 10/11/2017 mà còn trong Tuyên bố chung Việt-Mỹ, đưa ra tại Hà Nội ngày 12/11/2017 sau chuyến viếng thăm chính thức Việt Nam.

Lập trường coi nhân quyền không quan trọng và cần thiết bằng đồng dollar của Chính quyền Trump còn diễn ra ở Bắc Kinh, nơi ông Trump gặp và thảo luận hợp tác kinh tế với Chủ tịch, Tổng bí thư Đảng cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình nhưng không hề nói gì về nhân quyền, trước khi sang Việt Nam. Thay vào đó là 15 thỏa thuận kinh tế trị giá 250 tỷ dollars đã được ký kết giữa các công ty Mỹ và công ty Trung Quốc.

Và sau đó, vào ngày 12/11/2017, khi thăm chính thức Phi Luật Tân, ông Trump cũng không hé răng nửa lời về những vụ tàn sát khoảng 7.000 người Phi trong chiến dịch bài trừ băng đảng và ma túy hơn năm qua của Tổng thống Rodrigo Duterte. Nhiều nhà lập pháp Mỹ và các tổ chức nhân quyền của Mỹ và thế giới đã lên án ông Duerte hà khắc, coi thường mạng sống con người vì đa số các nạn nhân đã bị vây bắt để hành quyết ngay tại những khu nhà ổ chuột, trước mặt mọi người mà không được đưa ra xét xử trước tòa án.

Tại cả 3 nước Việt Nam, Trung Quốc và Phi Luật Tân, ông Trump, một tỷ phú giàu lên vì biết "có tiền mua tiên cũng được" nên đã không ngại quay lưng trước những ánh mắt đau khổ và gương mặt tang thương của nhiều tầng lớp người dân bị chính phủ của họ cướp đi quyền sống và các quyền tự do ở Việt Nam, Trung Quốc và Phi Luật Tân.

Vì vậy, hành động của ông Trump đã xóa đi tất cả những thành tích bảo vệ và tôn trọng quyền con người là điều kiện quan trọng trong quan hệ ngoại giao với Mỹ mà các vị tổng thống Hoa Kỳ thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đã đặt ra với Chính phủ Việt Nam trong 24 năm, từ thời Tổng thống Bill Clinton (Dân chủ), George W. Bush (Cộng hòa) và Barack Obama (Dân chủ).

Rất tiếc ông Trump đã bịt mắt, che tai trước những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng ở Trung Quốc, Việt Nam và Phi Luật Tân để dành thời gian kiếm bạc cắc cho các công ty Mỹ và nước Mỹ.

Hợp tác theo kiểu Trump

Trong diễn văn dài khoảng 30 phút ở Đà Nẵng, ông Trump đã tập trung cổ võ chính sách mậu dịch "song phương", trái với lập trường "đa phương và hội nhập" của Chủ tịch, Tổng bí thư Đảng cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình.

Ông Trump nói : "Mỹ sẵn sàng phối hợp với từng lãnh đạo trong hội trường này hôm nay để giao thương cùng có lợi, mang lại lợi ích cho cả nước bạn lẫn nước tôi. Đó là thông điệp mà tôi muốn truyền tải ở đây.

Tôi sẽ ký các thỏa thuận thương mại song phương với bất cứ quốc gia nào trong khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương muốn trở thành đối tác của Mỹ và sẽ tuân thủ nguyên tắc thương mại công bằng và có đi có lại. Điều chúng tôi không tiếp tục làm là tham gia vào những thỏa thuận lớn trói tay nước Mỹ, ảnh hưởng đến chủ quyền, cũng như khiến việc thực thi điều đó một cách có ý nghĩa trở nên bất khả thi trong thực tế…".

"Kể từ hôm nay trở đi, chúng ta sẽ cạnh tranh một cách công bằng và bình đẳng. Chúng tôi sẽ không để nước Mỹ bị lợi dụng thêm nữa. Tôi sẽ luôn đặt nước Mỹ lên hàng đầu, như cách mà tôi mong muốn tất cả các bạn trong hội trường này đưa tổ quốc mình lên trên hết".

(theo APEC-Việt Nam)

Lập trường Tập Cận Bình

Ngược với chủ trương co cụm của ông Trump, nhà lãnh đạo Trung Quốc, ông Tập Cận Bình đã nhiệt liệt cổ võ hợp tác "đa phương" và "hội nhập toàn cầu" để mưu cầu phúc lợi cho các dân tộc.

Ông Tập nói : "Chúng ta cần thượng tôn chủ nghĩa đa phương cùng theo đuổi phát triển chung, thông qua xây dựng các mối quan hệ đối tác, xây dựng cộng đồng chung vì tương lai của mọi người. Tôi tin rằng đây là điều cần phải làm.

Đối mặt với những thay đổi sâu sắc trong kinh tế toàn cầu chúng ta nên dẫn đầu toàn cầu hóa kinh tế hay chỉ ngờ vực và do dự, bỏ lỡ cơ hộ ? Chúng ta có nên cùng nhau thúc đẩy hợp tác khu vực hay mỗi người, mỗi nước đi một đường ? Đây là câu trả lời của chúng ta : chúng ta phải đi cùng với thời đại, đáp ứng được trách nhiệm của mình…".

"Chúng ta cần tiếp tục thúc đẩy nền kinh tế mở có lợi cho tất cả mọi người, sự mở cửa mang lại tiến bộ, còn đóng cửa khiến chúng ta ở lại phía sau, các nền kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương hiểu điều này quá rõ".

(theo APEC-Việt Nam)

Trump - Việt Nam

Sau Đà Nẵng, ông Trump đến Hà Nội để chính thức thăm Việt Nam trong 2 ngày, từ ngày 11 đến 12/11/2017.

Trong thời gian ngắn ngủi này, phái đoàn Mỹ đã tập trung ký kết các thỏa thuận thương mại trị giá 12 tỷ dollars với Việt Nam.

Trong tất cả các cuộc họp chính thức với Chủ tịch nước Trần Đại Quang, hay hai cuộc thăm xã giao với Tổng bí thư đảng Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, vấn đề nhân quyền và nhu cầu tự do dân chủ của người dân Việt Nam đã không hề được nhắc tới.

Trong Tuyên bố chung 14 điểm phổ biến trước giờ Donald Trump rời Hà Nội, hai bên chỉ ghi 19 chữ ngắn ngủi : "Lãnh đạo hai nước ghi nhận tầm quan trọng của việc bảo đảm và thúc đẩy quyền con người".

Thật tẻ nhạt và tầm thường. Tổng thống một cường quốc đứng đầu thế giới về bảo vệ nhân quyền và các quyền tự do căn bản của con người mà chỉ biết "ghi nhận" thì sự quan tâm về tình hình nhân quyền ở Việt Nam của ông Trump quá tệ hại, hay là ông ta đã bị Trần Đại Quang xỏ mũi lôi đi mà vẫn thỏa mãn với chuyến đi Việt Nam đầu tiên trong cuộc đời ông ?


Tất nhiên, khi hành động như thế, ông Trump đã chà đạp lên những giá trị truyền thống của nước Mỹ về quyền con người, đồng thời cũng dung dưỡng cho nhà nước cộng sản Việt Nam được tự do đàn áp những ai chống chính sách cai trị độc tài và phản dân chủ của Đảng cộng sản Việt Nam.

Càng nghiêm trọng và mất thể diện hơn là chủ trương không quan tâm đến những vi phạm nhân quyền ở Việt Nam của ông Trump đã đi ngược với lập trường của Bộ ngoại giao Mỹ trong phúc trình đưa ra hồi tháng 3/2017, sau 2 tháng ông Trump bước vào Bạch Ốc.

Bản phúc trình về tình hình nhân quyền ở Việt Nam năm 2016 viết rằng : "Những vấn đề nổi bật nhất về quyền con người ở Việt Nam là sự hạn chế nghiêm ngặt của chính quyền đối với quyền chính trị của công dân, đặc biệt là quyền của công dân trong việc thay đổi chính quyền thông qua các cuộc bầu cử tự do và công bằng ; hạn chế các quyền tự do của công dân bao gồm tự do hội họp, tự do lập hội và tự do biểu đạt ; chưa có sự bảo vệ đầy đủ đối với các quyền về quy trình tố tụng hợp pháp của công dân, bao gồm sự bảo vệ chống giam giữ tùy tiện. Những vi phạm quyền con người khác bao gồm việc tước đoạt sinh mạng tùy tiện và trái luật ; công an tấn công và dùng nhục hình ; bắt giữ người và giam cầm tùy tiện do các hoạt động chính trị ; công an tiếp tục ngược đãi nghi can trong quá trình bắt và giam giữ, kể cả việc sử dụng vũ lực làm chết người, cũng như các điều kiện khắc khổ của trại giam ; từ chối quyền được xét xử nhanh chóng và công bằng".

Bản phúc trình viết tiếp : "Chính quyền hạn chế tự do ngôn luận và trấn áp những người bất đồng quan điểm ; thực hiện kiểm soát và kiểm duyệt báo chí ; hạn chế quyền tự do sử dụng Internet và tự do tôn giáo ; duy trì việc theo dõi chặt chẽ thường xuyên các nhà hoạt động ; tiếp tục hạn chế quyền riêng tư và quyền tự do hội họp, tự do lập hội, tự do đi lại. Chính quyền tiếp tục kiểm soát chặt chẽ việc đăng ký của các tổ chức phi chính phủ (NGO), trong đó có các tổ chức nhân quyền. Nhà chức trách hạn chế sự thăm viếng của các tổ chức phi chính phủ về nhân quyền".

(Trích bản tiếng Việt của Sứ quán Mỹ ở Hà Nội, Việt Nam)

Thất vọng


Ngoài ra, khi ông Trump coi các mối lợi kinh tế to hơn bảo vệ quyền con người cho các dân tộc bị đàn áp, như trường hợp Việt Nam, thì ông còn bôi tro trát trấu vào mặt 17 Tổ chức Phi chính phủ và 40 học giả trên thế giới. Họ là số người đã gửi thư yêu cầu ông Trump và lãnh đạo các nước APEC đặt vấn đề vi phạm nhân quyền với nhà cầm quyền Việt Nam và đòi Hà Nội trả tự do cho những nhà đấu tranh đang bị giam giữ, đặc biệt hai bà Trần Thị Nga, và Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, tức Mẹ Nấm. Bà Quỳnh, bị bắt hồi tháng 10 năm 2016 và bị kết án 10 năm tù, trong khi bà Nga, bị bắt hồi tháng giêng năm nay, bị tuyên án 9 năm tù.

Trong số những người còn bị giam giữ còn có các ông Trần Huỳnh Duy Thức, Nguyễn Văn Đài và ông Nguyễn Văn Oai. Ông Oai bị kết án 5 năm tù và 4 năm quản thúc tại gia vì kháng cự công an và rời khỏi nhà trong thời gian quản chế.

Riêng Luật sư Nguyễn Văn Đài, người đã ra tù vào khám từ năm 2007 với tội bị gán cho là "tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam", vẫn còn ở tù từ tháng 12/2015.

Kỹ sư Trần Huỳnh Duy Thức, một trong số những người lãnh đạo của tổ chức "Con đường Việt Nam"bị bắt vào ngày 24 tháng 5 năm 2009 với tội danh ban đầu là "trộm cắp cước điện thoại", sau đó với các cáo buộc hoạt động chính trị nhằm "lật đổ chính quyền nhân dân". Cùng với một số nhân vật như Lê Công ĐịnhNguyễn Tiến TrungLê Thăng Long bị tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra xét xử vào ngày 20 tháng 01 năm 2010, riêng cá nhân ông Thức bị tuyên án 16 năm tù giam và tịch thu một phần tài sản.

Ông Nguyễn Tiến Trung, bị án 7 năm tù, nhưng được phóng thích trước thời hạn ngày 12 tháng 4 năm 2014. Ông Lê Thăng Long, bị án 5 năm tù, được tự do từ tháng 6 năm 2012. Luật sư Lê Công Định nhận án 5 năm đã được tự do năm 2013.

Con gái Mẹ Nấm

Ngoài ra, bên cạnh những vấn đề gọi là "quốc gia đại sự" quanh chuyến công du 11 ngày qua Á Châu của ông Donald Trump, Văn phòng Tòa Bạch Ốc đã không đả động gì đến bức thư cầu cứu của con gái Mẹ Nấm gửi Đệ nhất phu nhân nước Mỹ, bà Melania Trump, kêu gọi can thiệp giúp Mẹ Nấm ra tù về với 2 con nhỏ và mẹ gìa.

Trong thư phổ biến rộng rải trên mạng điện tử, cháu Nguyễn Bảo Nguyên, 10 tuổi viết : "Chỉ còn vài ngày nữa là đã tới sinh nhật con và em con là Gấu, thế là một lần sinh nhật nữa mà không có mẹ bên cạnh chúng con, chúng con yêu mẹ nhiều lắm và chỉ mong muốn mẹ về với chúng con".

"Xin bà hãy giúp gia đình con được đoàn tụ vì con biết mẹ con chẳng làm gì sai cả và vì chính Bà cũng đã trao tặng giải thưởng 'Phụ nữ can đảm' cho mẹ con, con và gia đình con xin thay mẹ cảm ơn Bà lần nữa".

Bà Melania không theo chồng qua Việt Nam mà đã quay về Mỹ sau chặng dừng chân và thăm danh lam thắng cảnh ở Bắc Kinh. Cả phát ngôn viên của bà Trump và phát ngôn viên báo chí Tòa Bạch Ốc, Sarah Huckabee Sanders không nói gì đến lời cầu cứu của cháu Bảo Nguyên.

Một sự lạnh nhạt đến rùng mình và đáng bị lên án từ phía Chính quyền Donald Trump đối với những vi phạm nhân quyền ở Việt Nam.

Nhưng đây không phải là lần thứ nhất ông Trump đã coi thường vấn đề nhân quyền ở Việt Nam. Cách nay 6 tháng, ông Trump cũng không hé răng nói chuyện nhân quyền với Thủ tướng cộng sản Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc trong 3 ngày viếng thăm Hoa Kỳ, từ ngày 29 đến 31/05/2017, gồm cả cuộc gặp tay đôi Trump-Phúc tại Tòa Bạch Ốc.

Ngược lại, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã hân hoan khoe rằng : "Chúng tôi đã ký hợp đồng gần 15 tỷ USD, chủ yếu từ nhập khẩu các thiết bị dịch vụ của Hoa Kỳ".

Nhân quyền từ Bush tới Obama

Khác với cách ứng xử của ông Trump, trong cuộc tham dự Hội nghị APEC tổ chức tại Hà Nội và thăm chính thức Việt Nam năm 2006, cựu Tổng thống Cộng hòa George W. Bush đã họp với Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và thăm xã giao Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Tổng bí thư đảng Nộng Đức Mạnh, và phá biểu mạnh mẽ quan điểm của Hoa Kỳ về nhân quyền.

Trong Tuyên bố chung ngày 19/11/2006, khi nói về Chiến lược An ninh Quốc gia của Hoa Kỳ, Tổng thống George Bush nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng đầy đủ các quyền con người và các quyền tự do cơ bản đối với hòa bình thế giới cũng như đối với sự phát triển ổn định của mỗi quốc gia. Chủ tịch Nguyễn Minh Triết thông báo cho Tổng thống George Bush về các luật và quy định mới được ban hành về tự do tôn giáo cần được thực thi tích cực tại tất cả các địa phương của Việt Nam. Hai nhà lãnh đạo cũng ghi nhận tầm quan trọng của việc tiếp tục đạt tiến bộ trong đối thoại song phương về quyền con người và tái khẳng định rằng đối thoại cần được tiến hành một cách toàn diện, xây dựng và có kết quả.

Sau đó năm 2007, trong chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, ngày 19/06, Tòa Bạch Ốc ra Thông cáo về tuyên bố của Tổng thống Bush khi đề cập đến nhân quyền như sau : "Tôi cũng nói rất rõ là để có được mối quan hệ vững chắc hơn, tôi nghĩ rất quan trọng là những người bạn của chúng ta cũng cần có những cam kết về nhân quyền, các quyền tự do và dân chủ. Tôi cũng đã giải thích tôi mãnh liệt tin rằng xã hội chỉ có thể phồn vinh khi con người hoàn toàn được phép bầy tỏ quan điềm của mình và quyền được tự do thờ phượng".

(Nguyên văn : "I also made it very clear that in order for relations to grow deeper that it's important for our friends to have a strong commitment to human rights and freedom and democracy. I explained my strong belief that societies are enriched when people are allowed to express themselves freely or worship freely").

Đến năm 2013, khi Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm Mỹ và gặp Tổng thống Obama tại Bạch Ốc, bản Tuyên bố chung cũng viết : "Hai bên cũng đã trao đổi về một số vấn đề còn khác biệt, trong đó có vấn đề quyền con người ; nhất trí tiếp tục thông qua đối thoại xây dựng và tôn trọng lẫn nhau để tăng cường hiểu biết, giảm thiểu khác biệt, không để vấn đề này ảnh hưởng tới quan hệ đang phát triển tốt đẹp giữa hai nước".


Và sau cùng, trong chuyến thăm Mỹ lần đầu tiên của Tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng tháng 7/2015, hai bên đã ra Tuyên bố về Tầm nhìn chung, trong đó khẳng định : "Hai nước hứa hẹn tiếp tục ủng hộ việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người và ủng hộ việc duy trì đối thoại tích cực, thẳng thắn và xây dựng về quyền con người nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau và thu hẹp khác biệt.

Hai nước khuyến khích sự hợp tác hơn nữa nhằm bảo đảm rằng mọi người, bao gồm cả những thành viên của các nhóm dễ bị tổn thương, không phân biệt giới, chủng tộc, tôn giáo hoặc khuynh hướng giới tính, và bao gồm cả người tàn tật, được hưởng đầy đủ các quyền con người".

Như vậy, tại sao đến lượt ông Donald Trump thì hai nước chỉ nói vỏn vẹn có 19 chữ : "Lãnh đạo hai nước ghi nhận tầm quan trọng của việc bảo đảm và thúc đẩy quyền con người".

Theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam (Bộ Giáo dục và Đào tạo) thì "ghi nhận" có nghĩa là "ghi lại để nhớ". Nhưng nếu chỉ "ghi để nhớ" mà không có hành động để bảo vệ, bênh vực và tôn trọng thì cũng chỉ như "nước đổ đầu vịt" mà thôi.

Ông Donald Trump cũng nên biết trong dân gian Việt Nam có câu : "đồng tiền có thể mua tiên nhưng không mua được nhân cách con người".

Phạm Trần

(14/11/2017)

Published in Diễn đàn

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã hoàn thành chuyến công du đến Đà Nẵng sau khi dự cuộc họp thượng đỉnh APEC 2017.

danang1

Tổng thống Nga Vladimir Putin và tổng thống Mỹ Donald Trump, tại Đà Nẳng, ngày 11/11/2017. Reuters

Điều gì làm cho ông Trump vui mừng nhất ? Phải chăng là những tràng vỗ tay kéo dài của cả hội trường lớn khi ông ca ngợi Việt Nam đã đổi mới một cách tuyệt vời ? khi ông nhấn mạnh đến quan hệ thương mại song phương công bằng bình đẳng, mỗi nước phải đặt lợi ích nước mình lên trên hết ? hay khi ông nhắc đến tinh thần bất khuất từ xa xưa của Hai bà Trưng nổi dậy chống quân xâm lược ? Hay là khi chụp ảnh lưu niệm, ông luôn nổi bật đứng giữa ở hàng đầu, với cảnh quan phía sau là Thái Bình Dương nối liền bao nước bạn bè.

Ông cũng tỏ ra rất vui khi ngắm cảnh bờ biển Đà Nẵng, ngắm bán đảo Sơn Trà, đi qua các phố xá sầm uất của Đà Nẵng, với đông đảo nhân dân vẫy tay chào đón tay cầm cờ sao của Hoa Kỳ.

Ông cũng tỏ ra thích thú trong bộ đồ lễ phục dân tộc Việt màu xanh lam truyền thống, với các món ăn ngon, lạ như súp tổ yến từ hòn đảo gần bờ, bào ngư và tôm hùm, sản phẩm địa phương.

Có thể ông cũng thích thú khi các cô phục vụ đều tươi trẻ, mặc áo yếm rất mát mẻ áp sát gần ông mỗi khi rót rượu, đưa món ăn, ở Las Végas bên nhà cũng không có cảnh mát mẻ đến thế !

Theo tôi tất cả các thứ trên đây ông Trump rồi sẽ quên nhanh, vì trong lòng ông đang ngổn ngang trăm thứ tơ vò, ông bồn chồn lo lắng khôn nguôi vì Công tố viên đặc biệt Robert Mueller đang mở rộng các cuộc thẩm vấn để xem những cận thần của ông và có thể cả chính ông đã phạm luật khi quan hệ vô nguyên tắc với một số quan chức Nga để yêu cầu họ tuyên truyền bôi xấu bà Hillary Clinton, đối thủ của ông trong cuộc tranh cử tổng thống vừa qua, giúp cho ông giành lợi thế.

Ông R. Mueller là một thẩm phán rất nghiêm túc giàu kinh nghiệm về điều tra xét hỏi. Ông làm việc rất thận trọng, kiên định.

Ba cận thần của ông Trump và con rể của ông đã khai ra, thú nhận những cuộc gặp gỡ với các quan chức Nga. Mới nhất là một nhân viên bảo vệ lâu năm rất trung thành khi được hỏi cũng đã thú nhận có những cuộc gặp như thế. Có vẻ như cuộc điều tra đang xiết chặt quanh ông Donald Trump, để khi trở về rất có thể ông sẽ được mời đến để chất vấn có tuyên thệ về chuyện này. Nếu như có những bằng chứng hiển nhiên có sự móc ngoặc nào đó của ông và bộ hạ tin cẩn của ông với nước Nga - vốn là đối thủ chính trị chủ yếu của Hoa Kỳ - thì rất có thể ông bị bãi miễn, mất chức theo hiến pháp và pháp luật Hoa Kỳ, là do có quan hệ vô nguyên tắc với nước đối thủ, lại còn thêm cái tội "cản trở cuộc điều tra" khi ông liên tiếp sa thải những cận thần mà ông nghi ngờ là không còn trung thành với ông.

Ông càng lo thêm khi vào dịp ông được trúng cử đúng 1 năm, mức độ thăm dò tín nhiệm của ông sa sút, xuống mức thấp nhất so với 5 kỳ tổng thống gần đây nhất, chỉ có 36% tín nhiệm. Các cuộc bàu cử bổ xung ở địa phương vừa qua đảng Cộng hòa của ông bị mất ghế, đảng Dân chủ thắng lớn ở bang Virginia, New Jersey và cả New York, hé ra khả năng cuộc bàu cử quốc hội cuối năm 2018 sẽ bất lợi cho ông, đảng Cộng hòa sẽ có thể mất đa số ở Quốc hội.

Chính trong đảng Cộng hòa, một số nhà lãnh đạo cũng muốn thay ghế tổng thống vì ông Trump tỏ ra không đủ trình độ, kinh nghiệm, uy tín và đạo đức là người lãnh đạo cao nhất. Mạng CNN nhân dịp này đã kết luận "Tổng thống Donald Trump không làm cho Hoa Kỳ vĩ đại mà chỉ làm cho Hoa Kỳ bị cô lập !".

Cho nên trong suy tính khôn ngoan lắm thủ đọan nhà buôn lớn của ông Trump, từng bị kiện cáo ra hầu tòa vài chục lần, khi đến Đà Nẵng ông chỉ có một mục tiêu thầm kín mà quan trọng nhất là gặp tổng thống Nga Vladimir Putin, tuy chưa có hội đàm chính thức, nhưng ông đã chủ động vui vẻ tiếp cận sớm ông Putin, với những bắt tay xiết chặt, còn vỗ vào lưng tỏ vẻ thân thiết. Chỉ cốt để ông Putin nói lên một câu cho các nhà báo nghe thấy : "Chuyện nước Nga can thiệp vào cuộc bàu cử ở Hoa Kỳ là chuyện hoàn toàn hoang đường !", và câu này lại chính ông Trump nhắc lại và thêm là : tôi cũng khẳng định là không hề bao giờ có cái chuyện can thiệp tưởng tượng ấy !

Rõ ràng 2 ông Donald Trump và Vladimir Putin cùng nhau thông đồng lên tiếng bác bỏ chuyện nước Nga can thiệp thô bạo vào cuộc bàu cử để hỗ trợ cho ông Donald Trump trúng cử sát nút. Vì nếu điều này có thật thì cả 2 ông sẽ bị trả giá nặng nề. Chả vậy mà sau vài lần gặp mặt với mấy lần xiết chặt bàn tay nhau, ông Putin khen nức nở "Tổng thống Hoa Kỳ là con người hiểu rộng, văn minh".

Sự thông đồng của 2 tổng thống Hoa Kỳ và Nga càng rõ khi ông Putin chỉ đến Đà Nẵng, gặp ông Trump rồi là về nước ngay, xong một việc quan trọng nhất đối với 2 người - 1 tỷ phú thạo nghề buôn bán và một tay tình báo chuyên nghiệp lão luyện.

Thế là ông Trump hể hả, tưởng chừng như thoát nạn. Chính người cầm đầu nước Nga khẳng định thì đó là sự thật rồi, còn băn khoăn gì nữa !

Nhưng trên đời có ai có thói ăn vụng chưa bị bắt quả tang lại thú nhận ngay lỗi của mình !

Cho nên ít ai tin ở lời khẳng định của ông Putin, một tay tình báo KGB lão luyện chuyên nghiệp, tinh khôn ma mãnh không kém gì ông Trump. Trọng lượng của kẻ bị cáo nói mạnh mồm là mình vô can, vô tội không có giá trị gì.

Chúng ta hãy chờ đón tình hình có thể rất gay go cho ông Donald Trump khi trở về Bạch Cung vài ngày nữa. Rồi ông sẽ quên hết mọi niềm vui hào nhóang ở Đà Nẵng để lo cho số phận chông chênh của mình, ngay trước mắt và về sau.

Bùi Tín

Nguồn : Buitinblog's, 13/11/2017 

Published in Diễn đàn