Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Nhiễm Covid-19 : Tổng thống Mỹ thông báo "khỏe nhiều" nhưng thận trọng

RFI, 04/10/2020

Hơn một ngày sau khi nhập viện do bị nhiễm siêu vi corona chủng mới, Donald Trump cho biết là "cảm thấy khỏe hơn nhiều", sẽ trở lại vận động tranh cử.

trump1

Nhà Trắng công bố ảnh tổng thống Trump làm việc tại khu vực dành cho tổng thống ở Viện Quân y Walter Reed, tại Bethesda, ngày 03/102/202.  AP - Joyce N. Boghosian

Tuy nhiên, tổng thống Mỹ tỏ ra thận trọng, không lạc quan thái quá. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, sẽ rút ngắn chuyến công du Châu Á trở về Washington sớm hơn dự kiến. Đoạn băng video bốn phút thu tại Quân y viện được công bố trên Twitter chiều thứ Bảy 03/10/2020.

Từ Houston, thông tín viên Thomas Harm cho biết thêm chi tiết :

"Donald Trump, mặc áo veste nhưng không mang cà-vạt, tư thế ngồi sau một cái bàn, sau lưng có lá cờ Mỹ. Ông nói : "Tôi đã tới đây, lúc không được khỏe, nhưng bây giờ thì khá hơn nhiều. Người ta cố gắng giúp tôi phục hồi sức lực. Tôi phải bình phục vì phải luôn luôn làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại. Không ai biết những ngày tới sẽ ra sao. Nhưng chắc chắn đó mới là thử thách thật sự. Chúng ta sẽ thấy chuyện gì sẽ xảy ra trong những ngày tới".

Donald Trump, không đeo khẩu trang, mặt có vẻ mệt mỏi cho biết thêm là ông chọn quân y viện thay vì tự cách ly trong phòng ở Nhà Trắng, không gặp được một ai.

Trong một thông cáo công bố sau đó, nhóm bác sĩ đặc trách chăm sóc cho tổng thống tỏ ra thận trọng nhưng cho biết lạc quan. Donald Trump uống Aspirine và thuốc trị siêu vi Remdesivir dù cho đến hiện nay, hiệu năng của công thức trị HIV này khá khiêm tốn. Nhưng đối với tổng thống Donald Trump, "phương cách trị liệu này là phép lạ của Chúa Trời".

Theo AFP, thái độ thận trọng của tổng thống Donald Trump được chính bác sĩ riêng là Sean Conley xác nhận sau đó : Tổng thống "chưa thoát nạn" cho dù "đã khá hơn nhiều so với tình trạng lúc mới định bệnh và đang tiến triển theo chiều hướng tốt".

Ngoài thuốc chống siêu vi Remdesivir, tổng thống Mỹ còn được điều trị bằng kháng thể nhân tạo, một hỗn hợp kháng thể chống Sars-Cov-2 viêm phổi cấp tính, của công ty Regeneron còn đang trong giai đoạn thử nghiệm dưới tên gọi là "Regn-Cov2".

Tú Anh

*****************

Triu chng Covid-19 ca Tổng thống Trump 'rt đáng lo ngi' hôm Th Sáu ; 48 gi ti có tính quyết đnh

VOA, 04/10/2020

Tng thng M Donald Trump tri qua mt giai đon "rt đáng lo ngi" hôm th Sáu 2/10, và 48 gi ti s có tính quyết đnh v vic cha tr cho tình trng ông b nhim virus corona chng mi, Chánh văn phòng Nhà Trng Mark Meadows nói hôm th By 3/10, AP đưa tin.

trump2

Trung tá Hi quân M, Bác sĩ Sean Conley nói vi báo chí hôm 3/10

Trong khi đó, Reuters dn li mt người nm tình hình sc khe ca Tng thng Trump cho biết cùng ngày 3/10 là ông Trump chưa chuyn sang giai đon bình phc rõ rt sau khi nhim Covid-19, và mt vài du hiu sinh tn ca ông trong 24 gi qua là rt đáng lo ngi.

Nhn xét ca ngun tin này v tình trng y tế ca tng thng thuc Đng Cng hòa dường như mâu thun vi đánh giá mà mt nhóm bác sĩ đưa ra trong cuc hp báo trước đó cũng trong ngày 3/10, rng ông ang rt khe", bn tin ca Reuters tường thut.

Mt trong nhng bác sĩ đó k ông Trump bo h rng "Tôi cm thy c như là tôi có th bước ra khi đây ngay hôm nay".

Tng thng Trump ri Nhà Trng và được đưa đến Trung tâm Quân y Quc gia Walter Reed gn Washington vào th Sáu 2/10 ch vài gi sau khi ông được chn đoán mc Covid-19.

Bác sĩ thuc Nhà Trng Sean P. Conley nói vi các phóng viên bên ngoài bnh vin hôm 3/10 rng ông Trump không b khó th và hin không cn th bng oxy b sung, tin ca Reuters cho hay.

"Tôi và toàn b nhóm vô cùng vui v din biến tt ca tng thng", ông Conley nói, được Reuters dn li.

Ông Conley t chi cung cp thi gian biu khi nào ông Trump có th ra vin.

Trong mt tweet đăng ngày 3 tháng 10, tng thng Trump có li khen ngi đi ngũ y tế ti Walter Reed, và nói rng ông "cm thy khe".

Tweet ca tng thng Trump viết : "Các bác sĩ, y tá, và TT C ti trung tâm y tế Walter Reed VĨ ĐI, và các đi ngũ y tế khác ti các trung tâm tuyt vi tương t, là TUYT VI ! ! !" và "vi s giúp đ ca h, tôi đang cm thy khe".

Kết qu chn đoán va qua là s vic tiêu cc gn đây nht đi vi tng thng thuc đng Cng hòa, người đng thp hơn đi th bên đng Dân ch Joe Biden trong các cuc thăm dò dư lun trước cuc bu c tng thng ngày 3/11.

Ông Conley cho biết ông Trump đã được tiêm liu Remdesivir đu tiên trong liu trình dài 5 ngày. Đây là mt loi thuc kháng virus tiêm tĩnh mch do Gilead Sciences Inc bán, đã được chng minh là có th rút ngn thi gian nm vin, vn theo tin Reuters.

Ông Trump cũng đang áp dng mt phương pháp điu tr th nghim bng thuc REGN-COV2 ca Regeneron, mt trong vài loi thuc th nghim "kháng th đơn dòng" đ điu tr Covid-19. Ngoài ra, ông cũng ung các loi thuc gm km, Vitamin D, famotidine, melatonin và aspirin, ông Conley cho biết.

Theo Reuters

************************

Tình trạng sức khỏe Tổng thống Trump : Nhà Trắng bị chỉ trích vì đưa tin mâu thuẫn

RFI, 04/10/2020

Từ khi có thông tin chính thức về việc tổng thống Mỹ Donald Trump dương tính với virus, đêm ngày 01/10 qua ngày 02/10/2020, đến nay, Nhà Trắng đưa ra nhiều thông tin mâu thuẫn và không rõ ràng về tình trạng sức khỏe tổng thống. Phủ tổng thống Mỹ cũng bị chỉ trích là đã quá lơi lỏng trong việc phòng ngừa đại dịch Covid-19. Nhiều nhà quan sát đặt câu hỏi phải chăng chính Nhà Trắng đã trở thành một "ổ dịch".

trump3

Buổi lễ tổng thống Trump chính thức thông báo bổ nhiệm thẩm phán Amy Coney Barrett vào Tối Cao Pháp Viện, ngày 26/09/2020 tại Vườn Hồng, Nhà Trắng, Washington, Mỹ.  AP - Alex Brandon

Theo AFP, trong ngày hôm qua, 03 tháng 10, một nguồn tin ẩn danh được coi là rất đáng tin cậy cho biết "các chỉ số sức khỏe cơ bản của tổng thống trong vòng 24 giờ qua là rất đáng lo ngại, và về phương diện điều trị, 48 giờ sắp tới sẽ mang tính quyết định". Sau đó, truyền thông Mỹ xác nhận người đưa ra thông tin này không ai khác hơn là ông Mark Meadows, chánh văn phòng Nhà Trắng. Thông tin từ ông Mark Meadows dường như hoàn toàn mâu thuẫn với tuyên bố của các bác sĩ của Nhà Trắng, là sức khỏe tổng thống "rất tốt".

Nhiều kênh truyền thông, trong đó có ABC, khẳng định ông Donald Trump đã được tiếp oxy, hôm thứ Sáu, 02/10, tại Nhà Trắng, trước khi được đưa đến bệnh viện quân y. Trả lời câu hỏi của báo giới về vấn đề này, bác sĩ của tổng thống, ông Sean Coley, chỉ giới hạn trong việc trả lời là trong ngày thứ Bảy 03/10, tổng thống không cần tiếp oxy. Bác sĩ Coley tránh trả lời câu hỏi của phóng viên về việc trong ngày thứ Năm 01/10 và từ khi đến bệnh viện, tổng thống Trump có được truyền oxy hay không.

Về vấn đề tổng thống đã có kết quả dương tính lần đầu vào lúc nào, bác sĩ của Nhà Trắng cũng đưa ra một thông tin cho thấy là xét nghiệm có thể đã được tiến hành vào ngày thứ Tư, 30/09, thay vì ngày thứ Năm 01/10, như thông báo chính thức trước đó.

Hiện tại, việc tổng thống Donald Trump bị nhiễm virus vào lúc nào và bằng con đường nào vẫn chưa có câu trả lời. Trả lời AFP, ông Ali Nouri, chủ tịch Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, chỉ trích việc Nhà Trắng đã "quá tin tưởng vào các xét nghiệm, và không coi việc mang khẩu trang và giữ khoảng cách trong các tiếp xúc là điều bắt buộc".

Hàng loạt người thân cận với ông Trump nhiễm virus

Một sự kiện được giới chuyên gia đặc biệt chú ý. Hôm thứ Bảy tuần trước 26/09, tại Nhà Trắng, đa số trong hàng chục khách mời, tham dự buổi tổng thống chính thức thông báo bổ nhiệm thẩm phán Amy Coney Barrett vào Tối Cao Pháp Viện, đã không tuân thủ các biện pháp phòng dịch. Theo các đoạn video quay lại sự kiện này, phần lớn khách mời không mang khẩu trang, một cử chỉ của đông đảo chính trị gia đảng Cộng Hòa được coi như thể hiện thái độ trung thành với tổng thống.

Hiện tại, danh sách những người thân cận với tổng thống mãn nhiệm Donald Trump nhiễm virus đang kéo dài. Ngoài phu nhân tổng thống, bà Melania, và cố vấn Hope Hicks, còn có giám đốc chương trình tranh cử Bill Stepien, ba thượng nghị sĩ Cộng Hòa, cựu cố vấn Kellyanne Conway, một cố vấn hiện nay của tổng thống Chris Christie, ông Nicholas Luna, một cộng sự thân cận khác của tổng thống… chưa kể ba nhà báo tham dự sự kiện này.

Vào thời điểm diễn ra cuộc tranh luận đầu tiên với ứng cử viên Joe Biden, hôm 29/09, tại Cleveland, chưa có thông tin về việc tổng thống Donald Trump bị nhiễm virus. Hai ứng viên tranh cử tổng thống Mỹ, Donald Trump và Joe Biden, đã có cuộc tranh luận trên cùng một diễn đàn, trong vòng 90 phút. Hôm 02/10, ứng cử viên Biden đã xét nghiệm với kết quả âm tính. Hôm nay, ông Biden sẽ xét nghiệm Covid lần thứ hai.

Ngoại trưởng Mỹ rút ngắn chuyến công du Châu Á 

Trong khi chờ đợi diễn biến sức khỏe của chủ nhân Nhà Trắng, ngoại trưởng Mike Pompeo, quyết định rút ngắn chuyến công du Châu Á. Sau khi đến Tokyo trong ba ngày từ Chủ Nhật đến thứ Ba để hội kiến với đồng nhiệm Nhật, Úc và Ấn Độ (nhóm Quad - tứ giác kim cương), ngoại trưởng Mỹ trở về Washington thay vì đi Hàn Quốc và Mông Cổ.

Theo phát ngôn viên bộ Ngoại Giao, ông Pompeo sẽ trở lại Châu Á trong tháng 10.

Trọng Thành

*********************

Tổng thống Trump cám ơn các ng h viên

VOA, 04/10/2020

Tng thng Trump mi ng li cám ơn các ng h viên t bnh vin nơi ông đang được cha tr sau khi nhim Covid-19, theo Reuters.

44444444444444444444

Hình nh ông Trump trong đon video đăng ngày 3/10.

Trên Twitter sm ngày 4/10, ông Trump viết : "Cám ơn rt nhiu !" Tng thng M đăng li mt video ca Giám đc ph trách mng xã hi ca Nhà Trng Dan Scavino, cho thy nhiu người bm còi xe ôtô, reo hò và vy c ng h ông bên ngoài Trung tâm Quân y Quc gia Walter Reed ti ngày 3/10.

Ti sáng ngày 4/10, đon video dài 24 giây này đã có 3,4 triu lượt xem.

Mt ngày sau khi được đưa ti cơ s y tế trên, ông Trump hôm 3/10 đăng mt đon video dài hơn 4 phút trên Twitter.

Tng thng M nói : "Trong khong thi gian vài ngày ti, tôi đoán đó s là cuc trc nghim thc s, vì vy chúng ta s ch xem điu gì xy ra trong vài ngày ti".

Theo Reuters, các đánh giá khác nhau hôm 3/10 ca quan chc chính quyn v tình trng sc khe ca ông Trump không cho thy rõ tình trng bnh tình ca nguyên th M nng ra sao sau khi được chun đoán nhim Covid-19 ti ngày 1/10.

Mt nhóm bác sĩ ca Nhà Trng được hãng tin Anh dn li nói sáng 3/10 rng bnh tình ca ông Trump đã ci thin và rng ông đã nói ti chuyn tr li Nhà Trng.

Vài phút sau đó, theo Reuters, khi trao đi vi các phóng viên, Chánh văn phòng Nhà Trng Mark Meadows đưa ra mt nhn đnh kém sáng sa hơn.

Ông Meadows được hãng tin này trích li nói hôm 3/10 rng "các du hiu sinh tn ca tng thng trong vòng 24 gi qua rt đáng ngi" và rng vic chăm sóc ông "trong vòng 48 gi ti hết sc quan trng".

Reuters trích li quan chc Nhà Trng này nói thêm rng hin chưa thy "mt l trình hi phc hoàn toàn rõ ràng".

Published in Quốc tế

Donald Trump nhiễm Covid-19, chính trường Mỹ cũng phát sốt

Dịch Covid-19 vẫn là chủ đề bao trùm hầu hết các báo Pháp ra ngày đầu tuần với hai chủ đề thời sự nổi bật : Pháp đang phải đối mặt với sự trở lại của làn sóng virus corona ; ông Donald Trump nằm viện vì nhiễm Covid 19 khiến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ cũng phát sốt và trở nên khó lường hơn bao giờ hết.

sot1

Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn làm việc trong một phòng họp của bệnh viện khi đang được điều trị Covid-19, Maryland, 03/10/2020 via Reuters – White House

Trước tiên xin được đến với thời sự đang thu hút sự quan tâm chú ý không chỉ của nước Mỹ mà cả thế giới. Đó là tình trạng sức khỏe của tổng thống Donald Trump sau khi bị dương tính với Covid-19 và phải nhập viện để theo dõi điều trị từ hôm thứ Sáu tuần trước. Hầu hết các báo Pháp đều có ít nhất một bài đề cập đến sức khỏe của ông Trump cùng mối liên quan hiển nhiên với cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, vốn dĩ chỉ còn chưa đầy một tháng nữa sẽ diễn ra.

Le Figaro có bài xã luận mang tiêu đề "Virus và tổng thống". Bài xã luận ghi nhận : "Sau khi bị nhiễm Covid-19 và phải nhập viện từ hôm thứ Sáu, tổng thống Mỹ đã biết cách biến Twitter thành chiếc máy theo dõi dấu hiệu sức khỏe của ông. Cả thế giới theo dõi tần số các Tweet của ông như theo dõi nhịp tim để tìm kiếm các dấu hiệu về tình trạng sức khỏe của tổng thống".

Le Figaro nhận định, những lo lắng về sức khỏe của ông Trump đang đặt ra nhiều câu hỏi : "Liệu ông sẽ còn đủ khả năng, sức lực để đi đến cùng cuộc đua marathon và lãnh đạo đất nước nếu tái đắc cử ? Bên cạnh những điều không lường trước là sự lúng túng về chính trị đối với một vị tổng thống vốn dĩ không ngừng coi nhẹ mối nguy hiểm của loại virus đã khiến hơn 200 nghìn người dân Mỹ thiệt mạng".

Tuy nhiên, bài xã luận của Le Figaro cũng cảnh báo những phán đoán vội vàng : "Từ khi bước lên sân khấu chính trị, ông Trump, vốn dĩ được ví như vật thể lạ trong chính trường, đã khiến mọi nhà cái đánh cược bị lụn bại. Nếu ông vượt qua được mối nguy hiểm chết người này, ông sẽ trở thành ứng cử viên chiến thắng virus corona. Ông sẽ không ngần ngại nói rằng cùng với ông, nước Mỹ sẽ chiến thắng virus và một lần nữa ông sẽ chứng minh được khả năng bất ngờ thoát khỏi các tình huống tồi tệ nhất".

Trong khi đó, nhật báo kinh tế Les Echos nêu lên các tác động của việc tổng thống Trump nhiễm Covid-19 đối với tình hình chính trị và hoạt động tài chính của nước Mỹ.

Trong bài viết "Trump dương tính với Covid-19 : Chiến dịch tranh cử tổng thống bị đảo lộn", tờ báo nêu lên ba vấn đề : Việc ông Donald Trump phải nhập viện tối thứ Sáu vì nhiễm Covid-19 đã mở ra một giai đoạn bất định. Trước tiên là về sức khỏe thực sự của tổng thống Mỹ, nhất là vì các thông tin về tình trạng sức khỏe của ông Trump được đưa ra trái ngược nhau.

Thứ hai là hàng loạt các nhân vật chính trị trong đảng Cộng hòa bị nhiễm bệnh là hệ quả của việc chính quyền Trump lơ là các biện pháp phòng dịch và thứ ba là tình trạng sức khỏe của tổng thống Mỹ, sự minh bạch thông tin và việc lây lan virus ở Nhà Trắng có tác động đến chiến dịch bầu cử tổng thống Mỹ, vốn dĩ chỉ còn một tháng nữa là sẽ diễn ra.

Thị trường chứng khoán Mỹ chuẩn bị tình huống xấu nhất

Tờ báo cũng đặt ra một loạt câu hỏi xung quanh ca nhiễm Covid nhắn vào nhân vật số 1 thế giới cùng với các kịch bản có thể xảy ra cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ tới đây.

Trên khía cạnh kinh tế, Les Echos ghi nhận việc tổng thống Donald Trump nhập viện đã không chỉ gây thiệt hại cho thị trường chứng khoán Mỹ ngay trong ngày cuối tuần trước mà giờ đây thị trường tài chính Mỹ còn đang lo sợ phải đối mặt với một kịch bản tồi tệ nhất của cuộc bầu cử tổng thống sắp tới : kết quả bầu cử không những khó lường mà còn rất có thể gây tranh cãi.

Theo Les Echos, tổng thống Donald Trump đã tỏ thái độ hoài nghi về khả năng gian lận trong bầu cử, nhất là bầu cử qua thư do tình hình dịch bệnh và có thể ông sẽ không chấp nhận kết quả bầu cử nếu bị thua cuộc. Thêm vào đó, một lượng phiếu bầu khá lớn được thực hiện qua đường bưu điện và kết quả kiểm phiếu sẽ rất khó khăn và phức tạp, có khi phải đợi nhiều tuần lễ mới có. Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán Mỹ đang chuẩn bị đối mặt với những kịch bản đen tối nhất.  

Xu hướng đơn phương của Mỹ khiến thế giới mất phương hướng

Cũng liên quan đến nước Mỹ dưới thời Donald Trump, nhật báo Les Echos có bài phân tích mang tựa đề:  "Vì sao nước Mỹ thoái lui vai trò thế giới có nguy cơ không thể đảo ngược được".

Bài viết đặt vấn đề: Còn đâu vai trò lãnh đạo của nước Mỹ trước đại dịch Covid-19 và với thế giới ? Nước Mỹ không còn là siêu cường sau chiến tranh lạnh, không còn hấp dẫn được nhiều đồng minh Châu Âu, Châu Á đã có trong nhiều thập kỷ qua. Nhưng Châu Âu hay Trung Quốc cũng không thể thực thi vai trò lãnh đạo thế giới. Cuộc khủng hoảng đại dịch Covid-19 là một dấu hiệu nữa về một thế giới đang mất phương hướng. Đó là hệ quả của xu hướng mà chính quyền của tổng thống Trump đã tạo ra : đơn phương hành động, bất cần ngoại giao.

Theo bài báo, xu hướng này có nguy cơ không thể đảo ngược cho dù chính trường Mỹ sắp tới có thay đổi hay không. Bài báo kết luận : "Nước Mỹ vẫn là cường quốc quân sự số 1 thế giới, nhưng "quyền lực mềm", sự tỏa sáng của văn hóa, lối sống và sức sáng tạo của nước Mỹ đã bị xói mòn. Người kế tục Trump vào tháng Giêng 2021 hay vào năm 2025, cũng khó mà có thể đánh bóng lại hình ảnh lãnh đạo thế giới của Mỹ. Nhiệm vụ này càng trở nên khó khăn khi mà cường quốc Trung Quốc vẫn tiếp tục trỗi dậy dù có Trump hay không".

Pháp : Làn sóng dịch virus corona thứ hai đang nổi lên ở mức báo động

"Covid-19 : Paris chuyển thành vùng báo động tối đa" là hàng tựa có thể thấy trên các mặt báo ra hôm nay. Le Figaro cho hay : Đại dịch tiếp tục lây lan mạnh ở Pháp, liên tục những ngày qua, số ca nhiễm tăng vọt, hàng loạt các chỉ số lây nhiễm, khả năng ứng phó của các bệnh viện đều vượt ngưỡng báo động ở nhiều địa phương và thành phố lớn của nước Pháp.

Tối hôm qua, chính phủ quyết định đặt Paris và vùng phụ cận trong tình trạng báo động tối đa. Như vậy từ thứ Ba (06/10), các biện pháp phòng dịch nghiêm ngặt sẽ được triển khai tại Paris và 3 tỉnh nằm sát cạnh. Trước mắt trong vòng 15 ngày, theo đó, các quán bar buộc phải đóng cửa, quán ăn có thể được mở cửa nhưng phải thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng dịch nghiêm ngặt mới. Các trường đại học buộc phải giảm sĩ số sinh viên có mặt trên lớp xuống một nửa, các bệnh viện triển khai kế hoạch tăng cường nhân viên y tế và giường bệnh …

Mùa hè vừa qua, chính phủ Pháp đã hy vọng lật sang trang mới hậu Covid-19 để khẩn trương khắc phục hậu quả, triển khai các cải cách nhưng khi vừa bước vào mùa thu virus corona đã trở lại làm đảo lộn mọi kế hoạch của chính phủ Macron. Các báo đều ghi nhận thấy những ngày qua, chính phủ cố nghe ngóng thăm dò tình hình để đưa ra các biện pháp phòng chống dịch theo kiểu "ăn đong từng ngày".

Libération đặt vấn đề: một trong những nguyên nhân để làn sóng dịch thứ 2 bùng lên trở lại chính là những đánh giá lạc quan của nhiều chuyên gia y học được sự giúp sức của truyền thông, nhằm trấn an dân chúng. Ý kiến của các chuyên gia hàng đầu về vi trùng học, bệnh nhiễm trùng, các giáo sư dịch tễ học được truyền thông tích cực đăng tải. Họ đều cho rằng dịch đã ở giai đoạn cuối, virus đã trở nên suy yếu, kém nguy hiểm và các rào cản phòng chống dịch của chính phủ trong những tuần trước đó đã triệt tiêu tự do, cản trở đời sống xã hội một cách vô ích…

Các luận điểm như vậy đã khiến người dân hạ thấp mối đe dọa có thực của bệnh dịch và lơ là các biện pháp phòng dịch. Trong khi đó, chính phủ xử lý tình hình không rõ ràng, dứt khoát và thiếu phối hợp đồng bộ, đợi nước đến chân mới nhảy, tờ báo khẳng định.

Xung đột Armenia - Azerbaidjan : Sự lựa chọn lưỡng nan của Putin

Một thời sự nóng khác đang diễn ra cũng được các báo quan tâm là cuộc xung đột vũ trang giữa Azerbaidjan và Armenia tại Thượng Karabakh. Nhật báo Le Monde có đề cập đến vai trò của Nga trong cuộc xung đột đã diễn ra từ một tuần nay và vẫn không có dấu hiệu nào giảm nhiệt.

Le Monde ghi nhận từ đầu cuộc xung đột, chủ nhân điện Kremlin Vladimir Putin vẫn giữ thái độ cân bằng giữa Erevan và Baku, nhưng với diễn tiến tình hình gần đây, xem ra Moskva khó có thể duy trì lập trường như vậy. Nhưng đó sẽ là một sự "lựa chọn lưỡng nan của ông Putin".

Le Monde nhận thấy cuộc xung đột giữa hai quốc gia thuộc Liên Xô cũ xung quanh một vùng đất tự trị đang đặt Nga vào tình thế tế nhị. Từ nhiều thập kỷ qua, Nga vẫn luôn đóng vai trò trọng tài trong các cuộc tranh chấp lãnh thổ kiểu thế này mà vẫn bảo đảm bán vũ khí, gây được ảnh hưởng với các bên. Giờ đây, với việc Thổ Nhĩ Kỳ xuất hiện và đứng về phía Azerbaidjan, tình hình trở nên phức tạp và xấu đi khiến tổng thống Nga Putin có thể buộc phải có lựa chọn không hề dễ dàng.

Nếu ủng hộ Erevan chống lại Baku, Nga sẽ bị mất sân sau Azerbaidjan, đối đầu với thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, Nga và Armenia đã ký với nhau thỏa thuận quốc phòng, dù thỏa thuận này không liên quan gì đến khu vực Karabakh. Le Monde nhận xét, Nga đang cố gắng dàn hòa hai bên tham chiến nhưng có vẻ như không còn có thể áp đặt ý kiến của mình cho cả Erevan cũng như Baku.

Anh Vũ 

Published in Quốc tế

Nhiễm Covid, "cỗ máy chiến tranh" Donald Trump có dừng cuộc chơi ?

Rốt cuộc ông Donald Trump cũng đành phải để cho con virus corona trở thành trung tâm trong chiến dịch tranh cử tổng thống. Nước Mỹ sẽ đi bầu trong hơn 30 ngày nữa, mà một trong hai ứng cử viên lại bị loại ra khỏi vòng chiến, ít nhất trong vài ngày. Đây chính là "ngạc nhiên của tháng 10" ?

covi1

Tổng thống Mỹ Donald Trump lên trực thăng đến quân y viện Walter Reed ở Washington sau khi xét nghiệm dương tính với virus corona, 02/10/2020. AP - Alex Brandon

Hồ sơ của Courrier International nói về "Những tù nhân của Covid". Le Point dành trang bìa cho tài tử điện ảnh kỳ cựu Pháp Gérard Depardieu nhân việc ông cho ra mắt cuốn sách "Ailleurs", với dòng tựa "Nước Pháp đã bị phong tỏa mà không hay". L’Express đề cập đến "văn hóa cancel", có thể hiểu là văn hóa tẩy chay, phủ nhận, xóa sổ… mà những người nổi tiếng thường là nạn nhân chạy tựa "Hãy câm miệng hoặc biến đi". L’Obs đặt vấn đề "5G : Mối đe dọa hay sự tiến bộ ?". Ở các trang trong, bầu cử Mỹ và virus corona rất được quan tâm, bên cạnh các chủ đề công nghệ 5G, mối nguy thánh chiến.

Con virus từ Vũ Hán tấn công vào trung tâm quyền lực Mỹ

Trang web của tuần báo Le Point chơi chữ  chính là"Ông Trump dương tính với Covid-19 : Cỗ máy chiến tranh bị cảm cúm" (nhưng cũng có thể hiểu là bị ngưng chạy). Đây "ngạc nhiên của tháng 10", theo Courrier International, trong khi những tuần lễ qua nhiều nhà bình luận chỉ suy đoán xung quanh việc bỏ phiếu qua bưu điện. 

Le Point cho rằng chuyện gì phải đến đã đến. Rốt cuộc Donald Trump cũng phải để cho con virus corona trở thành trung tâm trong chiến dịch tranh cử tổng thống. Nước Mỹ sẽ đi bầu trong hơn 30 ngày nữa, mà một trong hai ứng cử viên lại bị loại ra khỏi vòng chiến, ít nhất trong vài ngày. Tổng thống Trump cùng với phu nhân Melania đều dương tính, phải cách ly. Chiến dịch vận động trên thực tế coi như đã dừng lại. 

Sau khi sát hại hơn 200.000 người và làm cho nền kinh tế xuống dốc, con virus corona tấn công thẳng vào người đứng đầu nước Mỹ. Ở tuổi 74, tổng thống Trump nằm trong số những người có nguy cơ, và giờ đây thế giới theo dõi sát tình hình sức khỏe do bác sĩ riêng của ông công bố. Donald Trump nối dài thêm danh sách các nguyên thủ bị nhiễm bệnh sau khi cho rằng chỉ là virus cúm thông thường, như Jair Bolsonaro ở Brazil, hay Boris Johnson ở Anh. Trong khi đó Vladimir Putin với bản tính ngờ vực, sống tách biệt ngay từ đầu đại dịch. 

Dù Nhà Trắng là địa điểm cách ly sang trọng (nay thì đã chuyển sang quân y viện), nhưng Donald Trump là con người của không gian trải rộng. Ông rất mê những cuộc mít-tinh cấp tốc. Những người ủng hộ Trump chờ đợi ông ở sân bay để xem chiếc Air Force One hạ cánh, một khán đài nhanh chóng dựng lên, một bài diễn văn hùng hồn chừng vài mươi phút và chiếc phi cơ 747 lại cất cánh đến một "swing state" khác. 

Từ nhiều tuần qua, các cuộc thăm dò cho thấy Donald Trump, chậm mà chắc, đang rút ngắn lại khoảng cách với Joe Biden. Ông trông cậy vào cuộc tranh luận để tạo ấn tượng. Nhưng theo người ủng hộ ông nhiệt tình nhất là cây bút xã luận Rush Limabuagh cũng cho rằng thay vì hạ nốc-ao Biden, Joe chỉ bị trầy xước một ít. Và giờ thì Donald bị nhiễm bệnh… 

Ông Trump dương tính với corona, còn Biden thế nào ? Cả hai ứng cử viên đều không bắt tay nhau, và hai chiếc bục của họ cũng cách xa nhau trong cuộc tranh luận. Nhưng họ có tôn trọng đầy đủ những quy định căn bản về dịch tễ hay không ? Ứng viên Dân chủ có thể sẽ phải đi xét nghiệm. Nếu Biden âm tính với virus, đó sẽ là một lợi thế rất lớn trước ông Trump, vào lúc chỉ còn một tháng nữa là đến bầu cử. 

Ai sẽ lên thay tổng thống ?

Hậu quả sẽ như thế nào đối với chiến dịch tranh cử tổng thống ? Trước hết là lịch trình bị đảo lộn, trong lúc chẳng còn được bao nhiêu thời giờ. Về chương trình ở những bang "chiến địa" (swing state) : cuộc mít-tinh ở Florida đã bị hủy bỏ, Wisconsin và Arizona bị hoãn hoặc tổ chức qua mạng. Cuộc tranh luận thứ hai với Joe Biden dự kiến ngày 15/10 cũng có nguy cơ không diễn ra được. Mọi cái nhìn nay đều hướng về đối thủ Joe Biden đã 77 tuổi. 

Điều gì sẽ diễn ra nếu tổng thống Trump không thể làm nhiệm vụ ? Theo tu chính án 25 của Hiến Pháp Hoa Kỳ, phó tổng thống Mike Pence - hiện giờ vẫn âm tính với con virus - sẽ đảm đương. Cho đến nay, tu chính án này mới vận dụng được ba lần. Lần đầu vào năm 1985, khi Ronald Reagan bị phẫu thuật, phó tổng thống George H. W. Bush trở thành tổng thống trong 8 tiếng đồng hồ. Đến năm 2007, hai lần George W. Bush chịu gây mê, quyền lực được chuyển giao cho Dick Cheney trong 2 giờ.

Trong trường hợp sức khỏe bị giảm sút trầm trọng cho đến cuối nhiệm kỳ, tất nhiên là phó tổng thống lên thay. Theo điều 2 Hiến Pháp và luật 1947, có đến 18 nhân vật có thể kế nhiệm. Sau phó tổng thống là chủ tịch Hạ Viện (hiện nay là bà Nancy Pelosi, nhân vật Dân chủ duy nhất trong danh sách). Tiếp đến là chủ tịch Thượng Viện, rồi ngoại trưởng…

Nhưng nếu xảy ra một thảm kịch tại Washington khiến tất cả những người kế nhiệm không còn nữa ? Hệ thống Mỹ vẫn còn một "chiêu" cuối : "người kế nhiệm được chỉ định". Trong những dịp chính thức như lễ nhậm chức hay diễn văn về liên bang, tổng thống chọn trước một người thay thế, được bảo vệ ở một nơi an toàn. Hồi năm 2018 khi tổng thống Trump đọc bài diễn văn, bộ trưởng Nông nghiệp Sonny Perdue đã được đưa đến một địa điểm an ninh tuyệt đối.

Chuyến đi hụt Florida có thể đáng tiếc cho ông Trump

Việc ông Trump không thể đến Florida vận động có thể là điều đáng tiếc, vì theo The Economist, Donald Trump có nhiều hy vọng tại tiểu bang hay nghiêng ngả này.

Đại diện đảng Cộng hòa tại đây cho biết "đã gõ trên 1,7 triệu cánh cửa, còn Dân chủ chỉ ngồi tại trụ sở nhưng lại cố giành chiến thắng". Tuy nhiên Joe Biden bắt đầu đến Florida từ 15/09, và càng cận ngày càng tung thêm tiền vào bang này, lấy trong số 100 triệu đô la do Michael Bloomberg tài trợ. Ứng cử viên nào thắng được ở Florida có nhiều hy vọng trở thành tổng thống Mỹ : trong 12 cuộc bầu cử vừa qua, chỉ có mỗi một lần dân Florida bầu cho người thua cuộc. Nếu thất bại ở bang này, Donald Trump hầu như không còn cơ hội.

Hai nhóm cử tri nắm giữ chiếc chìa khóa là người Mỹ la-tinh và người lớn tuổi, ông Trump có lợi thế ở nhóm đầu và bất lợi ở nhóm sau. Có đến 1/3 người Mỹ la-tinh tại Florida gốc Cuba, có truyền thống bầu cho Cộng hòa ; những người gốc Venezuela, Columbia và Nicaragua cũng vậy, chỉ có cộng đồng Mêhicô thường bầu cho Dân chủ.

Dân chủ quyết giành cử tri da đen ở Detroit

Còn tại Detroit, thuộc bang Michigan, cuộc chiến được quyết định bởi lá phiếu của người Mỹ da đen. Phóng sự của L’Express cho thấy phe Dân chủ cần đến lớp cử tri này hơn bao giờ hết. Ê-kíp của ông Joe Biden cố gắng vận động tầng lớp cử tri từng cảm thấy bị bỏ rơi hồi năm 2016.

Cách đây bốn năm, Michigan đã gây ngạc nhiên cho toàn thế giới. Là chiếc nôi của kỹ nghệ xe hơi, thành trì của các nghiệp đoàn và công nhân cánh tả, tiểu bang này là "bức tường xanh" Dân chủ. Được cho là luôn nằm ngoài tầm tay với của Cộng hòa, nhưng Donald Trump đã giành được chiến thắng khít khao : vượt 11.000 phiếu trên tổng số 5 triệu. Đến nỗi tờ báo lớn nhất ở địa phương là The Detroit Free Press đã loan báo bà Hillary Clinton thắng cuộc, và sau đó phải đính chính.

Tại Detroit, nơi 8/10 cử tri là người da đen, có đến 14% không đi bầu năm 2016, bỏ trống trận địa cho cử tri nông thôn da trắng theo Cộng hòa. Phía ông Joe Biden quyết giành lại lực lượng này. Ngay lối vào thành phố, một pa-nô khổng lồ chiếu số người chết vì virus corona được cập nhật, bên cạnh con số 200.000 là chân dung Donald Trump. Trên những đài phát nhạc rap, liên tục xen vào những câu quảng cáo kết án ông Trump đã giết hại hàng mấy chục ngàn người da đen.

Tuy nhiên con virus cũng gây khó khăn cho phía Dân chủ, vì hầu hết vận động gián tiếp qua mạng xã hội, tin nhắn, điện thoại… Giờ đây phải sáng tạo thêm, như phân phát thực phẩm cho người nghèo và đề nghị họ đăng ký đi bầu. Nhưng phía ông Donald Trump cũng xông ra thực địa : lần đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa mở văn phòng ở Detroit vào đầu năm nay, và các tình nguyện viên gõ cửa từng nhà vận động.

Báo chí bảo thủ vẫn bênh Donald Trump

Nếu đa số báo chí Mỹ tỏ ra bức xúc trước cuộc tranh luận đầu tiên hôm 29/09 được cho là rất lộn xộn, thì không ít nhà quan sát bảo thủ lại đánh giá Donald Trump đã thành công. Courrier International trích dịch một số tờ báo bảo thủ cho rằng ông Trump tiếp tục thu hút cử tri khi bỏ qua những quy luật truyền thống.

Theo họ, Donald Trump là một "pitbull đã bảo vệ nước Mỹ" và tấn công Biden tơi tả. New York Post viết : "Trong một thế giới loạn ly, dưới sự đe dọa của những kẻ hiếu chiến như chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, bạn có thể trông cậy vào ai để bảo vệ đất nước ? Một con pitbull hung hăng sẵn sàng làm mọi thứ để chiến thắng, hay một người yếu đuối tươi cười ?".

Tương tự đối với tạp chí Anh The Circle, ông Trump là một "chiến binh đường phố" đối mặt với địch thủ mang tính truyền thống. Wall Street Journal ví von Donald Trump như một con voi cần thiết "trong cửa hàng đồ sứ phủ đầy bụi của chính trường Mỹ", tuy nhiên tỏ ý tiếc về sự hỗn độn của cuộc tranh luận. Ngược lại The Circle bênh vực : "Ông ấy quyết liệt, dí dỏm, ông đã cao giọng về những điều mà một số người không dám nói ra".

Trung Quốc bóp méo sự thật về cuộc chiến Triều Tiên

Nhìn sang Châu Á về mặt lịch sử, The Economist chú ý đến việc Tuần báo Anh tỏ ra ngạc nhiên khi"Trung Quốc kỷ niệm 70 tham gia cuộc chiến tranh Triều Tiên".  những luận điệu dối trá từ thời Mao Trạch Đông cho đến nay vẫn được lặp lại, Bắc Kinh bóp méo lịch sử một cách trắng trợn.

Khu đài tưởng niệm nằm trên một ngọn đồi nhìn xuống thành phố biên giới Đan Đông vừa mở cửa lại vào cuối tháng Chín, trước ngày kỷ niệm 70 năm Trung Quốc tham gia cuộc chiến 1950-1953, mà Bắc Kinh gọi là "Chiến tranh chống Mỹ và giúp đỡ Triều Tiên". Tại đây trưng bày một số "hiện vật" sơ sài nhằm tố cáo "chiến đấu cơ Mỹ thả bom vi trùng" xuống Triều Tiên và miền bắc Trung Quốc năm 1952. Tuy nhiên sự thật đã được làm sáng tỏ từ rất lâu, chủ yếu từ tài liệu của Liên Xô cũ giải mật nhiều thập niên sau cuộc chiến, khẳng định cái gọi là chiến tranh vi trùng đã được sáng tác ra.

Dù vậy, học sinh Hoa lục được dạy rằng Trung Quốc phải nhập cuộc để chống Mỹ, những tình nguyện quân giày vải đơn sơ chiến đấu với xe tăng, máy bay Mỹ… Thực tế đây là một cuộc chiến đẫm máu với 400.000 lính Trung Quốc tử trận (khu lưu niệm ghi con số không đầy phân nửa), và làm đất nước Triều Tiên bị chia đôi ở vĩ tuyến 38.

Bắc Kinh hy vọng xuất khẩu lò phản ứng nguyên tử

Trên lãnh vực kinh tế, L’Express cảnh báo nguy cơ "Con rồng nguyên tử Trung Quốc tấn công thế giới". Trong những tuần lễ sắp tới, Bắc Kinh sẽ đưa vào hoạt động các lò phản ứng thế hệ thứ ba đầu tiên hoàn toàn Made in China, hy vọng có thể xuất khẩu được.

Lò phản ứng Phúc Thanh (Fuqing) số 5 dùng công nghệ HPR-1000, là loại lò áp lực được đặt tên là Hoa Long (Hualong), do hai tập đoàn China General Nuclear Power Corporation (CGN) và CNNC thiết kế, sản xuất, mở ra một kỷ nguyên mới cho Trung Quốc. Trước đó Bắc Kinh lệ thuộc vào công nghệ của Areva và EDF (Pháp), Westinghouse (Mỹ), vì lò phản ứng thế hệ thứ ba cần mức độ an toàn rất cao.

Với 48 lò phản ứng nguyên tử, Trung Quốc đang theo sát nút Pháp (56 lò), và đây là mặt hàng xuất khẩu mới. Tại Pakistan, hai lò Hoa Long đang được Trung Quốc xây dựng và sẽ có thêm ba lò nữa, Argentina cũng là khách hàng sắp tới. Với giá thành rất cạnh tranh, Bắc Kinh đang dòm ngó Châu Âu, nhưng nguyên tử là lãnh vực nhạy cảm nên địa chính trị đóng vai trò quan trọng, có nguy cơ chịu chung số phận với 5G của Hoa Vi.

Vì sao Trung Quốc gây hấn với Ấn Độ ?

Cũng liên quan đến Trung Quốc, nguyệt san Le Monde Diplomatique phân tích "Vì sao Trung Quốc và Ấn Độ đối đầu trên nóc nhà thế giới".

Trong đêm 15 rạng 16/06/2020, trên rặng Himalaya (Hy Mã Lạp Sơn) thuộc vùng biên giới Ấn-Trung, quân lính hai bên đã xáp lá cà như thời Trung Cổ. Suốt 7 tiếng đồng hồ trong đêm đen như mực, ở độ cao 4.200 mét, họ đánh nhau bằng chùy bọc kẽm gai, gậy sắt, đá tảng và cả tay không. Đến sáng, phía Ấn Độ đếm được 78 binh sĩ bị thương và 20 tử thương – đa số bị chết đuối trong dòng sông lạnh giá Galwan. Bắc Kinh từ chối công bố thiệt hại, nhưng các nguồn tin phía Ấn nói rằng có hơn 40 lính Trung Quốc chết. Lần đầu tiên kể từ 45 năm qua đôi bên có thiệt hại nhân mạng.

Tờ báo Pháp tiết lộ những yếu tố cho thấy đúng ra đây là một trận phục kích được phía Trung Quốc chuẩn bị kỹ lưỡng. Nhiều con suối nhỏ đã bị chuyển dòng trước đó để nhấn chìm đối thủ phía dưới. Một ngạc nhiên khác cho Ấn Độ là vụ tấn công diễn ra trên phần lãnh thổ mà chưa bao giờ Trung Quốc đòi chủ quyền. Đây là lần đầu Bắc Kinh tuyên bố chiếm toàn bộ thung lũng Galwan với cớ "xưa nay vẫn thuộc về Trung Quốc".

Hồi năm 1988, Ấn-Trung đã chọn lựa hòa dịu thay vì đối đầu, lúc đó GDP hai bên xấp xỉ nhau và có cùng ngân sách quốc phòng 20 tỉ đô la. Hai mươi năm sau, GDP Trung Quốc lớn gấp 5 Ấn Độ, quân đội có ngân sách cao gấp 3,6 lần ; thế quân bình không còn nữa.

Với "ngoại giao chiến lang", Tập Cận Bình coi Biển Đông là mặt trận chiến lược – khiến Việt Nam và Đài Loan phải tỏ ra cứng rắn hơn – còn tranh chấp biên giới với Ấn Độ chỉ ở hàng thứ hai. Phải chăng Bắc Kinh muốn New Delhi phải ở trong thế bất ổn thường xuyên ?

Le Monde Diplomatique cho rằng có nguyên nhân đối nội lẫn đối ngoại. Kinh tế sa sút, chính quyền Trung Quốc còn bị cả thế giới chỉ trích vì đại dịch corona, bên cạnh đó Bắc Kinh cảm thấy bị đe dọa khi Ấn Độ xích gần với Hoa Kỳ trong lúc quan hệ Mỹ-Trung xuống dốc. Thông qua các vụ tấn công ở biên giới, Trung Quốc muốn bóp nghẹt từ trong trứng nước tham vọng khu vực của nước láng giềng Ấn Độ.

Thụy My

Published in Quốc tế

Ai sẽ thay thế ông Trump, cuộc bầu cử có bị hoãn không, việc bỏ phiếu qua thư đang diễn ra thì sao... là hàng loạt câu hỏi được đặt ra.

trump1

Tổng thống Trump và Phó Tổng thống Pence chính thức được Đảng Cộng hòa đề cử vào tháng Tám

Chỉ vài tuần nữa là diễn ra cuộc bầu cử tổng thống, Donald Trump đã có kết quả xét nghiệm dương tính với virus corona.

Tổng thống sẽ bỏ lỡ những sự kiện chiến dịch nào ?

Ông Trump được yêu cầu phải tự cách ly 10 ngày kể từ khi nhận được kết quả dương tính vào 1/10, vì vậy ông vẫn có thể tham gia cuộc tranh luận tổng thống tiếp theo, dự kiến 15/10.

Một cuộc vận động dự kiến diễn ra ở Florida vào thứ Sáu đã bị hủy. Cuộc gọi hội nghị video với những người cao niên dễ bị tổn thương cũng vậy.

Ông Trump có các cuộc vận động khác được lên kế hoạch trong thời gian này, giờ sẽ phải hủy bỏ hoặc hoãn lại.

Cuộc bầu cử có thể bị trì hoãn trong những trường hợp nào ?

trump2

Ông Trump mang khẩu trang đến cuộc tranh luận đầu tiên với Biden nhưng lại không đeo

Khoảng thời gian tự cách ly của Tổng thống Trump rõ ràng có ảnh hưởng đến khả năng tranh cử của ông.

Vì vậy, câu hỏi đã được đặt ra là liệu cuộc bầu cử có thể bị trì hoãn hay không, và điều này có thể xảy ra như thế nào.

Cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ được tổ chức theo luật vào thứ Ba sau ngày thứ Hai đầu tiên của tháng 11, bốn năm một lần - vì vậy năm nay là vào ngày 3/11.

Việc thay đổi ngày sẽ phụ thuộc vào các nhà lập pháp Hoa Kỳ chứ không phải tổng thống.

Việc này sẽ yêu cầu đa số ở cả hai viện của Quốc hội bỏ phiếu ủng hộ bất kỳ sự thay đổi ngày nào. Điều đó khó có thể xảy ra, vì sẽ phải thông qua Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát.

Ngay cả khi được thay đổi, hiến pháp Hoa Kỳ quy định rằng một chính quyền tổng thống chỉ tồn tại trong bốn năm. Vì vậy, nhiệm kỳ của Tổng thống Trump sẽ tự động hết hạn vào trưa ngày 20/1/2021.

Thay đổi ngày này sẽ yêu cầu sửa đổi hiến pháp. Điều này sẽ phải được sự chấp thuận của 2/3 trong số các nhà lập pháp Hoa Kỳ hoặc các cơ quan lập pháp cấp bang, sau đó là 3/4 các bang của Hoa Kỳ - điều này một lần nữa khó xảy ra.

Điều gì sẽ xảy ra nếu Tổng thống Trump mất sức lao động ?

trump3

Hiện tại, Tổng thống Trump được cho là có "các triệu chứng nhẹ", nhưng nếu ông ấy bị ốm quá nặng để thực hiện nhiệm vụ của mình, thì đây là điều mà hiến pháp Mỹ quy định :

Tu chính án thứ 25 cho phép tổng thống chuyển giao quyền lực cho phó tổng thống, có nghĩa là Mike Pence sẽ trở thành quyền tổng thống. Khi khỏi ốm, ông Trump có thể giành lại vị trí của mình.

Nếu tổng thống quá ốm để giao quyền, nội các và phó tổng thống có thể tuyên bố ông không thể tiếp tục và ông Pence sẽ đảm nhận vai trò này.

Nếu ông Pence cũng trở nên mất khả năng lao động, theo Đạo luật Kế vị Tổng thống, Nancy Pelosi, Chủ tịch Hạ viện - một đảng viên Dân chủ - sẽ là người tiếp theo, mặc dù các chuyên gia hiến pháp cho rằng việc chuyển giao quyền lực như vậy sẽ thúc đẩy các cuộc chiến pháp lý.

Nếu bà Nancy Pelosi không muốn hoặc không thể đảm nhận vai trò này, nó sẽ được giao cho một Thượng nghị sĩ cấp cao của Đảng Cộng hòa, hiện là Charles E Grassley 87 tuổi. Điều này cũng gần như chắc chắn sẽ phải đối mặt với những thách thức pháp lý.

Ông Donald Trump hiện sức khỏe ra sao ?

trump4

Bác sĩ của ông Trump, Sean Conley, cho biết tổng thống "không cần phải tiếp oxy, nhưng tham khảo ý kiến của các chuyên gia mà chúng tôi đã chọn để bắt đầu liệu pháp Remdesivir. Ông ấy đã hoàn thành liều đầu tiên và đang nghỉ ngơi thoải mái".

Các thử nghiệm cho thấy Remdesivir, ban đầu được phát triển như một phương pháp điều trị Ebola, phá vỡ khả năng nhân đôi của virus và có thể cắt thời gian của các triệu chứng.

Trước đó, vào thứ Sáu, bác sỹ Conley cho biết tổng thống đã "được dùng một liều 8g cocktail kháng thể Regeneron như một biện pháp phòng ngừa" tại Nhà Trắng.

Các kháng thể bám vào virus corona, bảo vệ các tế bào của cơ thể và làm cho virus dễ nhìn thấy hơn đối với hệ thống miễn dịch.

trump5

Thông báo của bác sĩ riêng cho Tổng thống Trump do Nhà Trắng công bố

Tuy nhiên, việc điều trị bằng thuốc này vẫn còn đang thử nghiệm và chưa được các cơ quan quản lý chấp thuận. Mặc dù có rất nhiều hy vọng vào phương pháp điều trị này, một số bác sĩ đã bày tỏ lo ngại về việc sử dụng Regeneron cho tổng thống ở giai đoạn này.

Bác sỹ Conley nói rằng ông Trump cũng đang dùng kẽm, vitamin D, famotidine, melatonin và aspirin.

Nếu Trump không thể ứng cử thì sao ?

trump6

Phó Tổng thống Pence sẽ đảm nhận nhiệm vụ tổng thống nhưng sẽ không tự động trở thành ứng cử viên của Đảng Cộng hòa

Nếu vì bất kỳ lý do gì, một ứng cử viên được một đảng chọn làm ứng cử viên tổng thống không thể hoàn thành vai trò đó, thì một số thủ tục sẽ có hiệu lực.

Mặc dù Phó Tổng thống Mike Pence ban đầu sẽ đảm nhận nhiệm vụ tổng thống, nhưng ông không nhất thiết phải trở thành ứng cử viên tranh cử của đảng Cộng hòa - vì họ đã chính thức đề cử ông Trump.

Theo quy định của đảng này, 168 thành viên của Ủy ban Quốc gia Cộng hòa (RNC) sẽ bỏ phiếu để bầu ra một ứng cử viên tổng thống mới, với Mike Pence là một trong những ứng cử viên có khả năng.

Nếu ông Pence được chọn, một người đồng hành mới sẽ phải được chọn.

Cả Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đều chưa từng thay thế ứng cử viên tổng thống của họ sau khi chính thức chọn họ.

Còn bỏ phiếu sớm thì sao ?

Theo các chuyên gia, điều này sẽ gây ra nhiều bất ổn vì hàng triệu phiếu bầu qua bưu điện đã được gửi đi với tên của các ứng cử viên do đảng của họ đề cử.

Bỏ phiếu trực tiếp sớm cũng đã bắt đầu ở một số tiểu bang.

Việc bỏ phiếu có thể sẽ tiếp tục với tên của ứng cử viên mất khả năng vẫn còn trên lá phiếu, Rick Hasen, giáo sư luật tại Đại học California, Irvine, viết.

Nhưng sẽ có câu hỏi về việc liệu luật tiểu bang có cho phép những người được đề cử bỏ phiếu trong cử tri đoàn Hoa Kỳ - được gọi là đại cử tri tổng thống - bỏ phiếu cho ứng cử viên thay thế hay không.

Còn việc đổi tên ứng cử viên, nếu một người xin rút thì sao ?

"Tổng thống Trump gần như chắc chắn sẽ vẫn có tên trong lá phiếu, bất kể điều gì xảy ra", Richard Pildes, một giáo sư luật có chuyên môn về bầu cử, viết.

Ông chỉ ra về lý thuyết, Đảng Cộng hòa có thể xin lệnh tòa để thay đổi tên của một ứng cử viên, nhưng trên thực tế sẽ không có đủ thời gian.

Nguồn : BBC tiếng Việt, 03/10/2020

********************

Covid gây nguy hiểm tới đâu cho sức khỏe ông Trump?

James Gallagher, BBC, 03/10/2020

Tổng thống Donald Trump rõ ràng có nhiều yếu tố nguy cơ cao - bao gồm tuổi tác, cân nặng và giới tính nam - tất cả đều làm tăng khả năng ông bị nhiễm virus corona nặng.

trump7

AP và New York Times đưa tin ông Trump có 'triệu chứng nhẹ'

Ông Trump năm nay 74 tuổi, nặng 110 kg và cao 1m90. Chỉ số Khối Cơ thể (BMI) của ông là trên 30, như vậy theo định nghĩa y khoa là béo phì.

Giờ đây ông thử dương tính với virus corona, điều đó có ý nghĩa thế nào?

Tuổi tác là một yếu tố quan trọng liên quan đến việc bị nhiễm nặng, dẫn tới nằm viện và tử vong trong một số trường hợp.

"Nhưng hầu hết những người bị nhiễm đã khá lên", BS Bharat Pankhania, từ trường y thuộc Đại học Exeter nói với BBC.

Một phân tích của hơn 100 nghiên cứu với dữ liệu từ khắp thế giới cho thấy nguy cơ bị bệnh cho trẻ em và người trẻ là rất thấp.

Tuy nhiên, ở tuổi 75, ước tính 25 người nhiễm virus thì có một người tử vong. Tỷ lệ này là một trong bảy đối với người trên 85 và một trong bốn với người trên 90 tuổi.

trump8

Biểu đồ về tỷ lệ tử vong theo độ tuổi. Nguồn : Levin et al. Dartmouth Colleage

Một mô hình tương tự được Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh CDC của Mỹ làm.

Theo đó tám trên 10 ca tử vong ở Mỹ là người ở độ tuổi trên 65. Và những người trong độ tuổi ông Trump có nguy cơ phải cần chăm sóc ở bệnh viện lớn gấp 5 lần những người ở độ tuổi 20.

Nguy cơ tử vong của độ tuổi ông Trump lớn gấp 90 lần người ở độ tuổi 20.

Hiện chưa rõ lý do của điều này chủ yếu do ở người già, hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả hơn, hay nói chung là người già có sức khỏe kém hơn

"Tuổi cao cũng thường gắn với bệnh tim mạch, bệnh về phổi, tiểu đường type 2, nên thật khó mà biết rõ liệu tuổi tác hay các bệnh đi kèm [gây ra điều này]", Giáo sư Ravindra Gupta từ Đại học Cambridge nói.

trump9

Bị béo phì cũng thường dẫn tới nhiều bệnh nặng khác.

Một nghiên cứu của Cơ quan y tế Công xứ Anh kết luận rằng thừa cân làm tăng khả năng người nhiễm Covid phải vào khu hồi sức cấp cứu và khả năng tử vong.

Mỡ trong cơ thế có thể ảnh hưởng đến tế bào bạch cầu của hệ miến dịch, làm tăng độ viêm nhiễm trong cơ thể. Viêm nhiễm quá nhiều là lý do bệnh có thể làm chết người.

Trong làn sóng dịch đầu tiên, nhiều nam giới hơn phụ nữ cần nằm viện, và số ca tử vong ở nam chiếm 60%.

"Có sự khác biệt về miễn dịch giữa nam giới và phụ nữ", Giáo sư Ravindra Gupta.

Nhưng nam giới thường có sức khỏe kém hơn.

Giáo sư Pankhania nói thêm: "chúng ta biết rằng hai yêu tố là nam giới và tuổi cao thường dẫn đến bệnh nặng hơn, nhưng điều đó không có nghĩa tất cả đàn ông lớn tuổi đều bị bệnh nặng".

Vậy điều này có ý nghĩa gì cho Tổng thống Trump ?

Rất nguy hiểm khi đồn đoán về việc virus sẽ ảnh hưởng tới từng cá nhân ra sao.

Tất cả những điều bạn đọc là bức tranh tổng thể - một mô hình cho người dân khắp thế giới - chứ không phải là dự đoán đây sẽ là điều xảy ra cho vị tổng thống Mỹ.

Sức khỏe của mỗi người 74 tuổi một khác và các bệnh khác có ảnh hưởng rất lớn tới nguy cơ bị bệnh nặng hay nhẹ do virus.

"Chỉ vì ông ấy có các yếu tố nguy cơ cao không có nghĩa là ông sẽ có triệu chứng, đổ bệnh nặng hay phải đầu hàng trước virus", BS Nathalie McDermott từ Đại học King's College London nói.

Bà nói thêm : "Ông ấy cũng là tổng thống của Hoa Kỳ, nên ông ấy sẽ được điều trị tốt nhất thế giới nếu ông ấy bị ốm".

James Gallagher

Phóng viên Y tế và Khoa học

Nguồn : BBC, 03/10/2020

Published in Diễn đàn

Covid-19 : Số người chết vì dịch bệnh tại Mỹ vượt mốc 200.000 ca

RFI, 22/09/2020

Hoa Kỳ vào hôm 22/09/2020 lại phá thêm một kỷ lục thảm khốc: Số người chết vì dịch Covid-19 vượt qua mốc 200.000 ca.

space1

Hình mô phỏng virus corona phóng đại của Nexu Science Communication và Trinity College Dublin.  NEXU Science Communication/via Reuters

Thống kê của Đại Học Mỹ Johns Hopkins tính đến hết ngày hôm qua còn ở mức mấp mé ngưỡng này, chính xác là 199.815 vào lúc 3 giờ GMT sáng nay, nhưng với tốc độ bình quân gần 1.000 trường hợp tử vong mỗi ngày trong thời gian gần đây, ngưỡng biểu tượng 200 ngàn người chết chắc chắn sẽ bị vượt vào hôm nay.

Theo hãng AFP, trên bảng tổng kết số tử vong vì Covid-19 trên thế giới, Mỹ vẫn đứng đầu, theo sau là Brazil (137.272 ca), Ấn Độ (87.882 ca), Mexico (73.493 ca) và Anh Quốc (41.759 ca).

Với gần 1.000 ca tử vong mỗi ngày, so với dân số, con số tử vong tại Mỹ cao gấp bốn lần tỷ lệ tử vong của Châu Âu. Trong số hàng nghìn ca đó, người da đen và gốc Tây Ban Nha chiếm số đông (hơn một nửa số ca tử vong dưới 65 tuổi).

Pháp : Dịch Covid-19 tiếp tục đà lây lan

Còn tại Pháp, theo số liệu của Bộ Y tế, vào hôm qua, 21/09, trên toàn quốc đã có ang 5.298 ca nhiễm virus corona trong vòng 24 giờ. Con số này thấp hơn nhiều so với mức cao chót vót 13.500 ca hôm thứ Bảy 19/09 và 10.500 ca ngày 20/09.

Tuy nhiên, điều đáng ngại là tỷ lệ xét nghiệm cho kết quả dương tính với virus đã ang lên 5,9%, cho thấy dịch Covid-19 tiếp tục đà ang tốc tại Pháp. Phần đông các tỉnh tại Pháp đã lọt vào danh sách vùng đỏ do tình hình dịch bệnh xấu đi nhanh chóng, ang loạt địa phương phải siết chặt quy định, với hy vọng kiềm chế được tốc độ lây lan của virus.

Trong bối cảnh đó, Ý vào hôm qua cho biết sẽ bắt buộc người đến từ Paris và nhiều vùng của Pháp cung cấp kết quả xét nghiệm âm tính với virus corona 72 tiếng đồng hồ trước khi vào Ý.

Trọng Nghĩa

************************

S t vong vì Covid-19 Hoa Kỳ sp vượt mc 200.000

VOA, 21/09/2020

Hôm 21/9, s người chết do Covid-19 Hoa K sp vượt qua mc 200.000, cao hơn gp đôi so vi s t vong n Đ, quc gia có s ca mc bnh cao th hai trên thế gii, theo Reuters.

space2

Trung tâm Memorial Medical Center Houston, Texas, ngày 2/7/2020.

Trung tâm D phòng và Kim soát Bnh tt Hoa K (CDC) d báo rng s người chết Hoa K s lên ti 218.000 người vào ngày 10/10.

Các bang min nam Texas và Florida có nhiu ca t vong nht Hoa K trong hai tun qua và theo sau đó là bang California.

California, Texas và Florida - ba tiu bang đông dân nht ca Hoa K - đã ghi nhn nhiu ca nhim coronavirus nht và t lâu đã vượt qua bang New York, nơi tng là tâm đim ca đt bùng phát vào đu năm 2020. Trung bình mi ngày c nước M có hơn 40.000 ca nhim mi, cũng theo Reuters.

Vin Sc khe ca Đi hc Washington d báo s ca t vong do Covid-19 d kiến vào cui năm 2020 s lên ti 378.000 người, vi s người chết hàng ngày lên đến 3.000 mi ngày vào tháng 12.

Theo d liu ca CDC, hơn 70% nhng ngườiđã t vong vì virus này Hoa K trên 65 tui.

Giám đc CDC Robert Redfield gn đây phát biu ti Quc hi rng vic mang khu trang s giúp phòng nga hiu qu hơn so vi vaccine, và cho biết vaccine ch có th được cung cp đi trà vào "cui quý II, quý III năm 2021".

Theo Reuters, Tng thng Hoa K Donald Trump bác b thi đim cung cp vaccine trên và nói rng vaccine có th được cung cp trong vài tun na và có trước cuc bu c ngày 3/11. Hôm 18/9, ông Trump nói rng ông hy vng tt c người M s có vaccine vào tháng 4/2021.

*********************

Covid-19 : Mỹ trước ngưỡng 200.000 ca tử vong

RFI, 21/09/2020

Theo tổng kết của hãng tin Anh Reuters, nội trong ngày 21/09/2020 Mỹ sẽ đụng ngưỡng 200.000 nạn nhân Covid-19. Trung bình mỗi tuần, virus corona cướp đi sinh mạng của khoảng 800 người tại Mỹ.

space3

Hình quả tim xếp bằng cánh hoa hồng để tưởng niệm những nạn nhân của dịch Covid-19, tại Times Square, New York, Hoa Kỳ, ngày 18/09/2020.  Reuters - MIKE SEGAR

Chưa đầy hai tháng trước bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, ông Donald Trump liên tục bị chỉ trích chậm trễ và bất lực trong cuộc chiến chống Covid-19. Vào lúc Nhà Trắng kỳ vọng sớm có thuốc tiêm chủng, thì lãnh đạo Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Chống Dịch CDC, Robert Redfield đánh giá phải đợi ít nhất đến mùa thu 2021 mới hy vọng vac-xin được phổ biến rộng rãi. Cũng cơ quan này lo ngại từ nay đến đầu tháng 10/2020 thiệt hại nhân mạng tại Hoa Kỳ sẽ lên tới 218.000 ca.

Tại Châu Âu tình hình cũng đáng lo ngại không kém. Hôm nay 13 % dân số Tây Ban Nha bị phong tỏa trở lại.

Bộ trưởng Y Tế Anh, Matt Hancock tuyên bố nước Anh ngay từ bây giờ cần tăng cường các biện pháp kiểm soát đà lây lan thì mới hy vọng đón Giáng Sinh năm nay "trong những điều kiện gần như bình thường".

Tại Pháp trong 24 giờ qua vẫn có hơn 10.000 ca nhiễm mới.

Còn tại Châu Á dịch bệnh càng lúc càng đe dọa Miến Điện. Riêng ngày 20/06/2020 nước này ghi nhận thêm 671 ca nhiễm Covid-19. Thành phố Rangoon, lá phổi kinh tế của quốc gia Đông Nam Á này, kể từ hôm nay gần như bị phong tỏa. Các sinh hoạt bị hạn chế tối đa. Các công trình xây dựng phải tạm dừng cho tới ngày 07/10/2020. Theo các thống kê chính thức Miến Điện ghi nhận hơn 5.500 ca dương tính với virus corona và 92 bệnh nhân tử vong vì Covid-19. Bộ Y tế  nước này cho biết "số ca nhiễm mới và tử vong tăng nhanh" trong những ngày qua. Dù vậy chính quyền Miến Điện vẫn không dời lại ngày bầu cử Quốc Hội được dự trù vào mồng 08/11/2020.

Thanh Hà

Published in Quốc tế

Trận đại dịch tiếp theo có thể được tạo ra trong ga-ra để xe của một ai đó, chỉ cần sử dụng những kỹ thuật di truyền giá thành thấp và phổ biến.

1033423878

Là người thường đưa ra những thuyết âm mưu, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng virus gây ra Covid-19 do con người cố tình tạo ra hoặc do một tai nạn trong phòng thí nghiệm tại Viện Virus học Vũ Hán, Trung Quốc. Việc virus bị phát tán không loại trừ khả năng là do một tai nạn nhưng trong trường hợp này, tác nhân gây bệnh không phải là một tổ hợp các loại virus đã biết như thường thấy đối với những thứ được tạo ra trong phòng thí nghiệm. Một bài báo của tạp chí Nature Medicine từng kết luận : "Nếu ai đó đang tìm cách tạo ra một chủng coronavirus mới như một mầm bệnh thì họ sẽ tạo ra nó trên cơ sở của một loại virus gây bệnh đã được biết đến".

Kỹ thuật di truyền tuy có thể không đứng sau đại dịch lần này, nhưng rất có thể sẽ là nhân tố gây ra đại dịch tiếp theo. Nhìn thấy sức tàn phá khủng khiếp của Covid-19 đối với nền kinh tế các nước phương Tây, các chế độ độc tài trên thế giới giờ đây nhận ra rằng việc gieo rắc mầm bệnh có sức hủy diệt không kém gì so với vũ khí hạt nhân. Điều đáng lo ngại hơn nữa là việc tạo ra virus giờ đây không phải chỉ các phòng thí nghiệm quy mô lớn của chính phủ mới làm được. Nhờ cuộc cách mạng công nghệ trong kỹ thuật di truyền, tất cả các công cụ cần thiết để tạo ra một chủng virus mới đang ngày càng trở nên rẻ tiền, đơn giản và sẵn có đến mức những nhà khoa học không có đạo đức hoặc những "hacker sinh học" độ tuổi thiếu niên cũng có thể dễ dàng tiếp cận, khiến cho mối nguy ngày càng lớn hơn. Những thí nghiệm mà trước đây chỉ có thể thực hiện được bên trong những bức tường bảo vệ của các phòng thí nghiệm thuộc về chính phủ và những công ty lớn giờ đây có thể được tiến hành ngay trong căn bếp với những thiết bị có trên Amazon. Kỹ thuật di truyền cùng với những tiềm năng tốt và xấu của nó ngày càng trở nên "đại chúng hóa".

Để tạo ra chủng virus mới, bước đầu tiên của nhà nghiên cứu sinh học là thu thập thông tin di truyền của một mầm bệnh hiện có, chẳng hạn như chủng coronavirus gây ra cảm lạnh thông thường, sau đó cải biến nó để tạo ra thứ còn nguy hiểm hơn. Vào những năm 1970, việc giải trình tự gen đầu tiên của một thể thực khuẩn (chỉ các loài virus chuyên kí sinh vi khuẩn) có chi phí hàng triệu đô-la Mỹ và phải nỗ lực làm việc trong nhiều tuần, kết quả cũng chỉ xác định được 5.386 nucleotide là các đơn vị cấu tạo nên gen. Ngày nay, việc giải trình tự của 3.000.000.000 cặp bazơ (1 cặp gồm 2 nucleotide) tạo nên bộ gen người, là thứ quy định cấu trúc và duy trì hoạt động của cơ thể, có thể được thực hiện chỉ trong vài giờ với chi phí khoảng 1.000 đô-la ở Hoa Kỳ. Xun Xu, Giám đốc điều hành của công ty nghiên cứu gen BGI Group (Trung Quốc), nói với tôi qua email rằng ông dự kiến sẽ cung cấp dịch vụ giải trình tự đầy đủ bộ gen người trong các siêu thị và qua hình thức trực tuyến với chi phí khoảng 290 đô-la vào cuối năm nay.

Bước tiếp theo trong kỹ thuật di truyền là sửa đổi bộ gen của mầm bệnh hiện có để thay đổi tác động của nó. Một công nghệ đặc biệt giúp cho việc thiết kế các thực thể sống trở nên dễ dàng như chỉnh sửa tài liệu trên Microsoft Word là kỹ thuật chỉnh sửa gen CRISPR, được phát triển chỉ vài năm trước, kỹ thuật này mô phỏng lại cách vi khuẩn sử dụng trong tự nhiên để cắt những phần thông tin di truyền từ bộ gen này và chèn nó vào bộ gen khác. Cơ chế mà vi khuẩn đã phát triển qua hàng thiên niên kỷ để tự vệ trước virus đã được con người biến thành một cách thức đơn giản, nhanh chóng và rẻ tiền để chỉnh sửa DNA của bất kỳ sinh vật nào trong phòng thí nghiệm.

Nếu việc tiến hành các thí nghiệm với DNA trước đây đòi hỏi nhiều năm kinh nghiệm, phòng thí nghiệm được trang bị đầy đủ cùng chi phí hàng triệu đô-la thì nay kỹ thuật CRISPR đã thay đổi tất cả điều đó. Để tiến hành kỹ thuật CRISPR, người thực hiện chỉ cần đặt hàng một đoạn RNA và mua các hóa chất và enzym bán sẵn trên Internet với giá chỉ vài đô-la. Vì chi phí thấp và dễ sử dụng, hàng nghìn nhà khoa học trên khắp thế giới đang tiến hành các dự án chỉnh sửa gen dựa trên kỹ thuật CRISPR. Có rất ít dự án nghiên cứu loại này bị kiểm soát bởi luật lệ, phần lớn là do các nhà quản lý vẫn chưa thể theo kịp với sự tiến bộ của công nghệ.

Trung Quốc, quốc gia đặt trọng tâm vào các tiến bộ công nghệ lên trên vấn đề an toàn và đạo đức, đã đạt được những bước tiến đột phá đáng kinh ngạc nhất. Năm 2014, các nhà khoa học Trung Quốc thông báo họ đã tạo ra thành công những con khỉ biến đổi gen ở giai đoạn phôi thai. Tháng 4 năm 2015, một nhóm các nhà nghiên cứu khác ở Trung Quốc đã trình bày chi tiết nỗ lực đầu tiên nhằm chỉnh sửa gen của phôi thai người. Mặc dù không thành công nhưng nó đã gây sốc cho toàn thế giới : mọi người không thể tưởng tượng được nó có thể xảy ra sớm như vậy.

Tháng 4 năm 2016, một nhóm các nhà nghiên cứu Trung Quốc khác tiếp tục cho biết họ đã thành công trong việc chỉnh sửa bộ gen của phôi thai người làm cho nó có khả năng chống lại sự lây nhiễm HIV, tuy nhiên phôi thai đó đã không được sinh ra. Nhưng sau đó, vào tháng 11 năm 2018, nhà nghiên cứu Trung Quốc He Jiankui (Hứa Kiến Khôi) thông báo rằng ông đã tạo ra "những đứa trẻ CRISPR" đầu tiên – những đứa trẻ khỏe mạnh có bộ gen được chỉnh sửa trước khi chúng chào đời. Tờ Nhân dân Nhật báo ban đầu gọi đây là "bước đột phá mang tính lịch sử" nhưng sau khi tin tức này gây chấn động toàn thế giới, chính quyền Trung Quốc đã bắt giữ và sau đó kết án ông ba năm tù vì hành vi phi đạo đức. Trước đó, ông đã tuyên bố rằng chính phủ Trung Quốc hậu thuẫn cho nghiên cứu của ông. Dù thế nào đi nữa, giới hạn của ngành khoa học y sinh đã bị vượt qua.

Đội ngũ các nhà khoa học bất chấp đạo đức của Trung Quốc chắc chắn là một điều đáng lo ngại. Tuy nhiên điều đáng lo ngại hơn là công nghệ chỉnh sửa gen đang trở nên dễ tiếp cận đến mức chúng ta có thể hình dung được hình ảnh những thanh thiếu niên tiến hành thí nghiệm với các chủng virus. Ví dụ như ở Mỹ, bất kỳ ai muốn bắt đầu công việc chỉnh sửa gen ngay tại ga-ra nhà mình có thể đặt mua qua mạng một bộ công cụ CRISPR tự làm với giá chỉ 169 đô-la. Bộ công cụ đi kèm với cẩm nang "Mọi thứ cần để thực hiện việc chỉnh sửa chính xác gen vi khuẩn tại nhà". Với 349 đô-la, công ty kể trên cũng cung cấp bộ kit chỉnh sửa gen người, đi kèm với nó là các tế bào phôi thai thận có được từ quá trình nuôi cấy mô lấy từ bào thai một bé gái sau khi thai bị phá. Lô hàng được quảng cáo là sẽ đến tay người nhận không quá ba ngày, không cần chuyển phát nhanh hoặc ướp đá lạnh.

Các đoạn DNA được mua qua hình thức chuyển phát bưu điện đã cho phép một nhóm nghiên cứu tại Đại học Alberta (Canada) hồi sinh một họ hàng đã tuyệt chủng của virus đậu mùa là đậu ngựa (horsepox) vào năm 2017 bằng cách ‘khâu’ các mảnh DNA lại với nhau. Virus đậu ngựa (horsepox) không gây hại cho con người, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng những nhà khoa học không có nhiều kiến thức chuyên môn vẫn có thể sử dụng phương pháp tương tự để tái sinh virus gây bệnh đậu mùa chỉ trong vòng sáu tháng với chi phí khoảng 100.000 đô-la. Virus đậu mùa từng là nỗi ám ảnh của nhân loại cho đến khi nó bị xóa sổ năm 1980. Nếu các nhà khoa học Canada sử dụng kỹ thuật CRISPR, chi phí của họ có thể được tối giảm.

Trong cuốn sách "The Driver in the Driverless Car" (Người lái xe trong chiếc xe không người lái) của mình, được xuất bản trước khi người Canada hồi sinh virus đậu ngựa và những đứa trẻ được chỉnh sửa gen ở Trung Quốc ra đời, tôi đã cảnh báo về mối nguy hiểm của việc chỉnh sửa gen và cho rằng chúng ta sẽ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn về việc có nên hạn chế công nghệ sinh học tổng hợp hay không. Khi được sử dụng với mục đích tốt, những công nghệ này có thể giúp giải quyết nhiều vấn đề của nhân loại, chẳng hạn như giúp nhanh chóng tìm ra các phương pháp chữa trị bệnh tật. Khi được sử dụng với mục đích xấu, chúng có thể gây ra sức tàn phá trên phạm vi toàn cầu giống như những gì mà chúng ta đang phải chiến đấu hôm nay. Đó là lý do tại sao nhiều người, trong đó có tôi, đã vận động cho lệnh cấm chỉnh sửa gen người trong tương lai gần.

Nhưng không chỉ là một lệnh cấm, cần phải có các hiệp ước quốc tế để ngăn chặn việc sử dụng kỹ thuật CRISPR chỉnh sửa gen trên người hoặc động vật. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) lẽ ra phải ngăn các công ty bán các bộ dụng cụ chỉnh sửa gen DIY. Các chính phủ nên đặt ra những giới hạn đối với các phòng thí nghiệm chẳng hạn như trường hợp của Đại học Alberta. Nhưng chẳng có biện pháp nào được thực hiện cũng như không có bất kỳ hình thức kiểm soát và cân bằng nào khác. Bây giờ thì đã quá muộn để ngăn chặn những công nghệ này phổ biến trên toàn cầu – "thần đèn đã thoát khỏi chiếc đèn dầu".

Giải pháp duy nhất hiện nay là phát huy mặt tốt của những công nghệ này bên cạnh đó là xây dựng hệ thống phòng thủ đề phòng những mối đe dọa. Điều này hoàn toàn có thể thực hiện như những gì chúng ta đang chứng kiến với sự phát triển của vắc-xin Covid-19. Trong quá khứ, mất hàng chục năm để chế tạo thành công vắc-xin. Bây giờ, chúng ta đang trên đà chế tạo thành công chúng chỉ trong vòng vài tháng nhờ những tiến bộ trong kỹ thuật di truyền. Các loại vắc-xin của công ty Moderna Therapeutics và Pfizer/BioNTech chỉ mất vài tuần để phát triển và hiện đang trong quá trình thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3. Chúng ta hoàn toàn có thể tin rằng quy trình chế tạo vắc-xin có thể giảm xuống chỉ còn vài giờ một khi các công nghệ được hoàn thiện.

Chúng ta cũng có thể đẩy nhanh quá trình thử nghiệm vắc-xin và phương pháp điều trị, vốn là phần chậm nhất của chu trình phát triển. Chẳng hạn, để kiểm tra nhanh chóng số lượng lớn những loại thuốc điều trị ung thư tiềm năng, các phòng thí nghiệm trên toàn thế giới đang tạo ra các tế bào nuôi cấy ba chiều được gọi là "organoids- là các bản sao siêu nhỏ của các cơ quan nội tạng" được lấy từ quá trình sinh thiết khối u. SEngine Precision Medicine, công ty hàng đầu trong lĩnh vực này, có thể thử nghiệm hơn 100 loại thuốc trên các organoids này, loại bỏ nhu cầu sử dụng đối tượng thay thế con người là chuột lang. Các nhà nghiên cứu tại Viện Wyss của Đại học Harvard thông báo vào tháng 1 năm 2020 rằng họ đã phát triển con chip mô phỏng cơ quan người (organ-on-a-chip) đầu tiên đối với phổi, mô phỏng chính xác đặc tính sinh lý học và sinh lý bệnh học của cơ quan nội tạng người. Các kỹ sư tại Viện Công nghệ Massachusetts đã và đang phát triển một nền tảng dựa trên công nghệ vi lưu (Microfluidic platform) giúp kết nối các mô được lấy từ tối đa 10 cơ quan khác nhau, cho phép mô phỏng những tương tác giữa các cơ quan nội tạng trong nhiều tuần để đo lường tác động của thuốc lên các bộ phận khác nhau của cơ thể. Nhiều hệ thống như vậy đang được phát triển giúp đẩy nhanh quá trình thử nghiệm và điều trị. Tất cả những công nghệ này sẽ tăng cường đáng kể sức mạnh phòng thủ của chúng ta trước các mối nguy sinh học.

Chúng ta không thể quay lại để sửa chữa những sai lầm trong quá khứ giống như "thần đèn không thể chui trở lại vào trong chiếc đèn dầu" theo lối ví von của người phương Tây. Chúng ta phải coi đại dịch Covid-19 lần này như một cuộc diễn tập nghiêm chỉnh để có thể đối phó với những gì sắp xảy đến trong tương lai. Không may là mối nguy đó không chỉ đến từ những loại virus bùng phát trong tự nhiên mà còn cả những chủng virus do con người cố tình tạo ra. Chúng ta phải "học bài" thật nhanh để xây dựng các hệ thống phòng thủ giống như những hệ thống có trên các máy tính của chúng ta chống lại những kẻ xâm nhập. Mặt tốt là rốt cuộc nó có thể giúp chúng ta chữa khỏi mọi bệnh tật, còn mặt xấu thì quá kinh khủng đến nỗi tôi không dám nghĩ tới.

Đính chính ngày 16/09/2020 : Bài báo này nói rằng trình tự gen của vi khuẩn được giải mã đầu tiên là của Escherichia coli vào những năm 1970. Trên thực tế, Escherichia coli lần đầu tiên được giải trình tự gen đầy đủ vào năm 1997.

Vivek Wadhwa

Nguyên tác : "The Genetic Engineering Genie Is Out of the Bottle"Foreign Policy, 11/9/2020.

Nguyễn Thanh Hải dịch

Nguồn : Nghiên cứu quốc tế, 21/09/2020

Vivek Wadhwa nghiên cứu viên xuất sắc tại Chương trình Lao động và Cuộc sống của Trường Luật Harvard và là đồng tác giả của cuốn "From Incremental to Exponential : How Large Companies Can See the Future and Rethink Innovation" (Từ tăng dần đến tăng cấp số nhân : Cách các công ty lớn có thể nhìn thấy tương lai và suy nghĩ về đổi mới), sẽ được xuất bản vào tháng 10.

Published in Diễn đàn

Thế giới của chúng ta đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng mang tính thảm họa : Đại dịch Covid-19. Trong lịch sử thế giới hiện đại, chưa từng có một thời khắc nào mà loài người chúng ta phải đối diện với một cuộc khủng hoảng có quy mô rộng lớn đến như thế. Đại dịch Covid-19 đã tấn công loài người chúng ta trên khắp các chiến tuyến : Từ thành thị đến nông thôn, từ vùng biển đến vùng trời, từ Châu Á sang Châu Âu, từ Châu Âu sang Châu Mỹ… Không một vùng đất nào của Địa Cầu thoát khỏi sự kiềm tỏa của Đại dịch Covid-19. Đây thật sự là một cuộc khủng hoảng mang tính toàn cầu.

cov1

Đại dịch Covid-19 hầu như phá hủy hạ tầng y tế của nhiều quốc gia : Bệnh viện bị quá tải, máy thở không đủ để đáp ứng nhu cầu của người bệnh, khẩu trang không đủ cho người dân, đồ bảo hộ không đủ cho nhân viên y tế, hệ thống xét nghiệm không theo kịp tốc độ lây nhiễm… Chính vì những lý do này mà số ca nhiễm và số ca tử vong không ngừng gia tăng.

Tuy những hậu quả do Đại dịch gây ra về mặt sức khỏe và sinh mệnh của người dân là rõ ràng. Nhưng đó chỉ là một phần của vấn đề. Đại dịch Covid-19 còn gây ra những tác động xấu về mặt tâm lý, xã hội, kinh tế…

Về mặt tâm lý, Đại dịch đã làm cho mọi người luôn có cảm giác bất an, lo lắng về bản thân, cảm thấy tương lai của mình là bất định. Nhiều người vì thế đã rơi vào tình trạng khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng. Về mặt xã hội, Đại dịch đã làm cho mọi người ngại tiếp xúc với nhau : Hàng xóm tránh tiếp xúc nhau, bạn bè ngại gặp nhau, đồng nghiệp hạn chế nói chuyện với nhau… Các mối quan hệ xã hội vì thế không thể phát triển được. Do đó có thể nói các thành viên trong xã hội đang bị cô lập thật sự. Điều này làm cho tâm trạng của mọi người càng trở nên u uất hơn. Khủng hoảng tâm lý – xã hội vì thế càng nặng nề hơn. Đặc biệt, về mặt kinh tế, tác hại của Đại dịch đối với nền kinh tế thế giới là có tính phá hủy. Do số ca nhiễm và số ca tử vong hầu như tăng theo cấp số nhân nên các quốc gia buộc phải áp dụng các biện pháp cách ly và phong tỏa đối với người dân của mình. Những biện pháp bắt buộc này đã làm cho thương mại quốc tế bị suy giảm, các nền kinh tế bị cô lập, sản xuất bị đình đốn, chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn, tăng trưởng kinh tế của các quốc gia vì thế được dự báo là sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng…

Qua những gì đã phân tích ở trên, chúng ta thấy rằng Đại dịch Covid-19 không chỉ mang tính toàn cầu mà nó còn mang tính toàn diện. Nó đã tấn công vào mọi mặt của đời sống xã hội loài người chúng ta. Nếu xem xét sự việc một cách khách quan thì chúng ta phải thừa nhận rằng nỗ lực chống dịch của hầu hết các chính phủ trên thế giới trong thời gian vừa qua đã thất bại. Đại dịch Covid-19 đang chuẩn bị bùng phát trở lại. Các chính phủ đang bị thử thách lớn về mặt uy tín và niềm tin đối với công chúng. Câu hỏi đặt ra là : (1) Tại sao cộng đồng quốc tế lại thất bại trong cuộc chiến chống Đại dịch Covid-19 ? (2) Các chính phủ đã sai lầm ở đâu ? (3) Điều gì có thể giúp nhân loại vượt qua được cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay ?

Về câu hỏi thứ nhất, chúng ta dễ dàng tìm thấy câu trả lời như sau : Cộng đồng quốc tế thất bại trong cuộc chiến chống Đại dịch là vì thiếu sự hợp tác quốc tế. Do thiếu sự hợp tác quốc tế nên các quốc gia không đủ nguồn lực để chống lại Đại dịch. Italia là một trường hợp điển hình. Khi Đại dịch bắt đầu bùng phát ở nước này, Chính phủ Italia đã liên tục kêu gọi các quốc gia đồng minh trong khối EU viện trợ vật tư y tế để chống dịch, nhưng yêu cầu của Italia đã không được đáp ứng. Ngược lại, những quốc gia đồng minh của Italia trong EU như Đức, Pháp, Tây Ban Nhà… lại đồng loạt đóng cửa biên giới với Italia và tập trung tích trữ vật tư y tế để dự phòng cho nhu cầu của riêng mình. Thực trạng này cho chúng ta thấy được rằng các quốc gia đã không có sự hỗ trợ cần thiết các nguồn lực y tế cho nhau. Một thực trạng khác cũng cho chúng ta thấy sự thiếu hợp tác giữa các quốc gia là các quốc gia thiếu sự minh bạch trong công tác phòng, chống dịch. Các quốc gia có dịch bùng phát sớm không chịu chia sẻ thông tin đầy đủ cho các quốc gia chưa có dịch. Điều này đã làm cho các quốc gia chưa có dịch không thấy được mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Vì vậy, họ đã không áp dụng các biện pháp chống dịch quyết liệt ngay từ đầu nên dịch bệnh mới có điều kiện lan rộng ra khắp nơi.

Sự thiếu minh bạch cũng có thể xem là cơ sở cho đáp án của câu hỏi thứ hai. Thật vậy, vì thiếu thông tin nên chính phủ các nước có dịch bùng phát chậm đã có thái độ chủ quan, khinh địch. Điều này được nhìn thấy qua hành vi của Thủ tướng Anh Johnson vào hôm 3/3/2020 – ông vẫn bắt tay người dân sau khi đi thăm các bệnh nhân nhiễm Covid-19. Sự chủ quan, khinh địch còn được thể hiện qua phát ngôn của Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 9/3/2020 – trên Twitter, ông đã so sánh Covid-19 với cúm mùa. Một sự so sánh khập khiễng mà thực tế đã chứng minh là sai lầm. Chính vì thiếu thông tin nên các nhà lãnh đạo của những quốc gia có dịch bùng phát chậm đã có những phán đoán thiếu chính xác. Điều này đã làm cho chính phủ của họ có những phản ứng sai lầm trước diễn biến của Đại dịch.

Tất nhiên, sai lầm của những chính phủ này còn do một nguyên nhân khác, đó là do các nhà lãnh đạo của những chính phủ này còn có toan tính riêng cho bản thân. Họ sợ rằng nếu phải áp dụng các biện pháp cách ly, phong tỏa xã hội nghiêm ngặt để chống dịch thì sẽ phá hủy những thành tựu kinh tế đã đạt được trong nhiệm kỳ của họ. Viễn cảnh này sẽ ảnh hưởng xấu đến kết quả tái tranh cử của họ. Vì thế, họ ngại sử dụng đến các biện pháp chống dịch quyết liệt khi dịch bệnh bắt đầu lan truyền đến đất nước họ. Đây thật sự là một tình thế nan giải đối với các chính trị gia này. Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Brazil Bolsonaro… là những ví dụ cụ thể.

Đáp án cho câu hỏi thứ ba chính là giải pháp cho cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay. Nhà khoa học Mỹ Jared Diamond đã xây dựng một mô hình vượt qua khủng hoảng cho các quốc gia. Trong tác phẩm mới nhất của ông vừa ra mắt công chúng năm 2019 – Biến Động (Upheaval), vị giáo sư của Đại học California, Los Angeles đã kể cho chúng ta về câu chuyện các quốc gia vượt qua khủng hoảng và giải thích rõ vì sao họ thành công. Theo Jared Diamond, tiến trình vượt qua khủng hoảng thành công chịu sự tác động của 12 nhân tố :

1. Đồng thuận quốc gia trong một nước đang có biến cố (khủng hoảng).

2. Thừa nhận trách nhiệm quốc gia để xử lý.

3. Dựng một hàng rào để khoanh lại các vấn đề của quốc gia cần xử lý.

4. Tìm kiếm sự giúp đỡ về vật chất và tài chính từ các quốc gia khác.

5. Dùng các quốc gia khác như hình mẫu về cách thức giải quyết các vấn đề.

6. Căn tính quốc gia.

7. Đánh giá quốc gia một cách trung thực.

8. Kinh nghiệm lịch sử của các biến cố quốc gia trước đó.

9. Đối phó với thất bại quốc gia.

10. Tính linh hoạt quốc gia trong tình huống đặt biệt.

11. Giá trị cốt lõi quốc gia.

12. Thoát khỏi những ràng buộc địa chính trị.

Trong tác phẩm của mình, Jared Diamond đã luận giải xuất sắc sự tác động của các nhân tố này đến tiến trình ra quyết định của các quốc gia và cách các quốc gia tận dụng các nhân tố này để vượt qua khủng hoảng.

Tuy nhiên, nếu xem xét kỹ mô hình vượt qua khủng hoảng của Jared Diamond thì chúng ta thấy rằng mô hình này không thích hợp cho cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay. Đơn giản là vì mô hình này dành cho việc xử lý các cuộc khủng hoảng mang tính quốc gia, còn cuộc khủng hoảng mà loài người chúng ta đang phải đối mặt là cuộc khủng hoảng mang tính toàn cầu. Ở chương thứ 11 trong Biến Động (Upheaval), Jared Diamond cũng đã thừa nhận sự bất lực của mô hình mà ông đã đề xuất trước các vấn đề của thế giới. Vì thế giới thiếu những điều mà một quốc gia có thể có được. Quốc gia có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ bên ngoài nhưng thế giới thì không (nhân tố 4), quốc gia có thể xác định cho mình một bản sắc riêng nhưng thế giới này quá đa dạng, mọi người khó đồng thuận với nhau về một bản sắc chung cho cả thế giới (nhân tố 6)…

Chương thứ 11 trong Biến Động (Upheaval) là chương mà tác giả bàn đến những vấn đề toàn cầu. Trong chương này, Jared Diamond đã nêu ra một số vấn đề toàn cầu và đề xuất một số lộ trình để giải quyết các vấn đề ấy. Nhưng những vấn đề và những lộ trình mà Jared Diamond nêu ra đều có tính dài hạn. Vì vậy, những lộ trình có tính giải pháp của ông không khả dụng đối với tình thế cấp bách của chúng ta hiện nay. Các tác phẩm của Jared Diamond đều rất xuất sắc nhưng đáng tiếc là tác phẩm mới nhất của ông, mặc dù được đánh giá rất cao và rất hấp dẫn, lại không cung cấp được cho chúng ta một giải pháp hữu hiệu để chúng ta có thể giải quyết cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay.

Vậy chúng ta có thể tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay từ đâu ? Có lẽ, chúng ta nên căn cứ vào tính chất của cuộc khủng hoảng này và tìm cách giải quyết. Cuộc khủng hoảng này – như đã phân tích ở trên – vừa có tính toàn diện, vừa có tính toàn cầu. Thế nên, giải pháp dành cho nó phải là một hệ thống các biện pháp đáp ứng được hai tính chất mà chúng ta đã chỉ ra.

Một thực tế mà chúng ta phải thừa nhận là các đường biên giới quốc gia không có khả năng ngăn chặn sự lây nhiễm của virus Corona. Vì vậy, không một quốc gia nào có đủ nguồn lực để có thể đơn độc chống lại Đại dịch Covid-19. Cuộc chiến chống lại Đại dịch Covid-19 là cuộc chiến chung của toàn nhân loại. Chúng ta biết rằng, kể từ khi xảy ra thảm họa hồ Toba hơn 70.000 năm trước cho đến nay, Đại dịch Covid-19 là một trong số ít các thảm họa có khả năng đe đọa đến cuộc sống của toàn nhân loại. Thế nên, không một ai được phép đứng ngoài cuộc chiến. Cuộc chiến này cần đến sự hợp tác của tất cả các quốc gia trên toàn thế giới. Vì thế, để bảo đảm sự hợp tác giữa các quốc gia thành công thì chúng ta cần đến một cơ chế hợp tác quốc tế mới.

Chúng ta có thể bắt đầu từ đâu ? Đáp án : Liên Hiệp Quốc. Ngoài nhiệm vụ cơ bản ban đầu là duy trì hòa bình trên thế giới, Liên Hiệp Quốc còn có thêm một số nhiệm vụ cơ bản khác, như duy trì an ninh quốc tế, thúc đẩy sự hợp tác quốc tế và nỗ lực thực hiện các mục tiêu chung. Vì vậy, việc Liên Hiệp Quốc đóng vai trò chủ yếu trong cuộc chiến chống lại Đại dịch Covid-19 là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, từ khi Đại dịch Covid-19 bùng phát cho đến nay thì vai trò của Liên Hiệp Quốc lại quá mờ nhạt trong việc xử lý khủng hoảng. Có lẽ, khi bị Đại dịch tấn công bất ngờ, các nhà lãnh đạo của các nước bị tầm nhìn quốc gia che khuất nên chưa nhìn thấy được vai trò toàn cầu của Liên Hiệp Quốc trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay. Thực tế là, Liên Hiệp Quốc có khả năng thống nhất hành động của tất cả các quốc gia trên thế giới. Thật vậy, cơ quan chính trị quan trọng nhất của Liên Hiệp Quốc là Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Mà khi nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đã phù hợp với Hiến chương Liên Hiệp Quốc thì các quốc gia thành viên buộc phải chấp hành. Vì thế, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc chỉ cần ra một nghị quyết phòng, chống Đại dịch Covid-19 trong đó có kèm theo những biện pháp trừng phạt nghiêm khắc đối với các quốc gia vi phạm các quy định phòng, chống dịch mà nghị quyết đã đề ra thì các quốc gia trên toàn thế giới sẽ buộc phải hành động vì mục tiêu chung là dập tắt trận Đại dịch này.

Chúng ta biết rằng nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc chỉ có thể được thông qua với sự đồng thuận của 5 nước thành viên thường trực là Mỹ, Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc. Nếu một trong năm nước này ra đòn phủ quyết thì nghị quyết của Hội đồng Bảo an không thể thông qua được. Nhưng hiện nay Mỹ và Nga đang tồn tại nhiều bất đồng còn Mỹ và Trung Quốc thì đang xung đột với nhau cực kỳ căng thẳng. Vấn đề đặt ra : Liệu các nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc với những mối mâu thuẫn như thế có thể tìm được tiếng nói chung trong một nghị quyết phòng, chống Đại dịch Covid-19 hay không ? Chúng ta có quyền hy vọng câu trả lời là có. Vì các nước này đã từng đứng chung trong một liên minh để chống lại mối đe dọa của Chủ nghĩa Phát xít đối với hoà bình thế giới thì việc hôm nay họ cùng nhau hợp tác để xử lý một thảm họa toàn cầu là điều hoàn toàn có thể thực hiện được. Sự hợp tác giữa các cường quốc đối địch không phải là điều không thể xảy ra. Điều này đã từng có tiền lệ : Năm 1985, trước những mối đe dọa mơ hồ của người ngoài hành tinh, Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và Nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev đã cùng thống nhất với nhau rằng nếu một trong hai nước bị người ngoài hành tinh tấn công thì lập tức sẽ nhận được sự hỗ trợ của nước còn lại. Chỉ là một một mối đe dọa có tính mơ hồ mà hai siêu cường đối địch đã có thể hỗ trợ cho nhau còn hôm nay thế giới đang phải đối mặt với một thảm họa toàn cầu thật sự thì tại sao các cường quốc lại không thể hợp tác với nhau để cùng nhau hành động vì một mục tiêu chung ?

Trong thời điểm khó khăn này của thế giới, 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cần phải chứng minh cho tất cả mọi người trên thế giới thấy rằng họ là những cường quốc có trách nhiệm. Họ cần phải hợp tác với nhau để xử lý cuộc khủng hoảng này. Nếu 5 nước này đạt được sự đồng thuận với nhau để Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc thông qua một nghị quyết phòng, chống Đại dịch Covid-19 thì liệu cuộc chiến chống lại Đại dịch của cộng đồng quốc tế có diễn ra thuận lợi không ? Câu trả lời : Không chắc chắn.

Vì chúng ta biết rằng hành động của một cường quốc là rất khó dự đoán và kiểm soát. Cho dù nghị quyết đã được Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc thông qua thì 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an đã biểu quyết thông qua nó, vẫn có khả năng vi phạm nghị quyết, làm ảnh hưởng đến cuộc chiến chung của cộng đồng quốc tế. Thế nên, để bảo đảm cuộc chiến chống Đại dịch Covid-19 thắng lợi và trách nhiệm của mình trước toàn thể nhân loại thì trước khi đưa dự thảo nghị quyết ra Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc biểu quyết, 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc phải tự giới hạn hành động của mình bằng một hiệp ước có tính ràng buộc. Hiệp ước này sẽ được 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ký kết. Hiệp ước sẽ được công khai với cộng đồng quốc tế. Hiệp ước này cần phải có quy định rằng nếu một nước thành viên nào đó của Hiệp ước vi phạm các quy định phòng, chống dịch hay có những việc làm ảnh hưởng đến cuộc chiến chung của cộng đồng quốc tế thì sẽ phải chịu sự trừng phạt của bốn nước còn lại và cộng đồng quốc tế. Nếu một hiệp ước như vậy được ký kết thì nó sẽ biến 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc thành một liên minh các cường quốc chống Đại dịch Covid-19 và cộng đồng quốc tế sẽ có thể cùng phối hợp với liên minh các cường quốc này để cùng nhau chống lại Đại dịch. Khi đó, cuộc chiến mà loài người chúng ta phát động chống lại Đại dịch Covid-19 sẽ có khả năng thành công vô cùng to lớn.

Vì thế, có thể nói, thế giới chúng ta đang thật sự cần đến hai văn bản này : Hiệp ước phòng, chống Đại dịch Covid-19 của 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Nghị quyết phòng, chống Đại dịch Covid-19 của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Hai văn bản này sẽ tạo ra một cơ chế hợp tác quốc tế mới để cộng đồng quốc tế xử lý cuộc khủng hoảng toàn cầu hiện nay. Đây chính là giải pháp toàn cầu cho cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay. Nghĩa là chúng ta đã tìm ra cách để dập tắt tính toàn cầu của cuộc khủng hoảng.

Vậy còn tính toàn diện của cuộc khủng hoảng hiện nay thì chúng ta sẽ giải quyết như thế nào ? Đáp án : Tính toàn cầu của giải pháp sẽ tạo ra tính toàn diện của giải pháp. Thật vậy, khi Liên Hiệp Quốc đã có được hai văn bản mà chúng ta đã nói nghĩa là Liên Hiệp Quốc đã thống nhất được hành động của tất cả các quốc gia thành viên cho cuộc chiến vì sức khỏe và tính mệnh của con người. Khi đó, các cơ quan chuyên môn của Liên Hiệp Quốc như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO), Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF)… sẽ cùng vào cuộc để giải quyết cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay. WHO lúc ấy sẽ không chịu sự ảnh hưởng của bất kỳ cường quốc nào nữa. Nó sẽ là một cơ quan chuyên môn đúng nghĩa. WHO lúc ấy sẽ có thể đưa ra được những lời cảnh báo kịp thời nhất, những phác đồ điều trị chính xác nhất… cho các quốc gia trên thế giới. FAO sẽ phối hợp với các quốc gia trên thế giới để cùng đưa ra những giải pháp cụ thể bảo đảm an ninh lương thực cho thế giới chúng ta. WB, IMF sẽ phối hợp với các quốc gia trong nhóm G20 để ngăn chặn bất kỳ một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu nào có thể xảy ra trong thời gian này, bảo đảm cho nền kinh tế thế giới vẫn vận hành thông suốt. Khi ấy, có thể nói, những bế tắc trong cuộc sống mà Đại dịch Covid-19 gây ra cho chúng ta đã được giải quyết.

Như vậy, trước mắt chúng ta đã hiện lên được giải pháp cho cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra : Giải pháp này có tính khả thi hay không ? Câu trả lời : Điều này phụ thuộc vào diễn biến của Đại dịch Covid-19. Nếu vì một nguyên nhân tự nhiên nào đó mà virus Corona càng ngày càng giảm độc tính và Đại dịch cũng không còn khả năng đe dọa đến cuộc sống chúng ta thì giải pháp này không cần dùng đến. Nhưng nếu độc tính của virus Corona được giữ nguyên như hiện nay hay càng ngày càng tăng và Đại dịch kéo dài trong nhiều năm thì có lẽ, không sớm thì muộn, cộng đồng quốc tế sẽ phải dùng đến giải pháp này. Vì một thực tế đơn giản là, nếu độc tính virus Corona không giảm và Đại dịch tiếp tục lan rộng thì không một quốc gia nào trên thế giới có đủ nguồn lực để có thể đơn độc chống lại trận Đại dịch này.

Tạ Hoàng Tấn

Nguồn : Nghiên cứu quốc tế, 20/09/2020

Published in Diễn đàn

Dịch Covid-19 đã có ảnh hưởng tiêu cực cả trên lãnh vực tiền tệ. Tuần báo Pháp Le Point ngày 03/09/2020 đã có một phân tích đáng chú ý về tác hại của đại dịch 19 trên đồng đô la Mỹ.

laodao1

Đô la Mỹ lao đao vì Covid-19, nhưng đồng yuan Trung Quốc chưa thể soán ngôi siêu ngoại hối.  AFP

Dưới tựa đề "Phải chăng dịch Covid-19 đã đánh gục đồng đô la siêu hùng mạnh ?", Le Point ghi nhận tình trạng đồng đô la Mỹ bị mất giá đáng kể từ đầu dịch đến nay, khiến cho nhiều ngoại tệ khác đang mơ đến việc chiếm được ngôi vị siêu ngoại hối của tờ giấy bạc xanh, tên gọi nôm na của đồng đô la Mỹ.

Theo thống kê mới nhất của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, đồng đô la Mỹ hiện chiếm 62% dự trữ ngoại tệ thế giới, mức cách đây 30 năm, hơn xa đồng euro Châu Âu (20,1%), đồng yen Nhật Bản (5,7%), đồng bảng Anh (4,4%) và đồng yuan (hay nhân dân tệ) Trung Quốc (2%).

Ngoài ra hơn một nửa trao đổi thương mại thế giới được thực hiện bằng đô la, một đồng tiền cũng được sử dụng trên các thị trường nguyên liệu chủ chốt.

Nhưng sức mạnh của đồng tiền Mỹ, theo nhiều chuyên gia, đang là nạn nhân lớn của đại dịch Covid-19. Đối với họ, việc đồng đô la sụt giá từ 3 tháng nay (-8% so với đồng euro) dự báo cho một cuộc khủng hoảng thực sự, hậu quả của làn sóng bất tín nhiệm của các nhà đầu tư quốc tế đối với một nước Mỹ yếu đi về mặt kinh tế, không còn ảnh hưởng mạnh về địa chính trị.

Nhưng thông báo là vua đô la sắp bị truất phế là một chuyện, nhưng để đồng bạc Mỹ mất đi vị trí siêu ngoại hối của mình thì phải có đồng tiền khác thay vào.

Đồng euro có thể thay thế chăng? Le Point tỏ ra khá gay gắt : Chỉ có những fan cuồng nhiệt dỏm của đồng tiền Châu Âu mới có thể nghĩ là đồng euro sẽ được củng cố qua nạn dịch, vốn đã bộc lộ cách biệt kinh tế và văn hóa giữa vùng phía nam và bắc Châu Âu cùng sử dụng đồng tiền này.

Và nhất là đó là đồng tiền của một Châu Âu không có chính phủ, không có chính sách ngoại giao riêng, không quân đội, không thị trường tài chính tầm cỡ, không khả năng tranh đua với Mỹ với tư cách một thế lực địa chính trị.

Còn đồng yuan Trung Quốc thì sao? Le Point không ngần ngại mỉa mai : Sự tin tưởng vào đồng tiền này trên thị trường tài chính thế giới cũng không khác gì sự tin tưởng vào con số tử vong chính thức vì Covid-19 ở thành phố Vũ Hán.

Để một ngày nào đó soán được ngôi của đồng đô la thì đồng yuan phải thôi không còn là đồng tiền của một chế độ cộng sản độc tài, nói láo nhiều như là họ xuất khẩu, kiểm duyệt truyền thông và bỏ tù các nhà đối lập chính trị.

Trọng Nghĩa

Published in Quốc tế

Covid-19 : Mỹ cận kề ngưỡng 6 triệu ca nhiễm

RFI, 31/08/2020

Tính đến chiều ngày 30/08/2020 Hoa Kỳ sắp chạm ngưỡng 6 triệu bệnh nhân trên tổng số hơn 25 triệu ca dương tính với virus corona trên toàn cầu.

covi1

Một điểm xét nghiệm Covid-19 tại Ahmedabad, Ấn Độ, ngày 17/08/2020.  Reuters - AMIT DAVE

Vào lúc đại dịch đã cướp đi sinh mạng của hơn 183.000 người Mỹ, lãnh đạo cơ quan FDA quản lý thuốc và thực phẩm, Stephen Hahn không loại trừ khả năng nếu có vac-xin chống Covid-19, Hoa Kỳ sẽ cho sử dụng loại thuốc này trước khi kết thúc giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.

Quan chức Mỹ bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng cơ quan FDA đang chịu nhiều áp lực từ phía chính quyền Trump và giải thích đây là quyết định dựa trên "cơ sở khoa học, trên những phân tích của giới y khoa và các dữ liệu" về siêu vi corona chủng mới.

Trong khi đó tại Brazil, dịch bệnh không hề thuyên giảm. Từ ba tháng nay mỗi ngày trên toàn quốc đều có hơn 1.000 ca tử vong. Điều đó không cấm cản người dân Brazil vẫn chen chúc ngoài bãi biển.

Điểm nóng thứ ba trên thế giới là Ấn Độ. Hôm qua quốc gia Nam Á này ghi nhật thêm hơn 78.000 ca nâng tổng số bệnh nhân Covid-19 lên hơn 3,5 triệu.

Trong khu vực Đông Á, Hàn Quốc có thêm 248 bệnh nhân, Singapore hơn 40 trường hợp.

Riêng tại Pháp hôm qua trên toàn quốc có thêm hơn 5.400 ca dương tính với virus corona trong 24 giờ. Trong số những người được xét nghiệm, tỷ lệ dương tính lên tới 4, 1 %, cao gấp bốn lần so với hồi đầu tháng 7/2020. Tình trạng đáng lo ngại vào lúc các thầy cô giáo tựu trường và học sinh sắp bước vào năm học mới.

******************

Covid-19 : Thế giới hơn 25 triệu ca dương tính, Ấn Độ lây nhiễm kỉ lục

RFI, 30/08/2020

Tính đến ngày Chủ nhật 30/08/2020, theo AFP, thế giới có hơn 25 triệu người dương tính với virus gây bệnh Covid-19. Giới quan sát đặc biệt chú ý đến tốc độ lây lan của dịch : số người dương tính với Covid-19 tại Ấn Độ đạt mức kỉ lục, hơn 78 nghìn trong vòng 24 giờ. 

covi2

Covid-19 : Vùng thủ đô Seoul tiếp tục duy trì các biện pháp phòng dịch cấp độ 2,5. Trong ảnh, đường phố vắng vẻ, khách bộ hành mang khẩu trang.  AP Photo/Ahn Young-joon

Hãng tin Pháp AFP, dựa trên số liệu chính thức của các nước, cho biết trong số những người dương tính với virus corona chủng mới có đến hơn một nửa là ở Châu Mỹ. Gần 4 phần 10 là tại hai nước Mỹ và Brazil, với 6 triệu và 3,8 triệu ca. Nhịp độ lây lan của dịch bệnh dường như chững lại trên toàn thế giới, xét theo các số liệu chính thức, với khoảng 1 triệu ca nhiễm mới cứ mỗi bốn ngày, kể từ giữa tháng 7 đến nay. 

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo là số lượng ca dương tính nói trên chỉ là một phần số người nhiễm trên thực tế, bởi rất nhiều nước không có đủ nguồn lực làm xét nghiệm đại trà, mà chỉ làm xét nghiệm khi cần đối phó với các ổ dịch. Đầu tuần này, cơ quan Y Tế liên bang Mỹ đã không khuyến khích làm xét nghiệm với người không có triệu chứng, kể cả khi đã có tiếp xúc với người nhiễm virus. 

Ấn Độ trở thành quốc gia thứ ba thế giới về số người dương tính với virus, với 78.761 ca trong ngày qua. Đây là con số dương tính với Covid trong 24 giờ cao nhất kể từ ngày 17/07, tại Mỹ. Đã có 63.000 người tại Ấn Độ được ghi nhận chết do Covid-19, trên tổng số gần 843.000 người trên toàn thế giới. 

Châu Á đang trở thành khu vực có nhiều ca dương tính mới nhất thế giới, trong một tuần gần đây (hơn 570 nghìn), trong đó 8 phần 10 là ở Ấn Độ. Chính phủ Ấn Độ áp dụng nhiều biện pháp phòng dịch kể từ tháng 3, nhưng đang xem xét nới lỏng một số. Kể từ đầu tháng 9, các cuộc tập hợp trên 100 người có thể được cho phép trở lại. 

Ca dương tính giảm dưới 300/ngày : Seoul triển hạn biện pháp phòng dịch

Hôm nay là ngày thứ ba liên tiếp, số lượng ca dương tính tại Hàn Quốc ở dưới mức 300 ca/ngày, tức thấp hơn so với những ngày trước. Tuy nhiên, chính quyền Seoul vẫn thận trọng quyết định kéo dài nhiều biện pháp phòng dịch tại vùng thủ đô. Tường trình của thông tín viên RFI Stéphane Lagarde, thường trú tại Đông Bắc Á : 

"Không được quyền tiêu thụ tại chỗ. Cà phê, đồ uống mà dân thành thị ở Hàn Quốc rất ưa thích, giờ đây sẽ chỉ được bán cho khách hàng với một cốc giấy, và chỉ để mang đi. Đối với các nhà hàng, phục vụ tại chỗ chỉ được phép đến 21 giờ, sau đó, khách hàng chỉ có thể mua hàng, rồi mang đi. Chính quyền cũng cấm các buổi lễ tôn giáo. Các câu lạc bộ thể thao, các địa điểm trò chơi qua mạng, đánh bi-a, hát karaoke, tất cả các cuộc tập hợp hơn 10 người đều bị cấm. Có một biện pháp làm thay đổi cuộc sống của các bậc cha mẹ, đó là nhiều "Hwagon", các lớp học võ Taekwondo và nhiều hoạt động khác sau giờ học, bị đình chỉ. 

Nhìn chung, chính quyền Hàn Quốc yêu cầu tránh tối đa các tiếp xúc. Chấm dứt các cuộc thăm viếng nhà dưỡng lão. Và một phần ba viên chức của chính phủ và của các tổ chức công phải làm việc từ xa. Các chỉ thị mới về các biện pháp giãn cách, riêng với các nhóm dễ bị tổn thương và các vùng có nguy cơ, dự kiến có thể kéo dài đến Chủ nhật tới. 

Cho đến nay, Hàn Quốc chưa bao giờ ban hành chính sách phong tỏa toàn bộ. Seoul điều chỉnh biện pháp tùy theo tình hình, để không làm đình trệ hoàn toàn đời sống kinh tế. Hàn Quốc đã tăng mức giãn cách xã hội lên nửa bậc, tức 2,5. Nếu dịch bệnh tiếp tục lan mạnh, Seoul sẽ nấc lên cấp 3. Thủ đô Seoul và vùng phụ cận chiếm khoảng một nửa dân số Hàn Quốc"

Trọng Thành

Published in Quốc tế

Trong hai tun liên tiếp, hai đng Dân ch và Cộng hòa hp đi hi đ c người làm ng c viên tng thng M nhim k 2021-2025. Ln đu tiên các i hi" din ra hoàn toàn trên mng, đó là điu mi l, ni bt năm nay. Ngoài ra, không có gì khiến thiên h phi ngc nhiên, vì ai cũng biết trước các bài din văn trong hai đi hi s nói nhng gì ! Cũng vì thế nên tôi đã không theo dõi mt đi hi nào c (mt phn còn vì các tim ăn, quán nước đu đóng ca trong mùa Covid mà nhà tôi thì không có ti vi).

cov1

Kim tra thân nhit khi đi coi phim M.

Dân M đã biết trước ch trương ca hai đng khác nhau thế nào ri, sau khi nghe hai bên tranh cãi sut my năm qua. Cho nên không ai nghĩ nhng khu hiu "hô ln" trong các đi hi s thay đi ý người dân M trong la chn b phiếu cho ai. "Tiếng nói" ln nht, có nh hưởng nht trên lá phiếu c tri năm nay s là nhng "con vi khun" nh xíu và hoàn toàn im lng : Coronavirus ! Có th đoán rng kết qu cuc bu c năm 2020 này s tùy thuc thái đ ca c tri vi loài Coronavirus, tên chính thc trên giy khai sinh là SARS-CoV-2 ! Nếu mi người nghĩ rng Covid 19 là do tai tri ách nước, không cách nào tránh khi, thì h không coi chính ph đương cm quyn chu trách nhim. Nếu h li nghĩ rng tt c cơn bnh dch Covid 19 không có tht, ch được thi phng thôi, thì h càng không quan tâm. Ngược li, nếu nghĩ chính quyn đã tht bi không đi phó được bnh dch Covid, thì người ta s trng pht.

Ông Donald Trump hay ông Joe Biden thng trong cuc b phiếu đu tháng 11 sp ti, chuyn đó cũng không quan trng bng câu hi : Chúng ta s phi sng vi Coronavirus đến bao gi ? Đó là thc mc ln nht ca mi người, M cũng như khp thế gii !

Tun báoEconomist mi tường thut cuc phng vn ông Bill Gates hi đu tháng Tám. Có mt tin đáng mng : Ông Gates tiên đoán đến cui năm nay thế gii s qua khi cơn bnh dch Covid 19 ! Vì đến cui năm nay chc s có thuc chng nga hu hiu và được sn xut hàng lot đ dùng cho loài người. Người ta chích thuc, s tránh được căn bnh này. Hin 150 loi thuc chng (vaccine) đang được thí nghim, trong đó có sáu loi đang th ln chót vi rt nhiu người tham d.

Ông Gates chc biết nhiu hơn chúng ta v chuyn này, vì t chc Bill & Melinda Gates Foundation, trong nhiu năm qua, đã chuyên lo vic chng nga cho tr em khp thế gii tránh các bnh tê lit (polio) và bnh st rét. Năm 2005 ông Gates đã nói trong chương trình TED mt bài cnh cáo chính quyn các nước phi lo phòng bnh dch. Ti sao các nước chi không biết bao nhiu tin đ phòng mt cuc chiến tranh nguyên t, mà không lo ngăn nga mt bnh dch toàn cu sp xy ra ! Năm nay v chng ông đã tng $350 triu đô la đ giúp các nước nghèo đi phó vi Covid 19.

Tuy lc quan rng cui năm nay Covid 19 s ngưng li, nhưng ông Gates cũng s rng s có hàng triu người chết vì Covid 19, phn ln các nước nghèo. Trong đó ch 10% chết vì mc bnh, còn 90% là do hu qu gián tiếp. Nhiu người chết do các bnh như HIV hay bnh st rét, h không được chng nga hoc không được cha tr đúng mc. Bi vì các bnh vin cht ních bnh nhân Covid 19, được ưu tiên cha trước. Bnh dch khiến kinh tế khp nơi đi xung, nhiu người có th chết vì thiếu ăn.

M không phi mt "nước nghèo" cho nên, cho đến khi có thuc chng nga, nếu ai chết thì phn ln s vì mc bnh. Tuy nhiên, dù có vaccine ri, không phi ai cũng chu chích nga. Mt phn ba dân M không chp nhn chích nga, bt c bnh gì !

Mt lý do khác, là chích nga rt tn kém ! Người ta đã phi chi nhiu t m kim đ th nghim và sáng chế trước khi sn xut qui mô ln. Khi đã có vaccine ri, dân các nước giu s được hưởng trước, gin d, ch vì thuc rt đt. Nhưng sau khi các công ty chế thuc thu hi li phn ln vn b ra, thuc s r hơn. Ông Gates đ ngh các nước giu hãy mua thuc chng tng cho các nước nghèo. Đây không phi là mt hành đng t thin, mà còn vì chính mình. Không ai có th ng yên, dù dư tin nhiu ca, nếu Coronavirus vn còn xâm lăng nhà hàng xóm, hoc đang tung hoành các x nghèo trên thế gii !

Khi có vaccine ri, có th kim soát được không cho Coronavirus lan tràn, nhưng cũng còn tùy vaccine hiu nghim như thế nào. Nếu người chng nga được min nhim trong vòng mt, hai năm, thì còn lâu mi phi đi phó vi mt Covid mi. Nếu ch trong vòng my tháng li phi chích nga ln na vì hết min nhim, thì chúng ta s còn duyên n vi anh Coronavirus khá lâu, vài năm mt cơn bnh dch khác li có th bùng ra.

Ngày Th Năm, 20 tháng Tám, Bác sĩ Robert Redfield, giám đc CDC, Trung tâm Phòng Bnh Dch M, đã nói vi Tp chí JAMA (Journal of the American Medical Association) rng ông hy vng s người mi mc bnh M s xung dưới 10,000 mi ngày, và s người chết s xung dưới 250 ; khi mi người theo đúng các li hướng dn cho CDC, như đeo mng che mũi, cách ly, ra tay thường xuyên và tránh t tp trong nhà, đc bit trong quán rượu, là nơi người ta nói nhiu, nói ln tiếng, d dàng phun virus vào mt nhau !

Ông Redfield gii thích rng loài virus mi năm nay khác hn nhng anh em h hàng ca nó tng gây bnh cm cúm. Người b cúm thường truyn bnh cho mt, hai người gn. Còn anh bn mi SARS-CoV-2 này thường lan truyn khi đông người t tp, nht là trong nhà, không có gió.

Vi tính cht đó, vic ngăn nga không cho SARS-CoV-2 lan tràn tương đi d, nếu mi người làm đúng nhng điu CDC khuyên bo. Nhưng điu này cũng gây ra mt mi lo, là đến cui mùa Thu, vào mùa Đông, người ta s phi sng trong nhà nhiu hơn ! Làm sao đ tránh không gp nhiu người l mt ch kín gió ? Các sân banh bu dc và bóng chày có th an toàn hơn các sân chơi bóng r, tim ăn, quán rượu và rp chp bóng !

Rt khó làm cho SARS-CoV-2 biến mt. Chúng ta chia s thế gii này vi hàng trăm triu loài virus khác nhau, rt nhiu loài vn sinh sng trong các cm thú, t dơi, gà, đến chut. Có dp thun tin thì các th virus đó biến thái và nhy sang loài người.

Loài virus gây bnh Ebola chết người cũng tng trú ng trong các loài dơi, trước khi có kh năng truyn t người sang người. Trn dch Ebola phát xut t min Tây Châu Phi đã được ngăn chn năm 2016, mà nước M đóng mt vai trò lãnh đo trong chiến dch này. Loài người ch có th ngăn không cho Ebola lan tràn, bng các phương pháp quen thuc : cô lp hóa, theo dõi nhng người đã gn gũi người bnh, và chng nga. Nhưng không th làm cho ging vi khun đó không biến mt ! Năm 2018, Ebola li bt phát Cộng hòa Congo.

Nếu có vaccine ri, và li tìm ra thuc tr Covid 19 có hiu qu, thì có th loài SARS-CoV-2 này s không còn tn công loài người vũ bão như hin nay. Chúng không biến mt thì s gia nhp đi gia đình bn th coronaviruses khác, cùng mt h, là 229E, OC43, NL63, và HKU1 ; nhng th virus gây nên các chng cm cúm mà mi năm đến mùa chúng ta vn b nhim, nếu không chích nga. Có th rng các anh ch này xưa kia đã tng gây nên nhng trn dch ln mà người ta không biết nên chưa đt tên ! Sau khi tác hi nhân loi mt vài trn ln, các anh ch virus đó tr nên hin lành, vì con người đã quen ri, dn dn min nhim.

Covid 19 s qua khi. Có th đoán chc như vy. Ch có điu là không biết nó s qua khi ngày nào, tháng nào. Cho nên, t nay cho đến đu tháng Mười Mt, các ng c viên vn hi hp ! H vn phi chi tin vn đng tranh c, không phi ch đ chinh phc thêm c tri mi mà còn vì cn bo v thành trì nhng người đã ng h mình vng vàng, không đ cho loài Coronavirus lay chuyn !

Ngô Nhân Dụng

Nguồn : VOA, 24/08/2020

Published in Diễn đàn