Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Ngày 13/6/2021 : Covid-19 đã có ở những đâu trên lãnh thổ Việt Nam ?

upsot1

Một khu dân cự bị cách ly do Covid-19 ở Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng sáu năm 2021 - HDCD

Ngày 13/6/2021 : Covid-19 đã có ở những đâu trên lãnh thổ Việt Nam ?

Đã có ở :

- Trường học.

- Bệnh viện.

- Khu công nghiệp.

- Khu nhà trọ tập trung nhiều công nhân.

- Tòa nhà công sở.

- Trung tâm vận tải (sáng 12/6 báo Tuổi trẻ đưa tin đã có ca nghi nhiễm là nhân viên làm việc tại cảng container quốc tế SP-ITC tại TP Thủ Đức)

- Khu dân cư.

Chỉ còn thiếu các chợ dân sinh, siêu thị, các nhà dưỡng lão, mái ấm nuôi trẻ em và người có bệnh (ví dụ Khu điều trị bệnh phong Bến Sắn) và… nhà tù !

Bản đồ dịch Thành phố Hồ Chí Minh đã gần thành một khối đặc chi chít.

Chiều tối ngày 13/6, con số 53 ca nhân viên dương tính tại Bệnh viện Nhiệt đới nhưng chỉ duy nhất một người có triệu chứng nhẹ tiếp tục khẳng định các nghiên cứu của WHO (và thực tế ở nhiều nước) về việc người đã tiêm vaccine vẫn có thể nhiễm bệnh. Tuy có thể không có triệu chứng (hoặc diễn biến bệnh nhẹ, không tử vong) nhưng virus vẫn có và vẫn có thể lây cho người khác.

Không thể phủ nhận dịch Covid đã lan trong cộng đồng. Tính đến 17 giờ ngày 13/6, HCDC thông báo có 335 điểm cách ly/phong tỏa trên toàn thành phố. Mỗi điểm cách ly tùy to nhỏ phải bố trí ít nhất bốn người canh gác liên tục 24/24 để đề phòng người trốn ra/vào. Cộng với lực lượng truy vết, nhân sự thuộc các đơn vị liên quan tại Thành phố Hồ Chí Minh đã được sử dụng rất nhiều, rất căng thẳng và rất tốn tiền.

Việt Nam không có nhiều tiền như Mỹ để trợ cấp tiền cho mọi người, đổi lấy việc buộc tất cả phải ở nhà, tuân thủ tối đa giãn cách xã hội để cắt đứt đường lây nhiễm.

Tất cả các thông tin kể trên dẫn đến nhận xét : ở giai đoạn này của Việt Nam, các biện pháp truy vết, cách ly, phong tỏa diện rộng không thể kéo dài vì không thể đủ nhân lực và tài lực.

Thực tế cho thấy trong 15 ngày qua (từ 31/5 đến 14/6), chủ trương phong tỏa theo chỉ thị 16 tại quận Gò Vấp (Thành phố Hồ Chí Minh) đã không thể thực hiện đúng (chỉ thị này buộc mọi người ở trong nhà, chỉ ra ngoài khi thực sự cần thiết. Không tập trung quá hai người ngoài công sở, bệnh viện, trường học).

upsot2

Khu vực cách ly do Covid-19 ở Thành phố Hồ Chí Minh. Hình : HCDC

Là vì Gò Vấp không phải ốc đảo. Nó chỉ là một khu vực sầm uất nằm trọn trong thành phố với hàng chục trục giao thông xuyên suốt và cắt nhau chằng chịt. Người ở quận khác đến nơi làm việc trong quận Gò Vấp và ngược lại, hoặc cùng một con đường, bên này thuộc quận Gò Vấp (áp dụng chỉ thị 16) nhưng bên kia đường thuộc quận khác (áp dụng chỉ thị 15-không tụ tập từ 10 người trở lên), cho nên không thể cấm người dân vẫn đi lại và gặp gỡ.

Tên đường phố, tại các chợ dân sinh, siêu thị hay nơi công cộng khác cũng không thể nghiêm túc giãn cách 2 m/người như quy định.

Sáng 13/4, Phó chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh nói sau ba tuần giãn cách nghiêm ngặt, Gò Vấp đã giảm số ca nhiễm. Nhưng vì không thể giãn cách cả tháng hoặc vài tháng liên tục ở bất cứ địa phương nào, vắc xin cũng mới chỉ tiêm được 1% dân số, nên chỉ cần mở lại thì số ca nhiễm sẽ lại tăng, đó là điều thấy trước.

Trừ một số người kinh doanh hoặc quan chức, phần lớn dân Việt Nam là nghèo. Người nghèo buôn bán kiếm ăn từng bữa không có vốn liếng trường kỳ. Chế độ bảo hiểm, phúc lợi xã hội của Việt Nam quá yếu ớt, gần như người dân không thể trông chờ. Quỹ hỗ trợ thất nghiệp, thất thu do dịch bệnh cho người dân và cho cả doanh nghiệp được đánh giá là "chỉ thấy trên tivi). Vì thế, đóng cửa lâu thì doanh nghiệp chết, người làm thuê và người lao động nghèo cũng "chết" theo (số doanh nghiệp rời bỏ thị trường tăng 20,7%, số doanh nghiệp tạm dừng kinh doanh tăng 23% so với cùng kỳ năm ngoái-theo báo cáo của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội vào ngày 10/6).

Thực tế số ca nhiễm trở bệnh nặng hoặc tử vong rất thấp của Việt cho thấy ở giai đoạn này của Việt Nam, không thể xem xét hiệu quả của việc chống dịch thuần túy theo con số ca nhiễm nữa. Nhiễm nhiều nhưng cũng khỏi nhiều, vậy có đáng lo sợ thái quá để cứ đóng cửa cài then mãi hay không ?

Không thể chạy theo con virus đang bay lượn khắp nơi trong cộng đồng để úp sọt, bắt nhốt nó được nữa. Điều đó là viển vông không tưởng. Phải quay về xác định đâu là những cứ điểm trọng yếu và dồn sức cho nó. Đó là bảo vệ mạch máu kinh tế, bảo vệ tuyến đầu của ngành y tế, nâng chất lượng dự phòng và điều trị, đồng thời dùng những đồng tiền ít ỏi còn lại để trang bị máy móc thiết bị, chăm sóc sức khỏe cho họ.

Để, khi số lượng người bệnh cần điều trị tăng cao thì hệ thống y tế đủ sức (nhân lực, vật lực, tài lực) tập trung chữa trị. Nhà nước phải tập trung bơm máu cho phần còn lại của xã hội để họ tiếp tục sống và tiếp tục kiếm ra tiền nhằm duy trì cuộc sống.

Chúng ta tự hào đủ rồi, giờ phải thoát ra để đi kiếm hào, Nhà nước ơi !

Gia Linh

Nguồn : RFA, 14/06/2021

Tham khảo :

https://ourworldindata.org/covid-vaccinations?country=OWID_WRL

https://thanhnien.vn/tai-chinh-kinh-doanh/doanh-nghiep-pha-san-nhung-ngan-hang-lai-khung-1397006.html

https://nhandan.vn/tin-tuc-kinh-te/doanh-nghiep-tim-cach-vuot-kho-truoc-lan-song-dich-covid-19-thu-tu-647335/

https://tuoitre.vn/phat-hien-ca-nghi-mac-covid-19-lap-chot-kiem-dich-tam-thoi-mot-cang-container-o-thu-duc-20210612232933337.htm

Published in Diễn đàn

Luận bàn về pháp lý của tội danh lây truyền dịch bệnh

Hoài Nguyễn, VNTB, 08/06/2021

Khá nhiều ý kiến có vẻ trái chiều khi báo chí dùng cụm từ định danh mang tính địa lý của nơi được cho là ‘ổ dịch’, bởi khi nói đến bất kỳ chuyện gì liên quan tôn giáo, đều là nhạy cảm chính trị.

hoithanh1

Ổ dịch tại nhóm truyền giáo Phục Hưng được phát hiện từ ngày 26/5 hiện được ghi nhận là lớn nhất từ trước đến nay ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Bài viết này chỉ luận bàn về tính pháp lý của tội danh lây truyền dịch bệnh, và nếu có dẫn chứng trường hợp bà Võ Xuân Loan, thì đây là tư cách công dân Võ Xuân Loan, không phải nữ mục sư Võ Xuân Loan.

Pháp luật quy định gì ?

Bộ luật Hình sự (tu chỉnh 2017), Điều 240. Tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người :

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm :

a) Đưa ra hoặc cho phép đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật, thực vật, sản phẩm động vật, thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng lây truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác ;

b) Đưa vào hoặc cho phép đưa vào lãnh thổ Việt Nam động vật, thực vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật bị nhiễm bệnh hoặc mang mầm bệnh nguy hiểm có khả năng lây truyền cho người ;

c) Hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm :

a) Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Bộ trưởng Bộ Y tế ;

b) Làm chết người.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 12 năm :

a) Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ ;

b) Làm chết 02 người trở lên.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (tu chỉnh năm 2018), Điều 8. Những hành vi bị nghiêm cấm :

1. Cố ý làm lây lan tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.

2. Người mắc bệnh truyền nhiễm, người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm và người mang mầm bệnh truyền nhiễm làm các công việc dễ lây truyền tác nhân gây bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.

3. Che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời các trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.

4. Cố ý khai báo, thông tin sai sự thật về bệnh truyền nhiễm.

5. Phân biệt đối xử và đưa hình ảnh, thông tin tiêu cực về người mắc bệnh truyền nhiễm.

6. Không triển khai hoặc triển khai không kịp thời các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo quy định của Luật này.

7. Không chấp hành các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Dấu hiệu nào để xác định bị can ?

"Những ngày này, trên giường bệnh, chúng tôi đau xót về thể chất lẫn tinh thần về những việc đang diễn ra. Tình hình lây lan dịch bệnh lại diễn ra phức tạp, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và đời sống không biết bao nhiêu người. Thật đau lòng, một trong những ổ dịch khởi phát từ Hội thánh chúng tôi".

Trích thư xin lỗi của mục sư Phương Văn Tân cùng với vợ là mục sư là bà Võ Xuân Lan (còn gọi là Võ Xuân Loan), đại diện Hội thánh truyền giáo Phục Hưng, gửi đến các cơ quan chức năng Thành phố Hồ Chí Minh, cán bộ, nhân viên y tế tham gia phòng chống dịch, thành viên các Hội thánh Tin Lành và người dân.

Hiện tại Cơ quan cảnh sát điều tra Công an quận Gò Vấp đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội danh "lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người" liên quan Hội thánh truyền giáo Phục Hưng để tiến hành điều tra vụ án.

Điều đó có nghĩa, việc khởi tố vụ án liên quan đến điểm nhóm Hội thánh truyền giáo Phục Hưng là khởi tố một vụ án làm lây lan bệnh dịch chứ không khởi tố một tôn giáo. Nếu có bị can thì đây là việc xử lý một cá nhân với tư cách là công dân chịu trách nhiệm trước pháp luật. Về tố tụng, công tác quản lý của các cấp cơ sở, trách nhiệm của người đứng đầu, trách nhiệm của các cơ quan đoàn thể địa phương có thể được xem xét được vào vòng tố tụng.

Diễn biến của ghi nhận dịch tễ cho thấy bà Võ Xuân Loan từng đi bằng máy bay từ Hà Nội vào Thành phố Hồ Chí Minh ngày 29/4, đến ngày 13/5, bà Loan có triệu chứng đầu tiên liên quan nhiễm Covid, nhưng không đi điều trị. Quá trình khai thác thông tin dịch tễ ở khu vực gia đình bà Võ Xuân Loan rất khó khăn khi không nhận được sự hợp tác của một số người thân của bà Loan.

Vào đầu tháng 6, nhà chức trách cho biết về khai thác dịch tễ thì ban đầu nhóm này khai có 22 thành viên, sau đó ngành y tế phát hiện thực tế 55 người, hiện 40 trong số họ đã dương tính nCoV (tính thời điểm đầu tháng 6), sinh sống ở 20 quận, huyện và thành phố Thủ Đức.

"Thậm chí có tình huống khi lực lượng chức năng kiểm tra sổ hoạt động của Hội Thánh, một hội viên cố tình xóa danh sách hội viên chỉ để lại tên 20 người để đủ tiêu chuẩn hoạt động không tập trung đông người" – trích "Gia đình Mục sư Hội Thánh truyền giáo Phục Hưng không hợp tác truy vết" "VOV, thứ Sáu, 28/05/2021).

Từ lời khai của 40 bệnh nhân này, lực lượng chức năng biết được người đầu tiên trong nhóm có triệu chứng mắc Covid-19 vào ngày 13/5 là bà Võ Xuân Loan. Ngày 16/5, nhóm tổ chức sinh hoạt, có 28 người đã tiếp xúc với nhau. Các ngày 18, 19 và 20/5 nhiều người xuất hiện triệu chứng nhiễm Covid-19.

Cơ quan y tế nhận định, nếu tính từ ngày người đầu tiên xuất hiện triệu chứng, thì đến nay chuỗi lây nhiễm đã sang chu kỳ thứ 4, tức F4 (tiếp xúc vòng thứ 4) thành F0 (nhiễm). Hiện, thành phố ghi nhận hàng trăm ca Covid-19 trong cộng đồng, xuất phát từ 40 F0 đầu tiên, với nhiều nhánh lây nhỏ khác nhau. Một số nhánh lây có F3 đã dương tính.

Như vậy, nếu bà Võ Xuân Loan thực hiện theo đúng yêu cầu của cơ quan y tế là khi bà đã đến nơi đang có dịch là Hà Nội, sau đó bà có triệu chứng về hô hấp như các dấu hiệu mô tả ban đầu của ngành y tế đã đưa ra khuyến cáo từ đầu dịch cho đến nay, bà phải có trách nhiệm thông báo cho cơ quan y tế và cả những người tiếp xúc với bà.

Lý do nào để bà Võ Xuân Loan không thực hiện theo các khuyến cáo y tế trong bối cảnh Việt Nam vẫn duy trì các lệnh liên quan về dịch Covid-19,… điều đó sẽ được cơ quan điều tra làm rõ khi củng cố việc sẽ khởi tố ai là những bị can.

Ngoài ra việc khai báo về các thành viên đã tụ tập tại gia đình bà Võ Xuân Loan, cũng sẽ được làm rõ trách nhiệm.

Tạm kết

Cá nhân người viết bài này cho rằng khi vụ án xác nhận những ai sẽ trong danh sách khởi tố bị can, và những người có nghĩa vụ – quyền lợi liên quan, thì vấn đề khác đáng quan tâm hơn nhiều, là công tác bầu cử hôm Chủ nhật 23/5 đã tầm soát dịch ra sao để đưa đến hệ lụy có thể sẽ là các ổ dịch rải rác khi những F1 liên quan Hội thánh truyền giáo Phục Hưng không chỉ là cử tri, mà còn là nhân viên trong tổ bầu cử.

Do đó, để tránh những hệ lụy của domino, rất có thể tùy vào ‘thời cuộc chính trị’ mà đây sẽ là vụ án bỏ ngỏ, vì khởi tố bị can không phải là giai đoạn tố tụng, mà chỉ là hành vi tố tụng tại giai đoạn điều tra. Dĩ nhiên, nếu ở đây có đủ căn cứ để xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi mà Bộ luật Hình sự quy định là tội phạm, thì Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị bị can. Quyết định khởi tố bị can phải được sự phê chuẩn của Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp với cơ quan điều tra.

***

Chiều ngày 29/5, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh kêu gọi "những người tham gia Hội thánh truyền giáo Phục Hưng chủ động liên hệ y tế địa phương để khai báo kể cả khi không có bất cứ dấu hiệu mắc bệnh, không đợi đến khi có dấu hiệu bệnh mới đi khai báo.

Gia đình, người thân nếu biết con em mình sinh hoạt tại Hội thánh này hãy vận động họ khai báo y tế càng sớm càng tốt. Cuối cùng, nếu bạn có thông tin về những trường hợp liên quan đến Hội thánh này thì hãy cung cấp cho chính quyền địa phương".

Hoài Nguyễn

Nguồn : VNTB, 08/06/2021

**********************

Nhóm chức sắc tôn giáo lên tiếng về lệnh khởi tố những người liên quan Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng

Trường Sơn, RFA, 08/06/2021

Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng tại thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành tâm điểm của dư luận trong nước khi các thành viên của nhóm tôn giáo này bị nhiễm Covid-19. Cơ quan chức năng cho rằng Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng là nguyên do khiến cho làn sóng dịch bệnh bùng phát ở địa phương, tạo ra làn sóng chỉ trích dữ dội nhắm đến nhóm này. Công an quận Gò Vấp sau đó đã ra quyết định khởi tố hình sự về tội "làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người" đối với những người liên quan. Trước những diễn biến trên, một nhóm các chức sắc từ các tôn giáo khác nhau đã ra một tuyên bố chung bày tỏ quan điểm về sự việc. 

hoithanh2

Trụ sở của Hội thánh truyền giáo Phục Hưng ở Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh năm 2021 - State Media

Trả lời phỏng vấn của RFA, mục sư Tin Lành Nguyễn Mạnh Hùng, một trong những người tham gia ký tên, nói về mục đích của việc ra tuyên bố :

"Nói chung là vì Nhà nước Việt Nam độc quyền về thông tin. Người dân coi thông tin của Nhà nước là chính và tưởng thật. Nếu như người ta xem được bản tuyên bố này thì người ta sẽ thấy là có nhiều nguyên nhân làm lây lan dịch bệnh chứ không chỉ đến từ hội thánh này mà thôi".

Trong bản tuyên bố, các chức sắc tôn giáo nhấn mạnh, các thành viên của Hội thánh truyền giáo Phục Hưng cũng chỉ là nạn nhân của đại dịch, chứ họ không cố ý làm lây lan dịch bệnh cho người khác. Ngoài ra bản thân những người đứng đầu hội thánh cũng khẳng định là họ đã tuân thủ các quy tắc chống dịch do Nhà nước ban hành. Như vậy, việc cơ quan công an khởi tố vụ án theo điều 240 của Bộ Luật Hình sự là không hợp lý.

Linh mục Công Giáo, Đinh Hữu Thoại, thì nghi ngờ rằng Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng là nạn nhân của một nỗ lực che đậy thông tin, ông nói :

"Rõ ràng đây là việc bắt dê tế thần, họ muốn che lấp một nguyên nhân gây lây lan dịch bệnh khác, cụ thể là các cuộc tụ tập đông người trong dịp 30/4-01/5, sau đó là ngày 23 tháng 5 khi họ bắt người dân phải đi bầu bất chấp nguy cơ lây lan dịch bệnh."

Cũng trong bản tuyên bố, các chức sắc tôn giáo lập luận rằng nếu quy kết trách nhiệm cho Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng trong việc làm lây lan dịch bệnh, thì cũng cần phải quy trách nhiệm cho các cá nhân có liên quan đến việc để xảy ra tình trạng nhập cảnh bất hợp pháp, và các cá nhân "thiếu trách nhiệm" dẫn đến xảy ra lây lan dịch bệnh trong dịp nghỉ lễ 30/4-01/5, và kỳ bầu cử Quốc hội vừa qua.

hoithanh3

Một buổi sinh hoạt của Hội thánh truyền giáo Phục Hưng vào năm 2020. Hình FB của Hội thánh

Chứng kiến cách chính quyền xử lý vụ việc liên quan đến Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng, các chức sắc tôn giáo nhận định rằng Nhà nước vẫn nghi kỵ các tôn giáo.

"Trước hành động của quận Gò Vấp, chắc chắn là đã được ở trên chỉ đạo xuống, thì tôi thấy rằng não trạng kỳ thị tôn giáo vẫn còn ở trong nhà cầm quyền này. Họ luôn luôn có cái nhìn thiếu thiện cảm đối với các tôn giáo", Linh mục Đinh Hữu Thoại cho biết.

Theo mục sư Nguyễn Mạnh Hùng, Nhà nước đang "lợi dụng dịch bệnh để đàn áp tôn giáo".

Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng có trụ sở ở quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh, địa điểm này ghi nhận ca nhiễm Covid-19 đầu tiên vào ngày 25 tháng 5 và sau đó tăng lên hơn 200 ca.

Ngày 29 tháng 5, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an quận Gò Vấp ra quyết định khởi tố vụ án hình sự với cáo buộc "làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người" theo điều 240 của Bộ luật Hình sự 2015 đối với những người liên quan đến Hội thánh truyền giáo Phục Hưng.

Ngày 6 tháng 6, một nhóm gồm 17 chức sắc tôn giáo ra tuyên bố bao gồm năm điểm nhận định và ba điểm tuyên bố, trong đó cho rằng các thành viên của Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng chỉ là "nạn nhân của đại dịch" chứ "không cố ý làm lây lan dịch bệnh", và yêu cầu nhà nước đối xử công bằng với những người này trên tinh thần pháp luật và hiến pháp.

Trường Sơn

Nguồn : RFA, 08/06/2021

************************

Hội thánh Việt Nam đang phải đối mặt với cáo buộc hình sự

VNTB, 07/06/2021

Cơ quan giám sát nhân quyền, Christian Solidarity Worldwide (CSW) đang kêu gọi chính quyền đối xử công bằng với một hội thánh sau khi có báo cáo về những chỉ trích và cáo buộc của cả phương tiện truyền thông nhà nước và người dùng mạng xã hội đối với một giáo hội độc lập ở Thành phố Hồ Chí Minh.

hoithanh4

Revival Ekklesia Mission (REM) – Hội thánh truyền giáo Phục Hưng đang phải đối mặt với cáo buộc hình sự sau khi 211 trường hợp nhiễm vi rus corona được xác nhận là có liên quan đến nhà thờ trong khi Việt Nam phải đối mặt với sự gia tăng số trường hợp.

Tỷ lệ lây nhiễm ở Việt Nam tăng đột biến đã khiến nhà chức trách bắt đầu tiến hành xét nghiệm Covid trên 9 triệu dân của Thành phố Hồ Chí Minh để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

Tuy nhiên, CSW lo ngại rằng giới hạn tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng vì lý do sức khỏe cộng đồng đang được áp dụng phân biệt đối xử đối với Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng.

Theo Morning Star News, mặc dù Hội thánh đăng ký với chính quyền địa phương để thực hiện các hoạt động tôn giáo, nhưng không được "công nhận hợp pháp" là một tổ chức tôn giáo. Báo cáo cho biết thêm rằng vào ngày 30 tháng 5, các nhà chức trách đã tạm thời đình chỉ đăng ký của Hội thánh này.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cũng là Chủ tịch Ban Tôn giáo Chính phủ, tuyên bố rằng Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng không phải là một nhà thờ và các lãnh đạo của hội thánh không thể tự gọi là "tôn kính" hay "mục sư".

Luật Việt Nam, bắt buộc đối một loạt các hoạt động tôn giáo phải đăng ký hoạt động và việc công nhận chính thức có thể mất vài năm.

Chủ tịch, người sáng lập CSW Mervyn Thomas cho biết : "Chúng tôi lo ngại trước các báo cáo về những lời chỉ trích và cáo buộc chống lại hội thánh và nhà lãnh đạo của hội cả trên phương tiện truyền thông nhà nước và người dùng mạng xã hội, và đặc biệt là các báo cáo về việc hội thánh bị chính quyền ‘loại bỏ’, rõ ràng là có liên quan với việc lây lan dịch bệnh này.

"Chúng tôi kêu gọi nhà chức trách đảm bảo rằng bất kỳ giới hạn nào trên cơ sở sức khỏe cộng đồng đều được áp dụng không phân biệt đối xử và chúng không phải là công cụ để làm suy yếu việc hưởng các quyền và tự do cơ bản trong tương lai. Chúng tôi cũng kêu gọi các cơ quan chức năng đảm bảo rằng mọi cuộc điều tra hình sự được thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc tế nhằm bảo vệ quyền của những người có liên quan, phù hợp với Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị mà Việt Nam là thành viên. "

Các mục sư của hội thánh, hiện đang nằm viện do các biến chứng sức khỏe liên quan đến covid, đã đưa ra lời xin lỗi công khai và kêu gọi các thành viên nhà thờ hợp tác với chính quyền.

Nguyên tác : Christian human rights organisation calls for fair treatment of Vietnamese church facing criminal charges for Covid outbreak, P remier Christian News , 05/06/2021

************************

Đừng ‘chính trị hóa’ một hành vi hình sự

Hà Nguyên, VNTB, 07/06/2021

Tổ chức nhân quyền Thiên chúa giáo kêu gọi đối xử công bằng với Hội thánh Việt Nam đang phải đối mặt với cáo buộc hình sự vì làm lây lan Covid

Bài viết này chỉ giới hạn trong phạm vi được cho là các phát biểu được trích từ ghi âm qua điện thoại của bà mục sư Võ Xuân Loan trong bài viết đăng trên trang web RFA.

(Nói theo câu từ của giới thầy cãi, đây là tin tức làm xấu đi tình trạng pháp lý của thân chủ !).

hoithanh5 (2)

Dường như đang có một thuyết âm mưu của việc chụp chiếc mũ chính trị trong vụ án về vi phạm Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm.

"Tôi thấy nó rất lạ vì trên đất nước Việt Nam thì ổ dịch nó bùng lên rất là nhiều nơi. Chúng tôi không may bị nhiễm bịnh. Tôi đang là nạn nhân của Covid-19 mà lại bị chụp luôn cái tội là làm lây lan dịch bệnh thì chúng tôi rất là ngạc nhiên. Tuy nhiên, trong chừng mực nào đó chúng tôi vẫn cúi xuống chịu trách nhiệm về cái tổ chức nhỏ của mình. Tôi vẫn đang ở trên giường bệnh và ao ước nếu có điều tra hay làm điều gì đó thì cũng rất cần để mọi việc được sáng tỏ.

Tất cả những tin tức trên báo đài thì thú thật tôi cũng không biết nó ở đâu ra. Con gái của tôi, tín hữu của tôi bị rượt đuổi, bị nhắn tin vào điện thoại đòi giết, đòi chém, đòi đốt… làm chúng tôi bị tổn thương rất là nặng nề. Mọi người cho tôi là F0, có nghĩa là người đầu tiên lây truyền dịch bệnh nhưng tôi nghĩ mình là F1.

Có một số anh em bên ngoài cũng khuyên tôi nên mời luật sư vào cuộc nhưng thật sự tôi cũng chưa biết phải làm như thế nào vì cũng đang bị bịnh, nhưng nhà tôi thì lại suy nghĩ là luật sư có thể làm gì được trên đất nước Việt Nam này. Ông cũng suy sụp. Tôi nói với nhà tôi rằng cho dù thế nào đi nữa, nếu có một người biết luật đứng bên cạnh mình thì vẫn tốt hơn là người ta cứ chụp hết cái mũ này đến cái mũ kia mà mình không thể nói được lời nào hết".

Với đoạn trích băng ghi âm qua điện thoại như trên cho thấy rất có thể ở đây đương sự đang phải chịu nhiều áp lực của dư luận và cả giới truyền thông, do đó bà đã bỏ qua việc tìm hiểu pháp luật liên quan đến vấn đề này, vì cho đến nay vẫn chưa khởi tố bị can, nên về mặt pháp lý không ai quy chụp cụ thể tội danh hình sự nào với đương sự cả.

Đoạn trích băng ghi âm cũng cho thấy dường như đương sự chưa có thời gian bình tỉnh để tìm hiểu về việc khả năng phải đối mặt với luật chuyên ngành là Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, phiên bản tu chỉnh 2018.

Theo diễn giải của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm thì thời điểm mà đương sự có mặt ở Hà Nội, thì nơi đây là có đến hai yếu tố được ghi trong Điều 2, đó là "Vùng có dịch", và "Vùng có nguy cơ dịch".

Các khoản 2, 3, 4 của Điều 8 "Những hành vi bị nghiêm cấm", ghi : "Người mắc bệnh truyền nhiễm, người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm và người mang mầm bệnh truyền nhiễm làm các công việc dễ lây truyền tác nhân gây bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.

Che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời các trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.

Cố ý khai báo, thông tin sai sự thật về bệnh truyền nhiễm".

Như vậy, rõ ràng là khi cơ quan điều tra khởi tố vụ án hình sự về tội danh "lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người" liên quan Hội thánh truyền giáo Phục Hưng để tiến hành điều tra vụ án, cho thấy đây sẽ là căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự những ai liên quan trong vị trí bị can.

Ngay cả khi là bị can, thì về nguyên tắc, người đó vẫn là công dân chưa có bất kỳ vi phạm pháp luật nào được xác lập, vì có thể bị can này là ‘vô tình phạm tội’, hay vì gì đó mà sau này sẽ được cho là chưa rõ ràng tội danh để truy cứu hình sự.

Hơn nữa, trong số hành vi được cho là vi phạm, thì phía cơ quan quản lý địa phương chịu trách nhiệm liên đới ra sao ?

Và ở đây cái đáng ngại hơn nhiều là những thuyết âm mưu dẫn đến việc đương sự đang ám ảnh của ‘chính trị hóa’.

"Nếu mình nói thẳng suy nghĩ của mình thì nó có nhiều cái nhạy cảm lắm. Ví dụ chuyện chúng tôi bị bắt bớ vì đạo Chúa suốt bao nhiêu năm tháng nay tại Việt Nam thì đây là cơ hội để sự bắt bớ lên đến tột cùng. Bao nhiêu ổ dịch trong thành phố đâu có ai bị truy tố gì đâu mà một hội thánh nhỏ bé, một cuộc đời giảng đạo của chúng tôi bị phơi ra giữa chợ chỉ trong một đêm. Bao nhiêu người xỉ vả, nhục mạ từ đức tin cho đến cuộc đời chúng tôi.

Nếu xét về phương diện tôn giáo, giả sử một vị sư trên một ngôi chùa lớn như chùa Tam Chúc bị như vậy thì có bị rút giấy phép không ? Có truy tố vị sư trụ trì không ? Một người vô thần có bị truy tố không ?

Tôi nghĩ rằng khi đặt ra những câu hỏi như vậy thì nhiều người cũng có ngay câu trả lời. Tôi bây giờ như cá nằm trên thớt, bị kết cái án nào cũng phải chấp nhận, không nói được gì cả".

Đoạn trích băng ghi âm trên được phát công khai trên kênh RFA , cho thấy sự việc đã chuyển hẳn sang một ý khác, và điều này nếu tiếp tục được chuyển tải với các suy luận lẫn suy diễn, khả năng sẽ đưa đến một vụ án khác liên quan đến Điều 116 "Tội phá hoại chính sách đoàn kết" của Bộ luật Hình sự (tu chỉnh 2017). Điều luật này nằm trong nhóm "Các tội phạm xâm hại an ninh quốc gia", tức thuộc nhóm án liên quan chính trị.

Hà Nguyên

Nguồn : VNTB, 07/06/2021

Published in Diễn đàn

Vừa chống dịch vừa sản xuất, huy động nguồn tài chính ngoài ngân sách Nhà nước để mua vac-xin và tăng tốc tiêm chủng : Việt Nam buộc phải đổi chiến lược chống dịch trước đợt thứ 4, nghiêm trọng hơn những đợt trước. Liệu Việt Nam đã để lỡ khoảng thời gian sau đợt dịch hồi đầu năm để triển khai tiêm chủng và huy động mọi nguồn lực để mua vac-xin như đang làm khẩn cấp hiện nay ?

tiemchung1

Một điểm tiêm chủng ở tỉnh Hải Dương, Việt Nam, ngày 08/03/2021  © Reuters – Thanh Hue

Trả lời phỏng vấn RFI tiếng Việt ngày 26/05/2021, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng thấy "hơi tiếc là giá như Việt Nam triển khai sớm hơn việc tiêm vac-xin thì có lẽ nó cũng đã phần nào giúp cho sự lây không lớn như vậy và đỡ gây mối lo ngại lớn như vậy trong xã hội".

Dù luôn chuẩn bị tinh thần, nhưng đợt dịch này gây nhiều bất ngờ với biến chủng Ấn Độ B.1.617.2 lây lan nhanh hơn. Liệu có tâm trạng "ngủ quên trên chiến thắng" của cả chính phủ và người dân vì Việt Nam luôn được ca ngợi chống dịch tốt không ? Và Việt Nam có bị bất ngờ về đợt dịch này không ? Trả lời những câu hỏi của RFI tiếng Việt ngày 01/06, bác sĩ Trương Hữu Khanh, trưởng khoa Nhiễm, bệnh viện Nhi Đồng 1 tại thành phố Hồ Chí Minh, nhận định :

"Khi mà Việt Nam thấy ở Ấn Độ, ở Cam Bốt, Thái Lan, thì cũng nghĩ là "coi chừng mình cũng bị một đợt sóng như vậy", cũng đã nghĩ tới, nhưng hơi bất ngờ ở chỗ là xuất phát điểm từ một nhóm Phục Hưng. Nhóm đó có hai bất ngờ : Thứ nhất là xuất hiện và tấn công ngay khu công nghiệp ở một tỉnh. Thứ hai là cụm truyền giáo đó có đặc thù là lây rất nhanh vì những người trong cụm đó đa ngành nghề, đi nhiều tỉnh. Khi trong đó có một người bệnh thì lây cho nhóm, rồi nhóm đó lại làm những nghề khác nhau thì lây nhanh hơn.

Và cũng có suy nghĩ là sau một thời gian dài không có bệnh là người ta lơ là liền, người ta quên đi việc đeo khẩu trang, giãn cách thì bây giờ bắt đầu làm trở lại. Hy vọng là tất cả mọi người tuân thủ thì sẽ chặn được nguồn lây. Thành ra cũng dạy cho một bài học để mình tính lại hết cho những khu công nghiệp khác, mô hình lây lan khác".

Xét nghiệm mẫu gộp lớn, lập bệnh viện dã chiến

Theo báo Tuổi Trẻ ngày 03/06, ngành y tế thành phố Hồ Chí Minh hiện vẫn chưa kiểm soát được nguồn lây nhiễm từ ổ dịch tại nhóm truyền giáo Phục Hưng. Từ 40 trên tổng số 55 thành viên của nhóm truyền giáo Phục Hưng bị nhiễm Covid-19, trong đó ca đầu tiên được phát hiện vào ngày 26/05, đã có 280 ca nhiễm được ghi nhận đến ngày 03/06, trong đó 66% người bệnh có triệu chứng. Gần 4.000 người tiếp xúc gần (F1) và trên 274.000 người tiếp xúc xa (F2) đã được lấy mẫu xét nghiệm. Sắp tới các ca F3 (tiếp xúc gần với F2) cũng được xét nghiệm "để đi trước tốc độ lây nhiễm" do "vòng lây ngày càng ngắn". Ngành y tế thành phố Hồ Chí Minh dự đoán "các ca nhiễm không rõ nguồn gốc có thể tiếp tục gia tăng thời gian tới trong cộng đồng" vì chủng virus được phát hiện có đặc điểm lây nhanh, qua đường không khí, "cộng với mức độ người dân đi lại và giao lưu, tiếp xúc trong lao động, học tập, sinh hoạt...".

Tỉnh Bắc Ninh triển khai chủ trương công nhân sản xuất và ăn, ở luôn tại nhà máy. Ngoài truy vết, giãn cách xã hội, thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung đã triển khai những biện pháp nào để ứng phó với nguy cơ dịch lan rộng ? Bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết :

"Biện pháp cụ thể là khoanh vùng. Có những khu thì kiểm soát được, có những khu thì đang trong quá trình kiểm soát. Ví dụ như Bắc Giang là bắt đầu kiểm soát được. Người ta làm mẫu gộp, sau đó làm test nhanh kháng nguyên. Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, tại mới ở giai đoạn đầu, thì chuẩn bị khoanh vùng trở lại để kiểm soát, trong đó cũng có những chiến lược thay đổi, ví dụ như tính toán làm những bệnh viện dã chiến, tính toán đến việc có thể có nhiều ca nhiễm hơn thì sẽ phải làm gì ? Tất cả những điểm đó đã tính toán hết rồi.

Còn về chiến lược xét nghiệm thì đã bắt đầu làm những mẫu gộp lớn, diện rộng, có thể lấy một lúc cả 50.000-60.000 mẫu ở thành phố Hồ Chí Minh. Cả quận Gò Vấp, sắp tới là mở rộng thêm ở những khu công nghiệp, những chung cư có ca nhiễm, người ta sẽ vét hết để làm mẫu gộp, mở thêm những bệnh viện dã chiến và chuẩn bị phân vùng cho những bệnh viện nào sẽ tiếp nhận những bệnh gì, thì đang làm theo hướng đó để dự đoán nếu có chuyện xảy ra, số ca đông hơn thì có đủ nơi để điều trị.

Mới đây nhất là Bộ Y tế đã quyết định sẽ làm xét nghiệm nhanh kháng nguyên để phát hiện sớm hơn những người dương tính mà không có trong cụm dân cư nghi ngờ. Chiến lược hiện nay là như vậy".

Đủ đồ bảo hộ và trang thiết bị phòng chống dịch

Một vấn đề khác đặt ra là trong trường hợp số ca sẽ còn tăng trong những ngày tới, Việt Nam có chuẩn bị đủ khối lượng thiết bị cần thiết không, đặc biệt là bộ xét nghiệm, trang phục bảo hộ ? Về điểm này bác sĩ Trương Hữu Khanh trấn an là "không phải lo lắng" :

"Vấn đề xét nghiệm sinh phẩm và những kit test nhanh thì hiện nay ở thị trường có khá nhiều, chứ không phải như thời đầu tiên của mùa dịch trước là do sản xuất không kịp, còn hiện nay thì rất dồi dào. Vấn đề là mình có biết cách mua hay không thôi, chứ không sợ thiếu. Và Việt Nam cũng đã chuẩn bị phát triển thêm những máy để làm PCR. Test nhanh thì rất đơn giản, ở đâu cũng có thể làm được, còn kit test thì ở trên thế giới, họ cũng sản xuất rất nhiều, thành ra vấn đề xét nghiệm thì cũng không phải lo lắm.

Thứ hai là trang phục bảo hộ thì cũng đã được chuẩn bị tư thế để có rồi, đặc biệt là Việt Nam cũng sản xuất được những bộ bảo hộ đó để mặc đi chống dịch. Và Bộ Y tế thông báo cho từng cơ sở y tế phải chuẩn bị những dụng cụ đó cho đầy đủ. Tất cả mọi người cùng chuẩn bị thì sẽ đủ.

Còn bệnh viện dã chiến hoặc những trang bị khác thì cũng đã được tính hết rồi. Hy vọng là mình tính vậy thôi chứ không đông đến mức đó nếu mình phòng vệ tốt. Và chờ vac-xin về thì sẽ chích rộng hơn thì lúc đó mới ổn định được.

Đối với trường hợp bệnh nặng, Việt Nam cũng đã phân bố. Có nghĩa là bây giờ sẽ chia ra khu bệnh nhẹ và khu bệnh nặng, chứ không để chung nặng nhẹ thành quá tải. Ngoài ra cũng thông báo cho một số bệnh viện luôn trong tư thế là khi cần thì sẽ triển khai thêm những giường hồi sức. Điểm này cũng đã được tính toán hết".

Tăng tốc huy động mọi nguồn lực để mua vac-xin

Tính đến ngày 03/06, Việt Nam có tổng cộng 1,5 triệu liều vac-xin đã được tiêm. Từ khi phê chuẩn vac-xin AstraZeneca nằm trong chương trình COVAX, Việt Nam đã phê chuẩn khẩn cấp liên tiếp vac-xin Sputnik V của Nga và Sinopharm của Trung Quốc. Những liều Sinopharm có ở Việt Nam hiện nay là quà tặng.

Sau nhiều lời kêu gọi của một số tổ chức nước ngoài và doanh nghiệp tư nhân, chính phủ đã ra cơ chế cho lĩnh vực tư nhân và địa phương tham gia nhập khẩu vac-xin. Trong buổi họp báo ngày 03/06, thứ trưởng Y tế Trương Quốc Cường nêu lên hai cách : huy động tiền đóng góp cho Quỹ Vac-xin phòng chống Covid-19 hoặc doanh nghiệp trực tiếp nhập khẩu vac-xin từ nguồn tin cậy.

Vac-xin nhập khẩu phải là những "vac-xin đã được Tổ chức Y tế Thế giới cấp chứng nhận hoặc do một số nước Châu Âu, Mỹ, Nga chứng nhận", dù nhà sản xuất chưa làm thủ tục xin cấp phép, cấp số tại Việt Nam. Đơn vị nào tiếp cận được những vac-xin đó, Bộ Y tế sẽ cấp phép ngay theo thủ tục rút gọn, tối đa 5 ngày. Tuy nhiên, để chắc chắn bảo quản vac-xin đúng quy định, Bộ Y tế cũng yêu cầu phải mua trực tiếp từ nhà sản xuất, không qua trung gian hoặc nhà sản xuất ủy quyền chính thức cho công ty nào đó, nhưng khi mua vẫn phải mua trực tiếp của nhà sản xuất.

Chỉ trong vòng vài tuần gần đây, vấn đề nhập khẩu vac-xin được hối thúc khẩn trương. Thậm chí, ngày 31/05, Bộ Y tế khẳng định không "độc quyền" nhập khẩu vac-xin Covid-19. Nhưng tại sao không chủ trương triển khai từ trước ? Phải chăng tâm lý "phần nào kiểm soát được dịch" tác động đến chiến lược nhập khẩu vac-xin và tiêm chủng của Việt Nam chậm hơn một số nước trong khu vực ? Bác sĩ Trương Hữu Khanh nhận định :

"Cái này thì không biết được ! Tuy nhiên, theo tôi biết thì các nguồn vac-xin thì ở tất cả những nơi khác trên thế giới cũng gặp khó rồi. Tuy nhiên, Việt Nam cũng đã có một, hai đợt chích vac-xin. Sắp tới đây hy vọng có nhiều thêm. Chứ không phải Việt Nam không muốn có vac-xin đâu. Việt Nam hiểu dù có chống dịch cỡ nào đi nữa thì cũng không giải quyết được nếu không có vac-xin bởi vì Việt Nam đâu phải là một nước nằm trên đảo, xung quanh có rất nhiều đường biên giới và giao tiếp cũng khá nhiều. Thành ra nếu không có vac-xin thì đâu có giải quyết được. Vấn đề ở chỗ là vac-xin về không kịp. Chứ không phải là Việt Nam nghĩ chống dịch tốt thì không cần vac-xin. Điều đó không đúng ! Việt Nam lúc nào cũng nghĩ đến vac-xin để giải quyết vấn đề dịch bệnh này".

Theo tính toán của Bộ Y tế, sẽ cần đến 25.000 tỉ đồng để mua và tiêm vac-xin. Việt Nam chủ trương dùng nguồn ngân sách Nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp thông qua xã hội hóa để mua và tiêm vac-xin cho người dân. Chính phủ cam kết "sử dụng đúng mục đích và công khai, minh bạch từng đồng đóng góp" vào Quỹ Vac-xin ngừa Covid-19. Đến tối 04/06, một ngày trước khi ra mắt chính thức, Quỹ đã tiếp nhận được hơn 264,8 tỷ đồng, hơn 8.700 đô la và hơn 2.700 euro, theo trang Thông tin Chính phủ.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh cũng hy vọng với việc "Bộ Y tế để một số công ty được quyền nhập theo dịch vụ, theo đúng chuẩn của Việt Nam thông qua" thì "sẽ có nhiều nguồn vac-xin khác nhau". Trang Thông tin Chính phủ cho biết Việt Nam sẽ có 124,9 triệu liều vac-xin Covid-19 trong năm 2021.

Thế nhưng, tiến độ cung ứng phụ thuộc vào nhà sản xuất vì theo giải thích của thứ trưởng Y tế Trương Quốc Cường trong buổi họp báo ngày 03/06, "các công ty đều bắt chúng ta (Việt Nam) thỏa thuận chấp nhận trường hợp nhà sản xuất giao hàng không đúng tiến độ. Sở dĩ có thỏa thuận này bởi Việt Nam được xếp vào một trong những quốc gia đang kiểm soát tốt dịch bệnh, do vậy có trường hợp vac-xin đang chuyển về Việt Nam nhưng lại bị điều sang nước khác có tình trạng dịch bệnh cấp bách hơn". Bộ Y tế trấn an nguồn vac-xin Việt Nam đặt mua sẽ về đều từ tháng 8 trở đi.

Thu Hằng

Nguồn : RFI, 07/06/2021

Published in Diễn đàn

Ai đang ‘tẩy chay’ người Sài Gòn ?

Phú Nhuận, VNTB, 07/06/2021

Trả lời ngay và luôn : đó là những đồng chí cấp ủy ở một số tỉnh, thành, mà cụ thể nhất là Đồng Nai.

dongnai6

Vì sao lại là cấp ủy ? Đơn giản thôi, ở Việt Nam muốn làm được các chức quan dù bé hay to, tất cả đều phải trước tiên là đảng viên. Đảng viên đó khi được ‘bề trên’ chọn làm chủ tịch, phó chủ tịch các thứ, thì thủ tục tiếp theo là cơ cấu các đồng chí đó vào ‘ghế’ cấp ủy. Câu cửa miệng tuyên truyền, "cả hệ thống chính trị chống dịch", là theo ý nghĩa quyền lực phẩm trật ấy của Đảng.

Thế thì với quyết định ‘cấm cửa người đến từ thành phố Hồ Chí Minh’, cho thấy rõ nhất là Đảng bộ tỉnh Đồng Nai đang kỳ thị ra mặt với cả quần chúng lẫn đảng viên nào có liên quan về mặt địa lý với thành phố Hồ Chí Minh.

Gọi là Đảng bộ Đồng Nai, vì chức danh của ông Thái Bảo luôn được báo chí viết theo thứ tự phẩm trật : Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai. Trước đó nữa, ông Thái Bảo là Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Đồng Nai.

Sở dĩ phải truy trách nhiệm từ ‘vai vế’ của ông Thái Bảo trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai, vì theo lý lịch đăng công khai, ông có đến 3 bằng cấp lần lượt thứ tự như sau: cử nhân Khoa học lịch sử, cử nhân Chính trị, thạc sĩ Xây dựng Đảng.

Trước tiên xét về "cử nhân Khoa học lịch sử", chắc chắn thời còn là sinh viên Thái Bảo, ông được dạy rất cặn kẽ rằng Gia Định xưa, bao gồm cả Bình Dương hiện nay, và Đồng Nai tuy hai mà một. Ông cha ta kết luận, gắn kết hai nơi này từ lâu lắm rồi : "Nhà Bè nước chảy chia hai – Ai về Gia Định – Đồng Nai (hai vùng dễ làm ăn) thì về".

Trước 1975, xa lộ lớn nhất miền Nam là xa lộ Biên Hòa, nối hai vùng này. Khu công nghiệp Biên Hòa trước 1975 thuộc vệ tinh của Đô thành Sài Gòn. Xưa hơn nữa, Biên Hòa phát triển đầu tiên, sau đó bị Tây Sơn thảm sát hàng vạn người, dân Biên Hòa mới chạy về Chợ Lớn, Sài Gòn. Biên Hòa hiện còn công viên Trấn Biên – nghĩa trấn vùng biên giới Đại Việt, khi chưa có Sài Gòn.

Hủ tíu, thịt quay Biên Hòa ăn rất giống hủ tíu, thịt quay Chợ Lớn.

Hiện nay, thu ngân sách ba tỉnh thành Sài Gòn, Bình Dương, Đồng Nai gần bằng một nửa thu ngân sách quốc gia.

Tiếp theo là nói về "cử nhân Chính trị", thì chắc chắn rằng bằng cấp này chi có khi ông Thái Bảo đã là đảng viên bắt đầu được Đảng ‘cơ cấu’. Không rõ ông học hành đến đâu trong chuyện ấy, chỉ biết rằng "Chính trị" của đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai rất đáng xét lại vì có dấu hiệu của "tự diễn biến".

Bộ Chính trị đã phê chuẩn việc quy hoạch Thành phố Hồ Chí Minh – Đồng Nai – Bình Dương – Long An, Tây Ninh… là trục gắn kết không "biên giới", kiểu như siêu đô thị. Thường vụ tỉnh Đồng Nai chắc chắn biết điều đó. Động thái dựng biên giới hành chính, cách ly 21 ngày người từ thành phố mang tên Bác sẽ phá vỡ cấu trúc siêu đô thị và gây tác hại không thể hình dung được cả về mặt chính trị.

Bởi không phải không có lý do mà Bộ Chính trị đã đồng ý với Chính phủ trong quy hoạch Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Bà Rịa Vũng Tàu là vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Ở đây, là quan hệ phụ thuộc nhau về hạ tầng cơ sở : Cảng Sài Gòn ‘dời’ ra Phú Mỹ, phi trường Tân Sơn Nhất sẽ ‘dời’ ra Long Thành…, chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ, và nguồn cung ứng lao động cũng tương tự.

Giờ bàn sang chuyện "thạc sĩ Xây dựng Đảng"

Có lẽ cần kíp ‘tầm soát’ đảng viên Thái Bảo cùng toàn bộ Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai xem coi có con vi rút ‘tự chuyển hóa’ nào trong đầu không ?

Bởi nếu không ‘tự chuyển hóa’, vậy thì Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai cần trả lời những sát hạch sau đây: thứ nhất, tài xế, tài công chở hàng từ Sài Gòn đến ranh giới Đồng Nai sẽ bị cách ly 21 ngày, thì xe tải, tàu và xà lan tự vận hành tiếp được không ? Hay Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai cử tài xế và tài công có "quốc tịch" Đồng Nai đứng sẵn tại ranh giới để "đổi tài" với đồng nghiệp có "quốc tịch" Sài Gòn ?

Thứ hai, hệ lụy khi 6.000 công nhân "quốc tịch" Đồng Nai làm việc tại các khu chế xuất, khu công nghiệp Sài Gòn sẽ không được trở về nhà, cũng như 10.000 công nhân "quốc tịch" Sài Gòn làm việc ở Đồng Nai phải tự trả tiền cách ly 21 ngày và tiền 2 lần thử Covid – họ sẽ nhìn những người nhân danh Đảng dưới con mắt nào đây ?

Nhà máy nước Thủ Đức có họng lấy nước thô ở Hóa An, không lẽ công nhân nhà máy nước đến họng nước hàng ngày đều bị cách ly ?

(May cho đồng chí Lê Hoàng Quân không còn làm chủ tịch Sài Gòn, nếu không ông cũng khốn khổ !).

Thứ ba, phải đâu chỉ có 6.000 công nhân Đồng Nai làm việc ở Sài Gòn, còn bao nhiêu lao động, xe ôm, mua gánh bán bưng và xin lỗi có đĩ điếm, ăn mày, xì ke từ Đồng Nai đến Sài Gòn kiếm sống… Họ sẽ oán trách Đảng – thậm chí réo cả tên của đồng chí Tổng bí thư đến mức độ nào?

Phú nhuận

Nguồn : VNTB, 07/06/2021

**********************

Khi chúng ta đang ngủ…

Vũ Kim Hạnh, 05/06/2021

1. Náo loạn xảy ra cho hàng loạt khu công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai (với hơn 16.000 lao động) và cả nền kinh tế 

Khi gõ những dòng này, tay tôi run và tim đập mạnh vì lo âu và bối rối… Thật là khó quá cho tình hình bùng phát dịch và tự bảo vệ của các địa phương. Còn hàng vạn gia đình bị ảnh hưởng ngay và cả nền kinh tế ?

dongnai1

Đồng Nai đã lp cht chn tc thì trên quc l 1K, đon đi qua tnh (nh : báo Tui Tr)

Chiều ban hành thì nửa đêm áp dụng. Cuộc "đánh úp" này diễn ra vào đúng 2 ngày nghỉ cuối tuần, Thứ bảy và Chủ nhật, ngày 5 và 6/6/2021. Đó là lệnh "cách ly" của tỉnh Đồng Nai danh cho những ai đến và về từ Thành phố Hồ Chí Minh : từ 0 giờ ngày 5/6, cách đây chỉ 4 giờ đồng hồ, tất cả người từ Thành phố Hồ Chí Minh về, đến Đồng Nai (nếu không có giấy tờ theo yêu cầu y tế) phải cách ly y tế tại nhà hay tại các cơ sở lưu trú trên địa bàn trong 21 ngày (3 tuần).

Quá nhiều người bàng hoàng.

Ban quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh cho biết : có hơn 6.000 người lao động từ Đồng Nai đến các khu chế xuất, khu công nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh (khu công nghiệp Cát Lái, Bình Chiểu, Lê Minh Xuân 3, Đông Nam làm việc hàng ngày. Ngoài ra, qua Cụm cảng Cái Mép Thị Vải – Đồng Nai đang xuất nhập và vận chuyển hàng hóa giữa 2 địa phương rất đông đúc hàng ngày.

Chiều ngược lại, Đồng Nai cũng tiếp nhận hàng ngày khoảng 10.000 người từ Thành phố Hồ Chí Minh về tỉnh, làm việc trong các khu công nghiệp của tỉnh.

Ông Thái Bảo, Phó chủ tịch Đồng Nai nói : tỉnh không "ngăn sông cấm chợ", hàng hóa, nhu yếu phẩm hai nơi cứ lưu thông bình thường. Chúng sẽ "thăng thiên" hay "độn thổ" khi tài xế sẽ bị cách ly ? Theo ông Phan Huy Anh Vũ, giám đốc Sở Y tế Đồng Nai thì : "Sau thời điểm này, những người từ vùng dịch Thành phố Hồ Chí Minh đến Đồng Nai được chọn 1 trong 2 quyền. Một là ở Đồng Nai làm việc bình thường, hoặc là ở Thành phố Hồ Chí Minh làm việc online".

Trời, gần 10.000 công nhân lao động từ Thành phố Hồ Chí Minh sẽ "Làm việc Online" cho các nhà máy ở Đồng Nai ?

Ông cũng nói thêm : "Doanh nghiệp phải có phương án phòng chống dịch cho tài xế thì đến Đồng Nai chỉ cần khai báo ý tế rồi về lại Thành phố". Là sao ? Tức là tất cả tài xế phải có giấy xác nhận âm tính sau khi xét nghiệm chăng ? Chưa có hướng dẫn rõ ràng, vì xét nghiệm âm tính có giá trị bao lâu, theo chính quyền Đồng Nai ? Như vậy có cần ra quyết định buổi chiều thì giữa đêm là có hiệu lực ngay khi Thành phố Hồ Chí Minh đâu đã có xét nghiêm y tế cho toàn dân ?

dongnai2

Kim tra giy t tài xế (nh báo TT)

Việc áp dụng ngay quyết định này chắc chắn làm ách tắc dòng chảy nguyên liệu sản xuất của các doanh nghiệp, người lao động, trong đó có cả người làm quản lý các doanh nghiệp cả ở Thành phố Hồ Chí Minh và ĐN, đặc biệt là luồng giao thông hàng hóa, xuất nhập khẩu hàng hóa mà thời hạn và bị phạt bởi đối tác nước ngoài là không tránh khỏi.

Nói xa xôi một hồi thì rất nhức đầu.

Nhưng nhiều chuyện khóc cười đã xảy ra ngay trong đêm 5/6/2021. Chuyện do báo Tuổi Trẻ ghi lại tại chốt 2, quốc lộ 1K đoạn ở phường Hóa An, Thành phố Biên Hòa. Dừng xe tại chốt, tài xế Đinh văn Thành, 21 tuổi, cho biết anh chạy xe từ Biên Hòa lên Thủ Đức (Thành phố Hồ Chí Minh) lấy hàng, khi về tới chốt thì đã quá 0 giờ. Anh được cán bộ tại chốt hướng dẫn : có 2 cách, một là anh quay về nơi vừa giao hàng ở Thủ Đức để ở trọ, hai là về Đồng Nai và bắt đầu cách ly 21 ngày. Anh Thành than trời : Giờ về Đồng Nai để cách ly 21 ngày là chết đói, thôi đành quay về Thủ Đức tìm nơi ở trọ luôn.

Thiệt tình. Bây giờ là hai ngày nghỉ cuối tuần, dễ gì ai kêu điện thoại mà có người nghe máy ?

dongnai3

Đo thân nhiệt từng người dân trên tuyến phà Cát Lái (ảnh báo TT)

Đồng Nai là của ngõ các tỉnh miền Đông vào Sài Gòn. Tình hình dịch bệnh đã khiến doanh nghiệp muốn gảy xương vì bị hủy hợp đồng, tồn hàng, nơm nớp lo chỉ một công nhân (trong mấy ngàn công nhân) dính F0 hay F1, F2 là đóng cửa, treo niêu toàn bộ, thì liệu ngay sau những ngày "ngăn sông cấm chợ" và tình hình cách ly, thiếu phối hợp giữa các tỉnh thành, sự trở ngại và thiệt hại đến đâu ? Tổn hai vì dịch bệnh đã nhiều, thương tổn từ những quyết định "hiệu lực tức thì" này sẽ còn gây thiệt hại lớn và lâu dài tới đâu ?

Kể cả Long An, cũng vừa có quyết định tương tự Đồng Nai. Đây là các tỉnh thành hình thành khu vực tập trung nhiều khu và cụm công nghiệp và xuất nhập khẩu lớn nhất cả nước thì tình hình náo loạn hiện nay chắc chắn đánh vào túi tiền và… xương sống doanh nghiệp. Liệu các tỉnh ra quyết định khẩn hiệu lực tức thì này đã có bàn kỹ và thẳng thắn với nhau dưới sự chỉ huy của Trung tâm phòng chống dịch cả nước chưa ?

dongnai4

Kiểm soát từng tài xế các xe từ Thành phố Hồ Chí Minh về tại Đồng Nai từ 0g hôm 5/6/2021 (ảnh báo TT)

Đến giờ, Hiệp hội Chế biến Gỗ-Mỹ nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hội Doanh nhân trể Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Lương thực-Thực phẩm Việt Nam, Hiệp hội Logistic Việt nam đã lập tức có thông báo khẩn với nhau và chuẩn bị có văn bản khẩn cấp đến lãnh đạo chính phủ.

2. Ưu tiên Vắc xin

Một tình hình khác là vấn đề "Ưu tiên Vắc xin".

dongnai06

Bảng đối chiếu tỷ lệ chích văc xin các nước Đông Nam Á, tính đến ngày 2/6/2021 (ảnh Reuters)

Sự xôn xao này, ở tầng ngầm hơn, mà cũng đang… rất xôn xao, là nhiều doanh nghiệp, Hiệp hội, cơ quan trên toàn quốc đang "chay" và "lo" cho đơn vị mình vào danh sách "ưu tiên" được tiêm vác xin. Tình hình này cũng không nên coi thường và để "tự phát", sẽ nhanh chóng thành nghiêm trọng thêm. Cần có một cấp chỉ huy có uy tín và thực quyền, xuất sắc trong điều hành, có tiếng nói và nắm vững thông tin diễn biến cùng kế hoạch cụ thể. Cần tổng hợp thông tin đầy đủ, minh bạch thông tin và lộ trình có và tiêm văc xin cho các bên, kể cả tiêu chí để được sắp xếp ưu tiên và theo đó thực thi, có kiểm soát và công khai thông tin. Hãy nhìn bảng thống kê tỷ lệ đã tiêm chủng quốc gia các nước để hiểu thêm sự xôn xao của mọi người. Nhưng càng xôn xao càng phải thống nhất hành động.

Vũ Kim Hạnh

Nguồn : fb. vu.k.hanh.52, 05/06/2021

*********************

Người từ Thành phố Hồ Chí Minh ‘bị cấm’ sang tỉnh Đồng Nai

Khánh Hùng, VNTB, 05/06/2021

Hỏa tốc : Từ 0 giờ ngày 5/6 cách ly 21 ngày đối với người về/đến từ Thành phố Hồ Chí Minh.

dongnai5

Đồng Nai cách ly người về từ Thành phố Hồ Chí Minh : Bài học vừa chống dịch vừa sản xuất

Khả năng ngay trong đêm 4/6 sẽ có một cuộc tháo chạy tương tự như tháng tư, 1975.

Ngày 4/6, UBND tỉnh Đồng Nai có văn bản hỏa tốc số 6180/UBND-KGVX về việc cách ly người về/đến từ Thành phố Hồ Chí Minh. Theo đó, từ 0 giờ ngày 5/6, áp dụng biện pháp cách ly y tế tại nhà hoặc tại các cơ sở lưu trú trên địa bàn tỉnh (người cách ly tự trả phí) 21 ngày đối với tất cả những người từ Thành phố Hồ Chí Minh về/đến Đồng Nai tính từ ngày rời khỏi Thành phố Hồ Chí Minh (trừ các đối tượng phải áp dụng biện pháp cách ly khác theo hướng dẫn của ngành Y tế).

Đồng thời, yêu cầu lấy mẫu xét nghiệm SARS-CoV-2 vào ngày thứ 7 và ngày thứ 14 (người cách ly tự trả phí) đối với người thuộc diện cách ly.

Yêu cầu người về/đến từ Thành phố Hồ Chí Minh liên hệ khai báo y tế tại trạm y tế xã, phường, thị trấn nơi cư trú để được hướng dẫn cách ly y tế tại nhà/nơi lưu trú theo quy định. Trường hợp không khai báo, không chấp hành sẽ bị xử phạt nghiêm theo quy định của Chính phủ,

Yêu cầu người dân có tiếp xúc với người tham gia hoạt động Hội thánh truyền giáo Phục Hưng, hoặc trực tiếp tham gia các hoạt động liên quan đến Hội thánh này, người đến các địa điểm liên quan đến các ca bệnh trong vòng 14 ngày qua chủ động liên hệ với trạm y tế hoặc trung tâm y tế huyện, thành phố nơi cư trú để khai báo y tế và được hướng dẫn các biện pháp phòng dịch, theo dõi sức khỏe.

Trong thời gian này, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai yêu cầu cán bộ công chức, viên chức, người lao động trên địa bàn tỉnh Đồng Nai không đến Thành phố Hồ Chí Minh, trừ những trường hợp đặc biệt phải được thủ trưởng cơ quan đồng ý bằng văn bản. Các trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Tạm dừng các hoạt động vận chuyển hành khách từ Đồng Nai đi Thành phố Hồ Chí Minh và chiều ngược lại (bao gồm xe hợp đồng, du lịch, taxi, tuyến cố định). Giao Sở Giao thông vận tải triển khai thực hiện theo quy định. UBND tỉnh Đồng Nai giao Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở Y tế, Sở Giao thông vận tải, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, UBND các huyện, thành phố chỉ đạo lập chốt kiểm soát phòng, chống dịch tăng cường kiểm tra, kiểm soát người về/đến Đồng Nai từ Thành phố Hồ Chí Minh đảm bảo phòng, chống dịch Covid-19.

Giao Sở Y tế chỉ đạo Trung tâm Y tế các huyện, thành phố triển khai đến các trạm y tế biết và thực hiện việc tiếp nhận, xử lý thông tin và hướng dẫn những trường hợp từ Thành phố Hồ Chí Minh về/đến Đồng Nai thực hiện cách ly y tế tại nhà hoặc tại các cơ sở lưu trú, xét nghiệm SARS-CoV-2 theo đúng quy định.

Chiều cùng ngày, Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai đã có văn bản gửi đến các cấp Công đoàn trong tỉnh về việc thực hiện cách ly người về/đến từ Thành phố.Hồ Chí Minh theo tinh thần chỉ đạo của UBND tỉnh tại công văn số 6180/UBND-KGVX.

Ông Phan Huy Anh Vũ, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Đồng Nai cụ thể hơn các nội dung mà sở này đã ‘tham mưu’ cho ban hành văn bản hỏa tốc số 6180/UBND-KGVX.

Thứ nhất, những người ở Đồng Nai nhưng đang làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh và trước kia đi về trong ngày, thì từ 0g ngày 5/6, buộc phải lựa chọn, một là thuê nhà ở lại Thành phố Hồ Chí Minh để làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian này ; hoặc ở Đồng Nai và làm việc trực tuyến (tùy từng công việc cụ thể), không được đi – về giữa Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh như trước kia nữa.

Nếu từ ngày 5/6, người Đồng Nai lên Thành phố Hồ Chí Minh làm việc, khi quay về Đồng Nai bắt buộc phải cách ly 21 ngày tại nhà/ nơi lưu trú theo quy định của UBND tỉnh, và mọi chi phí do chính người này phải chịu 100%.

Thứ hai, tương tự như người Đồng Nai làm việc ở Thành phố Hồ Chí Minh, các công ty, doanh nghiệp có chuyên gia, người lao động ngụ ở Thành phố Hồ Chí Minh đang làm việc ở Đồng Nai buộc phải sắp xếp chỗ ở cho chuyên gia, người lao động ở Đồng Nai để có thể tiếp tục làm việc tại Đồng Nai trong thời gian này. Nếu không, những người này buộc phải ở lại Thành phố Hồ Chí Minh và làm việc từ xa, không được đi – về từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Đồng Nai như trước kia.

Thứ ba, với những ca bệnh nặng vượt quá khả năng của các bệnh viện ở Đồng Nai vẫn thực hiện chuyển viện cấp cứu lên các bệnh viện ở Thành phố Hồ Chí Minh bình thường.

Tài xế chở xe cấp cứu được yêu cầu thực hiện nghiêm 5K, không phải cách ly tại nhà/ nơi lưu trú. Riêng người thân của bệnh nhân nếu lên Thành phố Hồ Chí Minh chăm sóc người bệnh, về Đồng Nai phải thực hiện cách ly 21 ngày theo quy định.

Phía chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đang khẩn trương soạn thảo văn bản gửi chính quyền tỉnh Đồng Nai về lệnh cấm đoán kể trên.

Hiện tại, các khu công nghệ cao, khu công nghiệp, khu chế xuất ở phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 6.000 công nhân đang sinh sống tại Đồng Nai.

"Nếu thực hiện đúng như công văn của tỉnh Đồng Nai, những công nhân này khi về sẽ bị cách ly 21 ngày, dẫn đến nguồn lực cho các nhà máy, xí nghiệp đang sản xuất sẽ bị thiếu hụt. Bên cạnh đó, còn tạo ra tình trạng ùn tắc giao thông trong vận chuyển" – ông Dương Anh Đức, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh nhìn nhận.

Chuyện phòng, chống dịch Covid-19 đang rối hẳn lên từ Đồng Nai.

Khánh Hùng

Nguồn : VNTB, 05/06/2021

Published in Diễn đàn

Bên dưới bức thư xin lỗi đăng trên trang Facebook Muối và Ánh sáng của Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng ngày 30/5/2021 là hàng loạt các bình luận chửi bới, mỉa mai, công kích.

dich01

Khi chọn được vật tế thần, ta yên chí rằng chỉ cần loại nó đi, tất cả sẽ sạch tội. Đồ họa : Luật Khoa.

"Tắt văn dùm, vì sự vô ý thức, thái độ thiếu trung thực của các ông các bà mà ảnh hưởng đến bao người. Thay vì cảm ơn chúa thì hãy cảm ơn các y bác sĩ ấy".

"Nếu ngay từ đầu hợp tác và khai báo trung thực thì hậu quả đâu đến mức này ? Giờ viết thư xin lỗi để làm gì trong khi biết bao nhiêu con người ngoài kia đang phải chịu ảnh hưởng và gồng mình chống dịch […]".

"Thay vì viết cái lá thư sáo rỗng này thì ông bà nên thành thật khai báo đã tiếp xúc những ai để cho chính quyền còn biết mà khoanh vùng dịch cho đúng. Khỏi bệnh rồi thì bán hết tài sản để nộp cho quỹ phòng chống dịch bệnh đi, nguy hại mà gia đình ông bà gây ra cả mấy triệu dân ở thành phố này đang phải gánh chịu đấy. Đừng có nói mồm hay viết tay suông".

"Tụ tập đông người trong phòng kín, không đeo khẩu trang (mặc dù đang có dịch và có quy định phải đeo khẩu trang nơi công cộng và chỗ đông người) thì lỗi của ai đây ? Thiệt hại của hàng triệu con người cả thành phố do hậu quả của việc này thì ai chịu trách nhiệm đây ?"

Giữa đợt bùng phát dịch lần thứ tư tại Việt Nam, tất cả sự chú ý dường như đang dồn vào một cái tên : Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng. Từ ba ca nhiễm được phát hiện vào hôm 26/5, họ bị quy kết trách nhiệm cho hàng ngàn ca nhiễm mới trong thành phố. Truyền thông đưa tin dồn dập về họ. Các phản ứng chính sách diễn ra liên tiếp chỉ trong vài ngày : khởi tố vụ án (30/5), đề nghị đình chỉ hoạt động và rút giấy phép hoạt động tôn giáo (1/6). Ban Tôn giáo còn lên tiếng cả về cách họ gọi tên tổ chức mình (không phải hội thánh !), cách họ gọi tên chức sắc tôn giáo của mình (không phải mục sư !).

Các bài viết về chuyện xử lý vụ việc này thu hút hàng loạt bình luận cho rằng nhà nước thật "anh minh", và việc quản lý các điểm nhóm tôn giáo phải được siết chặt hơn nữa.

dich2

Cảnh phong tỏa ở khu vực nơi tín đồ của Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng sinh hoạt. Ảnh : Kênh 14.

Những dữ kiện bị phớt lờ

Có một vài dữ kiện mà những người đang nhiệt tình kết án nhóm sinh hoạt chỉ có hơn 50 thành viên kia bỏ qua.

Thứ nhất, không có bằng chứng cho thấy nhóm sinh hoạt này giấu thông tin hay vi phạm các quy định phòng chống dịch. Các thông tin trên báo chí về chuyện đeo khẩu trang hay không, tập trung bao nhiêu người đều rời rạc và thiếu căn cứ. Người quản nhiệm hội thánh khẳng định rằng họ đã tuân thủ các quy định và không giấu thông tin. Cho dù viết thư xin lỗi và mong được lượng thứ, họ không hề thừa nhận làm lây lan dịch bệnh. Vụ án mới chỉ bắt đầu được điều tra, chưa đưa ra kết luận gì.

Thứ hai, chưa rõ nguồn lây nhiễm và thời điểm lây nhiễm của những ca bệnh thuộc hội thánh này. Những dấu hiệu đầu tiên của đợt lây nhiễm mới nhất đã xuất hiện từ tháng Tư, nhưng các hoạt động vẫn diễn ra bình thường. Người dân cả nước vẫn nghỉ lễ và du lịch khắp nơi trong kỳ nghỉ 30/4 và 1/5. Đến ngày bầu cử 23/5, khi dịch đã bùng phát mạnh ở các tỉnh phía Bắc, nhà nước truyền đi thông điệp quyết tâm tổ chức thành công kỳ bầu cử trong mọi tình huống của dịch. Ngay cả tâm dịch Bắc Ninh và Bắc Giang cũng hô hào quyết tâm. Các cán bộ mang luôn cả thùng phiếu vào trong bệnh viện, tới tận giường của những bệnh nhân nằm liệt tại chỗ để họ bỏ phiếu.

Nếu như mầm bệnh đã có trong cộng đồng từ lâu, chỉ với hai sự kiện nói trên, việc truy nguyên là gần như bất khả. Các ca nhiễm từ hội thánh hoàn toàn có thể là lây chéo từ những chuyến du lịch trong kỳ nghỉ lễ, hay những điểm bầu cử mà họ tham gia trước đó. Việc gán nguyên nhân của chuỗi lây nhiễm mới với các sinh hoạt tôn giáo của hội thánh này, cho đến nay, là vô căn cứ.

Thứ ba, có sự phân biệt đối xử đối với Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng. Khi dịch bùng phát ở các khu công nghiệp tại Bắc Giang, Bắc Ninh, không cá nhân nào bị đem ra chỉ trích. Khi có ca nhiễm từ tổ bầu cử ở Goldmark City , Hà Nội, chẳng ai chất vấn ai đã vi phạm quy định. Thế nhưng, khi một nhóm sinh hoạt tôn giáo tiếp tục hoạt động và có ca nhiễm, vụ việc lại bị khởi tố.

Ngày 21/5/2021, Bộ Y tế ra một công văn yêu cầu không cung cấp cho báo chí danh tính, lịch trình di chuyển và quá trình tiếp xúc của bệnh nhân, nhằm tránh xâm phạm đời tư của người bệnh. Quy định này sau đó được báo chí tuân thủ, nhưng đến trường hợp của Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng thì lại như chưa từng tồn tại.

Các tờ báo chạy đua với nhau đăng thông tin cá nhânlịch trình di chuyển của những ca nhiễm là thành viên của nhóm. Giữa hàng trăm ca nhiễm mới được đánh số, bỗng dưng lại có vài nhân vật có danh tính, tôn giáo, địa chỉ rõ ràng. Không khó hiểu tại sao tất cả sự căm ghét dồn về phía họ.

Từ việc quy kết mọi lỗi lầm cho một tổ chức tôn giáo, người ta bắt đầu chất vấn cả loại hình tổ chức của họ. Kết quả là khi sự việc chưa ngã ngũ, hội thánh đã bị dọa rút giấy phép hoạt động. Các điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tương tự thì bị đưa vào đối tượng nguy cơ cao cần xét nghiệm đầu tiên. Những lời yêu cầu nhà nước tăng cường quản lý điểm nhóm tôn giáo xuất hiện ở nhiều diễn đàn, bất chấp một thực tế rằng chính sách quản lý tôn giáo ở Việt Nam đã luôn khắt khe đến mức báo động trên thế giới.

dich3

Người dân đi bầu ở quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh ngày 23/5/2021. Ảnh : hcmcpv.org.vn.

"Ai chịu trách nhiệm đây ?" (Không phải tôi)

Con người không được tạo hóa thiết kế để thấy dễ chịu trong những tình huống rủi ro và bất định. Khi có chuyện gì xấu xảy ra, bản năng đổ lỗi (blame instinct) sẽ được kích hoạt để tìm ra một nguyên do đơn giản, rõ ràng cho nó. Như một cơ chế tự vệ, bản năng này có nhiệm vụ tìm ra ai đó chịu trách nhiệm cho việc này, nếu không thì thế giới sẽ thật khó đoán, rối bời, đáng sợ [16].

Đại dịch Covid-19, đặc biệt là đợt lây nhiễm mới nhất với những biến chủng nguy hiểm và khó lường, rõ ràng đã đặt chúng ta vào một tình thế bấp bênh chưa từng có.

Mark Schaller, giáo sư tâm lý tại Đại học British Columbia, tác giả cuốn "Social Psychology of Prejudice" cho rằng mối liên quan giữa đại dịch và việc đổ lỗi có nguồn gốc tiến hóa. Phản ứng đó là một phần của khái niệm mà ông gọi là hệ miễn dịch tâm lý hành vi (behavioral immune system), tương tự như hệ miễn dịch của cơ thể. Ta đẩy lỗi cho ai đó khác để bản thân có thể yên tâm rằng mình vô can. Và để khiến cho sự đùn đẩy của mình có lý lẽ, chúng ta tự động gán cho đối tượng những đặc tính tiêu cực.

Cơ chế này dường như khớp với cách mà chúng ta đang đòi Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng chịu trách nhiệm cho đợt lây lan dịch tại thành phố Hồ Chí Minh, trong khi mọi thứ còn đang là dấu hỏi. Từ vài lời kể rời rạc, chúng ta vội vàng quy kết rằng họ làm sai quy định, họ giấu giếm không hợp tác. Suy nghĩ đó dựa trên một niềm tin rằng nếu tuân thủ quy định thì hẳn là đã không sao rồi.

Niềm tin đó rõ ràng là mong manh, chỉ cần xét riêng một chuyện là hàng chục triệu người dân cả nước vẫn đi du lịch khắp nơi và đi bầu khi dịch đã bắt đầu bùng phát. Thực tế cho thấy, các diễn biến xảy ra bất ngờ, và tất cả mọi người, bao gồm cả các đơn vị chuyên trách, đều đang ở thế căng mình để chống chọi. Phần lớn có lẽ đều đang ở trong trạng thái như người quản nhiệm Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng chia sẻ khi biết chuyện : "Tôi không biết chuyện gì đã xảy ra". Nhưng thừa nhận sự bất lực này lại không phải thói quen của bản năng đổ lỗi. Bằng cách chỉ ngay ngón tay vào người đã dám "không biết", dư luận khước từ gánh nặng của việc phải chấp nhận một sự thật khó nhằn.

Lựa dê tế thần

Nếu đổ lỗi là một bản năng tự vệ của từng cá nhân, thì việc lựa chọn ai làm người gánh chịu tội lỗi lại phản ánh những định kiến, niềm tin, lý tưởng của cộng đồng. Hành vi này gọi là "scapegoating".

"Scapegoat" trong tiếng Anh được ghép từ "escape" – chạy thoát và "goat" – con dê. Từ này có nguồn gốc từ Kinh thánh, mô tả một nghi thức đền tội của người Do Thái với Thiên Chúa của họ, trong đó có hai con dê được chọn. Một con bị giết để dâng lên làm vật đền tội, con còn lại thì gánh tất cả tội lỗi của một cộng đồng và sau khi cầu nguyện thì được thả vào trong hoang mạc. Bằng cách đó, tất cả được sạch tội.

Các nhà tâm lý học xã hội mượn từ này để xác lập lý thuyết vật tế thần (scapegoat theory). Theo Peter Glick, giáo sư Đại học Lawrence, khái niệm này mô tả một hình thái định kiến cực đoan, trong đó một nhóm ngoại lai bị đổ lỗi cố tình gây ra tai ương cho một nhóm nội bộ.

Các phong trào tế thần (scapegoat movement) trong một cộng đồng thường diễn ra khi họ phải đối mặt với những tình huống phức tạp, trong đó, chướng ngại vật để vượt qua là không rõ ràng. Các cuộc săn linh vật tế thần thu hút nhiều người tham gia là do nó có thể đưa ra một câu trả lời đơn giản hơn. Trong cuộc săn tìm đó, người ta thường đưa ra các lựa chọn phi lý trí, do nỗi sợ và tâm lý vội vàng ảnh hưởng đến năng lực nhận thức, và do thiếu thông tin.

Trong chương 15 của cuốn sách "On the Nature of Prejudice : Fifty Years after Allport", Peter Glick tổng hợp các lý do giải thích cho lựa chọn vật tế thần trong các lý thuyết tâm lý xã hội đương đại. Theo đó, vật tế thần thường là một nhóm thiểu số với các tiêu chí :

1) quyền lực không quá mạnh để có thể phản kháng, nhưng cũng không quá yếu (vì yếu quá thì không thể gây ra tai ương),

2) khớp với những định kiến có sẵn trước đó trong cộng đồng và

3) tiện lợi.

Thử dùng lý thuyết này để xem xét vụ việc Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng bị chỉ trích, ta thấy nhóm này thỏa các điều kiện đã nêu của một "vật tế thần". Họ là một nhóm tôn giáo thiểu số, không có tổ chức mạnh nhưng đã được công nhận hoạt động điểm nhóm, thuộc tầng lớp trung lưu (không quá mạnh, không quá yếu). Hoạt động của các nhóm sinh hoạt tôn giáo tự phát từ lâu đã nhận nhiều định kiến từ phía dư luận, bị nhà nước xem là "tà đạo" (định kiến). Thông tin về họ được công bố theo cách vừa đủ để dư luận suy đoán và đánh giá (tiện lợi).

So sánh với các nguồn lây nhiễm khả thi khác, như một tổ chức tôn giáo lớn hơn, những nhóm công nhân yếu thế, hay các hội đồng bầu cử, ta thấy việc đổ lỗi cho hội thánh nhỏ này "tiện lợi" hơn nhiều.

Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng có phải là vật tế thần hay không chỉ là một giả thuyết. Vẫn tồn tại khả năng họ thực sự đã cố tình làm sai, xem nhẹ an toàn của cộng đồng. Nhưng việc các nhóm tôn giáo thiểu số trở thành mục tiêu đổ lỗi trong đại dịch Covid-19 thì không phải là chuyện lạ trên thế giới, và còn có tính lịch sử.

Các nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Phát triển (Institute of Development Studies – Anh) đã tư liệu hóa sự phân biệt đối xử và đổ lỗi mang tính hệ thống với người Hồi giáo ở Ấn Độ, người Yazidis, Kaka’i và các nhóm theo đạo Cơ Đốc ở Iraq, và người Khmer theo đạo Hồi ở Campuchia. Những cộng đồng này thường bị cáo buộc làm lây lan dịch bệnh. Họ trở thành nạn nhân của các chiến dịch thù ghét trên mạng xã hội, với sự tham gia của cả các chính khách và giới báo chí. Đáng chú ý, họ đều đã là nạn nhân của định kiến phổ biến từ trước đó, khớp với lý thuyết được giáo sư Peter Glick nêu phía trên.

Đơn cử, vào tháng 3/2020, khi một nhóm người Hồi giáo trở về Campuchia sau khi tham gia một sự kiện ở Malaysia, họ được phát hiện dương tính với Covid-19. Thông tin về tôn giáo của những người này được chính bộ trưởng y tế Campuchia tiết lộ trên Facebook cá nhân, trong khi Bộ Y tế yêu cầu truyền thông cẩn trọng khi công bố thông tin người bệnh. Chi tiết về tôn giáo lập tức tạo nên một làn sóng thù ghét và đổ lỗi nhắm vào người Khmer theo đạo Hồi, vốn đã là nhóm yếu thế so với những người Khmer theo đạo Phật ở Campuchia.

"Họ nên bị nhốt trong nhà", một người dùng Facebook viết.

"Tại sao mấy người có thể ngu ngốc và vô tâm đến mức mang lại phiền toái cho biết bao người khác", một người khác bình luận.

Các bình luận dạng này cũng xuất hiện nhiều trong phong trào đổ lỗi cho người Hồi giáo ở Ấn Độ, cùng thời điểm tháng 3/2020. Khi một số nhà truyền giáo Ấn Độ được phát hiện nhiễm virus SARS-coV-2 sau một sự kiện quốc tế tổ chức tại Delhi, bộ trưởng phụ trách các vấn đề của cộng đồng thiểu số đã công khai gọi những người tổ chức sự kiện này là "tội phạm Taliban". Những làn sóng chỉ trích, lăng mạ đi kèm với thông tin sai lệch lan rộng với phạm vi khoảng 170 triệu tài khoản Twitter.

"Đại dịch đã cho thấy người Hồi giáo Ấn Độ là những kẻ phản bội và không trung thành với tổ quốc".

"Ấn Độ cần được tự do khỏi Corona và Jihad (từ ám chỉ những người Hồi giáo với nghĩa tiêu cực) vì cả hai đều là những vũ khí chết người".

Khi đã chọn được con dê tế thần, người ta được trấn an với ảo giác rằng chỉ cần loại nó ra khỏi cộng đồng thì mọi chuyện sẽ được giải quyết.

Cơn say đổ tội thường sẽ khiến chúng ta ngừng tìm hiểu các nguyên nhân khác, cũng như giải pháp để ngăn chặn các vấn đề tương tự xảy ra trong tương lai. Đối tượng được chọn làm vật tế thần thì chẳng biết mình có tội gì, nhưng vừa phải chịu đau đớn thể xác vì nhiễm bệnh, lại vừa phải chịu hành hạ về tinh thần trước những lời nhẫn tâm không ngừng trút xuống lúc này, mà chắc chắn để lại hậu quả kỳ thị dài lâu.

Hơn ai hết, chúng ta hiểu rằng đại dịch không thể được giải quyết bằng những cách hành xử phi lý trí đó.

Hiền Minh

Nguồn : Luật Khoa, 04/062021

Published in Diễn đàn

Phòng, chng Covid-19 và s l bch ca ‘t hào’ !

Trân Văn, VOA, 02/06/2021

Cho dù s nơi b phong ta (đình ch giao thông công cng, cư dân ch được đi li trong trường hp cp thiết), phi thc hin giãn cách xã hi (hn chế sinh hot buc phi duy trì khong cách cn thiết theo các qui đnh nghiêm ngt nhm phòng nga lây nhim) và cách ly (b cô lp ti các cơ s y tế, đim tp trung cách ly hoc ti gia) tăng tng ngày, thm chí trên phm vi rt rng (phường xã, qun huyn, tnh thành ph nhưng s ca nhim Covid-19 ti Vit Nam vn không ngng li, gi đã vượt qua mc 7.500 (1).

tragia1

Người tiêm xếp hàng tại điểm tiêm tại Trung tâm Y tế huyện Kim Thành, Hải Dương. Ảnh : Gia Chính.

Đáng lưu ý là mt s din biến trong đt dch th tư (t h tun tháng 4 đến nay) cho thy, con s ch 4.076 ca nhim Covid-19 ti Vit Nam trong 15 tháng (t h tun tháng 1/2020 đến trung tun tháng 4/2021) có l không phi nhnhng quyết sách chiến lược, có ch đo quyết lit, sáng to t trung ương ti đa phương, có s quyết tâm và đng thun ca các cp y đng, ca chính ph, các b, ban, ngành trong phòng, chng dch như h thng chính tr, h thng công quyn tng khoe sut t năm ngoái đến nay.

***

Ti sao h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam đã có nhng quyết sách chiến lược, ch đo quyết lit, sáng to t trung ương ti đa phương trong phòng, chng dch khiến c thế gii thán phc, hc hi mà vào lúc này, Vit Nam vn nm trong nhóm nhng quc gia có s người được chích vaccine nga Covid-19 và s người"fully vaccinated" thp nht thế gii (t l được chích nga ch 1% dân s và t l"fully vaccinated" chưa ti 0,1%), thua xa c Campuchia, Lào (2), cui cùng phi ráo riết xin thiên h bn trong s năm Châu lc (ch còn thiếu Châu Phi) h tr"tiếp cn vaccine" (3) như đang thy ?

Covid-19 tr thành đi dch t đu năm ngoái và nhng din biến liên quan đến đi dch quc gia này lp tc tr thành bài hc cho quc gia khác điu chnh kế hoch, cách thc, nâng cao hiu qu phòng, chng dch, bo v x s, dân tc ca mình. Chng l có th tha, không truy cu trách nhim, trng pht nhng cá nhân, t chct trung ương ti đa phươnglà tác gi canhng quyết sách chiến lược, ch đo quyết lit, sáng to song đã đ xy ra tình trng, tt c bnh vin được xem là "tuyến đu" đu đang thiếu đ th thiết b, vt tư y tế thiết yếu khi cu cha nhng bnh nhân đang trong tình trng thp t nht sinh (qu lc máu, thuc chng đông máu Lovenox loi 40 mg,) ?

Ti sao đã có nhng quyết sách chiến lược, ch đo quyết lit, sáng to trong phòng chng dch mà li xy ra tình trng nhiu bnh vin "tuyến đu" du có tin vn không dám dùng đ mua, d tr thiết b, vt tư y tế thiết yếu dùng trong chy cha cho nhng đng bào đang nguy kch bi chưat chc đu thu theo các qui đnh hin hành. Chng l chiến lượcca nhng quyết sách, squyết lit, sáng to ca các ch đo li là đy các bnh vin "tuyến đu" phi hi mượn thiết b, vt tư y tế thiết yếu ca nhau, đng thi ép các nhân viên y tế phi dùng mng xã hi kêu gi công chúng h tr khn cp cho vic cu người (4) ?

Tương t, do còn thiếu c hiu biết ln kinh nghim trong đi phó vi đi dch do Covid-19 gây ra, năm ngoái, nhiu quc gia, đc bit là Châu Âu và M đã phi tr giá rt đt v nhân mng. Tuy nhiên ngay sau đó, ngoài vic đt đnh các bin pháp nhm hn chế lây lan trong cng đng, thiên h đã nhanh chóng đt đnh các yêu cu v cách thc tiến hành ly mu xét nghim Covid-19, các tiêu chun trong vic thiết lp nhng trung tâm xét nghim bên ngoài bnh vin (Off sites Covid-19 Testing Center - OSCTC) nhm có bin pháp thích hp khi tiếp nhn bnh nhân, tiếp đón thân nhân người bnh nâng cao hiu qu bo v các nhân viên y tế, cơ s y tế, bnh nhân (5).

Ví d, sau khi son tho c qui đnh v cách thc t chc ly mu xét nghim Covid-19, ln qui chun thiết kế và s dng OSCTC sao cho phù hp vi đc đim ca Covid-19 cũng như tp quán sinh hot ca xã hi (5), ch trong vòng mt tháng sau khi Covid-19 tr thành đi dch toàn cu, M đã xây dng 25.000 OSCTC theo đ ngh ca NRHI (Network for Regional Healthcare Improvement Mng lưới Ci thin sc khe khu vc), hn chế ti đa tình trng bnh vin tr thành dch.

Đó cũng là lý do nhiu người sng st vì đã hơn mt năm k t khi Covid-19 hoành hành trên toàn cu, Vit Nam vn còn liên tc phi đóng ca nhiu cơ s y tế (bnh vin quc gia, bnh viên chuyên khoa, bnh vin tnh, trung tâm y tế, phòng khám tư nhân) ch vì đt nhiên phát giác có bnh nhân hoc thân nhân người bnh đã nhim Covid-19 tng ra vào nhng cơ sơ y tế y (6) ! Giá tr thc tế canhng quyết sách chiến lược, ch đo quyết lit, sáng to t trung ương ti đa phương trong phòng, chng dch cao ti c nào mà tun trước, nhiu bác sĩ phi dùng Facebook kêu gi nhng người có các triu chng ging như đã b nhim Covid-19 ĐNG T ĐI KHÁM HAY ĐI MUA THUC VÌ CÓ TH LÀM CHO NHƯNG NƠI Y B ĐÓNG CA.

Cũng đã có nhng bác sĩ than không biết kêu ai khi có nhiu qui đnh không kh thi hoc tréo ngoe, làm cho các phòng khám đa khoa tư nhân hay các nhà thuc không biết x lý thế nào đi vi người bnh mà h nghi ng nhim Covid-19. Ngay c khi đã nêu thc mc vi S Y tế thì vic gii đáp cũng không thông cho nên ai có tư thù, mun phòng khám tư nhân hay tim thuc tây nào đó đóng ca hoc sp tim thì ST, HO, KHÓ TH, MT KHU GIÁC, MT V GIÁC c đến đó. Bo đm s toi nguyn ngay (7) !

***

Vi s ca nhim mi ngày mt cao, phm vi lây nhim mi ngày mt rng, đến nay, các din biến trong ng phó vi đt dch th tư ti Vit Nam ch chng t mt điunhng quyết sách chiến lược, ch đo quyết lit, sáng to t trung ương ti đa phương ca h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam ging như có mt như mù, có tai như điếc, bt k Covid-19 đã tr thành đi dch trên toàn cu trong hơn mt năm nhưng nhng cá nhân hu trách vn không thy, không nghe, không ngm nghĩ đ hc bt k kinh nghim nào nào t thiên h trong phòng, chng dch. Não dường như ch được dùng vào vic khoe khoang ra sao đ thuyết phc đng bào biết ơn và t hào !

Cho đến gi này, v mt dch t, thiên h vn chưa gii thích được ti sao trong 15 tháng (t h tun tháng 1/2020 đến trung tun tháng 4/2021), ti Vit Nam ch có 4.076 ca nhim Covid-19, song đi chiếu gia cách thc ng phó ca thiên h vi Vit Nam, có th khng đnh, vic thc thi phong ta, giãn cách xã hi, cách ly mt cách cc đoan như tng thy đã góp phn đáng k vào vic khng chế s ca lây nhim, phm vi lây nhim Covid-19. Đến gi,nhng quyết sách chiến lược, ch đo quyết lit, sáng to t trung ương ti đa phương, s quyết tâm và đng thun ca các cp y đng, ca chính ph, các b, ban, ngành trong phòng, chng dch dường như ch có vy !

Thc thi phong ta, giãn cách xã hi, cách ly mt cách cc đoan không phi là sai và xu nhưng ch như thế thì hết sc tàn bo. Năm ngoái, sau ln đu tiên áp dng các bin pháp cc đoan, ông Nguyn Xuân Phúc lúc đó là Th tướng Vit Nam, tha nhn:My tháng nay, nhiu người kh lm ri, nhiu gia đình khó lm ri(8) ! Tuy nhiên đến gi, đã có bao nhiêu cá nhân, doanh nghip cht vt xoay s vi đ th khó khăn tính t lúc Covid-19 bùng phát đến nay nhn được tr cp t gói h tr tr giá 61.580 t đng (theo qui đnh, tùy trường hp mà mt cá nhân, mt gia đình, nhng cơ s kinh doanh nh s được h tr mt ln 500.000 đng hay t 1 triu đến 1,8 triu đng/tháng) (9).

thi đim đó, h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam còn tuyên b đã dành ra 16.000 t đ các doanh nghip vay, tr lương cho khong 11.000 người phi ngưng làm vic vì chuyn thc thi các bin pháp phòng, chng dch cc đoan nhưng tháng ri, Ngân hàng Nhà nước loan báo,Gói Tín dng ưu đãiy ch gii ngân được 43 t, tương đương 0,27% giá tr c gói (10), hoàn toàn không phi vì doanh nghip hay nhng người phi ngh làm vic do áp dng các bin pháp phòng, chng dch cc đoan không cn tr giúp mà vì quá nhiu đòi hi kht khe, thành ra doanh gii mi bình chn chính sách cho vay không tính lãi đ tr lương này là chính sách khó tiếp cn nht (11).

***

T khi Covid-19 tr thành đi dch toàn cu, mt trong nhng câu mà các cá nhân lãnh đo h thng chính tr, h thng công quyn ti Vit Nam thích dùng là : Không b ai li phía sau ! Thiên h chng l gì phương châm, chính sách"no one left behind" c trên chiến trường ln tiến trình phát trin kinh tế, xã hi. 18 tháng sau khi Covid-19 hin din ti Vit Nam, dường như h thng chính tr, h thng công quyn ti Vit Nam đã thc hin được cam kết"không b ai li phía sau" ! Người nghèo, tng lp trung lưu, k c ch nhng doanh nghip ln, vn đu tư trên 100 t (12) không còn phía sau, tt c đã dưới đáy ca khn cùng và tuyt vng !

Trân Văn

Nguồn : VOA, 02/06/2021

Chú thích :

(1) https://thuvienphapluat.vn/tintuc/vn/thoi-su-phap-luat/thoi-su/27262/cap-nhat-moi-nhat-tinh-hinh-virus-corona-covid-19

(2) https://www.nytimes.com/interactive/2021/world/covid-vaccinations-tracker.html

(3) https://tuoitre.vn/thu-tuong-pham-minh-chinh-de-nghi-uc-uu-tien-vac-xin-cho-viet-nam-2021052520491773.htm

(4) https://tuoitre.vn/benh-vien-trung-uong-thieu-thiet-bi-vat-tu-dieu-tri-covid-19-do-thu-tuc-20210528180245662.htm

(5) https://www.nrhi.org/uploads/2020/11/NRHI_MASS-Design_OSCTC_tool.pdf

(6) https://www.qdnd.vn/xa-hoi/phong-chong-dich-viem-phoi-do-virus-ncov/ha-noi-tam-thoi-dong-cua-ca-3-co-so-benh-vien-k-sau-khi-phat-hien-10-ca-mac-covid-19-658855

(7) https://www.facebook.com/xuanson.vo.5/posts/2033351913488591

(8) https://tuoitre.vn/thu-tuong-may-thang-qua-nhieu-nguoi-kho-lam-roi-nhat-la-that-nghiep-202003311516103.htm

(9) https://www.thesaigontimes.vn/302244/cac-goi-ho-tro-giam-soc-cho-doanh-nghiep-trong-dich-benh.html

(10) https://tuoitre.vn/chi-giai-ngan-duoc-gan-43-ti-trong-goi-tin-dung-uu-dai-16-000-ti-20210509160158913.htm

(11) https://dangcongsan.vn/kinh-te/giam-thu-tuc-de-doanh-nghiep-de-tiep-can-chinh-sach-ho-tro-576695.html

(12) https://www.thesaigontimes.vn/td/315958/moi-ngay-co-gan-430-doanh-nghiep-dong-cua.html

*************************

Covid-19 và h thng ‘mt tc đến tri’ !

Trân Văn, VOA, 31/05/2021

Đt dch Covid-19 th tư ti Vit Nam đã lt trn c nhn thc ln cung cách hành x va thin cn, thiếu vin kiến, va vô trách nhim đến mc tàn nhn đi vi đng bào nhưng li tha huênh hoang và hết sc khoác lác ca h thng chính tr, h thng công quyn ti Vit Nam

tragia2

Mt áp phích tuyên truyn cuc chiến chng đi dch Covid-19 Vit Nam. (nh chp màn hình Tui Tr Online)

***

Ch đến khi Covid-19 lan rng, s ca nhim tăng vt, nhng cá nhân lãnh đo h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam mi đ cp đến"tiếp cn vaccine" : Các cơ quan liên quan phi dùng mi bin pháp, t ngoi giao, đến huy đng các doanh nghip, ngun lc khác đ tiếp cn bình đng mua được vaccine (1).

Bi năng lc sn xut, cung cp vaccine ca nhng tp đoàn dược phm đi đu trong vic nghiên cu và có kh năng s thành công trong vic bào chế vaccine nga Covid-19 vướng gii hn so vi nhu cu, gn như tt c các quc gia đu bám sát, thăm dò, thương lượng, đt hàng vi nhng tp đoàn này t gia năm ngoái nhưng Vit Nam thì không.

Mãi đến h tun tháng 2 năm nay, h thng công quyn Vit Nam mi công b vài thông tin v vaccine nga Covid-19 nhưng không thèm cho dân chúng biết : 117.600 liu vaccine đu tiên nm trong gói 30 triu liu vaccine nga Covid-19 mà Vit Nam nhn hôm 24/2/2021 là VIN TR ca COVAX (Liên minh Phát trin vaccine chng Covid-19 toàn cu) như Vit Nam xác đnh vi thiên h (2), hay là lô hàng do Trung tâm Tiêm chng tr em và người ln, thuc Công ty Vaccine Vietnam (VNVC) đt mua (3) ?

Thông tin trên h thng truyn thông chính thc vào thi đim y ch ra mt s tht : Trong khi chính quyn ca các quc gia khác ráo riết tranh mua, xut tin t công kh đt Covid-19 vaccine đ sm có vaccine chích cho dân thì h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam không nhng không làm như thế li còn khoán cho VNVC thương lượng, ký hp đng vi Astra Zeneca ri khen là n lc và ch đng đt mua t rt sm ngay t khi Astra Zeneca nghiên cu phát trin Covid-19 vaccine(4) ?

VNVC là mt doanh nghip tư nhân, thành lp và vn hành 49 trung tâm tiêm chng tư nhân ti Vit Nam. T khi Covid-19 bùng phát và lan rng trên toàn cu, dường như Vit Nam là quc gia duy nht mà h thng công quyn giao cho mt doanh nghip tư nhân thay mt chính ph mua vaccine đ kinh doanh trên bình din quc gia !

Dường như Vit Nam cũng là quc gia duy nht t chcL phát đng Toàn dân ng h phòng, chng dch Covid-19. Trung tun tháng 2 năm nay, ông Nguyn Xuân Phúc (lúc y đang còn là Th tướng) thay mt đng, quc hi, nhà nước, chính ph, hiu triu đng bàođóng góp theo kh năng ca tng người và "ta" skhông phân bit tui tác, đa v, giai tng, hy vng mi người cùng nêu cao tinh thn đoàn kết, tương thân tương ái, "thương người như th thương thân", "lá lành đùm lá rách" ca dân tc(5).

Lúc y, h thng chính tr, h thng công quyn và h thng truyn thông chính thc đã khai thác tn tình mt s tm gương nhm khuyến khích người khác làm theo, chng hn trường hp c Lê Th Chi, 91 tui, Bà m Vit Nam Anh hùng, sng ti Thanh Bình, Hi Châu, Đà Nng. Qua TV, thy "ta" kêu gi toàn dân đóng góp cho vic phòng, chng Covid-19, c Chi quyết đnh ng h năm triu đng. Ngày 25/3/2021, Ch tch Mặt trận Tổ quốc phường Thanh Bình đã đến tư gia ca c Chi đ nhn tin (6)

Đến gi, h thng chính tr, h thng công quyn không cho biết đã quyên được bao nhiêu tin cho vic phòng, chng Covid-19 vì đt dch th ba (t tháng 1 đến tháng 2 năm nay) lng xung và h cn tp trung tuyên truyn cho K bu c đi biu Quc hi khóa 15 và đi biu Hội đồng nhân dân các cp vào ngày 23/5/2021 va qua !

Sau khi đt dch th tư bùng phát, ông Phúc gi là Ch tch Nhà nước - li tiếp tc kêu gicác tng lp nhân dân, doanh nghip, các t chc, kiu bào nước ngoài tham gia đóng góp ng h đ toàn dân, toàn quân sm chiến thng dch bnh Covid-19(7). Chưa rõ chính ph Vit Nam s quyên thêm được bao nhiêu tin, ch có th khng đnh, nếuđi sau trong đt mua vaccine nga Covid-19, chc chn sv sau. S còn rt lâu mi có thêm vaccine đ tăng s người được chích nga !

H thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam biết điu đó không ? Câu tr li là có. Tháng trước, t Nhân Dân tng có mt bài mô t vic "tiếp cn vaccine" ca các quc gia Châu Á là "bài toán khó" vì ngun cung không đ đáp ng nhu cu (8). Đi vi Vit Nam, li gii cho bài toàn này còn nan gii hơn bi t năm ngoái đến gi, h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam ch dc toàn b tâm lc, sc lc, tài lc vào vic t chc đi hi đng các cp và bu c, không bn tâm đến tìm mua vaccine !

Do h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam mnh tay chi trước c chc ngàn t đ t chc đi hi đng các cp, bu c đi biu Quc hi và HĐND các cp ch không nghĩ đến nghĩa v h tr người Vit bình an, giúp hot đng kinh tế - xã hi sm hi phc trong đi dch nên h qu tt nhiên là đến ngày 29/5/2021,ch mi có 1.034.967 người được chích nga, tương đương 1% dân s. T l "fully vaccinated" (nhn đ s ln và lượng vaccine, thi gian cn thiết đ được xem là đ an toàn) còn t hơn : Dưới 0,1% ! Thua xa Campuchia (15% dân s đã được chích nga và có 11% là "fully vaccinated), Lào (8,6% dân s đã được chích nga và có 1,9% là "fully vaccinated) (9) !

Cn lưu ý thêm, nếu so các d liu v chích nga Covid-19 ngày 26/5/2021 vi ngày 29/5/2021 ca các quc gia s thy, trong bi cnh "nước sôi la bng" như hin nay, dù đã tng khng đnh vaccine là li thoát duy nht, dù đã phát đng Toàn dân ng h phòng, chng dch Covid-19,đã nhn tin do dân chúng, doanh gii đóng góp mua vaccine cách nay ba tháng nhưng trong ba ngày va qua,t l được chích nga vaccine, t l "fully vaccinated" ca Vit Nam không thay đi vì s người được chích nga ch tăng thêm 23.572người (1.037.961 - 1.011.395).

Ngược li, nh chun b t trước, sau ba ngày tương ng, Campuchia đã nângt l được chích nga vaccine t 14% lên 15%(tăng 1%), t l "fully vaccinated" được nâng t 10% lên 11% (tăng 1%). Lào cũng nâng t l được chích nga vaccine t 8,4% lên 8,6%(tăng 0,2%), t l "fully vaccinated" được nâng t 1,8% lên 1,9% (tăng 0,1%).

Trân Văn

Nguồn : VOA, 31/05/2021)

Chú thích :

(1) https://tuoitre.vn/thu-tuong-pham-minh-chinh-phai-tiep-can-moi-kha-nang-de-mua-vac-xin-20210529075853733.htm

(2) https://www.channelnewsasia.com/news/asia/vietnam-covax-supply-30-million-covid-19-vaccine-doses-14235964

(3) https://www.tienphong.vn/suc-khoe/can-canh-lo-vac-xin-ngua-covid19-dau-tien-ve-viet-nam-1797542.tpo

(4) https://danviet.vn/chan-dung-ong-chu-he-thong-tiem-chung-vnvc-don-vi-tien-phong-tai-viet-nam-nhap-vaccine-covid-19-20210226114016847.htm

(5) http://mattran.org.vn/tin-tuc/thu-tuong-keu-goi-tinh-than-tuong-than-tuong-ai-trong-phong-chong-dich-covid19-32786.html

(6) https://tuoitre.vn/me-viet-nam-anh-hung-91-tuoi-ung-ho-5-trieu-dong-danh-dum-chong-dich-2020032514352675.htm

(7) https://tuoitre.vn/chu-tich-nuoc-nguyen-xuan-phuc-keu-goi-ca-nuoc-chung-tay-day-lui-dich-benh-20210527215903762.htm

(8) https://nhandan.vn/tin-tuc-the-gioi/bai-toan-kho-ve-tiep-can-vac-xin-tai-chau-a-640831/

(9) https://www.nytimes.com/interactive/2021/world/covid-vaccinations-tracker.html

*******************

Phần 2

Tháng trước, khi Covid-19 đt nhiên bùng lên và lan rng ti Campuchia, ông Nguyn Phú Trng, Tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam đã gi thư cho ông Hunsen, Ch tch Đng Nhân dân Campuchia kiêm Th tướng Campuchia đ thăm hi. Trong công đin va k, ông Trong bo rng :Đng, nhà nước, nhân dân Vit Nam luôn quan tâm, theo dõi sát sao tình hình dch bnh và chia s vi nhng khó khăn mà Campuchia đang phi đi mt do dch bnh Covid-19 gây ra.

tragia3

Nhân viên Y tế phun đc kh trùng khu xét nghim Covid-19 Hà Ni, ngày 31/03/2020. Hình minh ha.

Đáng lưu ý, tuy gi thư thăm hi lân bang đang gp hon nn nhưng ông Trng còn viết như thế này :Thi gian qua, Vit Nam đã trin khai đng b nhiu bin pháp quyết lit và kp thi huy đng s vào cuc ca c h thng chính tr, s tham gia ca toàn dân nhm ngăn chn s lây lan ca dch Covid-19. Đến nay, tuy còn nhiu phc tp, song Vit Nam đã cơ bn kim soát được s lây lan ca dch bnh. Đây là kết qu rt quan trng, được cng đng quc tế và trong nước đánh giá cao. Đng và nhà nước Vit Nam xác đnh tiếp tc duy trì các bin pháp quyết lit, kim soát, hn chế ti đa các ngun lây nhim, phát hin sm các trường hp nhim bnh và điu tr tích cc giúp h phc hi nhanh và đang trin khai vic tiêm vc-xin phòng, chng dch Covid-19.

Cui thư, ông Trng nhn nh :Vi truyn thng đoàn kết, gn bó, tương thân tương ái, giúp đ ln nhau gia hai đng, hai nhà nước và nhân dân hai nước, Vit Nam luôn sn sàng hp tác, h tr, chia s kinh nghim trong kh năng và điu kin cho phép đ sát cánh cùng vi Campuchia trong cuc chiến phòng, chng dch Covid-19, đ hai nước chúng ta cùng sm n đnh tình hình(1).

Gi, nếu nhìn vào d liu liên quan đến chích vaccine nga Covid-19 ca các quc gia trên thế gii s thy, s dân Campuchia đã được chích nga Covid-19 cao hơn Vit Nam gp15 ln. Tính đến 29/5/2021, Campuchia có 15% dân s đã được chích nga trong khi Vit Nam ch xp x 1%. Còn nếu tính t l dân s đã đt mc "fully vaccinated" (nhn đ s ln, lượng vaccine và thi gian cn thiết đ được xem là đ an toàn) thì Campuchia hơn Vit Nam110 ln - t lfully vaccinated ca Campuchia là 11%, còn t lfully vacinnated ca Vit Nam dưới 0,1% (2). Song chc chn ông Trng nói riêng và h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam nói chung không nhng không xu h mà s tiếp tc huênh hoang như trước nay vn thy !

***

Không may cho người Vit là s huênh hoang ca nhng cá nhân lãnh đo h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam không có đim dng. Tháng 12 năm ngoái, khi loan báo v vic có ba người tham gia th nghim vaccine nga Covid-19 do Vit Nam sn xut, báo đin t ca chính ph Vit Nam tuyên b :Đây là bng chng th hin s t lc, t cường ca Vit Nam trong bo v người dân trước đi dch lch s ca loài người (3).

Nay, các viên chc hu trách ca h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam đang xin thiên h h tr c tin mua vaccine nga Covid-19, ln giúp Vit Nam có thêm vaccine càng sm, càng tt (4). Đáng nói là trong khi các viên chc hu trách ca h thng chính tr, h thng công quyn Vit Nam đang van nài thiên h r lòng thương, bày t lòng biết ơn, cam kết hp tác thì Tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam vn dõng dc tuyên b vi toàn dân :Covid-19 đã phơi bày s tht ca nhng bt công xã hi trong các xã hi tư bn ch nghĩavà nhng tình hung "phát trin xu", nhng nghch lý "phn phát trin", t đa ht kinh tế - tài chính đã tràn sang lĩnh vc xã hi, làm bùng n các xung đt xã hi thua xa xã hi xã hi ch nghĩa (5) !

Vit Nam phát giác s hin din ca Covid-19 vào ngày 23/1/2020. Trong ba đt dch đu (đt mt t tháng 3/2020 đến 4/2020, đt hai t tháng 7/2020 đến tháng 8/2020, đt ba t tháng 1/2021 đến tháng 2/2021) ch có 2041 ca nhim. Đt hin nay (bt đu t cui tháng 4 va qua đến nay, chưa biết ti bao gi mi kết thúc) đã phát sinh5.134 ca nhim. Trong 5.131 ca nhim này, có 2.035 ca nhim phát sinh t 27/4/2021 đến 22/5/2021 - ngày trước k bu c (23/5/2021) (6).

Du s ca nhim trong mt tháng y xp x s ca nhim ca 15 tháng trước đó nhưng chính quyn Vit Nam vn t chc rm r"Ngày hi ln ca toàn dân". Thm chí còn đem tình trng dch bnh đang lan rng ra so vi t l c tri trên toàn quc đi bu đt hơn 90% đ chng minh đó là s thành công ca công tác lãnh đo, ch đo sát sao, quyết lit ca Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quc hi, Chính ph, Ch tch nước, HĐBC QG, y ban bu c các tnh và cp y, chính quyn các cp t trung ương đến đa phương(7).

Đúng mt tun sau bu c, s ca nhim tăng thêm 3.092 (t 4.076 tính đến 22/5/2021 tăng lên thành 7.168 tính cho đến sáng 31/5/2021) (8). Rt nhiu c tri tham gia bu c đã được gi đi xét nghim Covid-19 như trường hptoàn th c tri đã đến b phiếu ti khu vc bu c s 156 958 Âu Cơ, phường 14, qun Tân Bình vào ngày 23/5/2021(ngày 29/5/2021, UBND phường 14, qun Tân Bình đã phát hành thông báo yêu cu c nhng c tri đã đi bu c ti khu vc bu c va k ln các thành viên T Bu c s 156 và cán b, công chc ca phường này phi đi ly mu xét nghim Covid-19 t 00 gi ngày 30/5/2021 cho đến khi hết đi tượng cn ly mu) (9).

Không phi t nhiên mà dân chúng thc mc, ti sao công an Vit Nam khi t v án "làm lây lan dch bnh" liên quan đến Hi thánh Truyn giáo Phc Hưng đ tiến hành điu tra vic t tp sinh hot tôn giáo đã làm phát sinh thêm 33 ca nhim mi (10) mà li không đ đng gì đến trách nhim vn đng, thm chí thúc, ép khong 70 triu người đi bu khi dch đang lan nhanh trên din rng đ điu tra xem ch trương đó đã làm phát sinh thêm bao nhiêu trường hp b lây nhim trong s hơn ba ngàn ca nhim mi/tun ?

Trân Văn

Nguồn : VOA, 01/06/2021

Chú thích :

(1) https://dangcongsan.vn/thoi-su/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-gui-thu-tham-hoi-tinh-hinh-dich-benh-covid-19-tai-campuchia-578902.html

(2) https://www.nytimes.com/interactive/2021/world/covid-vaccinations-tracker.html

(3) https://baochinhphu.vn/Tin-noi-bat/Viet-Nam-tu-cuong-trong-cuoc-dua-vaccine-COVID19/417406.vgp

(4) https://tuoitre.vn/thu-tuong-pham-minh-chinh-de-nghi-uc-uu-tien-vac-xin-cho-viet-nam-2021052520491773.htm

(5) https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/bai-viet-cua-tong-bi-thu-ve-con-duong-di-len-chu-nghia-xa-hoi-o-viet-nam-737210.html

(6) https://ncov.moh.gov.vn/web/guest/-/6847426-3836

(7) https://nhandan.vn/tin-tuc-su-kien/thanh-cong-cua-cuoc-bau-cu-khang-dinh-tinh-than-yeu-nuoc-y-thuc-chinh-tri-va-niem-tin-cua-nhan-dan-voi-ang-nha-nuoc-647762/

(8) https://ncov.moh.gov.vn/web/guest/-/6847426-4146

(9) https://www.facebook.com/ech.ao.7/posts/10158566451809833

(10) https://tuoitre.vn/khoi-to-vu-an-lam-lay-lan-dich-benh-lien-quan-hoi-thanh-truyen-giao-phuc-hung-20210530104901676.htm

********************

Tranh cãi vic khi t v án liên quan Hi thánh truyn giáo Phc Hưng

VOA, 01/06/2021

Chính quyn Thành ph H Chí Minh va ra quyết đnh khi t v án hình s v ti "làm lây lan dch bnh truyn nhim nguy him cho người", liên quan đến Hi thánh truyn giáo Phc Hưng ti qun Gò Vp. Gii quan sát cho VOA biết vic khi t v án này "chưa thuyết phc".

tragia4

Mt bui sinh hot ca Hi thánh Truyn giáo Phc Hưng dp Giáng sinh 2020. nh : PLO via Facebook

Báo Thanh Niên cho biết Công an qun Gò Vp hôm 30/5 đã ra quyết đnh khi t hình s v án này và nói rng cơ quan điu tra s làm rõ vi phm ca tng cá nhân, khi có đy đ du hiu vi phm thì khi t b can.

"Qua điu tra, nhóm sinh hot tôn giáo này không chp hành quy đnh v phòng chng dch bnh Covid-19, dn đến lây lan dch bnh cho nhiu người", báo Thanh Niên viết.

Lut sư Đng Đình Mnh Thành phố Hồ Chí Minh, nêu nhn đnh vi VOA :

"Tôi có đc qua bc thư xin li ca v chng mc sư và chưa thy khía cnh cn thiết phi khi t v án này vì tôi chưa thy có du hiu cho rng h đã không tuân th nhng quy đnh v phòng chng dch đ truyn con virus ra ngoài. H vn tuân th rt nghiêm túc v các bin pháp phòng chng dch.

"T nhng thông tin đi chúng mà tôi biết, tôi nghĩ vic khi t như vy có v chưa được thuyết phc !"

Cũng t Thành phố Hồ Chí Minh, mc sư Nguyn Hng Quang, thuc Hi Thánh Tin Lành Mennonite Vit Nam, nói vi VOA :

"H [chính quyn] chp mũ, buc ti, và gán lên dư lun, to nên mt truyn thông thng nht

"Hi thánh vn chp hành các quy đnh v phòng chng dch mà sao li buc ti h ? H không vi phm.

"Chính quyn đã sai lm khi khi t như vy".

"Ti sao dch bnh min Bc, Bc Giang, khiến hàng trăm ngàn công nhân ngh vic, mt 2 ngàn t đng/ ngày do dch bnh mà không ai b khi t ?" - Mc sư Nguyn Hng Quang nói.

Sáng 31/5, đài VTC News dn li bà Võ Xuân Loan, mc sư Hi thánh truyn giáo Phc Hưng, nói :

"Bn thân chưa tng nghĩ mình là người làm lây lan dch bnh, nhưng dù sao đi na trong v vic này tôi vn nhn trách nhim v phn mình. Rt mong cng đng, cư dân hãy lượng th vì chính bn thân tôi cũng là nn nhân ca dch bnh Covid-19 và đang chiến đu tng ngày trên giường bnh. Tôi không nghĩ mình là tác nhân gây ra ni đau cng đng, vì cái đó nó ngược li vi đi sng ca tôi t xưa đến nay".

T khu cách ly C Chi, bà Phương Tường Vi, con gái ca mc sư Võ Xuân Loan, viết trên Facebook hôm 30/5 : "Dịch bnh xảy ra là điu không ai mong muốn. Chúng tôi cũng ch là mt trong nhng nn nhân b ai đó lây nhim như bao nhiêu người khác trên thế gii, ch chúng tôi không phi là ngun lây lan dch duy nht trong cng đng".

"Chúng tôi là mt Hi thánh nh, cha m tôi đã dùng 30 năm chc v đ xây dng, vun đp thành mt t chc có giy t pháp lý đy đ, được nhà nước bo h, vy mà phút chc tt c như quay lưng, còn chúng tôi thì rơi vào h sâu tuyt vng" bà Tường Vi viết thêm.

Trang Thanh Niên dn li ông Ngô Minh Châu, Phó ch tch UBND TP.HCM, cho biết chùm lây lan t đim sinh hot ca Hi thánh truyn giáo Phc Hưng "đã tr thành dch ln, đây là v vic nghiêm trng, nhiu người dân bc xúc v vn đ này".

Hôm 1/6, TTXVN dn li ông Nguyn Tn Bnh, Giám đc S Y tế Thành ph H Chí Minh cho biết, thành ph ghi nhn 211 trường hp Covid-19 liên quan đến dch xy ra ti đim nhóm sinh hot tôn giáo Hi thánh truyn giáo Phc Hưng, trong đó có 40 thành viên ca Hi thánh mc Covid-19.

Nguồn : VOA, 01/06/2021

Published in Diễn đàn

"Về căn bản, Việt Nam đã ngăn chặn được Covid-19" ! Từ cuối năm ngoái, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tuyên bố như thế ! Lúc ấy, thấy Mỹ và Châu Âu ngụp lặn trong khó khăn, các đồng chí hí hửng, tưởng mình có thế chiến thắng đại dịch bằng tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.

thongsoai1

Một người dân đeo khẩu trang phòng dịch Covid-19 trên đường phố Hà Nội vào dịp Đại hội 13 Đảng cộng sản Việt Nam hôm 23/1/2021 - AP

"Về căn bản, Việt Nam đã ngăn chặn được Covid-19" ! Từ cuối năm ngoái, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tuyên bố như thế ! Lúc ấy, thấy Mỹ và Châu Âu ngụp lặn trong khó khăn, các đồng chí hí hửng, tưởng mình có thế chiến thắng đại dịch bằng tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.

Chả thế mà trong khi cả nước đang gồng mình trước làn sóng đại dịch thứ tư này, Đảng trưởng Nguyễn Phú Trọng, tuy không còn tự chủ đi lại được nữa, nhưng vẫn khư khư lo bám giữ cái ghế Tổng bí thư, sợ một vị nào đấy trong "Bộ Tam" (Chính – Phúc – Huệ) sẽ giật mất. Nếu không nghĩ vậy thì Tổng bí thư đã không "lú" đến mức cặm cụi ngồi duyệt một bài "tràng giang đại hải" – nói duyệt là vì ông ta không thể đủ sức để chấp bút bài viết loằng ngoằng – đầy tính hoang tưởng về một thứ chủ nghĩa chưa bao giờ tồn tại, đó là chủ nghĩa xã hội.

Ngấm đòn rồi liệu có đàng hoàng hơn ?

Ngày 30/5 vừa rồi, ông Nguyễn Xuân Phúc đã chủ động gửi thư cho Tổng thống Mỹ Biden, nói là để trao đổi về quan hệ hai nước, nhưng nội dung chủ yếu là muốn nhờ Mỹ giúp ứng phó với đại dịch Vũ Hán. Việt Nam hiện đang chống chọi với đợt dịch thứ tư, bùng phát từ ngày 17/4 trên diện rộng và từ nhiều nguồn khác nhau. Mức độ nguy hiểm của các biến thể virus từ Anh và Ấn Độ, lần đầu tiên được phát hiện ở Việt Nam, khiến chính quyền có phần rối loạn.

Bức thư nói trên, sở dĩ được gửi khẩn cấp, một phần vì sự lây lan bất thường của đại dịch, phần khác, vì trước đó, Mỹ dường như đã tỏ thiện chí sẵn sàng giúp đỡ Việt Nam. Tại cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Bùi Thanh Sơn ngày 28/5, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã bảo đảm, Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam tiếp cận vaccine thông qua chương trình COVAX, trong đó có 80 triệu liều vaccine Mỹ sẽ cung cấp cho thế giới trong thời gian tới.

thongsoai2

Công nhân chuẩn bị đưa một container vaccine phòng Covid-19 của hãng AstraZeneca chuyển tới Việt Nam qua chương trình COVAX ở sân bay Nội Bài hôm 1/4/2021. AFP

Và không chỉ cầu cứu Mỹ, trước đó, Việt Nam cũng đã phải "vái tứ phương", thông qua các cuộc điện đàm với lãnh đạo cấp cao từ các nước như Nhật Bản, Nga và Châu Âu... Chính phủ Việt Nam đã đề nghị các nước hỗ trợ tiếp cận các nguồn vaccine, đồng thời hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và sản xuất vaccine phòng chống Covid-19. Mặc dầu tại cùng thời điểm ấy, Nguyễn Phú Trọng lại vẫn "ra rả" chửi mắng và hạ nhục chủ nghĩa tư bản "giẫy chết".

Không chỉ đang chạy xuôi chạy ngược để mua vaccine, Hà Nội còn đề xuất sản xuất vaccine cho các tập đoàn quốc tế. Nếu như trước đây một năm, Chính quyền Hà Nội đã không nuôi ảo tưởng, với "tính ưu việt của chế độ", có thể đánh bại được đại dịch Vũ Hán, mà chăm lo cho khả năng miễn dịch của cộng đồng, thì nay đã không phải "tá hoả tam tinh", "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" như các tuyên bố chọi nhau giữa các quan chức trong chính quyền.

Việt Nam cũng "cầu cứu" cả "bạn vàng" Trung Quốc. Tuy nhiên, chưa ai biết chắc Trung Quốc có cung cấp cho Hà Nội vaccine "Made in China" hay không ; Và kể cả khi Trung Quốc có bán thì chắc gì người dân Việt Nam đã dám dùng cái loại vaccine xuất phát từ "quê hương" mang tên Vũ Hán, nơi phát sinh virus SARS-CoV-2 làm lây lan đại dịch Covid-19.

Trung Quốc đối với Việt Nam trong đại dịch như thế nào, chẳng cần phải chờ lâu. Ngay trong những ngày này, chính truyền thông nhà nước Việt Nam, chứ không phải các "lực lượng thù địch" nào khác, loan tin cho biết, mấy tuần qua trong khi Việt Nam đang khốn đốn vì đại dịch, thì các máy bay chiến đấu của Trung Quốc đã dội hàng ngàn quả đạn vào các mục tiêu gần Hoàng Sa để các phi công Tàu cộng rèn luyện kỹ năng tấn công chính xác các mục tiêu trên Biển Đông, bất chấp phản đối của Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Nhưng có lẽ "đòn" mà Hà Nội ngấm nhất (đang ráng chịu nhưng không dám kêu to), đó là thái độ có phần bàng quan của các nước vẫn được coi là "đối tác chiến lược" hay "đối tác toàn diện". Các nước này chẳng mấy sốt sắng đối với việc "giải cứu" Việt Nam trong cơn hoạn nạn. Ở đây hoàn toàn có thể chia sẻ với đánh giá khách quan của nhà báo Jackhammer Nguyễn vào hôm 30/5 đã nêu thẳng vấn đề không úp mở : Nếu Việt Nam muốn chống được dịch thì phải đàng hoàng [1].

Nhà báo nói trên phân tích thật chí lý khi luận giải, Việt Nam kết giao với phương Tây chủ yếu vì thị trường hàng hóa, vì sự cân bằng đối trọng với kẻ thù phương Bắc. Trong ngắn hạn, phương Tây có thể bỏ qua chuyện nhân quyền, nhưng khi gặp biến cố lớn, như đại dịch và có thể là chiến tranh nữa, các nước dân chủ không đặt ưu tiên cứu giúp một kẻ không đàng hoàng về nhân quyền, không cùng chia sẻ những giá trị với họ, không giống như cách các nước này đã và đang đối xử với Hàn Quốc và Đài Loan… Cầu Chúa để ban lãnh đạo Hà Nội sớm nhận chân ra sự thật đơn giản này !

Bởi vì, theo giới quan sát, Hà Nội vẫn chưa chịu tỏ ra đàng hoàng trong nhiều chuyện đối với chính người dân của mình. Ép buộc dân đi bỏ phiếu cho cái Quốc hội không bầu vẫn biết trước những ai sẽ trúng cử, trong bối cảnh lây nhiễm hiện nay là cực kỳ nguy hiểm. Hay, so sánh sự khác nhau trong cách hành xử của Toà án cộng sản dành cho thường dân và quan chức cao cấp thì rõ nhất. Dư luận không khỏi bị "sốc" trước nhân thân của đại tá Nguyễn Duy Linh, con trai "bố già" – Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, trong vụ án "đưa hối lộ" có một không hai, khi mà kẻ đưa hối lộ thì bị khởi tố, còn kẻ nhận hàng triệu USD thì bóng chim tăm cá, tìm không ra. Hoặc giả tìm ra thì hắn chối bay, chối biến, xem luật pháp không là cái đinh rỉ gì cả [2].

thongsoai3

Người dân đi bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp ở Hà Nội hôm 23/5/2021 vào khi đợt dịch thứ 4 đang bùng phát mạnh từ ngày 27/4. AFP

Có thể "tấn công" đại dịch bằng chính trị ;

Câu trả lời là không thể ! Không thể áp dụng phương pháp "chính trị là thống soái", chỉ hô hào suông – kêu gọi toàn bộ hệ thống vào cuộc để giải quyết vấn đề. Cuối năm 2020, thông tin vaccine phòng chống Covid-19 có thể đạt hiệu quả hơn 90% đã mang lại hy vọng chiến thắng dịch bệnh này. Thế nhưng vài tháng nay, hy vọng đó đã nhường chỗ cho một thực tế phức tạp hơn, gây hoang mang trong xã hội. Ngoài ra, còn 2 lý do quan trọng sau đây càng khiến cho việc chủ động "tấn công" đại dịch theo lời hiệu triệu của tân Thủ tướng Phạm Minh Chính là không thể [3].

Thứ nhất, quy luật của dịch tễ học, về cơ bản, khác với quy luật của đánh giặc (tức là quy luật chiến tranh) [4]. Riêng đối với đại dịch Vũ Hán hiện nay, các nhà dịch tễ học hầu như đều thống nhất với nhau một nhận định. Đó là, đối với các chính phủ, sự xuất hiện của các biến thể mới và sự chần chừ liên quan đến việc tiếp cận các nguồn vaccine đã gây khó khăn cho kế hoạch mở cửa trở lại nền kinh tế và áp dụng trở lại một số quy tắc thông thường.

Thứ hai, quy luật chiến tranh lại càng khác xa với quy luật thời bình. Trong thời bình, khi làm ăn kinh tế, bao giờ doanh nghiệp cũng phải tính đến "chi phí cơ hội" (opportunity cost). Đây vốn là khái niệm chìa khoátrong kinh tế học. "Chi phí cơ hội" dựa trên cơ sở là nguồn lực khan hiếm nên buộc giới kinh doanh phải thực hiện sự lựa chọn. Như vậy, không thể hô hào chống dịch như chống giặc, vì hai lẽ ấy. Dịch bệnh có quy luật riêng. Khi đánh giặc ta có thể "đốt cháy cả dãy Trường Sơn", hy sinh sức người và sức của để giành độc lập. Nhưng khi phòng/chống dịch, các chuyên gia lại phải đặt sinh mệnh con người lên trên hết.

Có thể thấy, các ông Nguyễn Xuân Phúc, Phạm Minh Chính đã đưa ra lời kêu gọi muộn màng. Theo thống kê của trang "Our World in Data", Việt Nam hiện đang là quốc gia có tỉ lệ tiêm vaccine chống Covid-19 thấp nhất trong các nước ASEAN. Tính đến ngày 26/5, cả nước mới tiêm được 1,03 triệu liều, tương đương với khoảng 1,06% dân số. Trong khi tỷ lệ này ở Singapore là 36,1%, Campuchia 14,1%, Lào : 8,45%, ngay đến Myanmar, một quốc gia đang trên bờ vực nội chiến cũng đã có tới 3,26% dân số đã được tiêm chủng. Vậy là, Việt Nam nằm trong nhóm 30 quốc gia có tỷ lệ dân số được tiêm vaccine thấp nhất thế giới [5].

thongsoai4

Nhân viên y tế xếp hàng chờ được tiêm vaccine phòng Covid-19 của hãng AstraZeneca ở Hải Dương hôm 8/3/2021. Reuters

Không đặt mua vaccine từ đầu, rõ ràng Việt Nam đã ngủ quên trên chiến thắng. Còn nhớ, khoảng tháng 10 năm ngoái, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Trưởng ban Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng/chống đại dịch Vũ Hán đã tuyên bố như đinh đóng cột : "Về căn bản, Việt Nam đã ngăn chặn được Covid-19". Ngay lúc bấy giờ, một bình luận gia "gạo cội" đã mỉa mai : "Nói như thế, chẳng khác gì một người rơi từ tầng 20 của một cao ốc, khi rớt đến tầng 15, anh ta vẫn hí hửng la lớn : Trọng lực là vô hại ! Và tiếp tục nói như thế cho đến tầng thứ 2 !

Bây giờ Việt Nam đang bết bát. Tin từ Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long, Covid-19 ở Việt Nam đang trở nên nguy cấp bất thường khi các nơi xét nghiệm thấy chủng mới có sự lai tạo giữa chủng từ Ấn Độ và từ Anh – một biến thể nguy hiểm mà dường như chỉ có ở Việt Nam. Báo Thanh Niên trong nước đưa tin này đầu tiên. Sau đó đến Tuổi Trẻ, nhưng chỉ trong vài giờ, tất cả các tựa đề đều bị thay đổi, chỉ còn một vài tờ báo điện tử khác giữ lại nguyên trạng.

Theo các thông tin sau đó bị tẩy xóa , chủng Ấn Độ có những đột biến gen của chủng Anh. Đặc điểm của chủng này là lây nhanh, phát tán rộng, nồng độ virus trong dịch cổ họng tăng cao và phát tán mạnh ra môi trường xung quanh. Số ca mắc tăng nhanh trong thời gian ngắn. Khi được hỏi cụ thể là loại virus vô cùng nguy hiểm này hiện có chính xác ở những vùng nào tại Việt Nam, thì ông Long thoái thác, nói sẽ sớm cập nhật mọi thứ trên bản đồ gien thế giới.

Nói cách khác, Bộ Y tế Việt Nam đang bó tay, vì không biết thật sự mọi thứ đang lây lan như thế nào. Hiện biến thể này chưa được Y tế Việt Nam đặt tên, chỉ tạm gọi đây là Covid lai giữa chủng Ấn Độ và Anh. Theo báo cáo của Bộ trưởng Long, tất cả những nguồn lây lan nguy hiểm nhất và gần như khó có thể kiểm soát được trong thời gian tới, đó sẽ là Bắc Giang, Bắc Ninh, Sài Gòn và Hà Nội. Nguồn lây lan, mà Việt Nam rất ngại tiết lộ, phần lớn xuất hiện từ các khu chế xuất, khu công nghiệp đang có từ hàng chục cho đến hàng trăm ngàn công nhân. Mỗi ngày những công nhân ở đây làm việc cật lực để duy trì sự ổn định kinh tế nhưng không hề có một quy chế gì giúp họ tránh lây nhiễm.

Lê Việt An

Nguồn : RFA, 01/06/2021

Published in Diễn đàn

Cái giá của "chính trị là thống soái"

Lê Việt An, RFA, 01/06/2021

"Về căn bản, Việt Nam đã ngăn chặn được Covid-19" ! Từ cuối năm ngoái, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tuyên bố như thế ! Lúc ấy, thấy Mỹ và Châu Âu ngụp lặn trong khó khăn, các đồng chí hí hửng, tưởng mình có thế chiến thắng đại dịch bằng tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.

thongsoai1

Một người dân đeo khẩu trang phòng dịch Covid-19 trên đường phố Hà Nội vào dịp Đại hội 13 Đảng cộng sản Việt Nam hôm 23/1/2021 - AP

"Về căn bản, Việt Nam đã ngăn chặn được Covid-19" ! Từ cuối năm ngoái, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tuyên bố như thế ! Lúc ấy, thấy Mỹ và Châu Âu ngụp lặn trong khó khăn, các đồng chí hí hửng, tưởng mình có thế chiến thắng đại dịch bằng tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.

Chả thế mà trong khi cả nước đang gồng mình trước làn sóng đại dịch thứ tư này, Đảng trưởng Nguyễn Phú Trọng, tuy không còn tự chủ đi lại được nữa, nhưng vẫn khư khư lo bám giữ cái ghế Tổng bí thư, sợ một vị nào đấy trong "Bộ Tam" (Chính – Phúc – Huệ) sẽ giật mất. Nếu không nghĩ vậy thì Tổng bí thư đã không "lú" đến mức cặm cụi ngồi duyệt một bài "tràng giang đại hải" – nói duyệt là vì ông ta không thể đủ sức để chấp bút bài viết loằng ngoằng – đầy tính hoang tưởng về một thứ chủ nghĩa chưa bao giờ tồn tại, đó là chủ nghĩa xã hội.

Ngấm đòn rồi liệu có đàng hoàng hơn ?

Ngày 30/5 vừa rồi, ông Nguyễn Xuân Phúc đã chủ động gửi thư cho Tổng thống Mỹ Biden, nói là để trao đổi về quan hệ hai nước, nhưng nội dung chủ yếu là muốn nhờ Mỹ giúp ứng phó với đại dịch Vũ Hán. Việt Nam hiện đang chống chọi với đợt dịch thứ tư, bùng phát từ ngày 17/4 trên diện rộng và từ nhiều nguồn khác nhau. Mức độ nguy hiểm của các biến thể virus từ Anh và Ấn Độ, lần đầu tiên được phát hiện ở Việt Nam, khiến chính quyền có phần rối loạn.

Bức thư nói trên, sở dĩ được gửi khẩn cấp, một phần vì sự lây lan bất thường của đại dịch, phần khác, vì trước đó, Mỹ dường như đã tỏ thiện chí sẵn sàng giúp đỡ Việt Nam. Tại cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Bùi Thanh Sơn ngày 28/5, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã bảo đảm, Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam tiếp cận vaccine thông qua chương trình COVAX, trong đó có 80 triệu liều vaccine Mỹ sẽ cung cấp cho thế giới trong thời gian tới.

thongsoai2

Công nhân chuẩn bị đưa một container vaccine phòng Covid-19 của hãng AstraZeneca chuyển tới Việt Nam qua chương trình COVAX ở sân bay Nội Bài hôm 1/4/2021. AFP

Và không chỉ cầu cứu Mỹ, trước đó, Việt Nam cũng đã phải "vái tứ phương", thông qua các cuộc điện đàm với lãnh đạo cấp cao từ các nước như Nhật Bản, Nga và Châu Âu... Chính phủ Việt Nam đã đề nghị các nước hỗ trợ tiếp cận các nguồn vaccine, đồng thời hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và sản xuất vaccine phòng chống Covid-19. Mặc dầu tại cùng thời điểm ấy, Nguyễn Phú Trọng lại vẫn "ra rả" chửi mắng và hạ nhục chủ nghĩa tư bản "giẫy chết".

Không chỉ đang chạy xuôi chạy ngược để mua vaccine, Hà Nội còn đề xuất sản xuất vaccine cho các tập đoàn quốc tế. Nếu như trước đây một năm, Chính quyền Hà Nội đã không nuôi ảo tưởng, với "tính ưu việt của chế độ", có thể đánh bại được đại dịch Vũ Hán, mà chăm lo cho khả năng miễn dịch của cộng đồng, thì nay đã không phải "tá hoả tam tinh", "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" như các tuyên bố chọi nhau giữa các quan chức trong chính quyền.

Việt Nam cũng "cầu cứu" cả "bạn vàng" Trung Quốc. Tuy nhiên, chưa ai biết chắc Trung Quốc có cung cấp cho Hà Nội vaccine "Made in China" hay không ; Và kể cả khi Trung Quốc có bán thì chắc gì người dân Việt Nam đã dám dùng cái loại vaccine xuất phát từ "quê hương" mang tên Vũ Hán, nơi phát sinh virus SARS-CoV-2 làm lây lan đại dịch Covid-19.

Trung Quốc đối với Việt Nam trong đại dịch như thế nào, chẳng cần phải chờ lâu. Ngay trong những ngày này, chính truyền thông nhà nước Việt Nam, chứ không phải các "lực lượng thù địch" nào khác, loan tin cho biết, mấy tuần qua trong khi Việt Nam đang khốn đốn vì đại dịch, thì các máy bay chiến đấu của Trung Quốc đã dội hàng ngàn quả đạn vào các mục tiêu gần Hoàng Sa để các phi công Tàu cộng rèn luyện kỹ năng tấn công chính xác các mục tiêu trên Biển Đông, bất chấp phản đối của Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Nhưng có lẽ "đòn" mà Hà Nội ngấm nhất (đang ráng chịu nhưng không dám kêu to), đó là thái độ có phần bàng quan của các nước vẫn được coi là "đối tác chiến lược" hay "đối tác toàn diện". Các nước này chẳng mấy sốt sắng đối với việc "giải cứu" Việt Nam trong cơn hoạn nạn. Ở đây hoàn toàn có thể chia sẻ với đánh giá khách quan của nhà báo Jackhammer Nguyễn vào hôm 30/5 đã nêu thẳng vấn đề không úp mở : Nếu Việt Nam muốn chống được dịch thì phải đàng hoàng [1].

Nhà báo nói trên phân tích thật chí lý khi luận giải, Việt Nam kết giao với phương Tây chủ yếu vì thị trường hàng hóa, vì sự cân bằng đối trọng với kẻ thù phương Bắc. Trong ngắn hạn, phương Tây có thể bỏ qua chuyện nhân quyền, nhưng khi gặp biến cố lớn, như đại dịch và có thể là chiến tranh nữa, các nước dân chủ không đặt ưu tiên cứu giúp một kẻ không đàng hoàng về nhân quyền, không cùng chia sẻ những giá trị với họ, không giống như cách các nước này đã và đang đối xử với Hàn Quốc và Đài Loan… Cầu Chúa để ban lãnh đạo Hà Nội sớm nhận chân ra sự thật đơn giản này !

Bởi vì, theo giới quan sát, Hà Nội vẫn chưa chịu tỏ ra đàng hoàng trong nhiều chuyện đối với chính người dân của mình. Ép buộc dân đi bỏ phiếu cho cái Quốc hội không bầu vẫn biết trước những ai sẽ trúng cử, trong bối cảnh lây nhiễm hiện nay là cực kỳ nguy hiểm. Hay, so sánh sự khác nhau trong cách hành xử của Toà án cộng sản dành cho thường dân và quan chức cao cấp thì rõ nhất. Dư luận không khỏi bị "sốc" trước nhân thân của đại tá Nguyễn Duy Linh, con trai "bố già" – Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, trong vụ án "đưa hối lộ" có một không hai, khi mà kẻ đưa hối lộ thì bị khởi tố, còn kẻ nhận hàng triệu USD thì bóng chim tăm cá, tìm không ra. Hoặc giả tìm ra thì hắn chối bay, chối biến, xem luật pháp không là cái đinh rỉ gì cả [2].

thongsoai3

Người dân đi bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp ở Hà Nội hôm 23/5/2021 vào khi đợt dịch thứ 4 đang bùng phát mạnh từ ngày 27/4. AFP

Có thể "tấn công" đại dịch bằng chính trị ?

Câu trả lời là không thể ! Không thể áp dụng phương pháp "chính trị là thống soái", chỉ hô hào suông – kêu gọi toàn bộ hệ thống vào cuộc để giải quyết vấn đề. Cuối năm 2020, thông tin vaccine phòng chống Covid-19 có thể đạt hiệu quả hơn 90% đã mang lại hy vọng chiến thắng dịch bệnh này. Thế nhưng vài tháng nay, hy vọng đó đã nhường chỗ cho một thực tế phức tạp hơn, gây hoang mang trong xã hội. Ngoài ra, còn 2 lý do quan trọng sau đây càng khiến cho việc chủ động "tấn công" đại dịch theo lời hiệu triệu của tân Thủ tướng Phạm Minh Chính là không thể [3].

Thứ nhất, quy luật của dịch tễ học, về cơ bản, khác với quy luật của đánh giặc (tức là quy luật chiến tranh) [4]. Riêng đối với đại dịch Vũ Hán hiện nay, các nhà dịch tễ học hầu như đều thống nhất với nhau một nhận định. Đó là, đối với các chính phủ, sự xuất hiện của các biến thể mới và sự chần chừ liên quan đến việc tiếp cận các nguồn vaccine đã gây khó khăn cho kế hoạch mở cửa trở lại nền kinh tế và áp dụng trở lại một số quy tắc thông thường.

Thứ hai, quy luật chiến tranh lại càng khác xa với quy luật thời bình. Trong thời bình, khi làm ăn kinh tế, bao giờ doanh nghiệp cũng phải tính đến "chi phí cơ hội" (opportunity cost). Đây vốn là khái niệm chìa khoátrong kinh tế học. "Chi phí cơ hội" dựa trên cơ sở là nguồn lực khan hiếm nên buộc giới kinh doanh phải thực hiện sự lựa chọn. Như vậy, không thể hô hào chống dịch như chống giặc, vì hai lẽ ấy. Dịch bệnh có quy luật riêng. Khi đánh giặc ta có thể "đốt cháy cả dãy Trường Sơn", hy sinh sức người và sức của để giành độc lập. Nhưng khi phòng/chống dịch, các chuyên gia lại phải đặt sinh mệnh con người lên trên hết.

Có thể thấy, các ông Nguyễn Xuân Phúc, Phạm Minh Chính đã đưa ra lời kêu gọi muộn màng. Theo thống kê của trang "Our World in Data", Việt Nam hiện đang là quốc gia có tỉ lệ tiêm vaccine chống Covid-19 thấp nhất trong các nước ASEAN. Tính đến ngày 26/5, cả nước mới tiêm được 1,03 triệu liều, tương đương với khoảng 1,06% dân số. Trong khi tỷ lệ này ở Singapore là 36,1%, Campuchia 14,1%, Lào : 8,45%, ngay đến Myanmar, một quốc gia đang trên bờ vực nội chiến cũng đã có tới 3,26% dân số đã được tiêm chủng. Vậy là, Việt Nam nằm trong nhóm 30 quốc gia có tỷ lệ dân số được tiêm vaccine thấp nhất thế giới [5].

thongsoai4

Nhân viên y tế xếp hàng chờ được tiêm vaccine phòng Covid-19 của hãng AstraZeneca ở Hải Dương hôm 8/3/2021. Reuters

Không đặt mua vaccine từ đầu, rõ ràng Việt Nam đã ngủ quên trên chiến thắng. Còn nhớ, khoảng tháng 10 năm ngoái, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Trưởng ban Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng/chống đại dịch Vũ Hán đã tuyên bố như đinh đóng cột : "Về căn bản, Việt Nam đã ngăn chặn được Covid-19". Ngay lúc bấy giờ, một bình luận gia "gạo cội" đã mỉa mai : "Nói như thế, chẳng khác gì một người rơi từ tầng 20 của một cao ốc, khi rớt đến tầng 15, anh ta vẫn hí hửng la lớn : Trọng lực là vô hại ! Và tiếp tục nói như thế cho đến tầng thứ 2 !

Bây giờ Việt Nam đang bết bát. Tin từ Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long, Covid-19 ở Việt Nam đang trở nên nguy cấp bất thường khi các nơi xét nghiệm thấy chủng mới có sự lai tạo giữa chủng từ Ấn Độ và từ Anh – một biến thể nguy hiểm mà dường như chỉ có ở Việt Nam. Báo Thanh Niên trong nước đưa tin này đầu tiên. Sau đó đến Tuổi Trẻ, nhưng chỉ trong vài giờ, tất cả các tựa đề đều bị thay đổi, chỉ còn một vài tờ báo điện tử khác giữ lại nguyên trạng.

Theo các thông tin sau đó bị tẩy xóa , chủng Ấn Độ có những đột biến gen của chủng Anh. Đặc điểm của chủng này là lây nhanh, phát tán rộng, nồng độ virus trong dịch cổ họng tăng cao và phát tán mạnh ra môi trường xung quanh. Số ca mắc tăng nhanh trong thời gian ngắn. Khi được hỏi cụ thể là loại virus vô cùng nguy hiểm này hiện có chính xác ở những vùng nào tại Việt Nam, thì ông Long thoái thác, nói sẽ sớm cập nhật mọi thứ trên bản đồ gien thế giới.

Nói cách khác, Bộ Y tế Việt Nam đang bó tay, vì không biết thật sự mọi thứ đang lây lan như thế nào. Hiện biến thể này chưa được Y tế Việt Nam đặt tên, chỉ tạm gọi đây là Covid lai giữa chủng Ấn Độ và Anh. Theo báo cáo của Bộ trưởng Long, tất cả những nguồn lây lan nguy hiểm nhất và gần như khó có thể kiểm soát được trong thời gian tới, đó sẽ là Bắc Giang, Bắc Ninh, Sài Gòn và Hà Nội. Nguồn lây lan, mà Việt Nam rất ngại tiết lộ, phần lớn xuất hiện từ các khu chế xuất, khu công nghiệp đang có từ hàng chục cho đến hàng trăm ngàn công nhân. Mỗi ngày những công nhân ở đây làm việc cật lực để duy trì sự ổn định kinh tế nhưng không hề có một quy chế gì giúp họ tránh lây nhiễm.

Lê Việt An

Nguồn : RFA, 01/06/2021

******************

Bùng phát Covid-19 : Đảng đã làm gì ?

Phạm Đình Bá, VNTB, 01/06/2021

Tại sao và lãnh đạo làm gì mà đến bây giờ mới bừng tỉnh để lo mua vắc xin ?

Hiện nay cả nước đang phải vật lộn để đối phó với các đợt bùng phát mới trên hơn một nửa đất nước, bao gồm các khu công nghiệp và các thành phố lớn như Hà Nội và Sài gòn. Tính đến ngày 28/05/2021, hơn 6.700 ca bệnh, trong đó có 47 trường hợp tử vong đã được báo cáo, hầu hết xảy ra từ đầu tháng Tư (hình 1, nguồn số 1 và 2).

covi1

Hình 1 - Phác thảo số ca Covid-19 mỗi ngày từ tháng Giêng năm 2021, với đợt bùng phát vào đầu tháng Hai và đợt bùng phát vào đầu tháng Năm (2). Đợt bùng phát vào đầu tháng Hai trùng hợp với phát hiện của biến thể nguyên bản từ Anh Quốc. Số ca mỗi ngày từ đợt bùng phát nầy tuy có giảm đi vào tháng Ba và tháng Tư nhưng số ca mỗi ngày vẫn dai dẳng cho đến đầu tháng Năm, khi mà biến thể nguyên bản từ Ấn Độ bắt đầu hiện diện. 

Tuy không có dữ liệu minh bạch, vào đầu tháng Năm, lượng lây lan có thể phân phối đa phần với nguyên bản vi rút covid, biến thể từ Anh và biến thể từ Ấn Độ. Các biến cố siêu lây lan với bội số cao lập lại trên toàn quốc với lễ 30/4 và bầu cử quốc hội vào 23/5 góp phần vào sự đột phá trong gia tăng số ca mỗi ngày cho đến cuối tháng Năm. Vào ngày 28/5, không ai biết tình hình sẽ ra sao, trong những ngày tới các ca mỗi ngày có thể sẽ suy giảm hoặc gia tăng.

Bởi độc tài độc đảng, tôi quy kết trách nhiệm lên đảng. Theo tôi hiểu, tình hình cuối tháng Năm là bất định bởi vì sự cộng hưởng của nhiều nguyên nhân tương tác, liệt kê ở đây và bàn rộng sau đó :

1. Tỷ lệ lây nhiễm cơ bản với covid vi rút nguyên bản tuy nhỏ nhưng không phải là hoàn toàn chấm dứt (hình 1), mặc dù với tốc độ phát triển theo cấp số nhân, khả năng bùng phát vẫn còn. 

2. Các biến thể có khả năng rất khác với covid vi rút nguyên bản lây lan đến Việt Nam từ nước ngoài có khả năng thay thế vi rút nguyên bản trong phân phối các biến thể lây lan trong nước (3).

3. Các lễ lạt vào ngày 30/4 và bầu cử quốc hội giảm đi sự an toàn của toàn dân, dẫn đến các sự cố siêu lây lan trên toàn quốc (tuy rằng gần đây để mị dân và mị dư luận thế giới, đảng đổ thừa sự lây lan vào các biến thể mới "phát hiện lần đầu" ở Việt Nam, dữ liệu bên dưới).

4. Khi nhiều nơi trên thế giới đang bị đại dịch hoành hành và họ cố tiêm vắc xin cho dân họ, thì việc mua sắm vắc xin trong cuộc chạy đua tiêm chủng trên toàn thế giới đang diễn ra và lẽ ra đảng phải nhảy vào mua vắc xin càng sớm càng tốt.

Lây nhiễm cơ bản với covid vi rút nguyên bản

Trong tháng Ba và tháng Tư, trung bình số ca mỗi ngày trong hai tháng nầy là 9 ca (nhỏ nhất : 0, lớn nhất 45 ca), theo dữ liệu Việt Nam đã báo cáo cho tổ chức Y tế Thế giới (2). Một số trong các ca nầy là nhập vào từ nước ngoài (3). Bởi vì vậy mà tổ chức nầy lúc nào cũng nhấn mạnh là không ai an toàn cho đến khi mọi người đều an toàn. Lãnh đạo ở các nước hầu hết đều có tầm nhìn về nguy cơ lây lan xuyên biên giới như vậy và họ làm việc không ngừng để tái lập an toàn cho dân họ. Nếu họ có khả năng cao, thì các lãnh đạo nầy nghĩ đến an toàn của dân ở các vùng bị dịch nặng. Đảng ở Việt Nam không phải là loại lãnh đạo nầy.

Biến thể nguyên bản từ Anh quốc và Ấn Độ

Kể từ khi biến thể SARS-CoV-2 được gọi là B.1.617 phát hiện ở Ấn Độ vào cuối năm ngoái, nó đã lây lan sang hàng chục quốc gia khác – bao gồm Hoa Kỳ, Singapore và Vương quốc Anh, nơi nó đã trở nên phổ biến và thống trị ở một số khu vực (3). Hơn nữa, dòng lao động di cư ở lục địa Đông Nam Á và các biên giới thiên nhiên khó kiểm soát có thể làm gia tăng sự lây truyền qua biên giới. Thái Lan và Việt Nam đã đối phó với những rủi ro do các biến thể virus mới gây ra bằng cách thắt chặt đáng kể an ninh biên giới để ngăn chặn các hành vi xâm nhập bất hợp pháp.

Kể từ đó, các nhà nghiên cứu đã xác định được ba biến thể phụ, được gọi là B.1.617.1 (‘nguyên bản’ B.1.617), B.1.617.2 và B.1.617.3, mỗi loại có cấu tạo gen hơi khác nhau (4).

Hiện các nhà nghiên cứu đang gấp rút điều tra các biến thể này và tìm ra cách chúng có thể ảnh hưởng đến khuynh hướng của đại dịch ở các quốc gia mà chúng đã có chỗ đứng. Các câu hỏi chính vẫn là về tốc độ lây lan của các biến thể, khả năng né tránh hệ thống miễn dịch của người bị lây lan và liệu các biến thể có gây ra bệnh nặng hơn hay không.

Rất nhiều nghiên cứu này ở dạng dịch tễ học tiêu chuẩn – xác nhận các trường hợp Covid-19 thông qua xét nghiệm, xác định các biến thể gây nhiễm trùng và tham chiếu và so sánh các dữ liệu này với các triệu chứng lâm sàng và tình trạng tiêm chủng của mọi người. Các nhà khoa học cũng có thể thu thập thông tin chi tiết từ dữ liệu giải trình tự bộ gen, xác định những đột biến nào hiện diện trong các loại biến thể phụ của biến thể B.1.617 và so sánh chúng với các đột biến trong các biến thể trước đó mà hành vi của các biến thể nầy được hiểu rõ hơn.

Truyền tải nhiều hơn (4)

Julian Tang, nhà virus học tư vấn tại Bệnh viện Hoàng gia Leicester, Vương quốc Anh cho biết : "Tôi xem xét các đột biến riêng lẻ bởi vì chúng có những đặc tính riêng biệt mà chúng tôi nghĩ có thể mang lại khả năng lây truyền cao hơn". Khả năng lây truyền gia tăng – một thước đo về mức độ nhanh chóng của các biến thể có thể lây lan từ người sang người – có thể đẩy nhanh các đợt bùng phát, điều này có thể gây áp lực nhiều hơn cho các hệ thống chăm sóc sức khỏe và các biện pháp đối phó như chương trình tiêm chủng. Ví dụ, biến thể B.1.617.2 có các đột biến được gọi là 452R và 478K, mà Tang cho biết cả hai đều có liên quan đến việc tăng khả năng lây truyền. Cả hai đột biến đều làm thay đổi protein đột biến mà vi rút sử dụng để xâm nhập vào tế bào người.

Các nhà nghiên cứu cũng có thể nhanh chóng theo dõi sự lây lan của B.1.617.2 bởi vì bộ gen của nó chứa một điểm đánh dấu mà biến thể B.1.1.7 nguyên bản thiếu. Sự hiện diện của điểm đánh dấu này – được gọi là ‘mục tiêu gen S’ – có thể được nhìn thấy trong kết quả của một số xét nghiệm PCR được sử dụng để xác nhận các trường hợp mắc Covid-19, vì vậy các nhà nghiên cứu có thể sử dụng số lần truy cập mục tiêu S dương tính làm đại diện để nhanh chóng lập bản đồ sự lan rộng của B.1.617.2, mà không cần làm giải trình tự bộ gen một cách đầy đủ. Cả hai xét nghiệm gen S và dữ liệu giải trình tự chi tiết hơn từ các mẫu vi rút ở Anh cho thấy B.1.617.2 đang cạnh tranh với hai loại phụ B.1.617 khác và thay thế B.1.1.7 – một biến thể được xác định ở đông nam nước Anh vào cuối năm 2020 – như biến thể phổ biến nhất gây ra các ca nhiễm mới trong nước Anh.

Trong một báo cáo được công bố vào ngày 12 tháng 5, một ủy ban cố vấn của chính phủ Vương quốc Anh được gọi là Nhóm khoa học về mô hình đại dịch cúm, nhóm hoạt động cho biết có "khả năng thực tế" rằng B.1.617.2 lây truyền nhiều hơn 50% so với B.1.1.7, theo dữ liệu có sẵn.

Thoát khỏi hệ miễn dịch (4)

Một câu hỏi khác mà các nhà nghiên cứu muốn giải quyết là liệu vắc xin có còn hiệu quả chống lại các biến thể B.1.617 hay không. Nếu bất kỳ chủng nào trong số này có thể trốn tránh sự bảo vệ miễn dịch do tiêm chủng hoặc do tiếp xúc với vi-rút trước đó, chúng có thể kích hoạt các đợt lây nhiễm mới đáng kể và vô hiệu hóa các kế hoạch phòng chống lây lan và chương trình tiêm vắc xin rộng rãi trong dân. 

Về lý thuyết, sự lây lan nhanh chóng của B.1.617.2 ở Vương quốc Anh – nơi hơn 50% dân số đã được tiêm ít nhất một liều vắc-xin Covid-19 – có thể cho thấy các biến chứng có thể có khả năng thoát khỏi sự bảo vệ của vắc-xin. Nhưng nghiên cứu cho rằng có rất ít bằng chứng cho thấy việc thoát khỏi hệ miễn dịch từ vắc-xin đang làm gia tăng các trường hợp mắc bệnh. Dữ liệu sơ bộ từ Bolton, một điểm nóng bùng phát ở Tây Bắc nước Anh, từ giữa tháng 5 cho thấy hầu hết những người ở đó nhập viện vì Covid-19 do B.1.617.2 gây ra đều chưa được tiêm phòng. Khoảng 5 trong số 18 người nhập viện có kết quả xét nghiệm dương tính với biến thể này đã nhận được một liều vắc-xin duy nhất và chỉ một người đã được tiêm cả hai liều.

Các dữ liệu khác cho thấy rằng các ca nhiễm với biến thể B.1.617.2 ở tây bắc nước Anh ban đầu tập trung ở thanh thiếu niên, những người không được tiêm chủng thường xuyên. Mặc dù biến thể này sau đó đã lây lan sang những người ở độ tuổi ba mươi và bốn mươi, nhưng những người ở độ tuổi năm mươi – những người có nhiều khả năng đã tiêm cả hai liều vắc-xin – có tỷ lệ nhiễm bệnh thấp hơn. "Điều đó thật đáng yên tâm", một nhà nghiên cứu ở Anh nói.

Dữ liệu giải trình tự gen cho thấy rằng sự lây lan nhanh chóng của B.1.617.2 ít có khả năng gây ra vấn đề cho các nỗ lực tiêm chủng hơn là sự lây lan của B.1.617.1. Các nhà nghiên cứu cho biết các đột biến 452R và 478K được xác định trong B.1.617.2 đều liên quan đến việc thoát khỏi vắc xin cũng như tăng khả năng lây truyền. Nhưng B.1.617.1 cũng mang một đột biến khác được gọi là 484Q, có liên quan mạnh mẽ hơn đến việc thoát khỏi vắc-xin. Đột biến này không được tìm thấy trong B.1.617.2.

Gia tăng trọng bệnh (4)

Julian Tang cho biết chắc chắn rằng không có đột biến nào trong bất kỳ kiểu phụ nào của biến thể B.1.617 có liên quan đến việc gia tăng mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Các nhà nghiên cứu cũng có thể tiến hành các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm để kiểm tra xem các kháng thể vô hiệu hóa các biến thể khác nhau tốt như thế nào. Một nghiên cứu được công bố vào ngày 17 tháng 5 trên tạp chí Nature Medicine cho thấy rằng những thử nghiệm như vậy có tính "dự đoán cao" về khả năng bảo vệ miễn dịch trong thế giới thực. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chỉ ra rằng vắc-xin có thể kém hiệu quả hơn đối với loại phụ B.1.617.1. Kết quả từ các thí nghiệm tương tự với B.1.617.2 vẫn chưa được công bố, nhưng dữ liệu do Y tế Công cọng ở Anh công bố vào ngày 23 tháng 5 cho thấy vắc xin của Pfizer-BioNTech và Oxford-AstraZeneca có hiệu quả chống lại B.1.617.2 sau hai liều.

Siêu lây lan

Trong đại dịch trên toàn thế giới, đã có hơn 2.000 trường hợp "siêu lây lan" được ghi nhận, trong đó một người nhiễm bệnh đã lây nhiễm cho nhiều người khác trong một khoảng thời gian ngắn (5). Hầu hết tất cả đều xảy ra trong không gian kín (như nhà ở và nơi làm việc trong nhà) và liên quan đến các nhóm lớn tụ tập trong không gian thông gió kém. Điều đó cho thấy SARS-CoV-2 là một loại vi-rút di chuyển dễ dàng trong không khí, trái ngược với niềm tin ban đầu rằng các cuộc chạm trán trong phạm vi ngắn và bề mặt bị nhiễm là những rủi ro chính.

Tuy biến thể mới nhập vào Việt Nam góp phần vào đợt bùng phát đầu tháng Năm, việc đảng tổ chức mừng lễ 30 tháng Tư trên khắp nước, cũng như chủ động đốt thúc dân đi bầu có khả năng lập đi lập lại các vụ lây lan trong không gian kín ở mọi miền mọi vùng trên toàn lãnh thổ. Đảng không có tầm nhìn xa để có thể thấy được những việc như thế nầy.

Vai trò của vắc xin

Tình hình về lây lan do các biến thể tạo nên các đợt lây nhiễm cao nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo chương trình vắc xin sâu rộng trong dân (3). Một năm trước, Hoa Kỳ và Châu Âu đã vật lộn để kiềm chế đại dịch, trong khi nhiều quốc gia Châu Á – Thái Bình Dương được ca ngợi vì phản ứng hiệu quả với đại dịch, bao gồm biên giới khép kín, chính sách kiểm dịch nghiêm ngặt, truy tìm liên lạc và nhắn tin công khai và rộng rãi về mức lây lan. Tuy nhiên, tình hình hiện nay đang đảo ngược lại. Việc triển khai vắc xin bị đình trệ ở nhiều quốc gia Châu Á – Thái Bình Dương, khiến các nước nầy không thể nới lỏng các hạn chế đi lại và mở cửa nền kinh tế của họ như Hoa Kỳ và Châu Âu, những quốc gia đã tiêm ít nhất một liều cho khoảng hơn 40% dân số của họ.

Trong khi tất cả các quốc gia Đông Nam Á đã bắt đầu triển khai vắc xin, tỷ lệ này sẽ khác nhau theo từng nước. Theo số liệu của Đại học Oxford, Singapore đang dẫn đầu khu vực về tỷ lệ tiêm chủng, với hơn 30% dân số được tiêm ít nhất một liều và gần 25% được tiêm chủng đầy đủ với 2 liều tính đến ngày 22/5. Tuy nhiên, các quốc gia Đông Nam Á khác mà nghèo hơn và có dân số lớn hơn bị tụt hậu xa hơn. Ví dụ, Việt Nam mới tiêm vắc xin cho 1% dân số trong khi tỷ lệ này ở Philippines và Thái Lan chỉ đạt 2%.

Phản ứng của Đảng

Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long tuyên bố "Chúng tôi đã phát hiện ra một biến thể lai mới từ các chủng Ấn Độ và Anh", trong cuộc họp quốc gia về đại dịch hôm thứ Bảy ngày 29/05/2021 (6). "Đặc điểm của chủng này là phát tán nhanh trong không khí. Nồng độ virus trong dịch họng tăng nhanh và lây lan rất mạnh ra môi trường xung quanh ". Nguyễn Thanh Long không nói rõ số trường hợp được ghi nhận với biến thể mới này nhưng cho biết Việt Nam sẽ sớm công bố việc phát hiện ra các chủng di truyền của các biến thể nầy. Cũng theo Bộ Y tế, có bảy biến thể virus coronađược biết đến ở Việt Nam trước khi Nguyễn Thanh Long thông báo.

Thủ tướng Phạm Minh Chính ngày 19/5 nói một số địa phương chưa từng xảy ra dịch bệnh nên chưa có kinh nghiệm, còn chậm trễ, lúng túng ứng phó khi dịch bùng phát (7). Đợt dịch lần này do nguồn bệnh xâm nhập từ bên ngoài qua đường nhập cảnh. Trong khi đó công tác quản lý nhập cảnh, đấu tranh ngăn chặn nhập cảnh trái phép, kiểm soát và xử lý cư trú trái phép chưa chặt chẽ, còn sơ hở. Việc quản lý cách ly người nhập cảnh, theo dõi y tế sau cách ly thiếu chặt chẽ. Một số cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, người dân chủ quan, mất cảnh giác. Một số đơn vị, địa phương thực hiện chưa đầy đủ yêu cầu 4 tại chỗ. Quy định về phòng chống dịch bệnh có bất cập, chưa sát thực tế. 

Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ ngành kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các địa phương, nhất là các địa phương trọng điểm, với phương châm "ba không" – không nói thiếu tiền, không nói thiếu nguồn nhân lực và không nói thiếu thể chế – (8). Theo Phạm Minh Chính, phải vận dụng mọi biện pháp để tiếp cận, huy động nguồn lực hợp pháp mua vắc xin. Người dân, doanh nghiệp, các cơ quan, tổ chức và địa phương có thể đóng góp ý kiến, phương pháp, tiền của và phát huy các mối quan hệ để mua vắc xin.

Câu hỏi cho Đảng

1. Tại sao và lãnh đạo làm gì mà đến bây giờ mới bừng tỉnh để lo mua vắc xin ?

2. Tại sao Thái Lan có khoảng 3.000 ca mỗi ngày mà vẫn chưa đủ để phát hiện biến thể lai mới mà Việt Nam chỉ có khoảng hơn 100 ca mỗi ngày lại phát hiện ra một biến thể lai mới từ các chủng Ấn Độ và Anh ? Có đúng không là phải cần hàng trăm nghìn lần sao chép của vi rút để nảy sinh một biến thể đáng quan tâm ?

3. Dữ liệu nào mà Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long nói là cái "biến thể mới phát hiện ở Việt Nam" là "… Đặc điểm của chủng này là phát tán nhanh trong không khí. Nồng độ virus trong dịch họng tăng nhanh và lây lan rất mạnh ra môi trường xung quanh". Có đúng không là các ông không những đã phát hiện biến thể lai mới và có đủ thời gian để theo dõi hành vi của biến thể nầy thông qua nghiên cứu khoa học ?

4. Động cơ nào mà Nguyễn Thanh Long tuyên bố như vậy để báo chí toàn thế giới lập đi lập lại những tuyên bố nầy ?

5. Tại sao đến bây giờ Thủ tướng Phạm Minh Chính mới vận dụng mọi biện pháp để tiếp cận, huy động nguồn lực hợp pháp mua vắc xin ? Có phải các nước đã tranh nhau mua vắc xin hơn một năm nay ?

Phạm Đình Bá

Nguồn : VNTB, 01/06/2021

Chú thích :

(1) Coronavirus Covid-19 Global Cases by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU). 

(2) Coronavirus Pandemic (Covid-19) – the data.

(3) https://www.csis.org/programs/southeast-asia-program/southeast-asia-Covid-19-tracker-0#National%20Responses

(4) David Adam, What scientists know about new, fast-spreading coronavirus variants

(5) Nature, Superspreading drives the Covid pandemic — and could help to tame it

(6) https://www.theguardian.com/world/2021/may/29/vietnam-discovers-new-hybrid-covid-variant-state-media-reports

(7) https://cvdvn.net/2021/05/18/thu-tuong-chi-ra-7-nguyen-nhan-bung-phat-dich-benh/

(8) https://cvdvn.net/2021/05/30/huy-dong-moi-nguon-luc-mua-vac-xin/

**********************

Chuyên gia Phạm Chi Lan : Ưu tiên chống dịch hơn là lo đến tăng trưởng kinh tế

Phạm Chi Lan, Thanh Phương, RFI, 31/05/2021

Việt Nam hiện đang đối mặt với một đợt dịch Covid-19 mới bùng phát từ cuối tháng 4, dữ dội hơn những lần trước, chủ yếu do sự lây lan nhanh chóng của biến thể virus Ấn Độ, khiến số ca nhiễm liên tục phá kỷ lục.

covi2

Một bác sĩ được chích ngừa Covid-19 tại Bệnh viện bệnh nhiệt đới ở Hà Nội, Việt Nam, ngày 08/03/2021.  AP - Hau Dinh

Theo báo chí trong nước, số ca nhiễm cộng đồng tính từ ngày 27/4 đến sáng nay, 31/05/2021 đã lên tới 4.096 ca, được ghi nhận ở 34 tỉnh thành. Tình hình dịch bệnh lại càng đáng lo ngại sau khi bộ trưởng Y tế Việt Nam Nguyễn Thanh Long hôm thứ Bảy tuần trước thông báo vừa phát hiện ở Việt Nam một biến chủng virus Covid-19 mới kết hợp hai biến chủng Anh Quốc và Ấn Độ, "rất nguy hiểm" và " lây lan nhanh chóng qua không khí". 

Thật ra so với nhiều nước trên thế giới, số ca nhiễm ở Covid-19 ở Việt Nam còn rất ít, tổng cộng chỉ khoảng hơn 6.700 ca, nhưng chính quyền đã nhanh chóng thi hành những biện pháp hạn chế nghiêm ngặt ở những nơi có dịch, cho phong tỏa, cách ly nhiều nơi ở miền Bắc, đặc biệt là các tỉnh công nghiệp ở miền bắc, như Bắc Giang và Bắc Ninh.

Hôm nay, đến lượt toàn bộ Sài Gòn phải thực hiện "giãn cách xã hội" nghiêm ngặt trong 2 tuần, người dân chỉ được phép ra đường khi thật sự cần thiết, mọi cuộc tập hợp nơi công cộng quá 5 người bị cấm. Riêng quận Gò Vấp và một phường ở quận 12 thì coi như bị "phong tỏa". Chính quyền địa phương ở Sài Gòn thậm chí dự trù xét nghiệm toàn bộ 9 triệu dân thành phố này, theo tờ Vietnam News. 

Đồng thời, chính phủ Việt Nam đang ráo riết tìm mua vac-xin để có thể đẩy mạnh chiến dịch tiêm phòng. Trong số khoảng 97 triệu dân của Việt Nam, hiện chỉ mới có hơn 1 triệu người được chích ngừa Covid-19.

Trả lời phỏng vấn RFI Việt ngữ qua điện thoại từ Hà Nội ngày 26/05/2021, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng Việt Nam phải cấp thiết ngăn chận dịch lan sang các khu vực kinh tế quan trọng khác, nhất là ở phía nam, đồng thời phải tạo mọi điều kiện hỗ trợ cho những nơi chưa có dịch, để bù đắp những thiệt hại ở những vùng đang bị dịch nặng nề.

---------------------

RFI : Thưa bà Phạm Chi Lan, với tư cách một chuyên gia kinh tế, bà đánh giá thế nào về tầm mức và tác động của đợt dịch lần này, mà hiện đang lây lan rất nhanh do sự xuất hiện của biến thể virus Ấn Độ ?

Phạm Chi Lan : Thật ra ngay từ đầu năm, chính phủ cũng đã có chủ trương là trong năm nay phải vừa chống dịch vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trên thực tế thì chính phủ chưa hề buông lơi mục tiêu phòng chống dịch. Nhưng đáng tiếc là khi bệnh dịch bùng phát mạnh ở các nước xung quanh Việt Nam, thì cũng đã thấy nguy cơ rất lớn ở Việt Nam và Việt Nam đã tìm mọi cách để tránh cho dịch đó lan sang Việt Nam, nhưng rốt cuộc cũng bị. 

Thật ra, với đường biên giới dài với nhiều nước xung quanh, với lượng người đi lại, chính thức lẫn phi chính thức, trong đó có cả những người Việt đi làm việc ở những nước xung quanh có dịch trở về, tình hình trở nên rất phức tạp. Điều mà mọi người lo sợ nhất là biến chủng Ấn Độ, đang gây ra những tác hại ghê gớm ở Ấn Độ, có thể lan sang Việt Nam, thì bây giờ nó đang sang. Thứ hai là cách lây lan của dịch lần này là vừa rất nhanh, khó khống chế hơn, vừa rơi vào một số khu công nghiệp, những nơi có những nhà máy, có những sản phẩm công nghiệp quan trọng, kể cả của đầu tư nước ngoài. Đó chính là những khu vực mà Việt Nam rất kỳ vọng sẽ đóng góp nhiều cho tăng trưởng kinh tế trong năm nay, mà nay lại bị dịch khá nặng nề.

Chính phủ đang dồn hết sức lực, ngành y tế đang tập trung rất cao vào những vùng như Bắc Giang, Bắc Ninh để hỗ trợ cho các vùng đó và tìm cách khắc phục càng sớm càng tốt, để khoanh vùng hiệu quả hơn nữa. Nhưng dầu sao đây cũng là một cú mạnh cho cả hai mục tiêu : phòng chống dịch và tăng trưởng kinh tế.

RFI : Trước tình hình này, theo bà, chính phủ Việt Nam nên đối phó ra sao để vừa kềm chế được dịch bệnh, vừa không ảnh hưởng đến sản xuất, phát triển kinh tế ?

Phạm Chi Lan : Theo tôi, có lẽ vào lúc này mục tiêu phòng chống dịch phải được đặt lên hàng đầu. Có phải tốn kém bao nhiêu chi phí thì cũng phải đổ dồn vào đấy để bảo vệ sức khỏe người dân, cũng như bảo vệ các khu vực tăng trưởng của nền kinh tế, không để cho bị ảnh hưởng quá nặng nề. 

Điều này thì chính phủ đang làm hết sức và đang tăng tốc, với việc mua vac-xin về, để sớm phổ biến rộng rãi hơn việc tiêm phòng cho người dân trong nước. Tôi nghĩ biện pháp tiêm phòng sẽ là biện pháp về lâu dài phải làm và cố gắng làm càng sớm càng tốt. Cũng hơi tiếc là giá như Việt Nam triển khai sớm hơn việc tiêm vac-xin thì có lẽ nó cũng đã phần nào giúp cho sự lây không lớn như vậy và đỡ gây mối lo ngại lớn như vậy trong xã hội.

Mặt khác, về kinh tế, những nơi có dịch thì phải ngừng hoạt động lại, đóng cửa các nhà máy, kể cả những nhà máy chưa có dịch, nhưng ở các vùng đang có dịch, thì cũng phải cảnh giác cao, chứ không nên chủ quan, vẫn cứ hoạt động bình thường. Bởi vì nếu dịch bùng phát trở lại thì hàng ngàn người, thậm chí hàng vạn người bị lây và như vậy tình hình sẽ phức tạp hơn rất nhiều. 

Nhưng rõ ràng là lần này dịch tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía bắc, cho nên ở miền nam, đầu tàu kinh tế, một khu vực kinh tế hết sức quan trọng của Việt Nam, tình hình dịch bệnh chưa đến nỗi phức tạp, và vẫn còn có khả năng tiến hành các hoạt động kinh tế bình thường. Tôi cho rằng nên dốc sức tạo mọi thuận lợi để khu vực phía nam vẫn có thể hoạt động kinh tế được tốt. Cũng mừng là vừa rồi chính phủ đã có những quyết định, ví dụ như đối với thành phố Hồ Chí Minh thì sẽ nâng tỷ lệ ngân sách để lại cho thành phố, có thể đóng góp vào việc cải thiện tốt hơn cơ sở hạ tầng và các mặt khác của thành phố. Đó là một chủ trương tốt. Hoặc là thủ tướng cũng đã nhấn mạnh đến sự phát triển cơ sở hạ tầng cho các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Đấy cũng là một chủ trương tốt để hỗ trợ cho vùng đồng bằng sông Cửu Long phát triển lên.

Tôi cho rằng đối với những nơi mà dịch bệnh chưa lây lan lên, thì một mặt phải hết sức ngăn chận, không để lây lan đến đây, mặt khác phải hạn chế tối đa việc đi lại với các vùng, thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi về ngân sách, về đầu tư, dồn các nguồn lực cần thiết để những nơi đó phát triển tốt hơn.

Đấy cũng là một cách để giảm bớt những thua thiệt về kinh tế trong năm nay. Với tình hình dịch bệnh như thế này thì khó có thể kỳ vọng đạt được mục tiêu tốc độ tăng trưởng đã đề ra cho năm nay. Tôi cho là không nên chạy theo thành tích, bởi vì mục tiêu số một phải là bảo vệ sức khỏe cho người dân. Đối với người dân ở các vùng dịch bệnh thì phải có những biện pháp kịp thời hơn để hỗ trợ cho cuộc sống của họ, nhất là những người lao động ở các nhà máy phải ngừng hoạt động. Các tỉnh cũng đã chủ động có những sự hỗ trợ rồi, nhưng ngân sách của các tỉnh cũng có hạn, cho nên khả năng hỗ trợ có hạn, nên phải huy động các nguồn lực khác của chính phủ hoặc của các tỉnh khác để hỗ trợ cho người dân ở các vùng dịch.

RFI : Thưa bà Phạm Chi Lan, liệu có nguy cơ là các nhà đầu tư nước ngoài chuyển các cơ sở sản xuất sang các nước khác, chẳng hạn như sang Trung Quốc, nếu tình hình dịch bệnh kéo dài và ảnh hưởng đến các khu công nghiệp có nhiều đầu tư ngoại quốc ?

Phạm Chi Lan : Trước mắt có thể sẽ có một số nhà đầu tư đang tính vào Việt Nam thì họ sẽ trì hoãn một chút tiến trình chuyển đầu tư đến Việt Nam. Đây cũng là điều tất yếu, hoàn toàn có thể hiểu được về phía các nhà đầu tư. Không ai lại đi vào những vùng dịch bệnh đang trầm trọng. Nhưng tôi tin các nhà đầu tư sẽ thấy là Việt Nam có khả năng phòng chống dịch bệnh và ngăn chận được.

Đỉnh dịch ở Việt Nam được xem là sẽ lên cao nhất vào khoảng tháng 6 và sau đó hạ nhiệt dần, mọi thứ sẽ trở lại bình thường. Thứ hai là đà nhập vac-xin vào Việt Nam đang tăng cao. Năm nay, Việt Nam đã ký được hợp đồng với các hãng lớn trên thế giới, các doanh nghiệp cũng đã chủ động đóng góp nhiều để nhà nước có tiền mua thêm vac-xin. Hiện nay thậm chí có những đơn vị đề nghị cho họ tự thu xếp tài chính để mua vac-xin về. Đấy đều là những cách tốt để có thể có vac-xin về sớm. Khi mà Việt Nam đạt được một tỷ lệ tiêm chủng như ở các nước, 60 hay 70% chẳng hạn, lúc bấy giờ có thể nói là đầu tư nước ngoài sẽ yên tâm vào Việt Nam. Như vậy các điều kiện khác của Việt Nam sẽ trở lại như bình thường để có thể thu hút tiếp đầu tư ngoại quốc. Tôi cho là các nhà đầu tư sẽ không mất niềm tin đến mức rút nhà máy ra khỏi Việt Nam. 

RFI : Riêng về ngành du lịch chỉ mới cách đây vài tuần Việt Nam đã hy vọng sẽ có thể sớm mở cửa trở lại để đón du khách quốc tế, với điều kiện những du khách đó không bị nhiễm, hoặc đã được chích ngừa. Nhưng trong tình hình hiện nay thì liệu Việt Nam có thể mở cửa trở lại thị trường du lịch ?

Phạm Chi Lan : Tôi nghĩ là trong tình hiện hiện nay Việt Nam không nên nhanh chóng mở cửa trở lại ngành du lịch. Thực ra, đối với những người tiêm phòng vac-xin đủ ở những quốc gia lớn, có những nguồn thông tin đáng tin cậy, hoặc chứng từ của họ có thể tin cậy được, thì Việt Nam có thể yên tâm để cho họ vào Việt Nam để làm việc, như đề nghị của AmCham ( Phòng thương mại Hoa Kỳ ) với chính phủ.

Nhưng còn về du lịch thì nên trì hoãn lại, chứ còn mở cửa bây giờ thì một là Việt Nam có mở thì chưa chắc người ta đã dám vào, khi bản thân người ta đã tiêm phòng rồi, nhưng ở Việt Nam thì dịch bệnh lan với tốc độ khá nhanh. Thứ hai là vac-xin ở Việt Nam chưa được phổ biến rộng rãi, người dân chưa được tiêm chủng với một tỷ lệ đủ để cho họ yên tâm.

Cũng đáng tiếc là sau đợt nghỉ 4 ngày liền nhân dịp 30/04 và 01/05, khá nhiều người đã đi lại trong nước và chính điều đó là nhân tố góp phần làm cho dịch bệnh lan nhanh lần này. Mình phải rất cần rút kinh nghiệm, không nên nóng vội và chủ quan, để rồi có thể lại để xảy ra tình huống bất ngờ.

Thanh Phương thực hiện

Nguồn : RFI, 31/05/2021

*********************

Xử ai "làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người" ?

Thới Bình, VNTB, 31/05/2021

Để dịch bùng phát kéo dài như một số tỉnh, thành miền Bắc mà không có những động thái quyết liệt thì có nên ‘lật’ ghế chủ tịch tỉnh, thành này không ?

covi3

Tân Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm và ủy lạo dân chúng Bắc Giang - Ảnh minh họa

"Chúng ta khởi tố vụ án với những con người cụ thể, chứ không khởi tố đối với tổ chức là Hội thánh truyền giáo Phục Hưng", Phó chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Phó giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh – ông Ngô Minh Châu khẳng định.

Vậy thì khi để dịch bùng phát kéo dài như một số tỉnh, thành miền Bắc song chính quyền địa phương nơi đó không có những động thái quyết liệt như "lập tức phong thành" của chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh kể từ 0g ngày 31-5, vậy thì có nên ‘lật’ ghế chủ tịch tỉnh, thành này không ?

Tin tức trên Reuters cho biết, người Brazil đòi luận tội Tổng thống Jair Bolsonaro vì cho rằng ông và chính phủ đã xem thường Covid-19 .

Theo Reuters, Tổng thống Bolsonaro được cho là đã bảo vệ quan điểm và những ứng phó đầy cực đoan của mình đối với đại dịch. Ana Paula Carvalho, nhà kinh tế 46 tuổi, nói rằng việc chính phủ xem thường Covid-19 và không cung ứng đủ lượng vắc-xin cho người dân chính là hành động "cho phép" virus lây lan không kiểm soát. Điều này có nghĩa ông Bolsonaro và nội các của ông đã phá hủy nền kinh tế cũng như cuộc sống của người dân Brazil.

Trở lại với Việt Nam, cụ thể hơn là ở Bắc Giang.

Lúc Bắc Giang bùng phát dữ dội ca nhiễm Covid trong khu công nghiệp, ông chủ tịch tỉnh nói với báo chí rằng sở dĩ xảy ra điều này, đơn giản là vì tỉnh chưa có kinh nghiệm chống dịch trong khu công nghiệp (!?).

Ông tân Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, người xuất hiện trên truyền thông dày đặc với những tuyên ngôn ‘có cánh’ thời điểm dịch bùng phát từ lần thứ nhất đến thứ ba hồi năm ngoái – Cả 3 bận bùng dịch, ông là Thủ tướng và lỗi lớn nhất của ông là đã ‘lãng quên’ những bài học mà chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đã làm ở thời gian đó.

Không chỉ ông Phúc ‘quên’, mà các quan chức Bắc Giang cũng chẳng ‘thèm lưu tâm’ cầu thị, nên ngày 8/5/2021, phát hiện ca đầu tiên trong khu công nghiệp, nhưng phải đến 18/5, thì Bắc Giang mới tạm dừng 4 khu công nghiệp.

Virus SARS-CoV2 với biến chủng Ấn đã băng băng từ chuyền này sang chuyền khác, từ công ty này sang công ty khác, từ khu công nghiệp này nhảy vọt sang khu công nghiệp khác ; và theo chân các công nhân về khu lưu trú, nhà trọ, quê nhà… Chưa biết hiệu quả của việc thực hiện "nhiệm vụ kép" mà ông Nguyễn Xuân Phúc ra sức hô hào sẽ ra sao, chỉ biết giờ thì khốn đốn mà đối phó, đuổi theo cuộc rượt bắt sinh tử này.

Vì sao lại có thể mạnh miệng trách cứ như vậy với những quan chức Bắc Giang ?

Tháng 3/2020, dù tình hình dịch bệnh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đang được kiểm soát tốt, nhưng trước nguy cơ lây nhiễm cộng đồng, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh vẫn âm thầm đi khảo sát.

Ngày 30/3, ông chủ tịch Nguyễn Thành Phong kết thúc đợt khảo sát. Ngày 6/4, Ban Chỉ đạo phòng chống dịch của thành phố ban hành Bộ chỉ số đánh giá tính rủi ro lây nhiễm virus SARS-CoV-2 tại doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh gồm 10 chỉ số, và tiến hành áp dụng – kiểm tra – đánh giá.

Ngày 9/4/2020, công bố kết quả đánh giá theo Bộ chỉ số, công ty Pouyuen có quy mô lớn 70.000 người, hoạt động 3 ca, 800 chuyến xe đưa đón công nhân mỗi ngày, chỉ đạt 81%, ngày 11/4, Công ty Pouyuen phải tạm dừng hoạt động 2 ngày để khắc phục các điểm sai sót.

Đợt ấy, Thành phố Hồ Chí Minh an toàn đi qua đỉnh dịch. Cựu Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có lẽ quên mất vụ việc xứng đáng là điểm son đó, nên ông mất dịp ghi điểm trên cương vị tân Chủ tịch nước.

Hà Nội hiện nay dịch còn bùng phát mất kiểm soát hơn nhiều, với số ca nhiễm cũng cao hơn so Sài Gòn, nhiều tòa nhà ở các khu chung cư lớn như Times City, Gelexia Riverside, The Legend, Goldmark City, chung cư 17T4 Trung Hòa Nhân Chính… có các ca nhiễm Covid, song lãnh đạo thủ đô vẫn gác ngoài tai nhắc nhở của ngành y tế là hãy giãn cách.

Liệu mai này người dân Bắc Giang, và có thể là cả Hà Nội nữa, họ có quyền phản ứng giống như người dân Brazil mà Reuters đưa tin hay không ?

Thới Bình

Nguồn : VNTB, 31/05/2021

******************

Từ việc của Hội thánh truyền giáo Phục Hưng lo ngại về thực tế phòng dịch ở người dân

Trần Lê Quân, RFA, 31/05/2021

Nhà tôi nằm trên một con đường lớn của thành phố Hồ Chí Minh, bình thường xe cộ qua lại không ngớt từ chỉ trừ vài tiếng lúc rạng sáng. Hôm nay, 31/5/2021, thì êm ả quá-cả thành phố đang là ngày đầu tiên giãn cách 15 ngày theo quyết định mới.

covi4

Hàng quán vắng khách ở Thành phố HCM do Covid-19 hôm 8/9/2020 - AFP

Năm ngoái cũng khoảng thời gian này, cả nước giãn cách xã hội nghiêm ngặt hơn. Đó là một cột mốc lịch sử trong cuộc đời của nhiều người, cũng sẽ là một dấu ấn để từ đó tất cả mọi lĩnh vực hoạt động và thói quen phổ biến của con người đều xoay chuyển.

Lần đầu tiên trong cuộc đời, tôi chứng kiến cảnh một thành phố mười mấy triệu người sôi động huyên náo suốt ngày đêm, mà nay vắng lặng đến nỗi có thể đi bộ qua đường vào bất kỳ lúc nào mà không cần phải nhìn trước ngó sau.

Lần đầu tiên trong đời chứng kiến một đại dịch nên người dân thời điểm ấy có lẽ nghiêm túc tuân thủ khuyến cáo của ngành y tế hơn bây giờ. Nhưng số người hiểu tường tận cách thức lây lan của dịch bệnh và tuân thủ nghiêm ngặt cũng chỉ dừng lại ở một số không nhiều. Còn lại, đâu đâu cũng thấy sự đối phó : đeo khẩu trang nghiêm cẩn khi đi đường (vì sợ công an phạt), nhưng khi nói chuyện gần với nhau thì lại kéo khẩu trang xuống cằm hoặc bỏ hẳn. Hoặc nguy hiểm hơn là vẫn tổ chức ăn uống nhậu nhẹt đông người trong phòng kín, không thông khí.

covi5

Người dân uống bia qua một tấm chắn phòng dịch Covid-19 ở một quán bia ở Hà Nội hôm 20/8/2020. Reuters

Năm nay cũng vậy. Mặc dù Thành phố Hồ Chí Minh đã nhanh chóng trở thành địa phương có ổ dịch nguy hiểm nhất nước vì nhiều bệnh nhân dứt khoát không khai báo, hoặc khai báo giấu giếm lịch trình đi lại tiếp xúc, nhưng trong các khu dân cư, cái lệnh giữ khoảng cách hai mét gần như không thể thực hiện được. Người dân vẫn rủ nhau ăn nhậu tại nhà. Nay giãn cách, nhiều người rảnh rỗi thì lại càng nhậu nhiều hơn.

Thực tế trong gần một năm rưỡi dịch bệnh, cho đến trước làn sóng dịch thứ tư này, Việt Nam chỉ có chưa đến 2.000 ca nhiễm, số người chết cũng chỉ ở 35 người, hầu hết là người già yếu có nhiều bệnh nền. Điều này tạo nên tâm lý chủ quan cực độ ở nhiều người. Cộng thêm căn tính hời hợt ít khi nào tìm hiểu điều gì cho cặn kẽ vốn có của nhiều người Việt Nam, nên khi đợt sóng thứ tư bùng phát, nhiều người dân vẫn còn rất ú ớ về cách thức lây nhiễm. Hàng ngày hàng giờ tivi, báo chí và loa phường, tờ rơi tuyên truyền… ra rả, nhưng vẫn rất nhiều người chỉ thực hiện lấy lệ. Từ các khu dân cư bình dân cho đến người có học hành, trong công sở, thậm chí ngay trong ngành y vẫn từng nhóm rủ nhau ăn uống chung kể cả khi dịch đã bùng phát. Ở giới trẻ, quán sá bar pub đóng cửa thì kéo về nhà, hát hò nhậu nhẹt hút bóng… Địa phương hầu như không thể quản lý sâu sát nổi.

Ổ dịch phát sinh từ nhóm các tín hữu Hội thánh truyền giáo Phục Hưng đã làm mọi việc thêm khó khăn và nguy hiểm.

Theo các thông tin báo chí, nhóm các tín hữu thuộc Hội thánh này trước đây thường xuyên tổ chức sinh hoạt tôn giáo trong phòng kín, tuy chưa tới 20 người nhưng không ai đeo khẩu trang. Hoạt động tôn giáo các chi phái của Tin Lành hầu như đều hát thánh ca rất nhiều, tôi đoán Hội thánh này cũng không ngoại lệ. Trong khi đó, việc hát cũng như ho, khạc … đều phóng thích nhiều giọt bắn trong không khí với tốc độ lớn (xin đọc các bài báo khoa học giải thích về cơ chế lây lan dịch Covid) khiến virus dễ dàng lây từ người này qua người kia.

Để đối chứng, hãy xem thực tế các văn phòng làm việc của các doanh nghiệp. Tuy thường xuyên có số lượng người lớn làm việc cùng nhau cả ngày trong phòng kín, khoảng cách 2 m cũng là lý thuyết không thể thực hiện vì các khoang làm việc đều san sát nhau, nhưng do đeo khẩu trang thường xuyên nên rất ít lây lan, dù có người dương tính với bệnh. Các công ty hay doanh nghiệp đều rất chú ý nhắc nhở việc này. Ngoài nước rửa tay, lịch khai báo y tế được thông báo liên tục, nhiều nơi còn phạt thẳng cánh, trừ nặng tiền lương nhân viên (đến 10%) nào bỏ khẩu trang hay tụ tập đông người trong giờ làm việc. Nhân sự nếu quá đông sẽ được phân bổ làm việc online một phần và chia lịch đến trụ sở công ty để đảm bảo không quá nhiều người trong phòng kín. Các bề mặt dùng chung dễ bị lây nhiễm như máy chấm vân tay, cánh cửa, thang máy … đều có nhân viên vệ sinh thường xuyên lau sạch hoặc niêm phong luôn, để chuyển sang chấm công trên phần mềm online.

Vì hoạt động là mạch máu của doanh nghiệp. Chỉ cần một ca F0, toàn bộ công ty sẽ bị phong tỏa, nhân sự đưa đi cách ly, mọi chuyện kinh doanh làm ăn đều đình trệ. (Tuy vậy, nhân viên vẫn không ít người không tuân thủ quy định, như đã nói).

Cô Phương Tường Vy, con gái lớn của hai mục sư Hội thánh truyền giáo Phục Hưng viết trên trang mạng Muối & Ánh sáng, cho rằng báo chí đã bóp méo thông tin. Cô cho biết ngôi nhà của gia đình cô-nơi Hội thánh nhóm họp 30 năm nay đều tuân thủ quy định chống dịch, như đeo khẩu trang, phát nước rửa tay khi các tín hữu nhóm họp. Cô cũng cho biết hai tuần nay Hội thánh chỉ họp online.

covi6

Đường phố vắng vẻ do dịch Covid-19 ở Hà Nội hôm 31/5/2021. Reuters

Mục sư đồng quản nhiệm Hội thánh Võ Xuân Loan cũng cho hay trước đó bà đã đi đám cưới nhưng toàn bộ những người ngồi gần đến nay đều có kết quả xét nghiệm âm tính, vì vậy "F0 vẫn đang lang thang ngoài kia"(nguyên văn) chứ không phải bản thân bà. Do vậy, cả mục sư Loan và con gái của bà đều cho việc kết luận lây lan và không hợp tác chống dịch từ Hội thánh là quy kết thiếu căn cứ.

Nhưng trong những thông tin khác từ HCDC hay từ các bác sĩ trực tiếp điều tra dịch tễ đều cho hay toàn bộ gia đình mục sư Loan đều giấu giếm và không hợp tác khai báo lịch trình đi lại cũng như thực tế việc nhóm họp. Gia đình mục sư Loan đều không hề nhắc đến điểm mấu chốt là các tín hữu đã không đeo khẩu trang trong thời gian nhóm họp.

Mục sư Loan cũng mập mờ trong việc khai báo lịch trình : bà không cho biết mình đã đi Hà Nội (lúc đó đang là địa phương có dịch nên khi về phải khai báo y tế), không khai báo những người tiếp xúc, nên lực lượng truy vết đã phải dò theo các liên lạc trong điện thoại để tìm ra người tiếp xúc.

Tuy nhiên, chỉ vỏn vẹn trong 5 ngày từ 27/5 đến nay, ổ dịch từ nhóm Hội thánh truyền giáo Phục Hưng đã có tổng cộng 191 người dương tính, (40 tín hữu, 107 F1 và 47 F2), lan ra nhiều địa phương. Con số này là minh chứng rõ nhất cho việc phần lớn, nếu không nói là hầu hết tín hữu Hội thánh này đã không tuân thủ các nguyên tắc phòng dịch. Họ cố tình hay chỉ là chủ quan hoặc tuân theo diễn giải sai lệch kinh Thánh của cá nhân nào đó ?

Vụ án làm lây lan dịch bệnh đã bị khởi tố, hy vọng trong quá trình điều tra sẽ cho thấy rõ sự thực.

Ở khía cạnh khác, hiện tượng ổ dịch liên quan đến Hội thánh truyền giáo Phục Hưng khiến sự nguy hiểm và khó khăn trong chống dịch tăng thêm gấp nhiều lần. Loại trừ khả năng xấu nhất là "chủ động" gieo rắc dịch bệnh, thì cộng với các ví dụ trên đầu bài, dịch bùng phát là thực tế rất đáng ngại của việc người dân không hiểu rõ, không tuân thủ nguyên tắc phòng dịch, cho dù ngành y tế và truyền thông gào rát cổ đến mức nào.

Từ nhiều nguyên nhân, nhưng một phần rất rõ hậu quả gây ra từ việc này là số ca bệnh lan nhanh đến mức chỉ trong vòng 30 ngày từ cuối tháng 4/2021 đến nay, số ca nhiễm bệnh đã tăng gấp hơn ba lần toàn bộ số ca nhiễm trong vòng 14 tháng trước đó.

Trần Lê Quân

Nguồn : RFA, 31/05/2021

******************

Bao giờ cho dân được nhờ ?

Nguyễn Thị Sen, VNTB, 31/05/2021