Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Mọi mô hình đối thoại đã biết đều 'khó có thể áp dụng' vào trường hợp của Việt Nam, nếu cuộc 'đối thoại' mà ông Võ Văn Thưởng nói 'diễn ra thật', theo một luật sư bất đồng chính kiến và cựu tù nhân chính trị của Việt Nam nói với BBC từ Sài Gòn.

doithoai1

Luật sư Lê Công Định cho rằng động thái về đề nghị 'đối thoái' của ông Võ Văn Thưởng chỉ nhằm đối phó với 'Đối thoại Nhân quyền Việt - Mỹ' dự kiến vào hạ tuần tháng 5/2017.

Bình luận về ý tưởng của đương kim Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Võ Văn Thưởng, tuần này đề xuất việc đề nghị ban lãnh đạo Đảng xem xét tổ chức 'đối thoại' với những người có ý kiến khác biệt với Đảng, Luật sư Lê Công Định cho rằng việc này 'khó' là vì Đảng Cộng sản Việt Nam chưa bao giờ 'quen đối thoại thẳng thắn' và 'thật lòng'.

Mời quý vị theo dõi toàn văn sau đây cuộc phỏng vấn qua bút đàm cuối tuần này của BBC Việt ngữ với Luật sư Lê Công Định.

Vì đối thoại nhân quyền ?

BBC : Ông bình luận thế nào về ý kiến vừa rồi của ông Võ Văn Thưởng về vấn đề đề nghị Ban Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam xem xét 'tổ chức đối thoại' với các ý kiến khác biệt với Đảng ?

Lê Công Định : Đó là dấu hiệu tốt về khả năng đối thoại giữa đảng cầm quyền và người dân nói chung và những người bất đồng chính kiến nói riêng. Xưa nay Đảng Cộng sản chỉ muốn nghe tiếng nói thuận và tung hô mình. Ai nói trái ngược thì dù đúng họ vẫn chụp mũ là 'thế lực thù địch'.

BBC : Theo ông, đâu là động cơ của ông Võ Văn Thưởng khi ông đưa ra đề nghị xem xét mở đối thoại nói trên ?

doithoai2

Ông Võ Văn Thưởng (phải) được truyền thông Việt Nam nói : 'chúng ta không sợ đối thoại, tranh luận'.

Lê Công Định : Tôi ngờ rằng đây không phải là chủ trương mới của Đảng Cộng sản. Tuần sau sẽ diễn ra Đối thoại Nhân quyền Việt - Mỹ tại Hà Nội. Phát ngôn của ông Võ Văn Thưởng dường như gửi một tín hiệu cho chính quyền Mỹ rằng Việt Nam cũng 'sẵn lòng lắng nghe' đối lập.

Nhưng thông điệp đó cũng chỉ nhắm đến cuộc đối thoại nhân quyền mà thôi. Đó không phải là chính sách lâu dài. Hơn 70 năm qua, người cộng sản chưa từng lắng nghe và đối thoại, ngoại trừ trường hợp các Hiệp định Geneva và Paris. Tuy nhiên chúng ta đã thấy họ lật lọng thế nào !

Vụ Đồng Tâm mới đây có thể được xem là lần đầu tiên chính quyền chấp nhận ngồi xuống đối thoại với dân. Thoạt tiên họ dùng sức mạnh để trấn áp, nhưng khi vấp phải sự kháng cự mạnh của người dân, họ mới chấp nhận lui bước và ngồi xuống đối thoại.

Giả sử lời ông Thưởng nói là đúng và cuộc đối thoại diễn ra, tôi vẫn nghĩ rằng họ sẽ lựa chọn người dễ bảo và dễ đồng ý những gì họ áp đặt, chứ không phải sẽ đối thoại với ai mà phía bất đồng chính kiến muốn.

Nói cách khác, họ sẽ đặt ra thể lệ đối thoại, chọn người đối thoại, nêu ra đề tài đối thoại và chỉ đưa lên truyền thông nội dung đối thoại nào có lợi và họ muốn. Đây là một chiến dịch PR (tuyên truyền, quảng cáo) không hơn không kém nếu nó diễn ra. Tuy nhiên, tôi không tin nó sẽ diễn ra.

Bởi như tôi đã nói, phát biểu của ông Thưởng nhằm mục đích duy nhất là cuộc đối thoại nhân quyền với Hoa Kỳ vào tuần sau.

Có cần đến trung gian ?

BBC : Nếu đối thoại thì cần tổ chức như thế nào, thưa Luật sư ? Có cần trung gian không ? Nếu trực tiếp thì làm thế nào cho bình đẳng, hiệu quả và thực chất ?

doithoai3

Mô hình đối thoại thay vì sử dụng bạo lực đã được chính quyền Hà Nội và người dân lựa chọn trong diễn biến ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội cuối tháng 4/2017.

Lê Công Định : Tôi nghĩ phải có trung gian để tránh trường hợp phía đảng cầm quyền áp đặt mọi điều kiện đối thoại. Như tôi đã nói, phải tránh khả năng đảng cầm quyền dùng đối thoại để PR, nên không thể để họ tự ý lựa chọn người và đề tài đối thoại.

BBC : Nếu đối thoại bình đẳng, đâu là chủ đề cần ưu tiên ? Làm gì để người đối thoại với Đảng được an toàn, không bị ảnh hưởng tới an ninh ?

Lê Công Định : Chủ đề ưu tiên nên là quyền biểu tình, quyền lập hội, quyền tự do báo chí và trả tự do cho các tù nhân lương tâm. Tôi tin nếu có đối thoại, nhà nước sẽ bảo đảm an toàn cho người đối thoại, vì họ đang làm PR nên cần giữ hình ảnh.

BBC : Các mô hình đối thoại hiệu quả và chuẩn mực thường có đặc điểm chính và chung nào, nó có dễ áp dụng với Việt Nam hay không ?

Lê Công Định : Mọi mô hình đối thoại đều khó có thể áp dụng vào trường hợp này nếu cuộc đối thoại mà ông Võ Văn Thưởng nói diễn ra thật. Khó là vì Đảng Cộng sản Việt Nam chưa bao giờ quen đối thoại thẳng thắn và thật lòng. Đối với ai yếu hơn, họ luôn tìm cách áp đặt ý kiến chứ chưa bao giờ muốn đối thoại. Đối với ai ngang bằng sức mạnh, đối thoại chỉ là giải pháp tình thế và luôn kết thúc bằng lật lọng.

Nói như vậy không có nghĩa là tôi chủ trương bác bỏ mọi cơ hội đối thoại, vì dù sao đây sẽ là vận may của đất nước nếu Đảng Cộng sản Việt Nam thật tâm. Chữ "nếu" này rất quan trọng. Tôi luôn dè dặt và chờ xem cách họ làm thế nào, rồi đặt niềm tin sau vẫn chưa muộn. Tôi từng tin họ nhiều lần, nhưng lần nào cũng thất vọng. Đó là vấn đề thuộc về bản chất của người cộng sản.

Chỉ là một phép thử ?

BBC : Cuối cùng theo ông quan điểm của ông Võ Văn Thưởng có phản ánh gì về tư duy hay tư tưởng của nội bộ ban lãnh đạo của đảng cộng sản hiện nay ở Việt Nam ? Nó là thiểu số hay đa số hay đơn thuần là một phép thử ?

doithoai4

Nhà cầm quyền Việt Nam mới đây không ch tiến hành bắt nhà hoạt động Hoàng Bình (phải), truy nã nhà hoạt động Bạch Hồng Quyền (trái) mà còn 'bôi nhọ' các linh mục Đặng Hữu Nam và Nguyễn Đình Thục, theo Luật sư Lê Công Định.

Lê Công Định : Như tôi đã nói, đề xuất đối thoại của ông Võ Văn Thưởng chỉ nhằm mục đích gửi tín hiệu cho phía Mỹ rằng Đảng Cộng sản Việt Nam nay sẵn lòng mở cánh cửa đối thoại với phía bất đồng chính kiến.

Tôi nghe nói cuộc đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ vào tuần sau không suôn sẻ đối với Hà Nội, vì Bộ ngoại giao Mỹ muốn Việt Nam trả tự do cho các tù nhân chính trị trước khi tính đến khả năng đàm phán một hiệp định thương mại thay thế cho TPP, điều mà Việt Nam rất cần trước sự sa sút hiện nay của nền kinh tế.

Nhà cầm quyền Việt Nam chưa muốn trả tự do cho các tù nhân chính trị lúc này, nên họ đề xuất đối thoại với giới bất đồng chính kiến như một giải pháp thay thế để thương lượng với phía Mỹ. Cách tung tin để thăm dò này tôi không thấy lạ, vì họ dùng nhiều lần rồi. Chỉ là "same shit, different day" (tạm dịch : 'bổn cũ soạn lại') thôi.

Đầu óc của giới lãnh đạo Việt Nam chỉ nghĩ đến trấn áp bằng sức mạnh hoặc lừa dối bằng tuyên truyền, chứ chưa bao giờ muốn đối thoại thật tâm. Hãy nhìn vào vụ Formosa như một bài học gần nhất từ hơn một năm qua. Khi xảy ra thảm họa, thay vì thừa nhận sự việc, họ chọn dối trá và bao che. Khi người dân phản ứng, họ chọn trấn áp thay vì lắng nghe nguyện vọng của nạn nhân.

Mới đây nhất, họ bắt nhà hoạt động Hoàng Bình, truy nã nhà hoạt động Bạch Hồng Quyền và dùng truyền thông bôi nhọ hai linh mục Đặng Hữu Nam và Nguyễn Đình Thục. Đã có tín hiệu nào về sự sẵn lòng đối thoại trong trường hợp đó hay chưa ? Cần lưu ý, nạn nhân Formosa không phải là bất đồng chính kiến gì cả, mà nhà cầm quyền còn chưa muốn đối thoại, thì nói chi đến giới bất đồng chính kiến.

Bắt giam và bôi nhọ vẫn là hai phương thức truyền thống mà toàn bộ giới lãnh đạo cộng sản hiện nay vẫn tiếp tục dùng đối với giới bất đồng chính kiến. Vì vậy, đối thoại ư ? Hãy chờ xem.

Quốc Phương

Nguồn : BBC, 21/05/2017

Luật sư Lê Công Định, nhà hoạt động dân chủ hóa và nhân quyền, cựu tù nhân chính trị, từng là thành viên của một số tổ chức như Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Luật sư Hoa Kỳ, hội đồng đại diện cho Việt Nam - Hiệp hội Luật sư châu Á - Thái Bình Dương và Quỹ Nghiên cứu Biển Đông.

******************

Đối thoại 'tín hiệu mới rất đáng khích lệ' (BBC, 21/05/2017)

Dự định đề nghị xem xét mở 'đối thoại' với bất đồng chính kiến của Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Võ Văn Thưởng, là tín hiệu mới, đáng khích lệ và là 'lời mời rất quý báu', một 'cơ hội' cần được 'chớp lấy', theo một số ý kiến bình luận, quan sát của khách mời tại Tọa đàm cuối tuần của BBC Việt ngữ.

doithoai5

Đề nghị xem xét mở 'đối thoại' với bất đồng chính kiến của quan chức cao cấp trong lãnh đạo Đảng là tín hiệu mới, đáng khích lệ, theo Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ.

Hôm thứ Bảy, 21/5/2017, Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, nhà bất đồng chính kiến, cựu tù nhân chính trị của Việt Nam từ Hoa Kỳ nói với BBC ông ủng hộ động thái mà ông gọi là sự 'ngỏ lời' này của đảng cộng sản đang cầm quyền ở Việt Nam, ông nói :

"Ngỏ lời đối thoại với những người bất đồng chính kiến Việt Nam từ Đảng Cộng sản Việt Nam, mà ở đây là thông qua phát biểu của ông Võ Văn Thưởng... là một tín hiệu mới và rất đáng khích lệ.

"Tuy nhiên, nếu chúng ta thực sự là những người đấu tranh vì dân chủ, nhân quyền, những người bất đồng chính kiến mà có kinh nghiệm, đồng thời bản lĩnh, thì không đời nào chúng ta lại đòi hỏi nhà cầm quyền tự nhiên lại có cuộc đối thoại sòng phẳng với những người bất đồng chính kiến được.

"Tôi nói như vậy để nói rằng cứ mở ra đối thoại đi đã, Đảng Cộng sản Việt Nam có thể mời những người có quan điểm khác biệt theo mức độ của Đảng Cộng sản Việt Nam muốn đi đã.

"Để mà khơi mào, để mở đầu, người ta gọi là 'vạn sự khởi đầu nan', mọi cái chưa xảy ra, mà mình có quan điểm bi quan, thậm chí quan điểm bác bỏ, bảo là Đảng Cộng sản Việt Nam lừa đấy, thì bản thân chúng ta trong cuộc sống mà lúc nào chúng ta cũng không nhìn hướng về cái tốt, kể cả trong tình huống xấu nhất..".

'Đối thoại phải trực tiếp'

doithoai6

Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Võ Văn Thưởng vừa đưa ra 'tín hiệu' đối thoại có thể xem như một 'cơ hội', theo ý kiến bình luận với BBC.

Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ làm rõ thêm quan điểm của mình từ kinh nghiệm và niềm tin cá nhân cho đến cách hiểu về lý thuyết đối thoại, và cho rằng đối thoại phải là 'trực tiếp', ông nói với Tọa đàm cuối tuần của BBC :

"Tôi cũng xin nói ngay, tôi bị tù, trong khi đang bị cầm tù rất khắc nghiệt như thế, nhưng tôi luôn có một niềm tin rằng cuộc đấu tranh của bản thân tôi cũng như bao nhiêu người bất đồng chính kiến khác ở Việt Nam là chính nghĩa, Đảng Cộng sản Việt Nam trước sau và thậm chí trong một thời gian ngắn, rồi cũng phải nghe...

"Bởi không phải Đảng Cộng sản Việt Nam sống một mình ở trên cõi đời này, còn có thế giới, còn có các nước công nghiệp phát triển mà Việt Nam rất cần sự giúp đỡ, để mà phát triển kinh tế, có Mỹ mà Việt Nam rất cần để có thể tự bảo vệ mình trước sự xâm lăng của Trung Quốc.

"Thành ra sự thay đổi phải đến, cho nên tôi khẳng định lại là việc Đảng Cộng sản Việt Nam ngỏ lời đối thoại như thế là chúng ta phải ủng hộ, còn chúng ta... từ cá nhân, cho đến nhóm người, chúng ta đừng tự xếp mình là 'tôi mới là bất đồng chính kiến', 'tôi mới là nhân vật quan trọng nhất' để đảng cộng sản đối thoại, nhưng vì tôi có quan điểm quá ngược với đảng cộng sản đi, tôi cần phải có người trung gian.

"Tôi cho rằng cách đặt vấn đề như thế vừa không khoa học theo con đường phát triển của xã hội, đặc biệt lý thuyết về đối thoại, nó phải đi từ ít đến nhiều. Thứ hai, tôi nghĩ đối thoại là trực tiếp giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và những người có quan điểm chính trị khác biệt với Đảng Cộng sản Việt Nam, thì phải là đối thoại trực tiếp.

"Phải đối thoại trực tiếp cho dù những người ban đầu mà Đảng Cộng sản Việt Nam ngỏ ý muốn đối thoại không phải bao hàm tất cả những người bất đồng chính kiến, ví dụ như tôi từ năm 2010, tôi yêu cầu phải hủy bỏ điều 4 trong Hiến pháp (nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) quy định độc quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam để thiết lập một chế đọ dân chủ, đa đảng, rồi một nhà nước tam quyền phân lập, tức là nhà nước pháp quyền...

doithoai7

Phát ngôn của ông Võ Văn Thưởng dường như gửi một tín hiệu cho chính quyền Mỹ rằng Việt Nam cũng 'sẵn lòng lắng nghe' đối lập, theo Luật sư Lê Công Định.

"Quan điểm của tôi có thể nói là đi đến tận cùng để Việt Nam có được một chế độ dân chủ đa đảng, tuy nhiên để đi đến chỗ mà đất nước Việt Nam có được một chế độ... như thế, thì chúng ta phải tiến hành đối thoại".

'Tránh quan điểm cực đoan'

Nhà bất đồng chính kiến và cựu tù nhân chính trị Việt Nam từ Mỹ nhân dịp này cũng nhấn mạnh việc tránh mọi quan điểm cực đoan có thể gây ra xung đột nghiêm trọng, để hướng đến một cuộc đối thoại mà ông kỳ vọng, ông Cù Huy Hà Vũ nói :

"Chúng ta phải loại bỏ mọi quan điểm, tư tưởng cực đoan để có thể dẫn đến việc Đảng Cộng sản Việt Nam co cụm lại, bảo thủ và quyết chí giữ quyền lợi của mình, đến cùng, bằng mọi phương tiện kể cả bằng máu lửa, cái đấy tôi thấy hoàn toàn có hại cho dân tộc Việt Nam.

"Chúng ta đã có cuộc chiến tranh, cuộc nội chiến trong giai đoạn trước năm 1975 rồi, chúng ta phải rút kinh nghiệm chuyện đấy, không để Việt Nam rơi vào vòng nội chiến, những người Việt đánh nhau nữa, mà chúng ta phải hướng đến làm thế nào giải quyết những bất đồng, cho dù sự bất đồng ấy gần như có thể gọi là 'nước với lửa'...

"Nhưng tôi nghĩ rằng, với thời gian, mọi bất đồng và với một tâm muốn vì dân vì nước, chứ đừng vì cá nhân mình, đừng vì gia đình mình, đừng vì lợi ích cục bộ của bè nhóm mình, thì mọi cái đều có thể đặt lên trên bàn đối thoại và đều có thể giải quyết được", ông Hà Vũ nói với BBC.

Cũng tại Bàn tròn hôm thứ Bảy, Luật sư Lê Công Định, một nhà bất đồng chính kiến và cựu tù nhân chính trị chia sẻ với BBC quan điểm của mình qua bút đàm, về ý tưởng của ông Võ Văn Thưởng đề nghị Ban bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam xem xét 'tổ chức đối thoại', đề cập khía cạnh hình thức và nội dung 'của đối thoại' nếu có, ông Định viết :

"Tôi nghĩ phải có trung gian để tránh trường hợp phía đảng cầm quyền áp đặt mọi điều kiện đối thoại. Như tôi đã nói, phải tránh khả năng đảng cầm quyền dùng đối thoại để PR, nên không thể để họ tự ý lựa chọn người và đề tài đối thoại.

"Chủ đề ưu tiên nên là quyền biểu tình, quyền lập hội, quyền tự do báo chí và trả tự do cho các tù nhân lương tâm. Tôi tin nếu có đối thoại, nhà nước sẽ bảo đảm an toàn cho người đối thoại, vì họ đang làm PR (tuyên truyền, quảng cáo) nên cần giữ hình ảnh".

Luật sư Định cũng bày tỏ quan điểm cho rằng ông không tin sẽ diễn ra 'đối thoại' thực sự, ông viết : "Giả sử lời ông Thưởng nói là đúng và cuộc đối thoại diễn ra, tôi vẫn nghĩ rằng họ sẽ lựa chọn người dễ bảo và dễ đồng ý những gì họ áp đặt, chứ không phải sẽ đối thoại với ai mà phía bất đồng chính kiến muốn.

"Nói cách khác, họ sẽ đặt ra thể lệ đối thoại, chọn người đối thoại, nêu ra đề tài đối thoại và chỉ đưa lên truyền thông nội dung đối thoại nào có lợi và họ muốn. Đây là một chiến dịch PR không hơn không kém nếu nó diễn ra. Tuy nhiên, tôi không tin nó sẽ diễn ra. Bởi như tôi đã nói, phát biểu của ông Thưởng nhằm mục đích duy nhất là cuộc đối thoại nhân quyền với Hoa Kỳ vào tuần sau".

'Cơ hội cần được chớp'

Ngay tại Bàn tròn, một khách mời khác, nhà báo Lương Đình Cường, Tổng Biên tập báo điện tử Nguoiviet.de từ Cộng hòa Liên bang Đức đưa ra quan điểm của mình, ông nói :

"Cá nhân tôi không chia sẻ và không nhất trí với một đề nghị hay dự kiến của ông Lê Công Định nói rằng trong cuộc đối thoại này cần phải có trung gian, theo tôi toàn là người Việt Nam cả, chúng ta tại sao lại phải cần có trung gian ? Tôi cho rằng sẽ không cần và không nên có trung gian.

"Thứ hai là chúng ta phải như thế này, nhà cầm quyền Việt Nam hiện nay nắm trong tay toàn bộ lực lượng công an, quân đội, tòa án, (kiểm) sát... nghĩa là toàn bộ hệ thống chính trị, còn chúng ta là những người lực lượng dân chủ, xã hội dân sự v.v... Chúng ta tuy là lực lượng mạnh mẽ, nhưng chúng ta đừng đòi hỏi một sự bình đẳng, từ tín hiệu như ông Cù Huy Hà Vũ đã phân tích là lời mời rất là quý báu, là một chuyển biến rất lớn, thì chúng ta cần phải chớp lấy cơ hội dù cho rằng trong quá trình đối thoại ấy lãnh đạo Việt Nam chọn những đối tượng đối thoại theo họ muốn.

"Tức là trong số mấy chục tổ chức xã hội dân sự, họ không mời tất, mà họ lựa chọn một số nào đó. Tôi cho rằng cũng là tốt thôi. Những người chưa được đối thoại thì cứ chờ đó, những người được đối thoại trước cũng không nên vì quyền lợi của riêng tổ chức của mình mà khi vào đối thoại cũng nên nói lên tiếng nói của chung, của dân tộc, của các hội đoàn khác. Chứ không nên chúng ta đòi hỏi là phải được đông đảo, hoặc phải được ra điều kiện phải những hội đoàn này được vào đối thoại, theo tôi là không cần thiết, mà chúng ta thấy rằng đấy là một tiến bộ".

Về chủ đề đối thoại, nhà báo Lương Đình Cường nêu quan điểm :

"Chủ đề đối thoại cũng vậy, theo tôi chúng ta cũng không thể nào sòng phẳng quá mà đòi hỏi một sự bình đẳng quá mà chúng ta cứ đối thoại đi, chọn một số đề tài nào đó, mà có thể lãnh đạo Việt Nam chọn trước đi, chúng ta cứ đối thoại đi và dần dần chúng ta sẽ thêm những đề tài khác và những điều kiện khác.

doithoai8

Chính quyền Hà Nội và người dân xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức đã lựa chọn 'đối thoại' trong một diễn biến tranh chấp nóng bỏng cuối tháng 4/2017.

"Chứ không nên nghi ngờ quá và đòi hỏi nhiều quá và lại làm khó khăn cho đối thoại, vạn sự khởi đầu nan, chúng ta cứ đối thoại và... trong quá trình đối thoại đó, thành công lớn nhất tôi cho là lãnh đạo Việt Nam sẽ bỏ chuyện ngăn cản, cấm đoán các nhà hoạt động dân chủ ra khỏi nhà mình (nơi cư trú) để đi hoạt động ở nơi này, nơi khác.

"Nhưng bây giờ, các nhà hoạt động dân chủ, cứ có một sự kiện gì là bị công an, an ninh canh cửa, gác cổng, rồi cấm đoán, theo tôi, nếu xảy ra đối thoại, hiện tượng đó đương nhiên sẽ được giảm bớt hoặc là hoàn toàn gỡ bỏ, sẽ là thành công lớn nhất. (Thêm) nữa là việc đối thoại sẽ còn là khởi đầu cho cả một quá trình giải quyết những bức xúc của xã hội, như tôi nói... sẽ là một sự kiện rất lớn mà đây là chúng ta phải chớp cơ hội, chứ không nên nghi ngờ quá, dè dặt quá, rồi đòi hỏi bình đẳng quá mà nó mất cơ hội này đi...

"Bởi vì tương quan lãnh đạo ở trong Đảng Cộng sản Việt Nam (hiện nay), (nên cần) chớp cơ hội để đối thoại, mà cứ dùng dằng, nêu điều kiện nọ kia mà bỏ lỡ, thì đến một lúc nào đó tương quan lực lượng nó khác đi, có thể cơ hội đối thoại không còn nữa, sẽ là một cơ hội rất uổng phí", nhà báo Lương Đình Cường từ CHLB Đức nói với Bàn tròn Cuối tuần của BBC Việt ngữ.

Ngay sau Tọa đàm, khi được hỏi liệu có muốn phản hồi ý kiến của các khách mời khác tại Bàn tròn hay không, Luật sư Lê Công Định chia sẻ bằng bút đàm với BBC, ông viết : "Tôi không bình luận gì về nhận định của hai vị khách mời đối với quan điểm của tôi, vì tôi nghĩ hai vị đã nói hết suy nghĩ của mình một cách rất rõ ràng".

Khi được hỏi liệu các ý kiến khách mời khác có lạc quan quá hay không hay là có sự 'ngây thơ chính trị' nào đó, hoặc có thể các ý kiến này đang có tính toán nào đó khi coi đây là một cơ hội thật sự, ông Định trả lời :

"Mỗi người đều đứng ở góc độ riêng để tiếp nhận và phản hồi lại thông tin về việc Đảng Cộng sản Việt Nam chuẩn bị đối thoại với người có ý kiến khác với họ. Ai cũng có những kinh nghiệm và lý do riêng để đưa ra quan điểm của mình. Tôi rất tôn trọng điều này", ông trả lời BBC.

Published in Diễn đàn

Đã 42 năm sau chiến thắng của đảng cộng sản, nhưng những vết thương tinh thần và thể xác từ "chiến thắng" đó vẫn còn dai dẳng, sâu thẳm trong tâm trí của hàng chục triệu người Việt Nam. Nhiều người của "Bên thắng cuộc" thì chua xót nhận ra họ chỉ là công cụ của chủ nghĩa cộng sản. Còn "bên thua cuộc" thì đau đớn vì bị tra tấn, nhục mạ, tù đày, và ngậm nếm mùi chia ly tang tóc. Sau 42 năm, dân tộc Việt Nam thất bại bẽ bàng. Chỉ có đảng cộng sản, dưới sự điểu khiển của một nhóm tay sai cho cộng sản quốc tế, là những kẻ thắng cuộc. Nói cách khác, toàn dân tộc Việt Nam đã trở thành nạn nhân của chế độ cộng sản.

42 năm là khoảng thời gian khá dài để một đảng cầm quyền chứng minh được khả năng lãnh đạo và lèo lái Đất nước. Thế nhưng, trong thực tế, đảng cộng sản đã không làm được bất kì một điều gì tốt đẹp cho Tổ Quốc và Dân Tộc, ngoài khoét sâu sự ghanh ghét, hận thù giữa những con người Việt Nam với nhau và khiến người Việt ngày càng trở nên chán chường và vô cảm với chính vận mệnh đất nước mình. 

42 năm mị dân và gieo giắc sự sợ hãi của thứ chủ nghĩa đã bị tiêu diệt ngay tại chính nơi sinh ra nó, đảng cộng sản đã làm gì cho Tổ Quốc và Dân tộc Việt Nam ?

1. Tình trạng ô nhiễm

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã nhắc lại nhiều lần rằng Việt Nam nằm trong số những nước bị ô nhiễm không khí cao nhất ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương, trong khi thủ đô Hà Nội là một trong những thành phố ô nhiễm nhất trên thế giới.

421

 

Việt Nam nằm trong số những nước bị ô nhiễm không khí cao nhất ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương

 

2. Điều kiện phát triển con người xuống cấp

Chỉ số phát triển con người (Human Development Index) là thước đo tổng hợp phản ánh sự phát triển chung của con người của một Quốc gia, dựa trên trên thu nhập, tri thức và sức khoẻ ; thì Việt Nam xếp hạng 115, sau Thái Lan 84, Malaysia 59, Indonesia 113.

422

Về Chỉ số phát triển con người, Việt Nam xếp hạng 115, sau Thái Lan 84, Malaysia 59 và Indonesia 113 

3. Việt Nam không có tự do báo chí

Tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF), đã xếp Việt Nam hạng 175/180 về tự do báo chí và được cho là nơi cầm tù nhiều nhà báo nhất.

423

Việt Nam không có tự do báo chí và bị xếp vào hạng áp chót, 175/180, và được cho là nơi cầm tù nhiều nhà báo nhất

4. Tham nhũng lan tràn và không thể ngăn chặn

Việt Nam cũng là một trong những quốc gia tham nhũng nhất thế giới, xếp hạng 113/176, tham nhũng hơn Philippines, Indonesia, Thái Lan gấp nhiều lần. Sự tham nhũng không có điểm dừng của các cấp đảng viên đã và đang làm cho đời sống nhân dân lầm than, đau khổ. "Người ta ăn của dân không chừa một thứ gì". Đúng là không chừa một thứ gì. Từ con dê, con bò, con gà, con nhím... lừa đảo "chui" vào trong danh sách hộ nghèo để nhận hỗ trợ.

424

 

Việt Nam cũng là một trong những quốc gia tham nhũng nhất thế giới, xếp hạng 113/176 

5. Tình trạng nhân quyền ngày càng tệ hại

Chỉ số Nhân quyền quí 4/2016, Việt Nam được xếp hạng "extreme risk" – vô cùng nguy hiểm, đầy rủi ro, trong số 30 Quốc gia gồm Bắc Hàn, Trung Quốc… có tình trạng vô cùng tệ hại về nhân quyền.

424

Tình trạng nhân quyền tại Việt Nam ngày càng tệ hại và bị lên án

6. Việt Nam là một trong những quốc gia không có tự do

Theo bản báo cáo 2017 của Freedom House, Việt Nam có điểm 20/100, là một trong những Quốc gia không có Tự do, thua xa những nước láng giềng như Cambodia 31/100 ; Thái Lan và Myanmar 32/100 ; Indonesia 65/100 (thang điểm 0 : không có tự do và 100 là có tự do).

426bis

Ở Việt Nam, tự do chỉ có trên giấy

7. Tình trạng bỏ học vì nghèo khó và sinh kế lan tràn

Tháng 3/2017, tạp chí Times Higher Education công bố bảng xếp hạng 300 đại học tốt nhất Châu Á năm 2017 thì trong đó không có bất kì trường đại học nào của Việt Nam. Chưa kể đến, vô số học sinh phải bỏ học vì nghèo, đâu đó còn có những em phải tự tử do bị xâm hại tình dục và đã không tìm thấy sự trợ giúp nào từ nhà trường cũng như các cơ quan nhà nước.

426

Với một dân số xấp xỉ 100 triệu người, Việt Nam không có một đại học nào được xếp vào hạng tốt nhất Châu Á 

8. Quan chức nhà nước chỉ là một đám diều hâu xâu xé cơ thể Việt Nam

Cả một bộ máy quan chức thì cồng kềnh nhưng vô dụng của đảng cộng sản đã và đang tàn phá nát tài nguyên thiên nhiên và con người. Formosa, dưới sự che chở và bảo kê của đảng, đã và đang tàn phá thiên nhiên, môi trường biển, và đời sống của hàng triệu ngư dân Việt Nam. Hệ sinh thái biển miền Trung phải nửa thế kỉ sau mới hồi phục hoàn toàn với điều kiện Formosa phải ngừng xả thải độc.

428

San hô bị chết dưới đáy biển Bắc Trung bộ. Ảnh : Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

9. "Rừng vàng biển bạc" chỉ là chuyện cổ tích

Mất rừng diễn ra nhanh hơn ở giai đoạn 1975 – 1990 : mất 2,8 triệu ha, bình quân 140.000 ha/ năm. Chưa kể đến nạn chặt phá rừng bừa bãi : tại Tây Nguyên, nơi có diện tích rừng tự nhiên lớn nhất cả nước (khoảng 2,6 triệu ha), thì trung bình mỗi năm có khoảng 26.000 ha rừng bị mất. Vốn dĩ là một Quốc gia "rừng vàng biển bạc", nhưng giờ thì "rừng cũng hết, mà biển cũng không còn".

42.9

Núi rừng Việt Nam ngày nay chỉ còn là những bãi đất trơ trọi 

10. Bất công và chống cưỡng chế đất ngày càng lên cao

Số lượng người dân bị cưỡng chế đất bất hợp pháp ngày không được đền bù thỏa đáng ngày càng tăng cao, khiến dân oan có mặt ở mọi nẻo đường tại Việt Nam. Ví dụ như đầu năm 2016, toàn Thành phố Hồ Chí Minh đã tiếp 24.883 lượt khiếu nại tố cáo, kiến nghị, phản ánh ; tăng 4.735 lượt so với 2015.

4210

Số lượng người bị chính quyền cưỡng chế nhà đất ngày cang gia tăng

11. Giới trẻ và thanh niên Việt Nam ngày càng tiếp xúc dễ dàng với các chất ma túy

Bởi sự quản lí lỏng lẽo của nhà nước, giới trẻ và thanh niên Việt Nam ngày càng tiếp xúc dễ dàng với các chất ma túy. Có Dân tộc nào trên thế giới, đã là năm 2017, mà còn có một bộ phận thanh niên hồ hởi "hành nghề" ăn cắp chó, bằng những hình thức rất dã man, mà không biết xấu hổ hay không ?

4211

Ma túy trở thành quen thuộc đối với giới trẻ

Những "thành tích" sơ lược kể trên chưa phải là tất cả thảm họa mà chế độ cộng sản đã gây ra cho Dân tộc Việt Nam. Cúi đầu thần phục ngoại bang bằng cách cho Trung cộng kiểm soát gần như toàn vị trí trọng điểm là sự phản bội đê hèn nhất của đảng đối với Tổ quốc và Dân tộc Việt Nam. 

Một tội ác kinh tởm hơn của chế độ cộng sản là khiến cho phần lớn người Việt ngu ngơ, thờ ơ và vô cảm với chính vận mệnh của Tổ Quốc. Khi ý niệm quốc gia là nền tảng cơ bản của một dân tộc cường thịnh, thì đảng cộng sản đã độc quyền sự hèn hạ và vô liêm sĩ bằng cách đàn áp và bắt bớ bất cứ ai dám thể hiện lòng yêu nước theo cách riêng của mình dù là ôn hòa. Bởi lẽ, đảng hiểu rõ, chỉ có kích động và phát tán sự chia rẽ và hận thù bên trong dân tộc Việt Nam, mới có thể duy trì sự cai trị của chế độ. 

Đảng cộng sản là lực lượng lãnh đạo duy nhất tại Việt Nam, thì hiện trạng đất nước hoang tàn và phần lớn người dân Việt Nam phải sống trong cơ cực, không có được những quyền tự do căn bản, thì đó là trách nhiệm của ai ?

Một thể chế chính trị dù cho có huy hoàng hay tàn bạo đến mức độ nào cũng sẽ có lúc chấm dứt. Nền kinh tế của chế độ cộng sản đang lao dốc, trong khi đó lạm phát gia tăng, đã thế bộ máy già nua của đảng còn phải nuôi gần 4 triệu đảng viên và gồng gánh nhiều dự án ngàn tỉ đã và đang phá sản. Trái bom nổ chậm của chế độ cộng sản mà ắt hẳn những người đảng viên chính trị cao cấp đều nắm lòng đó là : "Vấn đề với chủ nghĩa xã hội là tới lúc nào đó, nó sẽ dùng hết tiền của người khác". Quan trọng hơn, tình trạng "tự diễn biến, tự chuyển hóa" ngày càng trở thành nỗi nhức nhối đối với đảng cộng sản. Chế độ cộng sản đang phân hóa cùng cực : Nhân dân thù ghét chế độ, trong khi chính những đảng viên cấp cao thì thanh trừng lẫn nhau đẫm máu.

Chắc hẳn các ủy viên lãnh đạo trong Đảng cộng sản Việt Nam đều mong muốn cho con, cháu, chắt… được hạnh phúc và hưởng tự do. Nếu như thế, đã đến lúc đảng cộng sản phải nghiêm túc đặt ra câu hỏi : Chấm dứt chế độ độc tài và cho phép bầu cử tự do để toàn dân cùng hưởng Tự Do hay là để cho chính những người đảng viên phá nát chế độ bằng tham nhũng, đàn áp khiến lòng dân uất hận sẽ "hỏi tội" đảng ?

Sự sụp đổ của chế độ cộng sản ở Romania vào 12/1989 đầy máu và bạo lực là một bài học thiết thực cho Đảng cộng sản Việt Nam. Nicolae Ceausescu, kẻ độc tài đứng đầu đảng cộng sản Romania vào lúc đó, đã từ chối bất kỳ cuộc cải cách nào. Vào ngày 17/12 ở Timisoara, quân đội và công an đã bắn vào đám đông phản đối chính sách của nhà nước, giết hàng chục người. 21/12, các cuộc biểu tình lan rộng đến các thành phố khác, nên Ceausescu đã ra lệnh đàn áp bạo lực, khiến hàng trăm người thiệt mạng. Nhưng vào ngày hôm sau, Ceausescu buộc phải trốn khỏi Bucharest và bị các đơn vị quân đội bắt tại vùng nông thôn. Nicolate Ceausescu và vợ đã bị xử tử vào ngày 25/12/1989.

Đảng cộng sản Việt Nam nên khôn ngoan chọn một kịch bản kết thúc cho đồng đảng và gia đình. Làn sóng dân chủ và đặc biệt nhu cầu khao khát Tự Do sẽ quét sạch những độc tài, dối trá, và phản bội.

42 năm với quá nhiều bất công, đàn áp và uất hận. Tôi tin chắc rằng đâu đó trong nội bộ đảng cộng sản Việt Nam vẫn có những người muốn đưa dân tộc Việt Nam thoát khỏi chế độ cộng sản. Tôi cũng tin rằng còn có những con người trong Quân đội Việt Nam sẽ không bao giờ đành lòng chỉa mũi súng vào nhân dân, là những người anh, chị em cùng mang một dòng máu đỏ. Hãy trở về với Nhân dân. Hãy gầy dựng lại Tổ quốc, xây dựng lại ý niệm Quốc gia và niềm tự hào làm người Việt Nam.

"Chúng ta là người Việt Nam, và tương lai của chúng ta gắn liền với tương lai của đất nước Việt Nam. Chúng ta cần một tổ quốc hiền hòa thay vì dữ tợn, một tổ quốc có trái tim thay vì có nanh vuốt, một tổ quốc đáng yêu thay vì đáng sợ và đáng ghét, một tổ quốc khuyến khích thay vì cấm đoán, một tổ quốc có trách nhiệm và gần gũi với mọi người thay vì quá thiêng liêng đến nỗi trở thành trừu tượng và xa cách, một tổ quốc của nhân quyền và dân quyền" (Khai Sáng Kỷ Nguyên Thứ 2).

Mai V. Pham

Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

(02/05/2017)

Published in Quan điểm

Chất lượng con người, đặc biệt là người lãnh đạo không chỉ ảnh hưởng đến sự tồn vong của thể chế mà còn là sự tồn vong của đất nước, của dân tộc.

Báo Nhân Dân điện tử (Nhandan.com.vn) ngày 3/1/2017 đăng bài của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình với tiêu đề : "Một vài suy nghĩ về xây dựng Đảng".

Bài viết của bà Nguyễn Thị Bình có đoạn : "Vừa qua, có phải ta chú trọng phát triển về số lượng, không quan tâm đầy đủ về các tiêu chuẩn cần có của đảng viên.

Và ngay trong chính sách cán bộ của ta cũng có sơ hở để cho nhiều người không tốt, cơ hội, tìm cách vào Đảng để vào các cơ quan lãnh đạo hay quản lý của Đảng, Nhà nước. Vì vậy chủ trương về phát triển Đảng cũng cần xem xét và chấn chỉnh".

Một trong những việc "cần xem xét và chấn chỉnh" có lẽ là chủ trương giao chỉ tiêu kết nạp đảng viên mới.

Báo Thanhnien.vn viết về chỉ tiêu kếp nạp tại huyện Nhà Bè - Thành phố Hồ Chí Minh như sau : "số lượng đảng viên kết nạp năm 2016 đạt thấp so với chỉ tiêu đề ra (28%)" [6].

dang1

Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đưa ra một vài suy nghĩ về xây dựng Đảng. (Ảnh minh họa trên giaoduc.net.vn)

Năm 1945 dân số Việt Nam vào khoảng hơn 20 triệu người, Đảng Cộng sản Việt Nam khi đó có khoảng 5.000 đảng viên, chiếm tỷ lệ 0,025%.

Năm 1960, khi Đảng tiến hành Đại hội lần thứ 3, số lượng đảng viên là 50 vạn người [1] và dân số cả nước vào khoảng 30 triệu. Số lượng đảng viên chiếm gần 1,7% dân số.

Cuối năm 2016, khi tiến hành Đại hội Đảng lần thứ 12, số đại biểu dự đại hội là 1.500 người đại diện cho hơn 4,5 triệu đảng viên.

Cùng năm này cả nước có khoảng 92 triệu người, tỷ lệ đảng viên trên dân số khoảng 4,9% tăng gần gấp 3 lần so với năm 1960.

Với sự phát triển các cơ sở đào tạo, lý luận từ trung ương xuống đến huyện, với học vấn ngày càng cao (xét về bằng cấp) của đội ngũ cán bộ, đảng viên, với số lượng đảng viên tăng nhanh như vậy, lẽ ra sức chiến đấu của Đảng phải mạnh mẽ hơn, vậy tại sao lại xảy ra tình trạng "Dân giảm lòng tin với Đảng vì nhiều cán bộ thoái hóa" [2] ?

Ngày 16/11/2012, Trung ương công bố Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa 11 (Nghị quyết số 12-NQ/TW), một trong những nhận định quan trọng của Nghị quyết là :

"Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống…". 

Bài báo : "Dân giảm lòng tin với Đảng vì nhiều cán bộ thoái hóa" được đăng vào ngày 28/5/2016 trên Thanhtra.com.vn nghĩa là gần 5 năm sau khi Nghị quyết 12-NQ/TW được ban hành [2].

Bài báo sử dụng cụm từ "nhiều cán bộ" chứ không phải cụm từ "bộ phận không nhỏ" được sử dụng trong Nghị quyết 12-NQ/TW.

Đây chỉ đơn giản về phương diện ngôn từ hay còn phản ánh một thực tế, rằng "bộ phận không nhỏ" nay đã không còn là "không nhỏ", nay đã là "nhiều" ?

Nhận định "nhiều cán bộ thoái hóa" có thể chưa chính xác bởi không ít người không hề "thoái hóa", họ giữ nguyên bản chất ngay từ khi gia nhập Đảng.

Những người này tìm cách trở thành đảng viên với mục đích xa hơn là chạy chức, chạy quyền, trở thành lãnh đạo cơ quan công quyền hoặc doanh nghiệp nhà nước. 

Bản chất "chạy" của họ không thay đổi kể cả khi đã có chức vụ cao và rất nhiều tiền.

Đại diện cho nhóm người này phải kể đến các ông, bà : Hồ Xuân MãnTrịnh Xuân ThanhTrần Vũ Quỳnh AnhTrần Văn Truyền và "một bộ phận không nhỏ đồng chí chưa bị lộ" khác.

Trịnh Xuân Thanh, nguyên tỉnh ủy viên tỉnh Hậu Giang, khi bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương xem xét lập tức bỏ sinh hoạt đảng chạy ra nước ngoài. 

Tại Thanh Hóa, nguyên ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Sở Xây dựng (nhiệm kỳ 2015 - 2020) Trần Vũ Quỳnh Anh khi có dư luận trên truyền thông về con đường thăng tiến và tài sản cá nhân lập tức bỏ sinh hoạt đảng, không đóng đảng phí.

Báo Laodong.com.vn viết : "Theo kết luận thanh tra, từ tháng 9/2016 đến nay, đồng chí Trần Vũ Quỳnh Anh không sinh hoạt chi bộ và từ tháng 1/2017 đến nay, không đóng đảng phí và cũng không sinh hoạt chi bộ, là vi phạm khoản 1, Điều 8 Điều lệ Đảng" [3].

Những người này vào Đảng đâu phải vì lý tưởng phục vụ nhân dân, đất nước. Đối với họ, danh hiệu "đảng viên" chỉ là phương tiện, là nấc thang giúp họ trèo cao, chui sâu vào bộ máy công quyền để nhắm đến đích cuối cùng là của cải vật chất. 

Khi vai trò đảng viên không còn tác dụng, họ sẵn sàng vứt bỏ không thương tiếc, họ không hề thoái hóa. 

Họ biết cách lợi dụng các mối quan hệ hoặc bằng vật chất, đôi khi là những thứ mà dư luận tế nghị gọi là "vốn tự có" để nhận được hậu thuẫn từ những người "đang thoái hóa" hoặc đã "thực sự thoái hóa".

Trong khi một số người bỏ sinh hoạt đảng như Trịnh Xuân Thanh, Trần Vũ Quỳnh Anh… thì lại có không ít người, dù bị dư luận xã hội phê phán mạnh mẽ, bị kỷ luật đảng và xử lý về chính quyền nhưng lại kiên quyết không "bỏ sinh hoạt".

Nhóm này, ngoài những cái tên đã nêu, còn có thể liệt kê khá nhiều như Trần Xuân GiáNguyễn Trường TôVũ Huy HoàngVõ Kim Cự,… Đây đều là những cựu lãnh đạo cao cấp trong các cơ quan Đảng và Nhà nước. 

Những người này quyết tâm giữ danh hiệu đảng viên dù đã hoặc sẽ bị kỷ luật. Còn bấu víu được danh hiệu đảng viên nghĩa là còn hy vọng được "rút kinh nghiệm" hoặc "nghiêm túc kiểm điểm". 

Có mấy người sau khi nhận hình thức "rút kinh nghiệm" hoặc "nghiêm túc kiểm điểm" sẽ tiếp tục bị xử lý hình sự ?

Cần phải nhấn mạnh, theo quy định tại khoản 2 điều 35 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, hình thức kỷ luật đảng viên (chính thức) bao gồm 4 mức : "khiển trách, cảnh cáo, cách chức, khai trừ", không có hình thức "rút kinh nghiệm và tự phê bình nghiêm túc" như trường hợp Ủy ban Kiểm tra xem xét một vị Bí thư tỉnh ủy [4], hoặc "nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm sâu sắc" như kết luận công bố ngày 26/12/2016 [5].

Nếu xem "rút kinh nghiệm sâu sắc" là một hình thức kỷ luật thì liệu có trái Điều lệ Đảng, còn nếu đó không phải là hình thức kỷ luật thì có cần thiết Ủy ban Kiểm tra Trung ương phải vào cuộc ?

Phải chăng cách thức xử lý kỷ luật chính là một trong những nguyên nhân khiến số lượng đảng viên nhiều nhưng chất lượng chưa cao ?

Bên cạnh những đối tượng "có vấn đề" thì tình trạng bỏ sinh hoạt đảng của một bộ phận đảng viên như ở Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh đã khiến Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng phải đề xuất ý tưởng "nghiên cứu sinh hoạt Đảng qua mạng" [6].

Báo điện tử Vietnamnet.vn ngày 5/4/2017 trong bài : "'Chê' lương thấp, hàng loạt cán bộ ở Hậu Giang xin nghỉ việc" viết :

"Trong năm 2016 địa phương này có 214 Đảng viên bị xóa tên, nguyên nhân cũng do phụ cấp thấp, kinh tế khó khăn nên bỏ công việc đi làm ăn xa, bỏ sinh hoạt trên 3 tháng…".

Sức mạnh của một tổ chức được đúc kết qua câu nói : "quý hồ tinh, bất quý hồ đa", các học giả vẫn còn tranh luận về giải nghĩa của chữ "hồ" trong câu thành ngữ song có thể hiểu câu thành ngữ này như sau : "quý ở sự tinh chứ không quý ở sự nhiều".

Nước Việt có khoảng 2,8 triệu cán bộ, công chức, viên chức, với 92 triệu dân, bình quân 33 người nuôi một người ăn lương.

Nước Mỹ có diện tích lớn xấp xỉ 30 lần nước ta, dân số gần gấp 4 lần, nhưng đội ngũ công chức của họ chỉ có khoảng hơn 2 triệu, bình quân ở Mỹ 160 người dân nuôi một người ăn lương.

Như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng đề cập : "Trong bộ máy chúng ta có tới 30% số công chức không có cũng được, bởi họ làm việc theo kiểu sáng cắp ô đi, tối cắp về, không mang lại bất cứ thứ hiệu quả công việc nào" [7].

Nhận định của Thủ tướng là nói về công chức, nhưng đa số công chức lại là đảng viên, vậy có thể áp dụng tỷ lệ 30% này cho đội ngũ đảng viên ?

Nếu câu trả lời là "có" thì sẽ có bao nhiêu phần trăm trong số 4,5 triệu đảng viên "không có cũng được" ?

Chất lượng con người, đặc biệt là người lãnh đạo không chỉ ảnh hưởng đến sự tồn vong của thể chế mà còn là sự tồn vong của đất nước, của dân tộc.

Không chỉ công tác cán bộ, trong đó có việc phát triển Đảng nên được xem xét lại - như ý kiến của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình mà việc loại trừ khỏi hàng ngũ những người không đủ phẩm chất cũng cần làm quyết liệt hơn nữa. 

Trường hợp một huyện ủy viên ăn trộm trứng trong hội chợ triển lãm tại huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang chỉ bị khiển trách khiến người dân không khỏi bỡ ngỡ. 

"Khiển trách" có nghĩa là vẫn đứng trong hàng ngũ của Đảng, nghĩa là tổ chức Đảng huyện Chợ Gạo chấp nhận có người "ăn trộm" trong hàng ngũ của mình ?

Giá trị 16 quả trứng là quá nhỏ so với những vụ việc trị giá nhiều tỷ đồng nhưng bản chất của vấn đề hoàn toàn giống nhau, đó là hành động ăn cắp và đã là "kẻ cắp" thì không xứng đáng để nhân dân tin tưởng.

Tinh lọc đội ngũ đảng viên, giữ lại những người có tâm và đủ tầm không làm suy yếu Đảng, nếu cứ như hiện nay, không có gì đảm bảo rằng sức chiến đấu của Đảng sẽ được củng cố.

Những sai sót đã được kết luận thường được biện luận là "đúng quy trình", liệu những "đúng quy trình" đó có dẫn đến đất nước lâm nguy cũng "đúng quy trình" ?

Xuân Dương

Nguồn : GDVN, 11/04/2017

Tài liệu tham khảo :

[1] http://dangcongsan.vn/tu-lieu-van-kien/tu-lieu-ve-dang/dai-hoi-dang/lan-thu-iii/doc-192620158383646.html

[2] http://thanhtra.com.vn/tin-tuc-chong-tham-nhung/trong-nuoc/tong-bi-thu-dan-giam-long-tin-voi-dang-vi-nhieu-can-bo-thoai-hoa_t114c1080n104102

[3] http://laodong.com.vn/thoi-su-xa-hoi/quan-lo-than-toc-cua-hot-girl-xu-thanh-quynh-anh-voi-chui-lot-lo-kim-bang-cach-nao-651840.bld

[4] http://www.tienphong.vn/xa-hoi/de-nghi-cach-chuc-chu-tich-tinh-binh-phuoc-bi-thu-tinh-uy-hai-duong-can-tu-phe-binh-600859.tpo

[5] http://vov.vn/chinh-tri/uy-ban-kiem-tra-tu-yeu-cau-2-chu-tich-tinh-nghiem-tuc-kiem-diem-580989.vov

[6] http://thanhnien.vn/thoi-su/bi-thu-dinh-la-thang-can-nghien-cuu-sinh-hoat-dang-qua-mang-711247.html

[7] http://nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/lang-phi-cong-chuc-2013032912069242.htm

Published in Diễn đàn

Có thể nói, gần đây, Đảng Cộng sản Việt Nam bắt đầu tính đến chuyện tự chuyển hóa để tự biến mình thành một thể chế hợp thức với các loại hình thể chế chính trị phổ biến đang tồn tại trên thế giới. Điều này, mặc dù không phải là một phát kiến mới mà đã là chuyện được đặt ra từ rất lâu trong nội bộ Ban lãnh đạo Đảng cộng sản. Nhưng trước đó, việc đồng nhất hóa thể chế với hệ thống chính trị toàn cầu chưa phải là áp lực thúc ép khách quan, mà nó ẩn chứa những mục đích khác.

dcsvn1

Ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam sau Đại hội 12

Thể chế chính trị không tương thích với hệ thống các thể chế chính trị phổ biến trên thế giới gây bất cập lớn cho các mối quan hệ quốc tế. Ở một phía, việc không có các định chế tương ứng gây khó khăn trong các nghi lễ đối ngoại, đặc biệt các nghi lễ đã trở thành tập quán quốc tế. Ở phía khác, sự khác biệt, không đồng nhất trong các khái niệm triết học, chính trị và luật học, tạo ra những khập khiễng trong hệ thống pháp luật, gây khó khăn trong việc áp dụng các bộ luật quốc tế vào các hoạt động quốc gia cũng như các vận dụng luật pháp quốc gia đối chiếu với luật pháp quốc tế, gây trì trệ cho hoạt động quản trị cả kinh tế lẫn hành chính.

Sự khác biệt giữa kết cấu các định chế của thể chế so sánh với hệ thống các định chế phổ cập quốc tế bộc lộ những khuyết tật và đặt câu hỏi cho tính chính danh của chế độ. Trong một sân chơi được thừa nhận bởi tất cả, cái riêng biệt phản ánh cái chính đạo, bất chính danh.

Hội nhập kinh tế quốc tế là một chính sách lớn, tận dụng tiềm lực vốn, trình độ công nghệ, tri thức và kinh nghiệm quản lý tiên tiến của thế giới để tạo động lực cho tăng trưởng, cơ sở cho sự ổn định của chế độ. Sự tương thích với hệ thống chính trị̣ thế giới là một yêu cầu có tính bức thiết.

Một trong những chính sách đối ngoại quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam là tìm kiếm sự thừa nhận quốc tế, đặc biệt là của các quốc gia có vai trò quyết định trong sinh hoạt quốc tế như Mỹ, Liên Hiệp Châu Âu, các nền dân chủ lớn. Thể chế Đảng lãnh đạo quốc gia, đứng trên Nhà nước, đứng trên Quốc hội và đứng trên Chính phủ. Chủ tịch đảng đứng trên Nguyên thủ quốc gia, đứng trên Thủ tướng chính phủ là loại hình không có kết cấu tương ứng trong hệ thống các thể chế phổ cập quốc tế.

Chuyến đi Mỹ của ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tháng 7/2015 phải mất hơn một năm chuẩn bị, hàng trăm các cuộc bàn thảo giữa các bộ môn của hai quốc gia, và phải cần cả một chuyến tập dượt trước bằng một chuyến thăm Mỹ "vô tiền khoáng hậu" trong tập quán ngoại giao thế giới của ông Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Hà Nội Phạm Quang Nghị.

Và một trong những nội dung quan trong nhất được đề cập trong tuyên bố chung của chuyến viếng thăm là "tôn trọng sự bình đẳng về chủ quyền cũng như thể chế chính trị của nhau".

dcsvn2

Tương lai quan hệ Việt-Mỹ sẽ vô cùng khó khăn

Nhưng nếu điều đó phần nào đã được chính phủ của Tổng thống Obama lập lờ nhân nhượng, thì tính hợp thức và tính chính danh mù mờ đó đang phải chờ đợi một thử thách mới vô cùng khó khăn với chính phủ mới của Tổng thống Donald Trump. Không thể có một ông Tổng bí thư đảng lại sang thăm Mỹ với tư các người cao nhất của quốc gia một lần nữa. Với tính cách cứng rắn, dứt khoát và không nhân nhượng, tính chất mập mờ của thể chế đảng đứng trên nhà nước của chế độ cộng sản Việt Nam, đến Mỹ sẽ không có ai tiếp. Cũng có nghĩa là quan hệ sẽ không thể là chiến lược.

Tương lai quan hệ Việt-Mỹ sẽ vô cùng khó khăn. Nền kinh tế với một cơ cấu kinh tế quốc doanh chiếm tỷ trọng gần 70% tổng tài sản quốc gia sẽ không thể được xem là nền kinh tế thị trường. Một thể chế Đảng chính trị đứng trên cả Quốc hội lập pháp, trên Nguyên thủ quốc gia, và trên Thủ tướng chính phủ, sẽ không thể được chấp nhận bởi hệ thống chính trị Hoa Kỳ, thiết lập trên nền Tam quyền phân Lập, đặc biệt dưới quyền Tổng thống Donald Trump.

Một trong những lối thoát phải tính đến là Nhất thể hóa chế độ đảng trị, khoác chiếc áo Pháp Quyền - Rule of law ra ngoài bộ mặt của đảng. Tổng bí thư đảng sẽ đồng thời là Nguyên thủ quốc gia. Chế độ đảng trị sẽ được thay thế bằng một thể chế bao gồm một Nguyên thủ quốc gia được bầu bởi toàn thể quốc dân qua phổ thông đầu phiếu và một Thủ tướng chính phủ do Nguyên thủ đề cử nhưng do Quốc hội bầu.

Bộ máy tuyên truyền đang khởi động tăng tốc, sẽ là trọng tâm của Hội nghị trung ương 6 đại hội XII, tổ chức vào quý III năm nay. Ông Đinh Thế Huynh, Thường trực Ban Bí thư đã được giao cho đề tài...

Tuy nhiên, chủ trương nhất thể hóa hệ thống không chỉ có mục đích duy nhất là đồng nhất hóa thể chế chính trị Việt Nam với hệ thống thể chế phổ cập thế giới, mà còn nhằm tới nhiều mục tiêu khác.

Việc nhất thể hóa giữa hai bộ máy đảng và bộ máy nhà nước, sẽ trước hết giải thoát cho cuộc khủng hoảng tài chính ngân sách. Cùng một lúc, ngân sách phải chi cho cả hai bộ máy quan liêu : một bộ máy công chức hành chính và dịch vụ công vụ của Chính phủ từ trung ương xuống địa phương ; một bộ máy Đảng với đầy đủ các cơ quan, các bộ phận có cùng một chức năng như vậy ; cộng thêm các tổ chức thuộc hệ thống chính trị nối dài như Mặt trận tổ quốc, Hội Phụ nữ, Liên đoàn lao động, Đoàn thanh niên, Hội cựu chiến binh.

Hệ thống này bao gồm 2,7 triệu công chức, viên chức ; 56.000 đơn vị sự nghiệp công, tiêu tốn 400.000 tỉ đồng (20 tỷ USD) chiếm 67% tổng chi thường xuyên của ngân sách.

Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng, tại kỳ họp giữa tháng Ba năm 2017 của Ủy ban Thường vụ quốc hội, đã phải thanh minh về việc không thể giảm nợ công, vì "năm 2016 dự báo giá trị thực tế GDP là 5,1 triệu tỷ đồng nhưng thực hiện chỉ được 4,6 triệu tỷ đồng".

Ông Đinh Tiến Dũng cho biết : "...nguồn thu ra sao không biết, nhưng phần chi lương cho đội ngũ bị phản ánh có đến 30% công chức không làm gì cả vẫn phải giữ nguyên" và kết luận "chi tiêu như thế thì chỉ có chết".

Hệ thống các Tập đoàn và Doanh nghiệp nhà nước chính là các cơ quan kinh tài cho bộ máy của đảng, vì các tổ chức này, bề ngoài là tổ chức kinh doanh, nhưng là các tổ chức của đảng và chịu sự chỉ đạo của đảng. Lãnh đạo của doanh nghiêp là các cán bộ chính trị do đảng bổ nhiệm. Các chỉ tiêu giao nộp ngân sách đối với các doanh nghiệp quốc doanh được ấn định thông qua nghị quyết đảng như một nghĩa vụ và trách nhiệm đảng viên. Các chỉ tiêu này mặc dù có vỏ bọc là thuế lợi nhuận, nhưng thực chất là các nghĩa vụ được phân chia gánh vác, trở thành tiêu chí để đánh giá phẩm chất, năng lực cán bộ và tiêu chuẩn để quy hoạch phát triển cán bộ.

Nhưng quy luật thị trường không biết tới phẩm chất chính trị của cán bộ lãnh đạo, mà đòi hỏi năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong khi các doanh nghiệp quốc doanh, do trình độ và bản chất quản trị thấp kém, năng suất lạo động lạc hậu, dẫn đến kết quả kinh doanh luôn luôn thua lỗ, chỉ tiêu giao nộp ngân sách luôn là một áp lực giữa mục tiêu chính trị và sự tồn tại như một tổ chức kinh doanh.

Nhất thể hóa chức danh hai bộ máy đảng và chính quyền nếu giải quyết triệt để sẽ giảm ít nhất 1/2 số lượng công viên chức, giảm một nửa chi phí, giành thêm được 10 tỷ USD hàng năm cho đầu tư công hoặc trả nợ vay.

dcsvn3

Nhất thể hóa chức danh hai bộ máy đảng và chính quyền có được hay không ?

Bằng chủ trương nhất thể hóa, trên danh nghĩa tinh giản biên chế, tăng cường hiệu lực tổ chức và hiệu xuất quản lý, tiết kiệm ngân sách v.v... công việc sắp xếp lại tổ chức, nhất thể từng chức danh, từng vị trí, từ trung ương tới địa phương, thực chất sẽ là một chiến dịch thanh trừng nội bộ và củng cố vây cánh. Trong chiến dịch này, dự kiến sẽ được bàn thảo tại Hội nghị trung ương 6 vào quý III năm nay, những công cụ quyết định sẽ nằm trong tay ba nhân vật, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Thường trực Ban bí thư Đinh Thế Huynh và Trưởng Ban tổ chức trung ương Phạm Minh Chính.  Bằng cách làm này, Ban bí thư vô hiệu hóa hoàn toàn các thiết chế quyền lực khác như Quốc hội và Chính phủ.

Vào tháng 9/2016, ông Nhị Lê, Phó Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, đã khởi động "nhất thể hóa" bằng bài trả lời phỏng vấn khá dài cho trang VietTimes với nhan đề "Nhất thể hóa chức danh, nhất nguyên chế tổ chức bộ máy là bước đi tất yếu".

"Giải thể các bộ máy chồng chéo, sáp nhập các bộ máy dù của Đảng hay của Nhà nước làm chung một việc theo hướng thống nhất và đa năng, giảm mạnh số các đầu mối bộ máy và tổ chức, bảo đảm sự chuyên nghiệp và liên thông - nhất nguyên chế. Nói cách khác, từ nhất thể hóa chức danh tới nhất nguyên chế về tổ chức bộ máy là bước đi tất yếu. Chẳng hạn, một vài cơ quan có nhiều chức năng, nhiệm vụ giống nhau, nên chăng tính toán nhất nguyên hóa tối thiểu ở 3 cấp : trung ương ; tỉnh, thành phố ; quận, huyện, thị, theo phương châm : đa năng hóa bộ máy hay bộ máy đa năng".

Hội nghị toàn quốc ngành Tổ chức xây dựng Đảng năm 2017 vào ngày 4/3, do Ban Tổ chức trung ương chủ trì, Thường trực Ban bí thư Đinh Thế Huynh đã trực tiếp "phát biểu chỉ đạo".

Như vậy sau hơn một năm kể từ thời sóng gió ngay trước Đại hội 12, "nhất thể hóa" đã trở thành một đề nghị chính thức.

Giảm một nửa bộ máy quan liêu, giảm một nửa nhu cầu cán bộ trên toàn hệ thống và đặc biệt trên thượng tầng trung ương, đảng cộng sản đang rơi vào khủng hoảng thiếu trầm trọng các cán bộ cốt cán gọi là cán bộ nguồn. Như chính những đảng viên có chức vụ cũng không giấu giếm rằng "có đến 90% đảng viên có chức quyền tham nhũng". Nhất là sau các chiến dịch chống tham nhũng do chính ông Trọng khởi động, từ nay tới cuối năm, sẽ có sự ra đi của cả những ủy viên bộ chính trị cộm cán.

Nhưng vấn đề sẽ được đặt ra là khi nhất thể hóa hai chức năng chính trị và kỹ thuật vào làm một, thì yếu tố kỹ thuật bắt buộc phải giữ vai trò quyết định. Một cán bộ chuyên trách công tác đảng không thể đảm nhận chức năng điều hành sản xuất của một giám đốc hay một trưởng ngành. Cho đến hiện tại, giám đốc điều hành sản xuất thông thường là người thuộc ngành kỹ thuật và giữ chức phó bí thư. Bí thư đảng chỉ làm công tác chính trị thuần tuý, không có chức danh bên chính quyền.

Nếu nhất thể hóa chức danh đảng và chính quyền sẽ xảy ra một điều là phía chính quyền, bên kỹ thuật sẽ lấn sang chiếm chỗ của bên đảng chứ không có chiều ngược lại, như vậy là tạo ra mâu thuẫn ngay trong lòng tổ chức. Vì các cơ quan nắm quyền tổ chức, quyền xây dựng đảng, cụ thể là ông Nguyễn Phú Trọng, ông Đinh Thế Huynh và ông Phạm Minh Chính là những người chịu trách nhiệm tổ chức cải tổ lại chỉ là những cán bộ chuyên trách đảng, không có nghiệp vụ kỹ thuật và chưa hề kinh qua quản trị sản xuất, không có kinh nghiệm về mặt chính quyền. Sẽ đặt ra một xu hướng là Thủ tướng sẽ kiêm nhiệm chức Tổng bí thư đảng, chứ không phải là Tổng bí thư đảng kiêm làm Thủ tướng.

Nếu Ban bí thư phát động nhất thể hóa, có khác gì tự tiêu diệt. Ban bí thư chỉ gồm những nhà lý luận chuyên nghiệp, những chuyên trách đảng nhà nghề, không được đào tạo kỹ trị và không kinh qua các chức vụ quản trị sản xuất.

Như vậy, nhất thể hóa không thể được thực hiện nếu chỉ nhằm mục tiêu tập quyền.

Phạm Minh Chính, Trưởng Ban tổ chức trung ương, người chịu trách nhiệm chính trong việc thực hiện nhất thể hóa, nguyên là Bí thư Quảng Ninh, nơi được giao khởi thủy các thí điểm nhất thể hóa cấp tỉnh, theo Nghị quyết Đại hội XI. Việc ông Chính trúng tuyển Ủy viên bộ chính trị tại Đại hội XII và giữ chức Trưởng ban Tổ chức trung ương đảng, chính là phản ánh quyết tâm của Bộ chính trị và của ông Nguyễn Phú Trọng và Ban bí thư.

Những hình thái trái ngược quy luật phát sinh từ cơ chế đảng lãnh đạo tuyệt đối và toàn diện, đẩy đảng đứng trên hiến pháp và đứng ngoài hệ thống quản trị quốc gia, đã tạo ra những mâu thuẫn không thể khắc phục.

Biến hình như thế nào để đảng không đứng trên và đứng ngoài hệ thống mà vẫn giữ nguyên chế độ, giữ nguyên quyền lãnh đạo quốc gia ? Có nghĩa là làm thế nào để hợp thức hóa chế độ bằng con đường cải cách thể chế ? Câu hỏi đang chưa có đáp án.

Ở Trung Quốc, đảng cộng sản đã nhìn thấy trước sự vênh váo khập khiễng của thể chế đảng cai trị, nên từ nhiều năm, đã che giấu bằng cơ chế Tổng bí thư đảng đồng thời là Chủ tịch nước. Nhưng từ Đại hội 18, Tập Cận Bình đã khởi động một cuộc cải cách tiếp tục. Với giấc mơ Trung Hoa trở thành siêu cường thủ lĩnh khu vực, chia thế giới với Mỹ, Tập Cận Bình biết rất rõ Trung Quốc không thể được chấp nhận vai trò dẫn dắt khu vực mà không phải là một quốc gia dân chủ.

Ông Tập Cận Bình đã tỏ ra bối rối khi Ngoại trưởng Úc Julie Bishop nói tuần trước, 15/03/2017, tại Singapore rằng, "Trung Quốc không thể dẫn dắt khu vực vì nước này phi dân chủ".

Và Tập Cận Bình lựa chọn giải pháp thông qua Quốc Hội.

Ông Ngô Tổ Lai, học giả Trung Quốc đang sinh sống tại Mỹ, nhận định : "Ông Tập Cận Bình có khả năng đang cân nhắc việc sau khi hết hai nhiệm kỳ giữ chức Tổng bí thư sẽ chuyển sang giữ chức Chủ tịch Ủy ban thường vụ của Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc, đồng thời sẽ đem quân quyền giao cho Đại hội Đại biểu nhân dân. Nếu làm như vậy thì quân đội và quốc gia sẽ thực sự thuộc về nhân dân, và có khả năng giải tán Đảng Cộng sản Trung Quốc một cách hợp pháp".

Dân chủ hóa Trung Quốc để trở thành thủ lĩnh khu vực, đấy chính là giấc mơ Trung Hoa, cũng đồng thời là giấc mơ của Tập Cận Bình, khi ông không che giấu tham vọng đưa cái tên của ông vượt qua Đặng Tiểu Bình để xếp ngang hàng với Mao Trạch Đông.

Ở Việt Nam, trí khôn của cái tinh hoa cộng sản chưa từng vượt qua cái tinh hoa ở Trung Nam Hải. Những gì Trung Quốc làm, mười năm sau mới đến được Việt Nam. Cứ theo lôgích này, thì dẫu có nhất thể hóa vào cuối năm nay, ông Đinh Thế Huynh cũng sẽ phải đợi ông Bình làm xong dân chủ tại Trung Quốc. Nếu ông Bình tiến hành hủy bỏ chế độ Ban thường vụ, bắt đầu tiến trình giải tán Đảng Cộng sản Trung Quốc vào cuối nhiệm kỳ Đại hội 19, thì ít ra cũng phải mất 10 năm nữa, khi ấy, chắc ông Đinh Thế Huynh đã phải về hưu.

Người ta sẽ phải nhìn vào ông Võ Văn Thưởng, trừ phi ông Đinh Thế Huynh có ý định vượt qua Trung Quốc, để chứng tỏ Văn hóa Hoa Hạ là văn hóa kế thừa nền văn hóa Lạc Việt, chứ không phải ngược lại.

Ngạn ngữ Việt có câu "theo voi ăn bã mía", không biết xuất hiện từ đời nào, nhưng chắc chắn là nhằm vào đội ngũ những cái đầu trong Bộ chính trị thời nay tại chế độ độc đảng cộng sản. Cứ đi sau con voi Tàu Cộng, thì chỉ còn "bã".

Paris, 25/03/2017

Bùi Quang Vơm 

Published in Quan điểm

Sự tái xut ca nhng ‘phn t xét li’

Hàng chục năm qua, trong ni b Đng cộng sản Việt Nam luôn din ra cuc đu tranh lúc âm thm, lúc gay gt gia hai xu thế chính là bo th và cp tiến, vi phn thng hu như luôn nghiêng v phe bo th. "Vụ án xét lại chng Đng" gia thp niên 1960 có th được coi là s th hin ra bên ngoài đu tiên ca mâu thun gia hai xu thế đó.

captien1

Phe cp tiến ca bộ đôi Nguyn Minh Triết - Trương Tn Sang đã có mt thi gian thc s giành ưu thế trên chính trường.

Dưới s khuynh loát ca phe bo th, Vit Nam dn rơi vào cuc khng hong toàn din v chính tr - kinh tế - xã hi đu thp niên 1980, buc Đng cộng sản Việt Nam phi thc hin cái gi là "đi mi". Đi hi VI Đng cộng sản Việt Nam năm 1986 không ch đánh du s lùi bước đu tiên của phe phái bo th, giáo điu trong Đng, mà còn m đường cho s tái xut gn như công khai ca phe nhóm cp tiến trong ban lãnh đo cộng sản Việt Nam, sau hai thp niên "im hơi lng tiếng", vi "hin tượng" Trn Xuân Bách.

Ông Trần Xuân Bách b gt ra khi B Chính trị và Ban Chp hành Trung ương tháng 3/1990, song di sn ca ông vn được ông Võ Văn Kit kế tha t Đi hi VII năm 1991. Tuy nhiên, ông Võ Văn Kit ch là nhân vt đng th 3 trong mt b máy mà các thế lc bo th vn còn chiếm v thế áp đo, vì thế ông cũng chưa thc s to ra được nh hưởng và sc lan to ln.

Dù vậy, vi uy tín ca mình, cng vi s m nht ca người kế nhim Phan Văn Khi, ông Võ Văn Kit tiếp tc đóng vai trò th lĩnh ca phe phái cp tiến ngay c sau khi ri khi chiếc ghế Th tướng tháng 9/1997. Tuy nhiên, do không còn nm trong b máy quyn lc nên nh hưởng ca ông Võ Văn Kit không còn như trước.

Sự tri dy ca phe cp tiến

Sau Đại hi IX năm 2001, trong bi cnh nhng tiếng nói đòi đi thay trong xã hi xut hin ngày càng nhiều và mnh m, cng vi vai trò m nht ca Tổng bí thư Nông Đc Mnh, mt s thế lc cp tiến bt đu ni lên, đc bit là Bí thư thành y Thành phố Hồ Chí Minh Nguyn Minh Triết, người dn dn t th hin mình như là th lĩnh ca phe cp tiến trong đng. Giai đon vn đng sắp xếp nhân s Đi hi X, din ra vào tháng 4 năm 2006, Bí thư thành y Thành phố Hồ Chí Minh Nguyn Minh Triết suýt chút na đã giành chiến thng trước Tổng bí thư Nông Đc Mnh, người b dính vào v bê bi PMU18.

Thậm chí, trong nhim kỳ khóa X (2006-2011), phe cp tiến ca bộ đôi Nguyn Minh Triết - Trương Tn Sang đã có mt thi gian thc s giành ưu thế trên chính trường. Đó là giai đon k t gia năm 2008 cho đến cui năm 2009. S kin đánh du s yếu thế ca ông Nông Đc Mnh nói riêng và phe bo th nói chung là vic ông ta phải chp nhn cho Ban Bí thư k lut chiến hu ca mình là Th trưởng B Giao thông và vn ti Nguyn Vit Tiến vào ngày 12/8/2008, mc dù, ngày 28/3/2008, Vin Kim sát nhân dân ti cao đã chính thc công b Quyết đnh s 13/VKSNDTC-V1A đình chỉ v án đi vi b can Nguyn Vit Tiến và vic ông này tr li chiếc ghế Th trưởng B Giao thông vận tải ch còn là vn đ th tc. (Trong quyết đnh này, Viện kiểm sát nhân dân ti cao đ ngh : B Giao thông vận tải và các cơ quan nhà nước có thm quyn phc hi các quyn và li ích hp pháp cho Nguyễn Vit Tiến theo quy đnh ca pháp lut). Điu này gii thích vì sao các tin tc v Hoàng Sa - Trường Sa ln đu tiên được th hin mnh m trên báo chí nhà nước dù trước đó b bưng bít và kim soát ngt nghèo.

Bài "Thêm thông tin Wikileaks rò rỉ v Vit Nam" trên trang BBC Tiếng Vit ngày 13/1/2011 cho biết :

Bức đin ca ông Michalak nói bn thân ông Mnh thi gian gn đây đã rút lui khi việc làm quyết sách mà chuyn sang công tác xây dng ni b Đng.

Bức đin dn li Đi s Nht Bn lúc đó là Mitsuo Sakaba, người tháp tùng ông Mnh sang Nht hi tháng Tư [t 19-22/4/2009], nói rng ông t ra h hng trong cuc gp Th tướng Nht Taro Aso, không nói chuyện nhiu mà ch đc bng mt ging đu đu t đu đến cui din văn dài 30 phút đã được tr lý chun b trước.

Nhưng sau đó khi đi thăm mt cơ s nông nghip ngoi ô Tokyo thì trông ông sinh đng hn lên.

Lý do có lẽ là, theo nhn đnh mà sứ quán Mỹ có, ông Sang đã đm nhn nhiu công vic ca ông Mnh.

Ngày 1/4/2009, Đài Á Châu Tự Do (RFA) phát đi bn tin chn đng, loan báo Th tướng Nguyn Tn Dũng đã đ đơn t chc trong mt cuc hp đc bit ca B Chính tr. Bn tin sau đó đã bị RFA g xung, dù đã kèm theo lời ci chính rng đó là tin "Cá Tháng Tư" (!). Thc ra đó là tin tht. Nhà báo Huy Đc tng viết bài "Chị Hai Th tướng" về vic ch rut Th tướng Nguyn Tn Dũng b chính quyn Bình Dương cưỡng chế đt ngày 17/4/2009 chính là vào giai đon mà quyn lc ca ông Nguyn Tn Dũng đang rơi xung tn đáy này.

captien2

Liên minh Hoàng Trung Hi - Nguyn Tn Dũng - Nông Đc Mnh

Những s kin tưởng như ri rc trên đây liên quan đến cùng mt v vic : bt đu t ngày 21/4/2008, tác gi bài viết này – Lê Anh Hùng – đã t cáo liên minh Hoàng Trung Hi - Nguyn Tn Dũng - Nông Đc Mnh v mt lot ti ác vô cùng nghiêm trọng, đc bit là ti phn quc, làm tay sai cho Trung Quc [1] .

Ưu thế ca phe cp tiến do b đôi Nguyn Minh Triết - Trương Tn Sang kéo dài không được bao lâu. Sau khi ông Nông Đc Mnh b gt sang mt bên thì đến cui năm 2009, ông Nguyn Minh Triết cũng b tht thế do dính líu đến v t cáo ca tác gi, người b công an Qung Tr bt giam trái phép vào ngày 25/12/2009. V t cáo b ém nhm, m đường cho s tri dy tr li ca Th tướng Nguyn Tn Dũng cũng như phe nhóm bo th.

Trong chuyến thăm Lào và Campuchia từ ngày 24–28/8/2010, tháp tùng Ch tch nước Nguyn Minh Triết ch có 2 nhân vt mang hàm b trưởng là Ch nhim Văn phòng Ch tch nước Nguyn Văn Chin, thành viên đương nhiên, và tân B trưởng Giáo dc và đào to Phm Vũ Lun, người thậm chí chưa phi là y viên Ban Chp hành Trung ương Đng. Đây là đoàn tháp tùng èo ut chưa tng thy đi vi mt bc "nguyên th quc gia". Ngoài ra, trong dp Đi l 1000 năm Thăng Long, trong khi Ch tch quc hi Nguyn Phú Trng trnh trng chủ trì lễ khai mc ngày 1/10/2010 thì Ch tch nước li ch được dự l khánh thành tượng đài Thánh Gióng ngày 6/10/2010, mt phn nh ca chương trình Đi l.

Sau khi ông Nguyễn Minh Triết b tht thế, phe bo th li ni lên chiếm ưu thế vi th lĩnh mi là Ch tch quc hi Nguyn Phú Trng. H qu là D thảo Văn kin Đi hi X tht lùi so vi Đi hi IX. Và Đi hi X đã cho ra đi mt ban lãnh đo mi mà phn ln là nhng gương mt bo th. Th lĩnh phái cp tiến lúc này là Trương Tn Sang dường như bị chìm khut gia nhng khuôn mt bo th với s lượng áp đo.

Ngày 7/5/2011, ông Trương Tn Sang bt ng công kích phe nhóm bo th khi phát biểu hùng hồn v "mt by sâu" trong cuc tiếp xúc vi c tri Qun 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Tiếp theo, ngày 10/5/2011 ti Hà Ni, Tạp chí Cng sn tổ chc cuộc ta đàm khoa hc "Giải quyết tt mi quan h gia đi mi kinh tế và đi mi chính tr", s kin xưa nay chưa tng có [2]. Đây là những du hiu cho thy phe cp tiến đang tri dy còn phe bo th thì lùi bước. Thế nhưng t ngày 9/6/2011, tờ Năng Lượng Mi đăng loạt bài lật li v án Năm Cam. Thủ lĩnh phái cp tiến Trương Tn Sang b tn công vì dính líu đến v án.

captien3

Sự liên đi ca ông Nguyn Phú Trng đến v t cáo liên minh Hoàng Trung Hi - Nguyễn Tn Dũng - Nông Đc Mnh đã buc ông ta phi lùi bước trước phe Trương Tn Sang.

Tại Hi ngh Trung ương 3 khóa XI din ra t ngày 6 đến 10/10/2011, ln đu tiên hình nh Marx và Lenin biến mt khi phông nn phòng hp ca mt kỳ Hi ngh Ban Chấp hành trung ương. Và đến ngày 19/10/2011, ông Nguyn Phú Trng phát đi nhng tín hiu v kh năng ca mt cuc ci cách chính tr ti l công b quyết đnh thành lp Hi đng Lý lun Trung ương nhim kỳ 2011-2015. Trong bài "Cố lên, Vt què !", nhà văn Nguyễn Nguyên Bình viết :

Có một điu đáng chú ý na là cách đây my năm, bng xut hin mt tin có v l trên Blog Hoa Mai (chưa biết ch blog này là ai) ngày 27/12/2012 rng : "Vào thi gian Trung Quc ct cáp tàu Bình Minh 2, ông Trương Tn Sang đã thúc đy ông Nguyn Phú Trng đưa vào chương trình ngh s Hi ngh Trung ương 2 (tháng 7/2011) vic nghiên cu đ chuyn đi theo hướng dân ch xã hi. […] Hi ngh này cũng đã đng ý tiến hành nghiên cu mô hình chuyn đi ca Myanmar, đng thi cũng không xác đnh "các thế lc thù địch" như là nguy cơ ca chế đ. Vào tháng 10/2011, ti kì hp th nht ca Hi đng Lý lun Trung ương (nhim kì 2011-2015), ông Trng đã có mt bài phát biu v vic nghiên cu nhng mô hình đi mi. Đó là mt bài din văn rt tiến b, hiếm có ca ông Nguyn Phú Trng, trong đó đ cp mô hình dân ch xã hi. Tuy nhiên, sau Hi ngh Trung ương 2, Trung Quc đã ra tay phá hoi quyết lit xu hướng này thông qua bàn tay Nguyn Tn Dũng…".

Ngày 26/3/2012, bài "Trung Quốc bt tín trong quan h vi Vit Nam" bng xuất hin cùng mt ngày/gi/phút trên tt c các trang web mang tên các v lãnh đo Vit Nam (Trương Tn SangNguyễn Tn DũngTrần Đi Quang…). Ngày 21/6/2012, Quốc hi Vit Nam thông qua Lut Bin. Đy là nhng s kin cho thy vai trò ca th lĩnh phe cp tiến Trương Tn Sang cũng như s tht thế (tm thi) ca phe bo th, thân Tàu.

Sau sự kin tàu Bình Minh 2 ca Vit Nam b tàu hi giám ca Trung Quc ct cáp vào ngày 26/5/2011, vi s hu thun ca phe cp tiến, bt đu t ngày 5/6/2011 hàng lot cuc biu tình chng Trung Quc đã din ra rm r Hà Ni và Sài Gòn mà gn như không b nhà cm quyn ngăn cn, hoc ch b trn áp va phi. Ngày 2/8/2011, Giám đốc công an Hà Ni Nguyn Đc Nhanh khẳng đnh là chính quyền không ch trương trn áp người biu tình yêu nước. Ngày 18/8/2011, UBND Thành phố Hà Ni ra mt bn thông báo cm biu tình không s, không người ký, không có căn c pháp lut… trong s phn đi gay gt ca dư lun. Theo nhà báo Huy Đức, thông báo cấm biu tình đó là "tác phm" ca cp bài trùng Nguyn Tn Dũng - Nguyn Văn Hưởng, ch không phi là ý chí tp th ca B Chính tr, vì thế UBND Thành phố Hà Nội không ai chu ký.

Và phong trào biểu tình chng Trung Quc, cùng s ra đi ca hàng lot t chc xã hi dân s, din ra khá mnh m cho đến gia năm 2013.

Lê Anh Hùn

Nguồn : VOA tiếng Việt, 13/02/2017

* Đón xem bài sau : "Xu thế chính tr trong ban lãnh đo Vit Nam hin nay".

________

Ghi chú :

[1] Xem :

(i) "Nhật ký Lê Anh Hùng" – Thông Luận ngày 13/12/2011 ;

(ii) "Bị khng b đánh đp vì t cáo lãnh đo" – RFA ngày 15/10/2013 ;

(iii) "Đề ngh Trung tướng Hoàng Kông Tư khi tố mt v án đc bit nghiêm trng khác v ti vu khng" – Dân Làm Báo ngày 27/4/2014 ;

(iv) "Thư ng gi B trưởng công an Trn Đi Quang và Đại biểu quốc hội Dương Trung Quc" – Bauxite Việt Nam ngày 23/5/2014 ;

(v) "Chính phủ Vit Nam đang ‘dâng’ nn kinh tế nước nhà cho Trung Quc ?" – VOA ngày 4/1/2015 ;

(vi) "Trung Nam Hải đang toan tính gì vi con bài Nguyn Tn Dũng" – VOA ngày 1/2/2015 ;

(vii) "Yêu cầu gii quyết đơn thư t cáo lãnh đo Đng và Nhà nước" – Bauxite Việt Nam ngày 4/11/2015 ;

(viii) Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ : "Thủ tướng Nguyn Tn Dũng trong ván bài thôn tính Vit Nam ca Trung Quc" ;

(ix) "Thư ng gi Đại biểu quốc hội Dương Trung Quốc v v t cáo Bí thư Thành y Hà Ni Hoàng Trung Hi" – VOA ngày 28/3/2016.

[2] Sau khi được tr t do vào ngày 24/8/2010, t ngày 21/3/2011, tác gi Lê Anh Hùng li tiếp tc công khai t cáo ti ác ca liên minh Hoàng Trung Hi - Nguyn Tn Dũng - Nông Đức Mnh, cũng như vch trn s liên đi ca Tổng bí thư Nguyn Phú Trng, người đã tho hip ri tr thành mt phn ca liên minh ti ác này. Ông Trương Tn Sang đã tn dng v t cáo đ thúc ép phe bo th, thân Tàu phi "thoát Trung" và ci cách.

Published in Diễn đàn

quochoi1

Lễ khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XIV, ngày 20/7/2016.

Cuộc nội chiến Quốc - Cộng tại Việt Nam đã kết thúc 41 năm (1975-2016), đã đến lúc Việt Nam cần chuyển đổi "Quốc hội của đảng" thành "Quốc hội của nhân dân".

"Quốc hội của đảng" là một quốc hội mà tất cả các đại biểu, dù là đảng viên hay người ngoài đảng, đều do đảng Cộng sản Việt Nam cử ra cho dân bầu. Quốc hội này có nhiệm vụ thực hiện các chủ trương, chính sách cai trị của đảng về mặt pháp lý, bằng cách thể chế hóa các nghị quyết của đảng, mà chúng tôi gọi là "nghị luật", thành pháp luật, được đảng sử dụng như những công cụ pháp lý (làm ra hiến pháp, các luật lệ...), để cai trị nhân dân một cách độc đoán, vì lợi ích cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhưng luôn ngụy trang (hay ngụy biện) là "cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân". Nói tóm gọn, đó là một "Quốc hội của đảng, do đảng và vì Đảng Cộng sản Việt Nam".

"Quốc hội của dân" là một quốc hội mà tất cả những đại biểu dù là do các chính đảng cử ra hay thường dân tự ứng cử, được chính nhân dân hội đủ tư cách cử tri bầu ra trong một cuộc phổ thông đầu phiếu tự do, trực tiếp và kín. Quốc hội này chỉ có nhiệm vụ soạn thảo ra hiến pháp (quốc hội lập hiến) và làm ra luật pháp (quốc hội lập pháp) theo đúng ý nguyện của nhân dân, để các nhà cầm quyền căn cứ theo đó mà thực hiện quyền quản lý đất nước, vì lợi ích tối thượng của nhân dân, những người chủ thực sự của đất nước. Nói tóm gọn, đó là "Quốc hội của dân, do dân và vì dân".

Vì sao đã đến lúc Việt Nam cần chuyển đổi ‘Quốc hội của đảng’ thành ‘Quốc hội của dân’ ?

Đã đến lúc Việt Nam cần chuyển đổi "Quốc hội của đảng" thành "Quốc hội của dân" là vì :

1. Thời gian 4 thập niên Đảng Cộng sản Việt Nam nắm quyền độc tôn, trong một chế độ độc tài toàn trị áp đặt trái với ý muốn của tuyệt đại đa số nhân dân Việt Nam, đã quá đủ cho một tiến trình chuyển đổi hòa bình từ chế độ độc tài đảng trị qua chế độ dân chủ pháp trị.

2. Trong thời gian quá dài ấy, Đảng Cộng sản Việt Nam đã có cơ hội thử nghiệm mô hình chế độ xã hội chủ nghĩa, nhưng đã thất bại hoàn toàn, đưa đến hậu quả nghiêm trọng về đối nội cũng như đối ngoại cho nhân dân và đất nước. Chính Đảng Cộng sản Việt Nam cũng đã nhận ra sự thất bại này và trong thâm tâm các đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam cũng đã ngộ ra rằng "Chủ nghĩa cộng sản chỉ là không tưởng".

Tuy không dám công khai thú nhận thất bại, những việc làm thực tế đã cho thấy "Đảng Cộng sản Việt Nam đã phản tỉnh tập thể" qua việc cố gắng "đổi mới" (1985-1995) không thành công. Kết quả là Việt Nam đã phải "mở cửa" (1995-2015) đón mời cựu thù "Đế quốc Mỹ" và các nước tư bản "không giãy chết" vào đầu tư giúp nến kinh tế xã hội chủ nghĩa Việt Nam "vừa giãy chết" kịp sống dậy trong nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa. Nhưng vì "bưng bít sự thật" vốn là cố tật của các chế độ cộng sản, nên "đảng và nhà nước ta" bao lâu nay vẫn phải nói láo là nhờ làm ăn theo "kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" nên kinh tế Việt Nam mới phát triển, đời sống nhân dân mới đỡ khổ như hôm nay.

Thế nhưng "giấu đầu lòi đuôi". Mới đây, trước chuyến đi thăm Việt Nam của Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama vài tuần, nhà cầm quyền Việt Nam đã công khai bày tỏ sự mong muốn được Hoa Kỳ và các nước tư bản công nhận Việt Nam đã hội đủ tiêu chuẩn của một thị trường tự do tư bản chủ nghĩa. Phải chăng đã đến lúc đảng và nhà cầm quyền Đảng Cộng sản Việt Nam phải nói thật "kinh tế thị trường tất yếu định hướng tư bản chủ nghĩa" chứ không thể "định hướng xã hội chủ nghĩa" được ; mà nếu đã "định hướng tư bản chủ nghĩa thì tất yếu dẫn đến chế độ dân chủ, đa đảng". Như vậy, nếu được công nhận hội đủ tiêu chuẩn của một thi trường tự do tư bản chủ nghĩa thì Việt Nam đã đáp ứng được yêu cầu thứ nhất của chiến lược toàn cầu mới của các cường quốc tư bản : kinh tế thị trường tự do hóa ; còn yêu cầu thứ hai - chính trị dân chủ hóa - nay sau 20 năm "Mở cửa" cho thấy Việt Nam cũng đã hình thành được những điều kiện cần, còn điều kiện đủ chính là hành động thức thời của nhà cầm quyền Việt Nam.

3. Như vậy là sau hai thập niên "Mở cửa" (1995-2015) đã hình thành những điều kiện cần đi vào giai đoạn cuối cùng, khởi sự bằng sự chuyển đổi cơ chế quốc hội, vốn được coi là cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân.

Thiện Ý

Nguồn : VOA tiếng Việt, 11/01/2017

Published in Diễn đàn

quochoi1

Từ trái sang : Tng Bí thư Nguyn Phú Trng, Th tướng Nguyn Xuân Phúc và Ch tch Quc hi Nguyn Th Kim Ngân ti Đi hi XII, ngày 28/1/2016.

Phải đến mt năm sau Đi hi XII ca đng cm quyn, nhng nhân vt mà trước đó đã nm trong "phương án nhân s ca Tng Bí thư trình ra Ban Chp hành Trung ương" mi có vài du hiu thoát ly dn khi qu đo "cm tay ch vic" ca đng. Trong s nhng nhân vật này có bà Nguyn Th Kim Ngân và ông Nguyn Xuân Phúc.

Vũ Huy Hoàng có hy vọng thoát ‘ca t’ ?

Biểu hin rõ nht cho đến nay đã xut hin vào nhng ngày cui năm. Ti phiên hp th 5 ca y ban thường v Quc hi ngày 19/12/2016, Ch tch Quc hi Nguyn Th Kim Ngân cho biết có 3 ni dung b rút khi chương trình ngh s, trong đó mt ni dung được lun chú ý là d tho Ngh quyết ca y ban Thường v Quc hi v vic x lý k lut đi vi cán b công chc đã ngh hưu. Bà Kim Ngân cho rng "đây là ni dung quan trng cn có thêm thi gian đ nghiên cu thu đáo nên Chính ph chưa kp chun b đ trình Ủy ban Thường v Quc hi trong tháng 12 này như d kiến".

Vũ Huy Hoàng - cựu b trưởng ngành công thương b dư lun xem là ti đ v đ th chuyn bê bi liên quan đến nhp khu phi mã t Trung cng, đ các nhóm đu cơ xăng du và đin lc t tung t tác trong quá nhiu năm, đ các đp thy đin x lũ giết chết dân, các công trình đu tư ngàn t và đp chiếu - tr trêu thay, li đang manh nha có cơ hi thoát án tù.

"Quốc hi phê phán thế đã đ đau chưa !" – phát biểu có v h hê ca Tng Bí thư Trng trong một cuc tiếp xúc vi c tri Hà Ni ngay sau kỳ hp Quc hi cui năm 2016 li đang có nguy cơ b thu hi. Thm chí khi nêu vn đ rút d tho Ngh quyết ca y ban Thường v Quc hi v vic x lý k lut đi vi cán b công chc đã ngh hưu, bà Kim Ngân còn chẳng nêu ra mt thc mc hay đưa ra mt phê phán nào trước s chm tr và thái đ không "nhit tình cách mng" ca phía Chính ph.

Trước kỳ hp Quc hi cui năm 2016, đã din ra mt Hi ngh Trung ương rt quan trng đi vi Tng Bí thư Trng v "chng t din biến, t chuyn hóa", trong đó nhn mnh v Trnh Xuân Thanh đào tu và ám ch Vũ Huy đưa Hoàng phi "chết thế". Sau hi ngh này, cái tên Vũ Huy Hoàng được nhiu t báo nhà nước nhc đi nhc li như mt li tuyên truyn đã được đng quán triệt. Vào thi gian đó, s phn ca Vũ Huy Hoàng rt mong manh. Thm chí có t báo còn ly ý kiến cho rng "c có sai phm là đi bnh vin", ám ch ông Hoàng đi cha bnh dài ngày và như mt cách đòi hi ngành công an phi khn trương "ra tay".

Tuy vậy, tình hình gần đây li có vo chiu". Sau v b trn mi nht ra nước ngoài ca nhân vt Lê Chung Dũng ca Tp đoàn Du khí Vit Nam (PVN), bu không khí "chng tham nhũng" ca Tng Bí thư Trng dường như "xp" hn. Cũng không thy báo chí nhà nước còn ồn ào về v Vũ Huy Hoàng.

Thái độ có v bàng quan ca phía Quc hi, và đc bit ca phía Chính ph đi vi v "truy t Vũ Huy Hoàng", đang cho thy mt sc cn ngày càng ln đi vi quyết tâm ca ông Nguyn Phú Trng. Lc cn đó đã ít nht mt ln được bc lộ khi B Ni v - cơ quan chuyên trách v qun lý nhân s ca Chính ph - đã có v ln khân khi thc hin ch đo ca Tng Bí thư v làm rõ quy trình b nhim Vũ Đình Duy ca PVN.

Nghị quyết v vic x lý k lut đi vi cán b công chc đã ngh hưu chc hẳn li được Chính ph giao cho B Ni v son tho. Nếu cơ quan này tiếp tc ln khân, s chng có cơ chế nào đ x lý Vũ Huy Hoàng v hành chính và hình s.

‘Trống đánh xuôi kèn thi ngược’

Trước khi xy ra hin tượng c Chính ph ln Quc hi đu không quá mặn mà vi vic ban hành Ngh quyết v vic x lý k lut đi vi cán b công chc đã ngh hưu, đã có mt biu hin "trng đánh xuôi kèn thi ngược" khác.

Trong khi Nghị quyết 5 ca Ban Chp hành Trung ương, ban hành ngày 1/11/2016, đã "đnh hướng" cho Quốc hi là s b trí ngun lc phù hp đ gii quyết nhanh và dt đim n xu trong nn kinh tế, thì ti kỳ hp din ra ngay sau đó, Quc hi li có mt bn ngh quyết khác v kế hoch tài chính, trong đó chính thc xác đnh không dùng ngân sách nhà nước để gii quyết n xu trong h thng ngân hàng thương mi nhà nước.

Đây là một ln hiếm hoi mà Quc hi đã không "gt vô thc" như bao nhiêu ln trước, sau khi có ý kiến ch đo ca Ban Chp hành Trung ương theo tinh thn "cương lĩnh đng quan trng hơn Hiến pháp" như Tng Bí thư Trng tng khng đnh.

Câu hỏi cn đt ra là chính trường Vit Nam s ra sao nếu c Ch tch Ngân ln Th tướng Phúc đu đang có khuynh hướng tách khi cái bóng ca Tng Bí thư và khi s can thip quá sâu ca các cơ quan đng ?

‘Kẻ ăn c người đ v

Cho tới nay, vn chưa có du hiu nào cho thy Quc hi ca bà Kim Ngân và chính ph ca ông Nguyn Xuân Phúc đang chuyn sang quan đim "ly dân làm gc". Bng chng rt rõ ràng là toàn b nhng khut tt và hu qu kinh khng ca v Formosa xả thi min Trung đã b các cơ quan chính ph giu biến, còn Quc hi thm chí không có mt tuyên b có tính phc thin nào v biến c kinh hoàng này.

Do đó, những du hiu ca Chính ph và Quc hi mun tách dn khi qu đo ca đng chưa có gì có thể được xem là "dân nguyn". Bài hc quá cay đng mà nhiu người dân đã tích lũy được là đã t lâu Chính ph và Quc hi ch còn mang danh phn ca nhng nhóm li ích và quyn lc cá nhân, đến nay vn chưa có gì được ci thin.

Không khó lý giải vic Quốc hi ra ngh quyết v không dùng ngân sách đ x lý n xu : mt khi ngân sách đã chng còn kết dư nào, nhng gì còn li phi ưu tiên cho kế sinh nhai ca các cơ quan đng và nhà nước. Nếu ra ngh quyết dùng ngân sách đ mua n xu trong khi ngân sách đã cạn kit thì ch càng khiến công lun phn n và chĩa mũi dùi vào trách nhim ca Quc hi.

Cũng không loại tr v Vũ Huy Hoàng manh nha thoát "ca t" li là mt ưu ái ca nhng nhóm quyn lc và li ích nào đó. Bt dây đng rng !

Lý do còn lại khiến Chính phủ và Quc hi mun tách dn qu đo ca đng thuc v ý thc h. Nhiu người cho rng rt có th trong b máy đng ch còn mình Tng Bí thư Trng là còn đ lc quan đ hy vng "không biết đến cui thế k này có được ch nghĩa xã hi hoàn thin Vit Nam hay không". Nhưng thc tin vô cùng phũ phàng li phn ánh mt thc tế gn như trái ngược : tham nhũng "vn n đnh", n công và n xu vượt mt, chi ngân sách vn "nâng lên mt tm cao mi" nhưng thu ngân sách lao dc, ô nhim môi trường lan rng, phản kháng xã hội tràn ngp, nn đo đc xung đáy… Chưa k cái ha phương Bc treo lơ lng. Tt c đu bế tc !

Người phi chu trách nhim khn kh nht là chính là Th tướng Nguyn Xuân Phúc. Hn h nhn lng hoa chúc mng t cu Th tướng Nguyn Tn Dũng trong bui bàn giao quyn lc, có l ông Phúc đã không th ng v hu vn "k ăn c người đ v" dành cho ông hiện nay và nhng năm tháng mt nhoài sp ti.

Trong tình thế quá khn trương như vy, vic hô hào v ch nghĩa xã hi hay "đt nước mình có bao gi được thế này không" hn đã được tuyt đi đa s gii quan chc kim tin nhn chân là không th o tưởng hơn. Chỉ có điu, vn chưa ai dám nói thng ra s tht trng trn y.

Vụ Nguyn Bá Thanh vào na cui năm 2014, v Phùng Quang Thanh vào na cui năm 2015, v Trnh Xuân Thanh na cui năm 2016, nhưng ghê gm hơn c là v "c ba b bn" ti Yên Bái ngay sau khi Quốc hi và Chính ph mi tuyên th… Nhiu ch du v giai đon cui cùng đã l ra quá rõ. Nếu c khư khư ôm p quá kh, làm sao đ tìm ra li thoát ?

Lối thoát cho chính th, nhưng trên hết là li thoát cá nhân.

Giờ đây là năm 2017 ch không phi là 2007. Có lẽ c ông Nguyn Xuân Phúc ln bà Nguyn Th Kim Ngân đu thy rõ nhng gì mà h s phi đi mt trong nhng ngày tháng đang cn k.

Phm Chí Dũng

Nguồn : VOA tiếng Việt, 09/01/2017

Published in Diễn đàn

suynghi1

Ông Phan Diễn (phải) thời còn trong tổ giúp việc cho Tổng bí thư Trường Chinh - Ảnh : Vnexpress.net

Ngày thứ bảy, 17/12/2016, trang Vnexpress.net đăng những chia sẻ của ông Phan Diễn, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên thường trực Ban bí thư, về thời kỳ bao cấp và việc "sắp xếp lại giang sơn" trước ngày đổi mới cách đâu 30 năm.

Bài báo đã gợi trong tôi quãng đời của mình thời trẻ trung, đầy lý tưởng ngây thơ, say mê hoạt động cũng như rất nhiều khó khăn và trăn trở lúc đó. Thật ra đề tài này đã được các nhà lãnh đạo trước ông Phan Diễn nêu lên, trong đó ông Võ Văn Kiệt là một thí dụ. Là người từng lăn lộn trong khó khăn để cởi trói cho Thành phố Hồ Chí Minh, và góp phần lớn cởi trói cho cả nước, vị cố Thủ Tướng đã thốt lên những lời nói lay động tâm tình nhiều thế hệ.

Các dòng in nghiêng dưới đây là trích lời ông Phan Diễn :

"Nhắc lại thời bao cấp, tôi nhớ ngay đến sự thiếu thốn, thiếu từ lương thực, mắm muối cho đến hàng tiêu dùng thông thường như cái khăn mặt, bánh xà phòng, cây kim, sợi chỉ…" và "Ở miền Nam, chúng ta quyết định nhanh chóng cải tạo xã hội chủ nghĩa với nền kinh tế, xóa bỏ kinh tế tư nhân, đẩy mạnh hợp tác hóa, xây dựng rộng rãi các hợp tác xã nông nghiệp". Bối cảnh xã hội lúc đó là vậy.

Và ông Phan Diễn cho biết quan điểm của mình về những ngày đó :

"Lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã quyết định tiếp tục áp dụng mô hình của kinh tế miền Bắc. Thực hiện đường lối trên, những năm tiếp theo, đất nước ngày càng gặp nhiều khó khăn, cuối cùng lâm vào khủng hoảng".

Hiện nay, ai cũng biết rõ và đồng tình với ông Phan Diễn rằng áp dụng "mô hình kinh tế miền Bắc" đã khiến"đất nước ngày càng gặp nhiều khó khăn, cuối cùng lâm vào khủng hoảng". Do đó bài viết này không bàn thêm về những nguyên nhân và hậu quả đó, về những gian khó mà cả xã hội phải chịu đựng, về những tụt hậu mà đất nước phải gánh chịu. Các nhà viết sử sẽ làm công việc tổng kết này.

Bài này xin thảo luận về hai điểm dưới đây :

1) Có nhiều người trong giới cầm quyền đã nhìn thấy sự không hợp lý của đường lối đó. Trong dân chúng, cũng có rất nhiều người thấy được. Những tiếng nói được cất lên… Vậy tại sao những tiếng nói trung thực, đầy tâm huyết, đầy tinh thần dấn thân xây dựng xã hội chung lại không thể ngăn cản được đất nước đi lệch khỏi đường ray phát triển đúng hướng ấm no và giàu mạnh ?

2) Rất sớm sau khi những chính sách đó được ban ra, tác hại lớn của chúng trên sự vận hành đời sống hàng ngày của xã hội được thấy rõ. Một thí dụ là chính sách "ngăn sông cấm chợ". Trên vùng đất Nam Bộ bao la trù phú, nơi từng là vựa trái cây giàu có, vựa lúa quan trọng bậc nhất Đông Nam Á, nơi có thể sản xuất hàng triệu tấn lúa, nuôi hàng triệu con heo, gà… mà người dân đi từ tỉnh này sang tỉnh khác, thậm chí huyện này sang huyện khác, bị cấm đem theo một ký gạo hay vài trăm gram thịt !

Cả một bộ máy kiểm soát khổng lồ được huy động theo dõi sự đi đường của người dân, kiểm tra từng túi xách của họ. Cả một xã hội sản xuất bị đóng băng lại trong ngơ ngác nhìn nhau, chờ xét hỏi ! Lạm phát tăng hai rồi ba con số. Tác hại quá lớn và quá rõ, tại sao các chính sách đó vẫn được tiến hành một thời gian quá dài mặc cho xã hội xôn xao, dân tình bất mãn ?

Sự kiêu ngạo khiến người ta chỉ thấy mình là đúng. Do đó nó góp phần khiến người ta không có đủ sự khách quan và tính khoa học trong việc nghiên cứu, xem xét tất cả các khía cạnh của vấn đề, lắng nghe tất cả các tiếng nói phản biện đa chiều. Điều này khiến người ta dễ mắc sai lầm, mà các điều ông Phan Diễn đã nêu là những thí dụ.

Sự kiêu ngạo còn khiến người ta không thấy mình là sai, hay không chịu nhận cái sai của mình. Hệ quả này của sự kiêu ngạo còn nguy hiểm hơn hệ quả trên. Ở người dân, sự kiêu ngạo khiến họ không thèm nghe ai nói trái tai. Ở chính quyền, sự kiêu ngạo khiến họ không nghe lời dân, không chịu nhìn các thể hiện ý muốn của dân, hay thậm chí dập tắt các tiếng nói phản biện !

Theo ông Phan Diễn, chính quyền đã khắc phục được sự "kiêu ngạo cộng sản". Theo tôi nghĩ, những điều ông Phan Diễn nêu lên mới chỉ là khắc phục những sai lầm của những chủ trương, những chính sách… được quyết định dưới sự "kiêu ngạo cộng cản", chứ chưa nói trực tiếp tới chính tính "kiêu ngạo cộng sản". Tính kiêu ngạo rất khó khắc phục, và cần những tác nhân độc lập với chủ thể kiêu ngạo kiểm soát nó. Thí dụ, cần cơ chế để ý muốn của dân chúng được biểu thị rõ ràng hơn mà không có sự cấm cản. Thí dụ cần có cơ chế để dân chúng có thể chọn lựa hoặc bãi miễn những viên chức cao cấp hay những nhà lãnh đạo đưa ra hay đề nghị những đường lối khiến nhân dân "phải đau đớn trả giá".

Tiếp theo các ý kiến của ông Phan Diễn, có thể cùng nhau suy nghĩ thêm. Nếu không có những "đường lối" khiến "đất nước ngày càng gặp nhiều khó khăn, cuối cùng lâm vào khủng hoảng" thì Việt Nam có phải đợi tới năm 1986 mới có chính sách đổi mới hay không ? Bởi vì nội dung chủ yếu của đổi mới về kinh tế là đưa nền kinh tế đất nước từ "theo kế hoạch tập trung" sang "kinh tế thị trường", mà đó chính là bản chất và nền móng của kinh tế Miền Nam. Nếu lúc đó, thay vì áp dụng "mô hình kinh tế miền Bắc", Việt Nam cứ thử nghiệm mô hình kinh tế miền Nam tại miền Nam, và sau đó áp dụng ra toàn quốc là đất nước thuận đà phát triển nhanh. Nếu đã làm điều đó, Việt Nam trên thực tế đã tiến hành đổi mới và mở cửa từ 10 năm trước. Lúc đó có phải Việt Nam đã phát triển trước Trung Quốc, và do đó có thể tận dụng rất nhiều thời cơ hóa rồng hay không ? Và có phải hiện nay chúng ta có thể có một tư thế tự chủ hơn trên các mặt trận kinh tế, quân sự, ngoại giao… hay không ?

Hoan nghênh những chia sẻ của ông Phan Diễn, tôi cũng đồng ý với ông rằng"cuộc sống không có "giá như"…". Chính vì vậy, bài này không chủ trương phiền trách ai trong quá khứ bởi vì vận mệnh dân tộc đã là vận mệnh chung. "Chúng ta không thể chon lựa lịch sử khi sinh ra, nhưng chúng ta có thể chọn lựa những bài học từ lịch sử" (Barack Obama, bài phát biểu tại Trân Châu Cảng ngày 27/12/2016), bài này chỉ muốn tiếp theo lời ông Phan Diễn, cùng với các độc giả thảo luận và chọn bài học thích hợp từ lịch sử để dân tộc ta trong tương lai giảm tới mức thấp nhất những đường lối khiến đất nước "phải đau đớn trả giá". Và nếu có những đường lối như thế thì chúng ta cũng có thể sửa chữa nhanh nhất và hiệu quả nhất.

Lê Học Lãnh Vân 

Nguồn : Một Thế Giới, 03/01/2017

Published in Diễn đàn