Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Syria : Liên Hiệp Quốc hồi phục cứu trợ nhân đạo, nhưng bị bó hẹp (RFI, 12/07/2020)

Sau một tuần lễ chia rẽ và ít nhất bảy lần bỏ phiếu, Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc ngày 11/07/2020 đã cho phục hoạt các chương trình viện trợ nhân đạo xuyên biên giới tại Syria, nhưng với chỉ còn một đường độc đạo để tiếp tế.

trungdong1

Một góc trại người tị nạn Syria tại Idleb, Alep, gần thành phố Maaret Misrin, tây bắc Syria, ngày 11/07/2020. Omar Haj Kadour / AFP - MAR HAJ KADOUR / AFP

Nghị quyết do Đức và Bỉ đề nghị, theo đó chương trình trợ giúp nhân đạo qua hai cửa khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ và kéo dài thêm sáu tháng, bị Nga và Trung Quốc phủ quyết với lập luận chỉ cần một hành lang. Cuối cùng hai bên đi đến thỏa hiệp : Một hành lang nhưng kéo dài trong một năm.

AFP nhắc lại số ngả đường để gởi hàng viện trợ của Liên Hiệp Quốc và các tổ chức phi chính phủ đến Syria giảm dần trong những thời gian gần đây : Ban đầu là 4 cho đến tận tháng 12/2019, rồi giảm xuống còn 2 đến thứ Sáu 10/7 và bây giờ chỉ còn lại một ở vùng tây bắc Syria. Những chốt chuyển hàng xuyên biên giới vừa bị đóng cửa cách nay vài giờ ngày 11/7, do các nhà ngoại giao đã không kịp đạt được một đồng thuận mới.

Từ New York, thông tín viên đài RFI, Carrie Nooten tường thuật :

"Đây là một trong những cuộc tranh luận gay gắt nhất mà các thành viên của Hội Đồng Bảo An đã đối đầu nhau kể từ đầu năm nay, và nước Nga đã thắng trong cuộc chiến sau cùng khi buộc các thành viên khác của Hội Đồng phải chấp nhận đi theo ý kiến của Nga là chỉ có thể sử dụng một điểm xuyên biên giới duy nhất để chuyển hàng viện trợ qua ngả tây bắc Syria. 

Tuy nhiên, 13 thành viên khác của Hội Đồng phải mất đến ba lần, cảnh báo những hậu quả nguy kịch có thể có nếu đóng cửa điểm trung chuyển gần vùng Alep đối với 1,3 triệu thường dân tị nạn. Không chút động lòng, Matxcơva trước đó cho rằng cứu trợ nhân đạo kể từ giờ phải được đưa đi từ trong nước, với sự chấp thuận của Damas. Nga không ngần ngại sử dụng hai lần quyền phủ quyết liên tiếp, nhờ sự tiếp sức của Trung Quốc để đạt mục đích của mình.

Đức và Bỉ, đồng tác giả của nghị quyết không còn chọn lựa nào khác đành đề nghị một cuộc bỏ phiếu sau cùng ngày hôm qua để giữ lại một điểm trung chuyển duy nhất dẫn đến Idleb, bằng không, tất cả mọi ngả vào sẽ bị đóng cửa. Anh Quốc tố cáo Nga và Trung Quốc chính trị hóa cứu trợ nhân đạo tại Syria."

RFI tiếng Việt

******************

Thổ Nhĩ Kỳ chuyển đổi bảo tàng thành nhà thờ Hồi Giáo (RFI, 11/07/2020)

Hôm 10/07/2020, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan thông báo là viện bảo tàng Hagia Sophia, nguyên là một nhà thờ Chính Thống Giáo Đông Phương, sẽ được chuyển đổi thành nhà thờ Hồi Giáo, bất chấp các cảnh báo của nước ngoài.

trungdong2

Một góc bên ngoài công trình Hagia Sophia tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, sẽ được chuyển thành nhà thờ Hồi Giáo. Ảnh chụp ngày 02/07/2020. Reuters - MURAD SEZER

Tòa án hành chính cấp cao nhất của Thổ Nhĩ Kỳ đã chấp nhận yêu cầu của nhiều hiệp hội, hủy bỏ quyết định của chính phủ năm 1934 cấp cho Hagia Sophia quy chế của một viện bảo tàng. Ngay sau phán quyết nói trên, tổng thống Erdogan thông báo công trình kiến trúc từng là nhà thờ Chính Thống Giáo Đông Phương sẽ được mở cửa cho tín đồ Hồi Giáo vào cầu nguyện.

Là một trong những công trình lớn, tiêu biểu cho kiến trúc Byznatine, được xây dựng vào thế kỷ 6, Hagia Sophia, nằm tại Istanbul, được tổ chức UNESCO xếp vào danh sách di sản thế giới. Đây cũng là một trong những địa điểm tham quan thu hút nhiều du khách nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ, với 3,8 triệu người đến chiêm ngưỡng vào năm 2019.

Sau khi Constantinople bị đế quốc Ottoman chiếm năm 1453, Hagia Sophia được chuyển thành nhà thờ Hồi Giáo, trước khi trở thành một viện bảo tàng vào năm 1934. Vào lúc đó, lãnh đạo của nước Cộng Hòa Thổ Nhĩ Kỳ non trẻ, Mustafa Kemal muốn "tặng" công trình kiến trúc này cho nhân loại.

Nhiều quốc gia, nhất là Nga và Hy Lạp, cũng như Pháp và Hoa Kỳ, đã cảnh báo Ankara là không nên biến Hagia Sophia thành nhà thờ Hồi Giáo. Đây là dự án mà tổng thống Erdogan, thuộc đảng Hồi Giáo bảo thủ, đã vận động từ lâu.

Hôm qua, các nước nói trên đã có phản ứng ngay. Hy Lạp lên án "với một sự cứng rắn nhất" quyết định của Thổ Nhĩ Kỳ, xem đây là "một sự khiêu khích đối với thế giới văn minh". Hoa Kỳ cho biết rất "thất vọng", còn Pháp thì tỏ ý "lấy làm tiếc".

Cho dù du khách vẫn tiếp tục được vào tham quan Hagia Sophia, việc công trình kiến trúc quan trọng của lịch sử Thiên Chúa Giáo biến thành nhà thờ Hồi Giáo đang gây ra những căng thẳng tôn giáo. Giáo Hội Chính Thống Giáo Nga tỏ ý lấy làm tiếc là mối quan ngại của hàng triệu tín đồ Thiên Chúa Giáo đã không được tòa án Thổ Nhĩ Kỳ lắng nghe.

Thanh Phương

Published in Quốc tế

Tòa án tối cao Mỹ cho phép New York đòi Donald Trump nộp bản khai thuế (RFI, 10/07/2020)

Một thất bại đối với tổng thống Donald Trump : Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ngày 09/07/2020 quyết định rằng công tố viên New York có quyền đòi hỏi bản khai thuế của ông Trump.

toaan1

Trụ sở Tòa án Tối cao Mỹ tại Washington ngày 03/05/2020. Reuters - Will Dunham

Tuy nhiên cơ quan tư pháp cao nhất nước Mỹ vẫn tạm thời ngăn không cho Hạ Viện tiếp cận các tài liệu về tài chính của ông chủ Nhà Trắng.

Yêu cầu của công tố viên Cyrus Vance được đưa ra trong khuôn khổ cuộc điều tra về vụ một nữ diễn viên phim khiêu dâm nhận tiền để giữ im lặng về quan hệ với ông Trump trước đó.

Từ Washington, thông tín viên Anne Corpet tường trình :

 "Không có một công dân nào và ngay cả tổng thống có thể tránh né việc cung cấp các tài liệu trong trường hợp bị điều tra hình sự" - Tòa án Tối cao quyết định như trên. Nhưng cơ quan tư pháp tối cao của nước Mỹ vẫn cho phép ông Donald Trump phản biện trước tòa, việc này có thể kéo dài nhiều tháng. Tuy nhiên tổng thống vẫn đòi hỏi phải được quyền miễn trừ toàn bộ. Ông tức giận, tố cáo một quyết định mang ý đồ chính trị.

Ông Donald Trump tuyên bố : "Đó là một cuộc săn đuổi phù thủy mang tính chính trị, chưa từng thấy bao giờ. Một cuộc săn phù thủy đơn thuần, một trò dàn dựng hoàn toàn chính trị. Trò săn phù thủy này vẫn tiếp tục, và nó đã bắt đầu từ trước khi tôi đặt chân vào đây, khi Obama, Biden và những người khác dọ thám chiến dịch tranh cử của tôi một cách bất hợp pháp".

Trong phán quyết thứ nhì, tòa tối cao không chấp nhận đòi hỏi của Hạ Viện do phe Dân Chủ chiếm đa số - yêu cầu tổng thống Donald Trump phải cung cấp các bản khai thuế - mà chuyển xuống các tòa án cấp thấp hơn. Như vậy các bí mật về tài chính của ông Donald Trump chắc chắn sẽ không bị tiết lộ trước kỳ bầu cử tổng thống.

Joe Biden hứa bơm 700 tỉ đô la vào nền kinh tế nếu đắc cử

Trong khi đó đối thủ của ông Trump hôm qua trình bày một kế hoạch tái thúc đẩy đầy tham vọng với 700 tỉ đô la. Cựu phó tổng thống Joe Biden, đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò, muốn tung cú đòn lớn sau ba tháng chật vật với chiến dịch tranh cử trong đại dịch.

Kế hoạch "Build Back Better" (Tái thiết tốt hơn) của Biden dành 400 tỉ đô la để mua sản phẩm và thiết bị nhằm hiện đại hóa hạ tầng, tái lập kho dự trữ để bảo đảm an toàn ; và 300 tỉ đô la cho nghiên cứu phát triển, sáng tạo công nghệ. Chương trình này hy vọng giúp 18 triệu người thất nghiệp vì dịch virus corona tìm được chỗ làm, đồng thời tạo thêm 5 triệu việc làm mới nhờ đầu tư công ồ ạt trong 4 năm.

Ông bảo đảm tiền từ ngân sách Nhà nước sẽ được dùng để mua hàng Mỹ và hỗ trợ công ăn việc làm của người Mỹ. Để tài trợ cho kế hoạch và giữ chân sản xuất tại Mỹ, Joe Biden dự kiến tăng gấp đôi thuế lợi tức với các công ty đặt ở nước ngoài. Đưa sản xuất trở về nước, chống lại thương mại bất công với Mỹ : Joe Biden sử dụng cùng một lý lẽ đã giúp Donald Trump chiến thắng năm 2016, nhưng theo Biden thì ông Trump "là một người tệ hại để lãnh đạo đất nước".

Thụy My

*******************

Covid-19 : Châu Mỹ lún sâu vào vực thẳm (RFI, 10/07/2020)

Thêm hơn 65.000 ca lây nhiễm virus corona trong một ngày tại Mỹ, hệ thống y tế tại Panama "vỡ trận", quyền tổng thống Bolivia dương tính với Covid-19.

toaan2

Hệ thống bệnh viện ở Panama được cho là bị "vỡ trận". Một khoa hồi sức cấp cứu tại bệnh viện Dr. Arnulfo Arias Madrid Hospital, Panama ngày 04/07/2020. AFP - LUIS ACOSTA

Tính đến 8 giờ 30 tối ngày 09/07/2020, Mỹ ghi nhận thêm 65.500 ca dương tính với virus corona và 1.000 bệnh nhân tử vong, theo thẩm định của đại học Johns Hopkins. Trên toàn quốc, nước Mỹ đã có tổng cộng 3,11 triệu người bị nhiễm.

Bác sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Nhà Trắng, nói đến "tình trạng rất khó khăn" của nước Mỹ trước dịch Covid-19. Ông mạnh mẽ chỉ trích các biện pháp dỡ bỏ phong tỏa bất cẩn, và các quyết định "xem thường tất cả những khuyến nghị". Trả lời báo The Hill qua cầu truyền hình, giám đốc Viện Dị ứng và Các bệnh truyền nhiễm quốc gia Hoa Kỳ cho rằng "các bang phải tạm ngừng tiến trình xóa bỏ các biện pháp phong tỏa" và điều đó không có nghĩa là phải "đóng cửa hoàn toàn" các sinh hoạt trên toàn quốc.

Mặc dù số ca nhiễm virus corona tại Mỹ tăng lên từ kỷ lục này đến kỷ lục khác, tổng thống Trump cho đến hôm 09/7 vẫn khẳng định là tình hình đã khả quan hơn và số bệnh nhân tăng mạnh nhờ Mỹ cho xét nghiệm ồ ạt.

Nam Mỹ ʺvỡ trậnʺ

Sát cạnh với Hoa Kỳ, hôm 09/07/2020 cũng là ngày Mêhicô có số bệnh nhân cao nhất từ đầu mùa dịch với thêm 7.280 ca được phát hiện trong một ngày. Trên tổng số 127 triệu dân, Mêhicô sắp chạm ngưỡng 290.000 ca nhiễm và đã có 33.526 người tử vong. Mêhicô đứng thứ 5 trên thế giới về thiệt hại nhân mạng.

Trong khi đó hệ thống y tế Panama đã bị quá tải. Với vỏn vẹn 4 triệu dân, quốc gia này có lúc đã ghi nhận thêm hơn 1.000 ca dương tính với virus corona trong một ngày. Bác sĩ David Villalobos, giám đốc khoa cấp cứu tại thủ đô Panama báo động "hệ thống y tế nước này đã hoàn toàn sụp đổ. Không còn một bệnh viện nào ở thủ đô có thể đón nhận thêm bệnh nhân".

Tại La Paz, quyền tổng thống Bolivia bà Jeanine Anez ngày 09/07/2020 cho biết bị nhiễm Covid-19, hiện tại sức khỏe vẫn tốt. Ba thành viên trong nội các cũng đã bị nhiễm bệnh. Sau tổng thống Brazil, Jair Bolsonaro, bà Jeanine Anez là lãnh đạo Nam Mỹ thứ nhì dương tính với virus corona chủng mới. Brazil tính đến ngày 10/07/2020 đã có hơn 69.000 bệnh nhân tử vong và hơn 1,75 triệu người bị nhiễm virus corona.

Thanh Hà

*********************

Virus corona : Số ca nhiễm tại Mỹ vượt ngưỡng 3 triệu (RFI, 09/07/2020)

Dịch virus corona tiếp tục lây lan ngoài tầm kiểm soát của chính quyền Mỹ. Đã có hơn 60 nghìn ca nhiễm Covid-19 trong vòng 24 giờ, nâng tổng số ca nhiễm từ đầu dịch vượt qua ngưỡng 3 triệu người. Tổng số các ca tử vong là 132.000 người. Trên đây là thống kê do hãng tin Reuters thực hiện cuối ngày 08/07/2020, trên cơ sở những dữ liệu chính thức.

toaan3

Người dân đeo khẩu trang xếp hàng trước một thương xá, tại Edgewater, New Jersey, Hoa Kỳ ngày 08/07/2020. Reuters - Mike Segar

Theo số liệu báo cáo của các bang, 42 bang trên 50 bang của Hoa Kỳ có số ca nhiễm mới hàng ngày tăng. Riêng các bang như Tennessee và Utah có số ca nhiễm hàng ngày bùng phát mạnh. Trong khi đó, tổng thống Donald Trump tiếp tục vận động tranh cử với các cuộc mít tinh lớn. Đại diện cơ quan y tế của Tulsa (bang Oklahoma) cho rằng dường như cuộc tập hợp vận động tranh cử của tổng thống tại thành phố này hồi tháng trước đã góp phần làm gia tăng số ca nhiễm mới trong những ngày qua.

Ngày 08/07, hai trường đại học danh tiếng của Mỹ Harvard và Massachusetts Institute of Technology (MIT) cho biết sẽ khởi kiện việc bộ An Ninh Nội Địa dự kiến trục xuất khỏi Hoa Kỳ các sinh viên nước ngoài phải theo học từ xa toàn bộ chương trình vào năm học tới.

Thông tín viên RFI tại Washington, Anne Corpet, giải thích :

"Để bảo đảm visa sinh viên không cấp cho những người đến Mỹ chỉ để tìm việc làm, luật bắt buộc các sinh viên nước ngoài phải trực tiếp dự các khóa học đã đăng ký. Ngoại lệ được chấp nhận cho sáu tháng đầu năm nay vì dịch Covid-19, nhưng chính phủ chiếu theo luật trên dự kiến trục xuất tất cả các sinh viên theo học toàn bộ từ xa vào đầu năm học tới. Harvard và MIT cho rằng đã được thông báo quá trễ và gọi đây là quyết định độc ác.

Leo Fresco, luật sư chuyên về di dân, lý giải : Thí dụ bạn là người Trung Quốc hay Ấn Độ, là sinh viên, vì lý do y tế, bạn phải giữ cách ly, làm sao bạn có thể rời khỏi Mỹ, đi bằng máy bay mà không bị đau ốm ? Có nhiều vấn đề tiềm ẩn và vì lẽ đó mà có chuyện kiện cáo. Các trường đại học phàn nàn là không có ngoại lệ nào được dự kiến khi họ được thông báo rằng tất cả các sinh viên theo học từ xa sẽ phải rời khỏi nước Mỹ.

Thách thức còn là vấn đề tài chính của các trường đại học Mỹ. Các sinh viên nước ngoài thường phải trả học phí rất cao và sự có mặt của họ góp phần đáng kể cho ngân sách của các trường ở Mỹ. Riêng ở Harvard và MIT đã có 9.000 sinh viên nước ngoài trên tổng số hơn một triệu ở cả nước Mỹ".

Anh Vũ

Published in Quốc tế

Tình thế bế tắc của công dân Việt ‘kẹt’ ở Mỹ giữa dịch Covid

Ngọc Lễ, VOA, 11/07/2020

Nhiều người Vit qua M ngn hn gia lúc dch bnh Covid-19 bùng phát hin đang lâm vào thế bế tc vì mun v cũng không được mà cũng không xong, theo tìm hiu ca VOA.

ket1

Phi hành đoàn của Vietnam Airlines tới San Francisco để đư a công dân Vi ệt Nam về nước trong chuyến bay thứ 3 hồi người người Việt từ Mỹ. (Ảnh chụp màn hình Người

Họ ch yếu là nhng người sang M theo din du hc, du lch, công tác, thăm thân nhân và b ‘mc kt’ khi đi dch xy ra, vi nhng gii hn v các chuyến bay qua li gia hai nước trong khi ngun tài chính ngày càng cn kit, cònth thc thì đã hoc sp hết hn.

Tới nay, chính quyn Vit Nam đã t chc được bn chuyến bay đ đưa công dân b kt M hi hương. Chuyến mi nht va đưa 346 người t th đô Washington D.C. v, truyn thông trong nước loan tin hôm 10/7. Hin còn hơn 10.000 người Vit đã đăng ký về nước vn đang ch ti lượt, báo nhà nước dn li đi s Hà Kim Ngc cho biết.

Tại sao không v ?

Trương Giang Châu, mt du hc sinh hin đang hc thc sĩ ngành Ngôn ng hc và làm tr ging ti Đi hc Hawaii Honolulu theo hc bng ca trường, là mt trong số đó.

Chị cho biết t sau kỳ ngh xuân, Đi hc Hawaii đã thông báo đóng ca, ký túc xá gi thông báo liên tc thúc gic du hc sinh v nước. Lúc đó vn còn các chuyến bay thương mi ni lin hai nước, ch đã nghĩ đến chuyn v nhà.

"Y tế M rt đắt, bọn em thì tp th trong khu ký túc xá nên nguy cơ lây bnh rt cao trong khi bn bè xung quanh đu tìm mi cách đ v", ch Châu k.

Tuy nhiên, thời đim đó ch Châu đang trong giai đon hoàn tt lun văn trong hc kỳ cui và chun b tt nghip.

"Về nhà thì sẽ b lch gi, mi chuyn hn s thay đi rt nhiu. Chưa k trong thi gian v nước s phi b cách ly 14 ngày, đến lúc v nhà s tiếp tc cách ly nhà thêm 14 ngày na thì s nh hưởng rt nhiu đến vic dy và vic hc ca em", ch cho biết.

Theo giải thích ca du hc sinh này, vì không an tâm v vic khu cách ly Vit Nam có internet đ mnh và không gian có đ yên tĩnh đ cho ch dy sinh viên trc tuyến hay không, nên ch quyết đnh li M cho xong chương trình dy và hc.

Chị vn đượcu li ký túc xá cho ti nay nh s can thip ca các giáo sư trong trường. Chương trình hc ca ch đến tháng 8 mi hết. Ngoài ra, ch cũng đã np h sơ xin OPT, tc chương trình thc tp không bt buc. Trong khi ch kết qu OPT thì ch vn có th lại Mỹ hp pháp.

‘Không còn đường v

Hiện gi, khi đã np lun văn tt nghip và kết thúc vic hc, ch mun v Vit Nam thì mi ng đường đu đã b chn.

"Đến cui tháng 5 tt c nhng cách có th v được nhà thì không còn cách nào đ v na ri. Ngay c chuyến bay thương mi cũng không có", ch nói.

Theo chị, do đang ngoài đo gia Thái Bình Dương nên đường v ca ch khó khăn hơn rt nhiu vì trước hết phi bay vào đt lin ca M ri t đó mi tìm chuyến bay v nước.

"Trong đất lin còn có chuyến bay quốc tế, còn đo t ngay khi chính quyn phong ta đã gii hn rt nhiu chuyến bay ngay c vi đt lin ca M", ch nói.

"Nếu vào được đt lin Los Angeles hay San Francisco mà nhng chuyến bay quc tế t đó không th đi na thì em cũng không biết làm thế nào, không biết đi đâu mà na".

Ngoài ra, ký túc xá chỗ ch tá túc hin ch cho ra ch không cho vào. Nếu chuyến bay b hy, v li ký túc xá cũng không được thì coi như bơ vơ không còn ch , ch cho biết.

"Khi mà xung quanh bạn bè tìm mi cách đ đi về ri và ch sau mt ngày mi th đu thay đi thì tâm trng em rt là hoang mang", ch giãi bày.

Chị Châu nói ch thy trên din đàn ca du hc sinh, mi người ‘chia s rt nhiu’ đường dn đăng ký v trên chuyến bay ‘gii cu’ do Đi s quán Vit Nam tổ chc.

"Em có đăng ký tên em nhưng cho đến sau này mi người nói vi em rng vé v rt đt, đến 2.000-3.000 đô la mt vé. Bn thân em không đ kh năng tài chính đ xoay s mua được mt ch đ v", ch nói và cho biết ch đăng ký t tháng 4 nhưng đến gi vn chưa thy kết qu.

Bên cạnh đó, ch còn tham kho nhng cách mà mi người kháo nhau, chng hn mua vé v mt nước Châu Á khác, t đó bay v mt nước đông nam Á như Thái Lan hay Campuchia ri t đó tìm đường v Vit Nam bng đường b.

"Dĩ nhiên qua nhiều chuyến bay thì nguy cơ mc bnh trên đường đi quá ln nên em không dám liu đi bng con đường đó", ch Châu nói thêm.

Theo lời du hc sinh này, nhng bn bè ca ch đã v được Vit Nam đu là ‘v t sm khi còn chuyến bay thương mi ngay sau khi trường thông báo đóng cửa’ ch ‘chưa ai v được bng chuyến bay gii cu c’.

‘Không hối hn’

Tuy nhiên, chị Châu nói ch ‘không hi hn’ vi quyết đnh ca mình.

"Nhờ vào quyết đnh li mà em hoàn thành vic hc và kết qu lun văn rt tt. Nếu em mà v thì kết qu không được như vy", ch gii thích. "Nếu em v nước không còn có th dy được na thì em s mt hc bng trong khi em hc đã gn xong ri".

Hiện gi, chị vn còn được ký túc xá và vn được trường chu cp chi tiêu hàng tháng cho đến hết mùa hè. Nhưng sau thi gian đó thì ch phi dn ra và không còn sinh hot phí hàng tháng na.

Trong khi chờ đi con đường v nước, ch Châu nói, ch tính đến nh mt người đng hương vn đã đng ý cưu mang ch. Ngoài ra, ch cũng còn tin tiết kim đ đ chi dng trong vòng vài ba tháng.

Tuy nhiên, chị hy vng s kiếm được cơ hi thc tp đ li M hp pháp dù ‘tình hình tuyn dng M rt khó khăn khi nhiu người bị mt vic’, ch nói.

"Em đang đứng ngã ba đường mà không th quyết đnh được vì tt c đu ngoài tm kim soát ca mình", ch Châu nói.

‘Không đủ điu kin v

Cũng từ Honolulu, bà Mai Th Hòa cho VOA biết bà sang M t tháng 11 năm ngoái đ thăm con gái và chăm cháu ngoại và b kt t đó ti nay. Con bà đã tìm hiu đ mi cách nhưng không có cách nào kh dĩ đ bà v nước vào lúc này, bà nói.

Theo bà giải thích thì do bà dưới 60 tui, hin đang sng vi con gái nên không khó khăn v ch ăn và điu kiện kinh tế, nên không đ điu kin đ được v theo chuyến bay do Đi s quán Vit Nam t chc.

"Nếu Vit Nam cho v thì tôi cũng mun v ch, vì đi cũng đã lâu ri trong khi nhà cũng đang có công vic đi mình", bà Hòa, người tng qua thăm con gái được ba lần, cho biết.

Bà nói nếu v Vit Nam mà phi chu cách ly vào lúc này thì ‘bà cũng chu’. li M lúc này, điu làm bà lo s nht là ‘nếu chng may đau m mà không có bo him thì tin hàng ngàn tr lên thôi’.

Theo lời bà, visa ca bà, vn đã hết hn, đã được gia hn thêm cho đến gia tháng 8 năm nay.

Trong thời gian M, do dch bnh nên bà cũng ch quanh qun nhà vi con cháu ch ‘không đi chơi đâu được hết’. "My ba nay giãn cách ly h mi m các khu vui chơi, các bãi bin thì mi đi loanh quanh trong đảo thôi", bà nói.

"Tôi đang sốt rut vì đến ngày 15/8 mà không v được thì cũng kt vì lúc đó hết hn visa mà không biết làm sao", bà phân trn.

"Khi mình làm hồ sơ xin visa mình đã cam kết vi h mình s v đúng hn", bà gii thích và nói rng bà ‘yên tâm với tình hình dch bnh Hawaii do h cách ly nghiêm ngt nên s ca nhim cũng ít’.

Ngọc Lễ

Nguồn : VOA, 11/07/2020

****************

Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ ra khuyến cáo với du học sinh (RFA, 10/07/2020)

Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ vừa ra khuyến cáo với du học sinh Việt Nam sau khi Chính phủ Hoa Kỳ dự kiến áp dụng một số quy định hạn chế tạm thời đối với sinh viên nước ngoài có chương trình học trực tuyến 100% do tác động của dịch Covid-19.

ket2

Du học sinh Việt Nam tại Hoa Kỳ. RFA

Cụ thể, bắt đầu từ học kỳ mùa thu năm 2020, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ sẽ không tiếp tục cấp mới và gia hạn thị thực cho du học sinh theo các diện thị thực F-1 và M-1 nếu dự kiến thực hiện hình thức học trực tuyến 100%, đồng thời Cục Hải quan và bảo vệ biên giới Hoa Kỳ sẽ không chấp thuận những du học sinh vừa nêu nhập cảnh.

Nếu muốn ở lại, các du học sinh đang ở Hoa Kỳ có thể điều chỉnh hình thức học bằng cách kết hợp giữa lên lớp trực tiếp và học trực tuyến, hoặc chuyển đổi cơ sở đào tạo có hình thức lên lớp trực tiếp để bảo đảm quy chế cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ.

Hiện tại, các cơ sở đào tạo có tiếp nhận du học sinh quốc tế của Hoa Kỳ đang cân nhắc, xem xét các biện pháp phù hợp để thích ứng với quy định mới nêu trên.

Trong khuyến cáo, Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ đề nghị các du học sinh Việt Nam đang học tập, nghiên cứu tại Hoa Kỳ cần liên hệ để trao đổi trực tiếp với bộ phận phụ trách du học sinh quốc tế của cơ sở đào tạo đang theo học để lựa chọn hình thức học phù hợp với điều kiện và nhu cầu. Bên cạnh đó cũng cần đề nghị cơ sở đào tạo có giải pháp hỗ trợ đối với du học sinh quốc tế.

Phía Đại sứ quán và các cơ quan đại diện Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết vẫn đang tiếp tục trao đổi với các cơ quan chức năng tại đây để tìm hiểu rõ hơn các quy trình, thủ tục liên quan. Từ đó bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của du học sinh Việt Nam đang cư trú, học tập tại Hoa Kỳ.

**********************

31 triệu lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

RFA, 10/07/2020

Gần 31 triệu người lao động Việt Nam đã bị ảnh hưởng do đại dịch Covid-19, trong đó gần 900 ngàn người mất việc làm và 18 triệu người bị giảm thu thập.

thatnghiep1

Tỷ lệ thất nghiệp tăng do ảnh hưởng đại dịch khiến lực lượng lao động giảm ở mức kỷ lục - Ảnh minh họa AFP -statemedia, RFA edited

Reuters cho biết thông tin trên dẫn nguồn từ Tổng cục thống kê (GSO) Việt Nam công bố tại cuộc họp báo về tình hình lao động việc làm quý 2 và 6 tháng đầu năm diễn ra tại Hà Nội ngày 10 tháng 7.

Theo tin, GSO đưa ra dự đoán nếu các giải pháp thúc đẩy hoạt động kinh doanh không thực hiện quyết liệt, nhanh chóng, khả năng 5 triệu người sẽ tiếp tục mất việc vào cuối năm.

Trong các khu vực kinh tế, ngành dịch vụ chịu ảnh hưởng nặng nhất với 72% lao động bị tác động và ngành công nghiệp, xây dựng có 67,8% lao động bị ảnh hưởng.

Con số này khiến lực lượng lao động giảm ở mức kỷ lục. Số người lao động từ 15 tuổi trở lên trong quý II là 53,1 triệu người, giảm 2,2 triệu so với quý trước và giảm 2,4 triệu người so với cùng kỳ. Đại diện GSO cho biết đây là mức giảm chưa từng có trong thập kỷ vừa qua.

Tính đến ngày 10/7, theo Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống Dịch Covid-19, Việt Nam có 347/369 trường hợp dương tính với SARS-CoV2 được công bố khỏi bệnh, không có trường hợp nào tử vong và 85 ngày không có ca nhiễm trong cộng đồng.

****************

Việt Nam : Gần 31 triệu người bị ảnh hưởng COVID, thất nghiệp cao nhất 10 năm

VOA, 10/07/2020

Hôm 10/7, Việt Nam cho biết có đến 30,8 triu người, tc 1/3 dân s c nước, b "nh hưởng tiêu cc" bi Covid-19 và con s này có th tăng thêm vào cui năm nay.

thatnghiep2

Công nhân tại mt xưởng may tnh Thái Bình.

Tổng cc Thng kê Vit Nam (GSO) cho biết như trên, loan báo thêm rng đến hết quý II/2020, s người tht nghip tăng lên khong 1,5 triu người, t l tht nghip trong quý II là 2,73%, trong đó ti khu vc thành th là 4,46% - mc cao nht 10 năm qua.

Trong tổng s 30,8 triu người b nh hưởng, có 28,7 triu người có vic làm ; 897.500 người tht nghip và 1,2 triu người nm ngoài lc lượng lao đng, vn theo GSO.

Còn theo Bộ Lao động, thương binh và xã hội thì có đến 7,8 triu lao đng mt vic, phải ngh luân phiên, giãn vic… do nh hưởng ca Covid-19. B này dn li ông Vũ Trng Bình, Cc trưởng Cc Vic làm, cho biết ti mt hi ngh vào ngày 29/6 rng th trường lao đng Vit Nam b nh hưởng nng n bi đi dch "vi s lượng lao đng mt việc làm liên tc gia tăng trong khi kh năng to vic làm c trong và ngoài nước đu gp khó khăn".

Theo GSO, trong số gn 31 triu lao đng b tác đng, có 72% lao đng trong ngành dch v, kế đến là ngành công nghip và xây dng.

Truyền thông Vit Nam cho biết mt s doanh nghip như công ty trách nhiệm hữu hạn PouYuen Vit Nam d kiến ct gim gn 3.000 lao đng trong thi gian ti ; công ty dt may Huê Phong, công ty g Woodworth Wooden cũng đã xây dng kế hoch ct gim hơn 2.000 lao đng do lượng đơn hàng gim đến 50%.

Hãng tin Bloomberg hôm 10/7 dẫn thông tin t B Công thương Vit Nam cho biết có đến 50% đơn đt nước ngoài đã b hy trong na đu năm nay do s bùng phát ca dch bnh, ch yếu trong tháng 5 và tháng 6. Riêng sn lượng xut khu giày dép gim 6,7% trong 6 tháng đầu năm.

Mặc dù Vit Nam đã đt được nhng thành tu trong phòng chng dch, nhưng nhng tác đng kinh tế thì rt sâu rng, khiến GDP quý II năm nay ca Vit Nam ch tăng 0,36%, theo s liu ca Tng cc Thng kê Vit Nam. Đây là con s tăng trưởng GDP thp nht trong 10 năm qua.

Tuần trước, Vit Nam loan báo có 12 tnh, thành ph tăng trưởng âm trong 6 tháng đu năm, phn ln là các tnh ph thuc nhiu vào ngành dch v du lch như Đà Nng, Bà Ra - Vũng Tàu, Bến Tre, Vĩnh Phúc…

Quỹ Tin t Quc tế (IMF) d báo rng GDP ca Vit Nam s có mc tăng 2,7% trong năm nay, mt mc tăng trưởng thp hơn nhiu so vi con s 7% n tượng ca năm ngoái.

*********************

346 người Việt ‘kẹt’ ở Mỹ về nước, hơn 10.000 người vẫn chờ hi hương

VOA, 10/07/2020

Hôm 10/7, truyền thông trong nước loan báo Vit Nam đưa thêm 346 người Vit Nam t th đô Washington ca M v nước trong hai ngày 8 và 9/7. Trong khi đó, vẫn còn hơn 10.000 ngàn người Việt ở Mỹ đăng ký được hi hương song hin phi ch đợi giữa lúc chưa có đường bay thương mại nào được thiết lập.

thatnghiep3

Đạ i s ư ́ Viê ̣ t Nam Hà Kim Ngo ̣ c trao đô ̉ i v ơ ́i các sinh viên Viê ̣ t Nam tr ươ ́c khi r i My ̃ về n ươ ́c. Photo TTXVN.

Cổng thông tin Chính ph Vit Nam cho biết hành khách trên chuyến bay này đến t nhiu bang Hoa Kỳ, trong đó có c tr em, sinh viên đã hoàn thành khóa hc nhưng gp khó khăn v nơi , không thể gia hn th thc, mt s doanh nhân, trí thc gp khó khăn v nơi , tài chính.

"Ngay sau khi hạ cánh xung sân bay quc tế Ni Bài, nhng người tham gia chuyến bay đã được giám sát y tế và cách ly tp trung theo đúng quy đnh", B Ngoi giao Việt Nam cho biết.

Đây là chuyến bay th tư đưa người Vit M "v nước tránh dch", báo VnExpress loan báo. Ba chuyến trước được t chc vào tháng 5 và đu tháng 6, mi chuyến ch hơn 340 người.

Trên mạng xã hi xut hin nhiu thông tin cho biết nhiu người Việt đang "mc kt" ti M mun đăng ký v nước trên chuyến bay "gii cu" do chính ph Vit Nam t chc, nhưng chưa mua được vé do s lượng quá hn chế.

Một người đàn ông Vit Nam đang sang thăm con gái du hc ti Des Moines, Iowa, cho VOA biết ông đã liên lạc Đi s quán Vit Nam ti Washington, DC và Tng lãnh s quán Vit Nam ti San Francisco ròng rã t hai tháng qua đ đăng ký chuyến bay nhưng bt thành. "Bên s quán bo kiên nhn ch vì có hơn chục ngàn người đang đăng ký nguyn vng v nước", người đàn ông không nêu tên, nói vi VOA.

Người đàn ông này cho biết vì có nhu cu v nước càng sm càng tt nên ông sn sàng tr hơn 2.000 đôla cho mt vé mt chiu v nước, đt hơn 3 ln so vi bình thường, mà vn chưa mua được.

Giữa lúc cng đng du hc sinh người Vit ti M lo lng trước thông tin sinh viên quc tế có th b trc xut khi M nếu trường h theo hc dy trc tuyến 100% vào kỳ học mùa thu ti, thì việc thực hiện các chuyến bay hi hương của Việt Nam lại càng cấp thiết hơn.

Hôm 10/7, Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Hà Kim Ngọc nói trên đài truyền quốc gia VTV rằng các sinh viên "hãy bình tĩnh" và cho biết đã kêu gọi các cơ quan hữu quan của Hoa Kỳ phải bảo vệ quyền lợi cho các sinh viên Việt Nam.

Đại sứ Hà Kim Ngọc cho biết con số người Việt đăng ký nguyện vọng về nước đã hơn 10.000.

Ông Ngọc nói :

"Ở đây do có tình hình dịch bệnh, và sau đó có tình trạng bất ổn do bạo động phân biệt chủng tộc, và số sinh viên tốt nghiệp có nhu cầu về nước. Con số đăng ký hiện nay đã lên đến trên 10 nghìn người".

Đại sứ Hà Kim Ngọc cho biết rằng nhm tiếp tc đáp ng nhu cu ca công dân Vit Nam ti M v nước, trong thi gian tháng 7 và tháng 8 s có thêm khong 3 chuyến bay na.

Published in Diễn đàn

Tổng thống Trump thay đổi lập trường, tuyên bố ‘hoàn toàn ủng hộ đeo khẩu trang’ (VOA, 02/07/2020)

Tổng thng Hoa Kỳ Donald Trump dường như đã thay đi lp trường v vic đeo khu trang nơi công cng khi ông nói trong mt cuc phng vn rng ông "hoàn toàn ng h vic đeo khu trang".

covi1

Tổng thng Donald Trump cm khu trang trên tay trong lúc nói chuyn ti nhà máy ca hãng Ford Rawsonville ngày 21/5/2020.

Thậm chí, nhà lãnh đo M còn nói vi Fox Business rng ông nghĩ đeo khu trang khiến ông trông ging nhân vt hư cu "K sĩ cô đc" (Lone Ranger).

"Tôi hoàn toàn ủng h đeo khu trang. Tôi nghĩ đeo khu trang là tt. Mi người đã thy tôi đeo mt ln", AP dẫn li li ông Trump nói vi Fox Business.

Bình luận ca ông Trump được đưa ra mt ngày sau khi các nhà lp pháp đng Cng hòa đ ngh ông đeo khu trang nơi công cng đ làm gương tt cho người M.

Ông Trump lâu nay không mặn mà vi vic đeo khu trang.

Đầu tháng 4, Trung tâm kim soát và phòng nga dch bnh M (CDC) khuyến cáo mi người nên đeo khu trang nhng nơi công cng, là nhng nơi khó có th duy trì các bin pháp giãn cách xã hi.

Ông Trump ngay lập tc nói h gim v hướng dn ca CDC vi lời tuyên b thng thng rng ông s không tuân theo, nói rng tng thng đeo khu trang là không lch s khi gp các nguyên th quc gia.

Hôm 1/7, ông Trump thay đổi ging điu và nói rng : "Tôi đã đeo khu trang. Tôi cũng thích din mo đeo khu trang của mình. Được. Tôi nghĩ rng chuyn đó n. Đó là mt đ che mt màu đen và tôi nghĩ rng nó trông n".

"Trông giống như Lone Ranger", Tông thng M nói thêm, đ cp đến mt nhân vt đeo mt n đen trong phim Vin Tây M.

"Tôi không có vấn đ gì vi chuyn đó. Nếu mi người cm thy tt thì h nên làm".

Gần đây, nhiu đng viên Cng hòa và thành viên ca lc lượng chuyên trách v chng virus corona ca Nhà Trng đã thng thn hơn trong vic ng h người M đeo khu trang nơi công cng khi tình trng dch bnh đã lan khắp min nam và min tây nước M.

ng c viên tng thng ca đng Dân ch, cu Phó Tng thng Joe Biden, tun trước nói rng ông s quy đnh bt buc đeo khu trang nếu đc c.

Trong cuộc phng vn hôm 1/7, ông Trump cho rng mt quy đnh bt buc là không cần thiết và tiếp tc bo lưu ý kiến cho rng đeo khu trang là la chn ca mi người.

*********************

Mỹ : Số ca nhiễm Covid-19 hàng ngày tăng kỷ lục (VOA, 02/07/2020)

Hoa Kỳ ngày 30/6 loan báo số ca Covid-19 tăng k lc : 47.000 ca, mc tăng ln nht trong mt ngày k t khi đi dch bt đu.

covi2

Bác sĩ Anthony Fauci, người đng đu Vin D ng và Bnh Truyn nhim Quc gia Hoa Kỳ, điu trn ti mt y ban Thượng vin hôm 30/6/2020

Các ca nhiễm mi tri dài t các tiu bang min tây nam Arizona và Texas đến tiu bang min tây California, s ca nhim tăng cao cũng được ghi nhn ti các tiu bang đông nam Florida, Georgia và South Carolina.

Số ca nhim Covid-19 tăng cao trên toàn nước M khiến bác sĩ Anthony Fauci, người đng đu Vin D ng và Bnh Truyn nhim Quc gia, tuyên b ti mt y ban Thượng vin hôm 30/6 rng theo t l hin nay thì có th lên ti 100.000 ca mt ngày nếu không có bin pháp chế ng.

"Rõ ràng hiện nay chúng ta không hoàn toàn kiểm soát được", bác sĩ Fauci điu trn. Ông cnh báo là nếu ch chú trng đến nhng tiu bang đang có nhng ca nhim mi tăng cao nht thì "đt toàn th đt nước trong vòng nguy him".

Trong lúc bác sỉ Fauci điu trn ti Đin Capitol, thng đc New York, New Jersey và Connecticut, ba tiểu bang vùng đông bc lúc đu chu nh hưởng đi dch nng n nht, b sung vào danh sách du khách phi t cách ly 14 ngày khi đến đây tên ca 8 tiu bang gm California, Georgia, Idaho, Iowa, Louisiana, Mississippi, Nevada và Tennessee.

Danh sách trước đó bao gm Alabama, Arizona, Arkansas, Florida, North Carolina, South Carolina, Texas và Utah.

Đợt lây nhim mi tăng cao khiến thng đc Florida, Texas, và California làm chm li kế hoch tái m ca nn kinh tế, ra lnh các quán rượu và nhà hàng đóng ca và buc tt c cư dân phi mang khu trang.

Với vic M dn đu thế gii v s ca virus corona, vượt quá 2,6 triu và 127.000 người chết, hành khách t M b gt ra khi danh sách các nước được EU d b lnh cm nhp cnh.

Gần 10,5 triu người xét nghim dương tính vi Covid-19 k t khi virus được phát hin đu tiên ti Trung Quc cui năm ngoái, trên 500.000 người thit mng.

Published in Quốc tế

Ngu dốt : Nguyên do tại sao mỗi ngày Hoa Kỳ có thêm 100.000 người nhiễm Covid-19

"Chúng ta không nên giả định rằng một cách nào đó một nhóm chuyên gia mới biết được điều gì là tốt nhất".

Thượng nghị sĩ Mỹ Rand Paul (thuộc đảng Cộng hòa) đã than phiền như thế vào hôm mùng Hai tháng Bảy 2020. Covid-19 hiện đang ở ngoài tầm kiểm soát của Hoa Kỳ. Và một sự khinh thường sâu xa như thế đối với sự hiểu biết có thể là lý do tại sao.

ngudot1

Thượng nghị sĩ Rand Paul, đảng Cộng hòa bang Kentucky, điều trần trước ủy ban y tế Thượng viện về đại dịch và cho rằng các chuyên gia luôn luôn biết rõ nhất. Ảnh : Al Drago / POOL / AFP. Nguồn : AFP

Thượng nghị sĩ Paul không phải là người duy nhất bác bỏ lời khuyên của các chuyên gia về dịch tể học. Một cựu bác sĩ nhãn khoa (như ông) mà không tin ở kinh nghiệm, giáo dục và hiểu biết chuyên môn là một thứ dịch bệnh cho Hoa Kỳ.

Đây là một thái độ vốn gia tăng nhanh chóng trên khắp thế giới. Thái độ này cũng tồn tại ngay cả khi đứng trước sự thật hiển nhiên không thể phủ nhận được.

Các chính trị gia kỳ cựu như ông Paul tại Hoa Thịnh Đốn lập luận rằng Hoa Kỳ cần phải nhanh chóng mở cửa lại nền kinh tế của đất nước. Họ lập luận như thế mặc dù hết tiểu bang này đến tiểu bang khác đều báo cáo rẳng các bệnh viện của họ đã quá tải, rằng ngày càng có nhiều người bị nhiễm Covid-19, rằng việc truy tìm điểm xuất phát đã thất bại, rằng dân chúng không màng tới lời khuyên phải đeo khẩu trang và rửa tay. Và dân chúng, cách riêng những người có tuổi và những người có tiền sử bệnh lý, đang chết.

Tại sao lại xảy ra như thế ? Chúng ta đang sống trong một thế giới với lượng thông tin quá tải. Và như Giáo sư Tom Nichols chuyên giảng dạy về An ninh Quốc gia tại Học viện Hải quân Hoa kỳ giải thích, tình trạng này hiện đang bị những kẻ hoạt đầu thương mại và chính trị triệt để khai thác. Giáo sư Nichols viết : "Vì không hiểu được tất cả mọi vấn đề phức tạp xung quanh mình, họ (dân chúng và các chính trị gia) chọn lựa thà đừng hiểu gần như mọi điều và giận dữ đổ tội cho những thành phần ưu tú vì kiểm soát cuộc sống của họ".

Những kẻ phủ nhận siêu vi

Các chuyên gia là những người đưa ra các đề nghị. Còn quyết định là việc của các vị dân cử. Nhưng rất hiếm khi các chính trị gia được dân bầu lên là chuyên gia, nhất là theo cơ chế đảng phái chính trị hiện nay. Ông Paul là thượng nghị sĩ Mỹ đầu tiên nhiễm Covid-19. Nay ông lại bảo rằng các chuyên gia y tế phải "tỏ ra dè dặt trong việc chẩn đoán của họ", ngay cả miền Nam và miền Tây Hoa kỳ đang phải vất vả chiến đấu trước đợt tấn công thứ hai của dịch bệnh.

ngudot2

Bác sĩ Anthony Fauci, giám đốc Viện quốc gia về dị ứng và bệnh truyền nhiễm. Ảnh / AP

Thượng nghị sĩ Paul đã tuyên bố rằng người Mỹ "chỉ cần có thêm lạc quan" mỗi khi nghe khuyến cáo của một ủy ban (phòng chống) đại dịch, kể cả giám đốc của Viện Quốc gia về Dị ứng và Dịch bệnh là Tiến sĩ Anthony Fauci. Tiến sĩ Fauci vừa mới cảnh cáo rằng Hoa Kỳ đang trên đà mỗi ngày có thêm 100.000 người nhiễm Covid-19.

Thượng nghị sĩ Paul muốn các trường học phải mở cửa lại. Ông muốn các câu lạc bộ và tiệm ăn mở cửa lại. Ông muốn các cuộc thi đấu thể thao cũng phải được cho tổ chức lại. Thượng nghị sĩ Paul nói : "Tất cả những gì mà tôi nghe được là "Tiến sĩ Fauci nói : "Chúng ta không thể làm điều này. Chúng ta không thể làm điều kia. Chúng ta không thể chơi bóng chày".

Vị thượng nghị sĩ của Tiểu bang Kentucky này cho rằng các công dân Mỹ sẽ trở thành một thứ "bày đàn được một vài người ở Hoa Thịnh Đốn bảo phải làm gì và chúng ta chẳng khác nào những con cừu phải mù quáng đi theo họ".

Ông đã không đá động đến kịch bản được những mục tử không chuyên môn đưa ra. Và theo Giáo sư Nichols, đây là một dấu hiệu cho thấy nguy hiểm biết chừng nào khi các chuyên gia đề nghị một đàng và các vị dân cử quyết định một nẻo.

Một bác sĩ nhãn khoa không phải là một nhà siêu vi học. Một nhân viên địa ốc không phải là một nhà ngoại giao. Một giám đốc tiếp thị không phải là một chuyên gia kinh tế. Tuy nhiên, chỉ cần một chút cố gắng, những người như thế cũng có thể hiểu và cân nhắc những lập luận của mình. Giáo sư Nichols viết : "Những người không có hiểu biết chuyên môn không thể làm mà không cần các chuyên gia và họ cần phải chấp nhận thực tế đó chứ không phải ngậm đắng nuốt cay. Các chuyên gia cũng vậy, cũng phải chấp nhận lắng nghe, chứ không phải phủ nhận và lời khuyên của họ không phải lúc nào cũng được đón nhận".

Vui mừng trong ngu dốt

Đối với nhiều người, ngu dốt là một đức tính. Đặc biệt trong chính trị. Thà mù quáng và hùng hổ tuyên bố ủng hộ "tín điều" đã được thiết lập, dù có lỗi thời, của phe nhóm mình hơn là phải thay đổi. Người ta không bao giờ cho rằng mình có thể sai lầm.

ngudot3

Người biểu tình trương biểu ngữ và cờ Mỹ để phản đối các biện pháp cách ly và đeo khẩu trang ở Huntington Beach. Ảnh / AP

Giáo sư Nichols nói : "Lập luận có nguyên tắc và dựa trên sự hiểu biết là một dấu hiệu của trí tuệ lành mạnh và sức sinh động của một nền dân chủ. Tôi cảm thấy lo là bởi vì chúng ta không còn có những lập luận như thế nữa, mà chỉ là những đấu đá hò hét và giân dữ".

Thái độ này là một siêu vi đang lây lan trên các trang mạng xã hội truyền thống, trong các cuộc tranh luận chính trị và trong các tiệm ăn trên khắp thế giới. "Khước từ lời khuyên của các chuyên gia để khẳng định sự tự trị của mình, đây là cách người Mỹ muốn chứng minh sự độc lập của họ đối với những thành phần ưu tú (có hiểu biết) và cô lập cái tôi mong manh của họ để khỏi nghe nói rằng họ sai lầm".

Vấn đề không phải là bày tỏ ý kiến của mình mà là suy nghĩ với óc phê phán. Và sẽ không có suy nghĩ với óc phê phán nếu không thể chấp mình rằng mình có thể sai lầm.

Giáo sư Nichols giải thích : "Ngờ vực là một điều tự nhiên, nhưng tôi sợ rằng chúng ta đang vượt qua làn ranh của thái độ ngờ vực tự nhiên ấy khi từ ý kiến của các chuyên gia chúng ta tuyên án tử cho chính lý tưởng của sự chuyên môn. Được Google nuôi dưỡng, dựa trên Wikipedia và no say vì các Blog, người ta không còn phân biệt giữa các chuyên gia và những người không có hiểu biết chuyên môn, giữa giáo viên và học sinh, giữa những người có kiến thức và người không có kiến thức, nói cách khác, giữa những người đã thành đạt trong một lãnh vực và những người không có bất cứ thành đạt nào".

Hiểu biết chuyên môn đã bị "loạt khỏi quày hàng" của những tiện nghi. Giáo sư Nichols giải thích : chẳng hạn người ta thích tìm đến một bác sĩ để xin toa thuốc chữa trị bệnh tiểu đường, nhưng lại không muốn nghe dẫn giải về dinh dưỡng và nếp sống vốn là nguyên nhân chính gây ra bệnh tật.

"Người ta muốn ý kiến của mình phải được tôn trọng và những chọn lựa ưu tiên của mình được nhìn nhận không phải dựa trên sức mạnh của những lập luận của mình hay trên bằng chứng hiển nhiên mình đưa ra mà dựa trên cảm xúc và bất cứ thông tin sai lạc nào mình nhặt được nơi này nơi nọ".

Những sự thật gây khó chịu

Thượng nghị sĩ Paul xem ra không nghe chính lời khuyên của ông. Tại một phiên điều trần ở Thượng Viện, ông thách thức Tiến sĩ Fauci khi nói rằng : "Chúng tôi có thể lắng nghe lời khuyên của ông, nhưng phía bên kia cũng có những người nói rằng sẽ không hề có sự gia tăng (số người bị nhiễm Covid-19) và như vậy chúng ta có thể mở cửa kinh tế một cách an toàn. Và các sự kiện sẽ chứng minh điều đó".

ngudot4

Một nhân viên pha rót bia trong khi đeo mặt nạ và che chắn mặt giữa đại dịch coronavirus tại Slater's 50/50 ở Santa Clarita. Ảnh / AP

Và đây là các sự kiện. Một quán rượu ở Tiểu bang Michigan đã được nhận diện là trung tâm điểm phát xuất của 110 ca nhiễm mới. Một phòng tập thể dục ở Tiểu bang West Virginia đã gây thêm 100 ca nhiễm mới. Trên 230 người đã nhiễm siêu vi khi tham dự một buổi thờ phượng tại Tiểu bang Oregon. Và đây chỉ là một vài thí dụ điển hình.

Nhưng một cuộc thăm dò được cho phổ biến hồi cuối tuần đã cho thấy sức mạnh của làn sóng phủ nhận đại dịch. Theo cuộc thăm dò, hiện có khoảng 40 phần trăm người Mỹ tin rằng tình trạng (đại dịch) đang được kiểm soát, rằng điều tệ hại nhất đã qua rồi, rằng đại dịch đã chấm dứt rồi.

ngudot6

Những người biểu tình diễu hành gần Trung tâm BOK nơi Tổng thống Mỹ Donald Trump tổ chức một buổi mít-tinh những người ủng hộ mình tại Tulsa, Oklahoma ngày 2006/2020. Ảnh : Ảnh của SETH HITHD / AFP.

Họ sai lầm. Covid-19 đang tăng tốc hành hoành trên khắp thế giới. Hoa Kỳ hiện đang là trọng tâm của đại dịch : tính từ lúc đại dịch bùng phát tới nay Hoa Kỳ đã có trên 2.7 triệu người bị nhiễm, trong số này có 130.000 người thiệt mạng. Nay, dịch bệnh đang bùng phát dữ dội trên cả nước. Chỉ mới hôm qua (02/07/2020) thôi, theo ghi nhận đã có thêm 44.000 người bị nhiễm.

Hệ thống y tế của Tiểu bang Arizona đã bó tay. Các bệnh viện của tiểu bang đang phải cho áp dụng các biện pháp "tuyển chọn" : chọn ai cần được chữa trị và ai phải bị loại bỏ. Tiểu bang Texas cũng đang cảnh cáo rằng các phòng cấp cứu trong các bệnh viện của tiểu bang hiện đang gần như đầy ứ vì mỗi ngày có đến 8.000 ca mới. Tiểu bang California hiện đang ghi nhận mỗi ngày có thêm 5000 ca mới. Hôm qua thống đốc của tiểu bang đã ra lệnh đóng cửa các tiệm ăn, rạp chiếu bóng và các quán rượu.

Trong một tình trạng như thế, Thượng nghị sĩ Paul vẫn tỏ ra thù nghịch với lời khuyên của các chuyên gia, cho dẫu đó là một lời khuyên chính xác. Hôm qua, ông đã tuyên bố : "Cần phải biết rằng nếu xã hội chiều theo lời khuyên của một chuyên gia và nếu chuyên gia ấy sai lầm, thì nhiều thiệt hại có thể xảy ra. Chúng ta không nên giả định rằng một cách nào đó một nhóm chuyên gia biết điều gì là tốt nhất cho mọi người".

Khiên thuẩn của sự thật

Các chuyên gia y tế thừa nhận rằng họ chưa biết chính xác siêu vi hoạt động như thế nào hay sức mạnh và những yếu nhược của nó như thế nào. Hiện vẫn chưa có thuốc chữa. Đây là lý do tại sao trước khi tìm ra được một thuốc chủng hữu hiệu, thế giới chỉ mới có 4 vũ khí để chống lại đại dịch. Dĩ nhiên nhờ các chuyên gia. Đã có bằng chứng cho thấy các biện pháp này hữu hiệu.

ngudot5

Nhân viên y tế điều chỉnh thiết bị bảo vệ cá nhân của họ khi làm việc tại khoa cấp cứu tại NYC Health + bệnh viện Metropolitan ở New York. Ảnh / AP

Trước tiên là việc xét nghiệm. Điều này có nghĩa là nhận diện được nguy cơ. Điều này cũng cho thấy siêu vi đã xâm nhập sâu xa vào một cộng đồng như thế nào. Nó cũng cho phép nhận diện được những cá nhân bị nhiễm nhưng không có triệu chứng và nhờ đó cách ly tức khắc cũng như chữa trị người mắc bệnh.

Biện pháp thứ hai là truy tìm tông tích của việc lây lan. Đây là một công việc khó khăn đòi hỏi nhiều thời gian. Nhưng nó cho phép giảm bớt tốn kém mà vẫn có được hiệu quả tốt. Những người bị nhiễm được phỏng vấn và điều tra. Từng bước di chuyển của họ khi họ có thể lây cho người khác được kiểm tra chặt chẽ. Biện pháp này dẫn đến những người, những nhóm và nơi chốn có tiếp xúc với người bị nhiễm. Việc xét nghiệm sau đó lại hướng đến việc lây lan của siêu vị.

Biện pháp thứ ba là cách ly. Đây là điều tự nhiên phải làm và tốn kém. Nhưng đây là khí cụ duy nhất hữu hiệu mà các cơ quan y tế đang có để chống lại sự bùng phát của Covid-19. Và nếu như một cộng đồng bị cách ly đủ lâu thì siêu vi sẽ bị tiêu diệt. Nó sẽ "chết đói" vì không có những người khách mới !

Biện pháp thứ tư là vệ sinh cá nhân. Một cái ho trong một câu lạc bộ, một quán rượu, một tiệm ăn, một tiệm cà phê hay một cửa tiệm cũng có thể lây cho cả một vùng chỉ trong vài giờ đồng hồ. Chỉ cần vô tình tiếp xúc với một mặt bằng bị nhiễm rồi sờ lên mặt mình cũng đủ để bị nhiễm. Đây là lý do tại sao rửa tay và đeo khẩu trang là biện pháp phòng thủ cuối cùng.

Nếu cả bốn biện pháp trên đây không được áp dụng một cách đúng đắn, việc phòng chống dịch bệnh sẽ thất bại. Và đây là chính kinh nghiệm của Hoa Kỳ sau khi các chính trị gia và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp xem thường lời khuyên của các chuyên gia y tế. Và điều này sẽ có những hậu quả nghiêm trọng trong tương lai.

Giáo sư Nichols viết : "Bao lâu sự tin tưởng và tương kính không được tái lập thì công luận sẽ bị tiêm nhiễm bởi niềm tin mù quáng đối với những ý kiến không có nền tảng. Và trong một bầu khí như thế thì bất cứ điều gì và mọi thứ cũng đều có thể xảy ra, kể cả cái chết của nền dân chủ".

Jamie Seidel

Nguyên tác : Ignorance is why US faces 100.000 new infections every day, New Zealand Herald, 02/07/2020

Chu Văn chuyển ngữ

(03/07/2020)

Jamie Seidel là một ký giả tự do chuyên viết bình luận cho News Corporations, Australia.

 

Published in Diễn đàn

Việt Nam ‘cam kết thúc đẩy quyền con người’ trong phòng dịch Covid-19 (VOA, 02/07/2020)

Đại s Vit Nam ti Liên Hip Quc va lên tiếng rng Vit Nam "cam kết đm bo thúc đy quyn con người" trong phòng chng dch Covid-19.

camket1

Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai, Trưởng Phái đoàn đại diện Thường trực Việt Nam tại Geneva, phát biểu tại phiên khai mạc khóa họp lần thứ 44 của Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, 30/06/2020. Photo : UN WebTV

Phát biểu như trên ca Đi s Lê Th Tuyết Mai, Trưởng Phái đoàn đi din Thường trc Vit Nam ti Geneva, đưa ra hôm 01/07, sau khi Văn phòng Cao y Nhân quyn Liên hp quc (OHCHR) lên tiếng báo đng v tình trng vi phm quyn t do biu đt trong mùa dịch Covid-19 12 quc gia Châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có Vit Nam.

Tại phiên khai mc khóa hp ln th 44 ca Hi đng Nhân quyn Liên Hiệp Quốc hôm 01/07, Đi s Lê Th Tuyết Mai phát biu :

"Việt Nam đã thc hin các bin pháp phi hp, ưu tiên bo vệ sinh mng người dân, đm bo quyn tiếp cn y tế, đc bit là nhng nhóm d b tn thương".

"Chúng tôi tái khẳng đnh bo v và thúc đy quyn con người", bà Mai nhn mnh.

Truyền thông Vit Nam cho biết Đi s Lê Th Tuyết Mai nhn mnh đến kết qu ca Việt Nam trong phòng, chng dch bnh, "n đnh kinh tế-xã hi, trt t công cng", cũng như chính sách h tr phc hi sau đi dch, nhm "bo v các quyn con người".

Trước đó, hôm 29/6, Liên Hiệp Quốc va công b mt bc thư mà hai Báo cáo viên Đc bit ca h gửi cho Chính ph Vit Nam ngày 30/4/2020 v các hành vi hăm do, sách nhiu và đàn áp nhiu người khi có ý đnh hoc đã tham gia mt hi ngh quc tế Thái Lan có s hin din ca gii chc Liên Hiệp Quốc.

Bức thư yêu cu Vit Nam tr li v các hành vi "hăm do, sách nhiu, cm xut cnh, theo dõi và s dng bo lc đi vi các cng đng tôn giáo đc lp và nhng người bo v nhân quyn vì h tìm cách tham gia hoc đã tham gia hi ngh quc tế v t do tôn giáo hay đức tin khu vc Đông Nam Á năm 2019, din ra ti Bangkok (Thái Lan)".

Các trường hp được nêu trong bc thư ca các Báo cáo viên Đc bit ca Liên Hiệp Quốc bao gm các tín đ Cao Đài đã b ngăn cn không cho tham d hi ngh và các giáo dân thuc Giáo x Cồn Dầu đã b chn ti sân bay Đà Nng khi h tr v t Thái Lan.

Tương t, vào ngày 3/6, Văn phòng Cao y Nhân quyn Liên hp quc (OHCHR) lên tiếng báo đng v tình trng vi phm quyn t do biu đt trong mùa dch Covid-19 12 quc gia Châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có Vit Nam.

Bà Michelle Bachelet, lãnh đạo Văn phòng OHCHR, cho biết trong mt thông cáo rng các quc gia này đã gia tăng vic bt b người dân mt cách tùy tin khi h lên tiếng ch trích chính ph, hoc chia s thông tin, quan điểm cá nhân v đi dch, vi cáo buc là loan truyn "thông tin sai lch" trên mng xã hi.

"Kể t khi bt đu đi dch, nhà chc trách Vit Nam loan báo có hơn 600 người dùng Facebook đã b triu tp, thm vn liên quan đến vic chia s thông tin v dch bệnh trên mng xã hi. Nhiu người trong s h đã b x pht hành chính và nhiu bài viết đã b xóa", thông cáo viết.

Vào đầu tháng 5/2020, Hiệp hi Lut sư quc tế (IBA) và Hi đng lut sư Geneva (GBA) cũng lên tiếng t cáo chính quyn Vit Nam li dng nhng bin pháp cách ly dch bnh Covid-19 hà khc, đã thm vn, và tch thu h chiếu cùng tài sn ca nhà hot đng nhân quyn Trương Th Hà Ni.

********************

Quan chức Phú Yên bị đề nghị chế tài sau vụ xung đột ở Thánh Thất Cao Đài Hiếu Xương (SBS, 02/07/2020)

BPSOS đưa thêm các quan chức lãnh đạo tỉnh Phú Yên vào danh sách đề nghị Hoa kỳ chế tài sau một vụ xung đột bị cho là có tính chất vi phạm tự do tôn giáo nghiêm trọng tại Thánh Thất Cao Đài Hiếu Xương (Thánh Thất Phú Lâm) ở tỉnh này.

camket01

Xung đột tại Thánh thất Hiếu Xương ̣(hay Thánh Thất Phú Lâm), thành phố Tuy Hoà, tỉnh Phú Yên hôm 18/6/2020 Source: BPSOS/Facebook Công Danhboy

Vụ xung đột tại Thánh Thất Hiếu Xương

Sáng ngày 18/6/2020, một nhóm khoảng 60 người thuộc chi phái 1997 trá danh Cao Đài do nhà nước dựng lên cùng với công an thường phục đến Thánh thất Hiếu Xương  (hay còn gọi là Thánh thất Phú Lâm) tại thành phố Tuy Hòa tỉnh Phú Yên đang do các tín đồ Cao Đài chân truyền cai quản để giành quyền điều hành nơi này.

Nhóm người này đọc huấn lịnh của người đứng đầu chi phái 1997 ông Nguyễn Thành Tám đòi quyền cai quản Thánh Thất Phú Lâm, đồng thời nhiều lần tìm cách xông vào Thánh thất, nhưng người đứng đầu Thánh Thất Chánh trị sự Nguyễn Hà, cùng các tín hữu của Thánh thất này và khoảng 100 tín đồ Cao Đài chân truyền khác đổ về từ các vùng lân cận đã quyết tâm bảo vệ Thánh Thất.

Nhận định của BPSOS

Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, Giám đốc điều hành kiêm Chủ tịch BPSOS nhận định :

"Đây là hành vi vi phạm tự do tôn giáo nghiêm trọng chính Luật Tín Ngưỡng Tôn Giáo của Việt Nam và Điều 18 của Công Ước Quốc Tế về Quyền Dân Sự và Chính Trị".

Cũng theo ông Nguyễn Đình Thắng :

"Huấn Lịnh của Ông Nguyễn Thành Tám và các thuộc quyền của ông ta chỉ có hiệu lực trong nội bộ Chi Phái 1997, không thể áp đặt lên tín đồ thuộc một tôn giáo khác".

Phản ứng của BPSOS

1. Báo động Bộ Ngoại giao Hoa kỳ

Giám đốc điều hành Nguyễn Đình Thắng đã báo động với Hoa Kỳ về sự việc tại Thánh Thất Phú Lâm trong buổi họp thưởng kỳ với Đại Sứ Lưu Động về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế Sam Brownback và Bà Gayle Manchin, tân Chủ Tịch Uỷ Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (USCIRF).

Ông nói :

"Tuần qua đã có một diễn tiến hết sức đáng quan ngại liên quan đến Đạo Cao Đài. Đó là một động thái nổi bật theo hướng sai.

"Trước hết là thông tin bối cảnh. Năm 1978 Mặt Trận Tổ Quốc, cánh tay nối dài của Đảng Cộng Sản, cáo buộc nhiều lãnh đạo của Đạo Cao Đài là "phản động" và trục xuất họ khỏi Tòa Thánh của họ, mà hệ quả thực tiễn là xoá sổ Hội Thánh Cao Đài.

"Năm 1997, Đảng Cộng Sản tạo ra một chi phái Cao Đài mới. Kể từ đó chính quyền Việt Nam đã hỗ trợ chi phái này để chiếm lĩnh khoảng 300 thánh thất của Đạo Cao Đài, kể cả Tòa Thánh Tây Ninh. Việc chiếm lĩnh này thường đi kèm với sự ép uổng, bắt buộc hoặc bạo lực và có sự can dự của công an.

"Nhờ sự quan tâm và áp lực quốc tế, trong 2 năm qua chi phái này đã đình chỉ nỗ lực đánh chiếm nốt khoảng 15 thánh thất vẫn còn thuộc quyền quản trị của các tín đồ Cao Đài chơn truyền. Đáng tiếc, việc đình chỉ này đã chấm dứt vào tuần rồi ̣(qua vụ xung đột tại Thánh Thất Hiếu Xương".

Ông cũng yêu cầu Bộ Ngoại Giao và USCIRF "gửi thông điệp rõ ràng và kiên quyết đến chính quyền Việt Nam rằng việc đang xảy ra ở Tỉnh Phú Yên là vi phạm quyền tự do tôn giáo nghiêm trọng và tuyệt nhiên không thể chấp nhận".

2. Đề nghị chế tài 

Do chính quyền Tỉnh Phú Yên có nhiều thành tích vi phạm tự do tôn giáo ̣(trong số 28 người Việt được USCIRF liệt kê trong danh sách nạn nhân bị đàn áp tôn giáo, có đến 22 người thuộc Tỉnh Phú Yên) nên BPSOS cũng đang đưa 7 quan chức lãnh đạo tỉnh Phú Yên vào danh sách đề nghị Hoa kỳ chế tài theo Luật Tự do Tôn giáo Quốc tế IRFA.

Biện pháp này cấm nhập cảnh Hoa Kỳ đối với những quan chức đứng sau các hành vi đàn áp tôn giáo, và áp dụng cả cho vợ, chồng, con của họ ; nếu những người này đang ở Hoa Kỳ thì bị trục xuất.

Bên cạnh đó, 16 quan chức khác cũng đang bị BPSOS đề nghị chế tài theo Luật IRFA vì đàn áp tôn giáo nghiêm trọng.

Ngoài ra BPSOS vẫn tiếp tục lập hồ sơ chế tài theo Luật Magnitsky Toàn Cầu (Global Magnitsky Act). Luật này cấm nhập cảnh đối với đương sự và cùng lúc đóng băng tài sản của họ ở Hoa Kỳ, nếu có, nhưng không áp dụng cho thân nhân trực hệ.

3. Tầm quan trọng của các báo cáo vi phạm tự do tôn giáo

Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng cho biết trong hai năm qua BPSOS đã nộp khoảng 100 bản báo cáo về các vụ vi phạm tự do tôn giáo cho Bộ Ngoại Giao và USCIRF để hỗ trợ cho các đề nghị chế tài theo Luật IRFA.

"Các bản báo cáo này đã đóng góp cho bản phúc trình thường niên của cả 2 cơ quan này, mới đây nhất là bản phúc trình năm 2020 do USCIRF công bố ngày 28 tháng 4, bản phúc trình đặc biệt về tù nhân lương tâm do USCIRF công bố ngày 9 tháng 6, và bản phúc trình thường niên về tình trạng tự do tôn giáo do Bộ Ngoại Giao công bố ngày 10 tháng 6".

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, "các báo cáo dồn dập với nội dung tương đồng này cho thấy chính quyền Hoa Kỳ đang quan tâm đặc biệt đến tình trạng đàn áp tôn giáo nghiêm trọng đang diễn ra ở Việt Nam mặc dù chính quyền Việt Nam tìm cách che mắt quốc tế qua các hình thức đàn áp tinh vi hơn trước đây".

4. Kêu gọi cung cấp thông tin về nạn nhân tự do tôn giáo

Do Quốc hội Hoa kỳ muốn dùng danh sách những nạn nhân bị vi phạm tự do tôn giáo như một thước đo về tình trạng đàn áp tôn giáo ở một số quốc gia bị xem là vi phạm quyền tự do tôn giáo nghiêm trọng nhất trên thế giới, trong đó có Việt Nam, BPSOS kêu gọi những ai có thông tin về các nạn nhân bị đàn áp tôn giáo hãy cung cấp ti đây để BPSOS chuyển thêm vào danh sách của USCIRF.

***********************

Người nhà tù nhân lương tâm Nguyễn Trung Tôn bị giam lỏng, sách nhiễu (RFA, 01/07/2020)

Ngày 30/6/2020, con trai của tù nhân lương tâm Nguyễn Trung Tôn là anh Nguyễn Trung Trọng Nghĩa cho biết mình bị lực lượng an ninh thường phục của xã Quảng Yên, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa tấn công bằng dùi cui ngay trước mặt công an và cảnh sát giao thông nhưng không ai can ngăn.

camket2

Mục sư Nguyễn Trung Tôn - FB

Bà Nguyễn Thị Lành, vợ tù nhân lương tâm Nguyễn Trung Tôn kể lại, từ ngày 26/6/2020, an ninh xã Quảng Yên đến nhà bà Lành, ra lệnh miệng yêu cầu tất cả mọi người không được ra khỏi nhà trong vài ngày tới.

Tối ngày 29/6, an ninh còn dùng dây khóa, khóa cổng nhà bà Lành để ngăn không ai trốn ra khỏi nhà trong đêm.

Sáng hôm sau, bà Lành phải dùng kiềm phá khóa để ra chợ bán hàng mưu sinh. Ở chợ, có một người lạ mặt mua hàng xong rồi quay trở lại mắng bà Lành cân thiếu, gian dối.

Bà Lành trả tiền lại nhưng người khách kia không chịu, nhất quyết đòi lên công an xã giải quyết. Một lúc sau thì công an cho xe đến đưa bà Lành về công an xã.

Đến 4 giờ chiều, con trai bà là Nguyễn Trung Trọng Nghĩa lo lắng chạy bộ từ nhà lên xã tìm mẹ. Khi ra khỏi nhà thì Nghĩa bị hai người bịt mặt, dùng dùi cui đánh liên tục. Bà Lành nói qua điện thoại với phóng viên Đài Á Châu Tự Do như sau :

"Nó đánh phủ đầu luôn. Nó mặc áo che mặt, đánh bằng dùi cui điện, đập vào đầu thằng con trai tôi. Cháu bị thương máu me.

Rồi có một ông công an an ninh đưa cháu về về trạm y tế để băng bó rồi về uỷ ban xã lập biên bản mời công an huyện Quảng Xương giải quyết. Con tôi đi bộ mà cũng bị đánh. Nó không có bất đồng với ai ở đồng quê này.

Sáng nay cháu đi khám, mặt bị sương tấy, chỉ uống sữa được, răng bị gãy, vai bị đánh bằng dùi cui".

Tại đồn công an xã, Nghĩa được một cán bộ cho biết rằng sở dĩ gia đình anh bị "giam lỏng" mấy ngày vừa qua là vì ông Đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội Daniel J. Kritenbrink có chuyến thăm huyện Quảng Xương, Thanh Hóa vào sáng 30/6.

Buổi trưa, ông Đại sứ rời đi thì lúc 5 giờ chiều, lực lượng an ninh canh gác nhà bà Lành nhiều ngày qua cũng rút hết.

Phóng viên Đài Á Châu Tự do gọi điện đến công an huyện Quảng Xương, Thanh Hóa để hỏi về vụ việc nhưng không có ai bắt máy.

Tù nhân lương tâm, Mục sư Nguyễn Trung Tôn là một thành viên của Hội Anh Em Dân Chủ. Ông và gia đình từng nhiều lần bị chính quyền sách nhiễu, tra tấn, đánh đập, bôi nhọ.

Ông bị bắt lần 2 vào tháng 7/2017 với cáo buộc "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân" và bị kết án 12 năm tù giam và 3 năm quản chế trong phiên tòa diễn ra vào tháng 4/2018.

********************

Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc yêu cầu Việt Nam giải trình về những đàn áp tôn giáo (RFA, 01/07/2020)

Hai Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc hôm 30/4 đã gửi thư đến Chính phủ Việt Nam, yêu cầu giải trình về hành vi đàn áp, sách nhiễu đối với những người có ý định tham dự một hội nghị quốc tế về tự do tôn giáo ở Thái Lan diễn ra vào năm 2019.

camket3

Thượng Tọa Thích Thiện Phúc và Thượng Tọa Thích Vĩnh Phước cùng với Ủy Viên Kristina Arriaga của Ủy hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế, ngày 4/11/2019 tại Bangkok, Thái Lan. BPSOS

Bức thư được công bố hôm 29/6 vừa qua, sau khi Việt Nam không trả lời trong vòng thời gian 60 ngày kể từ khi thư được chuyển cho phía Việt Nam.

Báo cáo viên Đặc biệt về tự do tôn giáo hay niềm tin và Báo cáo viên Đặc biệt về tình trạng của người bảo vệ nhân quyền yêu cầu Việt Nam trả lời về các hành vi hăm doạ, sách nhiễu, cấm xuất cảnh, theo dõi và sử dụng bạo lực đối với các nhóm tôn giáo không được chính phủ thừa nhận và những người bảo vệ nhân quyền khi những người này tìm cách tham gia hội nghị Tự Do Tôn Giáo hay Niềm Tin Khu Vực Đông Nam Á (Southeast Asia Freedom of Religion or Belief Conference, SEAFORB Conference), một sự kiện được tổ chức định kỳ hàng năm.

Theo bức thư, những người bị phía Việt Nam ngăn cản không cho dự sự kiện bao gồm các tín đồ đạo Cao Đài. Ngoài ra các giáo dân thuộc Giáo xứ Cồn Dầu ở Đà Nẵng khi trở về từ Thái Lan sau sự kiện đã bị chặn tại sân bay Đà Nẵng.

Bức thư có đoạn viết : "Những cáo buộc này, nếu đúng, sẽ không những trái ngược với những nghĩa vụ nhân quyền quốc tế của Việt Nam theo Quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR), ảnh hưởng đến các quyền được quốc tế công nhận của Việt Nam, mà còn dường như cho thấy một mô hình trả thù chống lại những người muốn tham gia và hợp tác trong các cơ chế nhân quyền của UN hoặc các đại diện ngoại giao nước ngoài".

Trước đó, vào ngày 9/6 vừa qua, Ủy hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế (USCIRF) cũng công bố một phúc trình thường niên 2020, tố cáo Hà Nội cầm tù hằng chục cá nhân chỉ vì niềm tin tôn giáo hay cổ xuý cho tự do tôn giáo. USCIRF kêu gọi Chính phủ Việt Nam phải trả tự do cho các tù nhân tôn giáo nói riêng và tù nhân lương tâm ở Việt Nam nói chung.

Quan chức Phú Yên bị đề nghị chế tài sau vụ xung đột ở Thánh Thất Cao Đài Hiếu Xương (SBS, 02/07/2020)

BPSOS đưa thêm các quan chức lãnh đạo tỉnh Phú Yên vào danh sách đề nghị Hoa kỳ chế tài sau một vụ xung đột bị cho là có tính chất vi phạm tự do tôn giáo nghiêm trọng tại Thánh Thất Cao Đài Hiếu Xương (Thánh Thất Phú Lâm) ở tỉnh này.

111111111111111111

Xung đột tại Thánh thất Hiếu Xương ̣(hay Thánh Thất Phú Lâm), thành phố Tuy Hoà, tỉnh Phú Yên hôm 18/6/2020 Source: BPSOS/Facebook Công Danhboy

Vụ xung đột tại Thánh Thất Hiếu Xương

Sáng ngày 18/6/2020, một nhóm khoảng 60 người thuộc chi phái 1997 trá danh Cao Đài do nhà nước dựng lên cùng với công an thường phục đến Thánh thất Hiếu Xương  (hay còn gọi là Thánh thất Phú Lâm) tại thành phố Tuy Hòa tỉnh Phú Yên đang do các tín đồ Cao Đài chân truyền cai quản để giành quyền điều hành nơi này.

Nhóm người này đọc huấn lịnh của người đứng đầu chi phái 1997 ông Nguyễn Thành Tám đòi quyền cai quản Thánh Thất Phú Lâm, đồng thời nhiều lần tìm cách xông vào Thánh thất, nhưng người đứng đầu Thánh Thất Chánh trị sự Nguyễn Hà, cùng các tín hữu của Thánh thất này và khoảng 100 tín đồ Cao Đài chân truyền khác đổ về từ các vùng lân cận đã quyết tâm bảo vệ Thánh Thất.

Nhận định của BPSOS

Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, Giám đốc điều hành kiêm Chủ tịch BPSOS nhận định :

"Đây là hành vi vi phạm tự do tôn giáo nghiêm trọng chính Luật Tín Ngưỡng Tôn Giáo của Việt Nam và Điều 18 của Công Ước Quốc Tế về Quyền Dân Sự và Chính Trị".

Cũng theo ông Nguyễn Đình Thắng :

"Huấn Lịnh của Ông Nguyễn Thành Tám và các thuộc quyền của ông ta chỉ có hiệu lực trong nội bộ Chi Phái 1997, không thể áp đặt lên tín đồ thuộc một tôn giáo khác".

Phản ứng của BPSOS

1. Báo động Bộ Ngoại giao Hoa kỳ

Giám đốc điều hành Nguyễn Đình Thắng đã báo động với Hoa Kỳ về sự việc tại Thánh Thất Phú Lâm trong buổi họp thưởng kỳ với Đại Sứ Lưu Động về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế Sam Brownback và Bà Gayle Manchin, tân Chủ Tịch Uỷ Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (USCIRF).

Ông nói :

"Tuần qua đã có một diễn tiến hết sức đáng quan ngại liên quan đến Đạo Cao Đài. Đó là một động thái nổi bật theo hướng sai.

"Trước hết là thông tin bối cảnh. Năm 1978 Mặt Trận Tổ Quốc, cánh tay nối dài của Đảng Cộng Sản, cáo buộc nhiều lãnh đạo của Đạo Cao Đài là "phản động" và trục xuất họ khỏi Tòa Thánh của họ, mà hệ quả thực tiễn là xoá sổ Hội Thánh Cao Đài.

"Năm 1997, Đảng Cộng Sản tạo ra một chi phái Cao Đài mới. Kể từ đó chính quyền Việt Nam đã hỗ trợ chi phái này để chiếm lĩnh khoảng 300 thánh thất của Đạo Cao Đài, kể cả Tòa Thánh Tây Ninh. Việc chiếm lĩnh này thường đi kèm với sự ép uổng, bắt buộc hoặc bạo lực và có sự can dự của công an.

"Nhờ sự quan tâm và áp lực quốc tế, trong 2 năm qua chi phái này đã đình chỉ nỗ lực đánh chiếm nốt khoảng 15 thánh thất vẫn còn thuộc quyền quản trị của các tín đồ Cao Đài chơn truyền. Đáng tiếc, việc đình chỉ này đã chấm dứt vào tuần rồi ̣(qua vụ xung đột tại Thánh Thất Hiếu Xương".

Ông cũng yêu cầu Bộ Ngoại Giao và USCIRF "gửi thông điệp rõ ràng và kiên quyết đến chính quyền Việt Nam rằng việc đang xảy ra ở Tỉnh Phú Yên là vi phạm quyền tự do tôn giáo nghiêm trọng và tuyệt nhiên không thể chấp nhận".

2. Đề nghị chế tài 

Do chính quyền Tỉnh Phú Yên có nhiều thành tích vi phạm tự do tôn giáo ̣(trong số 28 người Việt được USCIRF liệt kê trong danh sách nạn nhân bị đàn áp tôn giáo, có đến 22 người thuộc Tỉnh Phú Yên) nên BPSOS cũng đang đưa 7 quan chức lãnh đạo tỉnh Phú Yên vào danh sách đề nghị Hoa kỳ chế tài theo Luật Tự do Tôn giáo Quốc tế IRFA.

Biện pháp này cấm nhập cảnh Hoa Kỳ đối với những quan chức đứng sau các hành vi đàn áp tôn giáo, và áp dụng cả cho vợ, chồng, con của họ ; nếu những người này đang ở Hoa Kỳ thì bị trục xuất.

Bên cạnh đó, 16 quan chức khác cũng đang bị BPSOS đề nghị chế tài theo Luật IRFA vì đàn áp tôn giáo nghiêm trọng.

Ngoài ra BPSOS vẫn tiếp tục lập hồ sơ chế tài theo Luật Magnitsky Toàn Cầu (Global Magnitsky Act). Luật này cấm nhập cảnh đối với đương sự và cùng lúc đóng băng tài sản của họ ở Hoa Kỳ, nếu có, nhưng không áp dụng cho thân nhân trực hệ.

3. Tầm quan trọng của các báo cáo vi phạm tự do tôn giáo

Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng cho biết trong hai năm qua BPSOS đã nộp khoảng 100 bản báo cáo về các vụ vi phạm tự do tôn giáo cho Bộ Ngoại Giao và USCIRF để hỗ trợ cho các đề nghị chế tài theo Luật IRFA.

"Các bản báo cáo này đã đóng góp cho bản phúc trình thường niên của cả 2 cơ quan này, mới đây nhất là bản phúc trình năm 2020 do USCIRF công bố ngày 28 tháng 4, bản phúc trình đặc biệt về tù nhân lương tâm do USCIRF công bố ngày 9 tháng 6, và bản phúc trình thường niên về tình trạng tự do tôn giáo do Bộ Ngoại Giao công bố ngày 10 tháng 6".

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, "các báo cáo dồn dập với nội dung tương đồng này cho thấy chính quyền Hoa Kỳ đang quan tâm đặc biệt đến tình trạng đàn áp tôn giáo nghiêm trọng đang diễn ra ở Việt Nam mặc dù chính quyền Việt Nam tìm cách che mắt quốc tế qua các hình thức đàn áp tinh vi hơn trước đây".

4. Kêu gọi cung cấp thông tin về nạn nhân tự do tôn giáo

Do Quốc hội Hoa kỳ muốn dùng danh sách những nạn nhân bị vi phạm tự do tôn giáo như một thước đo về tình trạng đàn áp tôn giáo ở một số quốc gia bị xem là vi phạm quyền tự do tôn giáo nghiêm trọng nhất trên thế giới, trong đó có Việt Nam, BPSOS kêu gọi những ai có thông tin về các nạn nhân bị đàn áp tôn giáo hãy cung cấp ti đây để BPSOS chuyển thêm vào danh sách của USCIRF.

*************************

Published in Việt Nam

Giới quân sự đương đầu với Covid-19

Josselin Droff, Friederike Richter và Julien Mazirad, Thùy Dương, RFI, 29/06/2020

Đối phó với khủng hoảng Covid-19, nhiều lực lượng xã hội, ngành nghề đã và đang xông pha trên tuyến đầu để ngăn chặn và khắc phục hậu quả đại dịch : bác sĩ, y tá, nhân viên chăm sóc y tế, nhân viên thu ngân ở siêu thị, các nhà sản xuất, người giao hàng, nhân viên vệ sinh … Nhưng sẽ là một thiếu sót nếu không nói đến sự đóng góp của quân đội ở nhiều nước.

covi1

Hình mô phỏng virus corona phóng đại của Nexu Science Communication và Trinity College Dublin. NEXU Science Communication/via Reuters

RFI Việt ngữ trích lược bài viết "Giới quân sự đương đầu với Covid-19" của các nhà nghiên cứu Josselin Droff, Friederike Richter và Julien Mazirad về những đóng góp, vai trò của lực lượng quân sự trong cuộc chiến chống Covid-19, đặc biệt là ở Pháp, Anh, Ý, Tây Ban Nha - những nước Châu Âu từng bị dịch bệnh tàn phá nặng nề, với nhiều thiệt hại về nhân mạng. Bài viết được đăng trên trang mạng The Conversation ngày 23/06/2020.

Trong những năm gần đây, công chúng đã chứng kiến ​​sự đa dạng hóa nhiệm vụ của các lực lượng vũ trang, trong những hoàn cảnh đôi khi chưa từng xảy ra, chẳng hạn thảm họa môi trường hoặc công nghiệp, cuộc chiến chống khủng bố trên lãnh thổ quốc gia ... Cuộc khủng hoảng y tế Covid-19 cũng không phải là một ngoại lệ, và đã cho thấy việc huy động các phương tiện quân sự diễn ra với những tốc độ và cách thức khác nhau tùy từng quốc gia. Sự tham gia của quân đội cũng được các nước nói tới ở những mức độ khác nhau.

Phạm vi hoạt động của quân đội

Trong cuộc chiến chống Covid-19, ở nhiều nước Châu Âu, quân đội trước tiên có vai trò hậu cần : vận chuyển thiết bị y tế, di chuyển bệnh nhân, hộ tống xe chở khẩu trang, tổ chức hoặc đồng tổ chức các chuyến bay hồi hương những người dân đang mắc kẹt ở những quốc gia bị dịch bệnh… Ngoài ra, lực lượng vũ trang cũng thường tham gia công tác chăm sóc thường dân, chẳng hạn tiếp nhận bệnh nhân trong các bệnh viện quân y, lập bệnh viện dã chiến và hỗ trợ, tăng cường cho các đơn vị y tế dân sự.

Tại Pháp, Ý, Tây Ban Nha, cùng với các lực lượng nội an, quân đội còn tham gia vào công tác bảo đảm duy trì an ninh trật tự, chẳng hạn giám sát người và tài sản, kiểm tra xem người dân có tuân thủ các quy định phong tỏa hay không… Tại Pháp, do khẩu trang là loại hàng hiếm trong giai đoạn phong tỏa, nhiều cơ sở y tế ở Paris, Marseilles còn xảy ra tình trạng kẻ xấu đột nhập ăn trộm khẩu trang với số lượng lớn, nên quân nhân được triển khai đảm bảo an ninh ở các kho dự trữ khẩu trang đề phòng trộm cướp. Quân đội Tây Ban Nha được triển khai để tuần tra, nhất là ở biên giới, giám sát an ninh ở các cơ sở có nhiều nguy cơ bị tấn công, chẳng hạn nhà máy điện hạt nhân. Còn tại Ý, lực lượng vũ trang tham gia đảm bảo việc tuân thủ lệnh giới nghiêm. 

Tuy nhiên, không phải nước nào cũng đưa ra thông tin về các nhiệm vụ của quân đội trong cuộc chiến chống Covid-19. Theo The Conversation, trong số 5 nước Pháp, Anh, Đức, Ý, Tây Ban Nha, thì chỉ có 3 nước Pháp, Anh và Tây Ban là công bố thông tin về các chiến dịch với nhiệm vụ cụ thể của quân đội. Tây Ban Nha là quốc gia mà quân đội được triển khai ồ ạt nhất kể từ tháng 03/2020 để chống dịch Covid-19, với nhiều kinh nghiệm từ công tác xử lý khủng hoảng trong các vụ hỏa hoạn ở Guadalajara, Castile-La Mancha năm 2005. Vào thời đó, Tây Ban Nha đã cho thành lập Đơn vị quân sự khẩn cấp.

Trong thời gian qua, nhiều lĩnh vực công nghiệp như chế biến thực phẩm, chế tạo xe hơi, ngành hàng không vũ trụ … vốn không liên quan đến ngành y tế cũng được huy động tham gia sản xuất hỗ trợ công tác chống dịch. Các nhà sản xuất công nghiệp quốc phòng cũng không phải là ngoại lệ, nhất là nhằm cung cấp các trang thiết bị bảo hộ cho đội ngũ nhân viên y tế. Hồi đầu khủng hoảng, các nhà sản xuất vũ trang thậm chí còn đề xuất các trang thiết bị, dịch vụ miễn phí. Trong nhiều trường hợp, các công ty công nghiệp quốc phòng còn tái bố trí hoạt động để sản xuất trang thiết bị y tế, chẳng hạn máy trợ thở, khẩu trang, giường bệnh với đầy đủ thiết bị y tế cần thiết… Tại nhiều nước, quân đội còn triển khai mạng lưới nhập khẩu hoặc phát triển một số sản phẩm.

Ở Pháp, Tây Ban Nha và Ý, các nhà công nghiệp quốc phòng đã thực hiện công tác tư vấn miễn phí, nhất là về các vấn đề an ninh mạng, vốn cực kỳ quan trọng trong bối cảnh các nước bị phong tỏa, phương thức làm việc từ xa được triển khai rộng khắp Châu Âu. Các doanh nghiệp quân đội còn cung cấp phương tiện chuyên chở bệnh nhân Covid-19 và nhân viên chăm sóc y tế như máy bay trực thăng, 3 tàu sân bay, máy bay vận tải (Pháp) ; máy bay Airbus A310, A400M (Đức) … 

Cuộc khủng hoảng y tế đã cho thấy một số hoạt động của quân đội, mà công chúng thường nghĩ là mang tính đặc thù quân sự, trên thực tế lại dễ được chuyển đổi bố trí thành các hoạt động phi quân sự. Ở mỗi cuộc khủng hoảng, cho dù liên quan đến môi trường, y tế hay các lĩnh vực an ninh nội địa, phạm vi nhiệm vụ của quân đội đều được mở rộng. Khủng hoảng Covid-19 cũng cho thấy việc chuyển đổi một cơ sở hạ tầng quân y thành một cơ sở phục vụ mục đích dân sự là khá dễ dàng.

Từ kho dự trữ đến quyền tự chủ của quốc gia

Khủng hoảng Covid-19 còn là dịp để suy ngẫm về giá trị của các kho dự trữ. Trong nền kinh tế toàn cầu hóa và dựa vào logic về tính "kịp thời", các kho dự trữ chủ yếu được đánh giá qua dựa vào chi phí, thế nhưng những sự kiện vừa qua đã cho thấy giá trị chiến lược của các kho dự trữ. Các nguồn "dự trữ" cũng có thể liên quan đến nhân lực, chẳng hạn thông qua việc có thể huy động nhanh chóng nhân lực dự phòng trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ trong vài năm qua, nhiều nước, trong đó có Anh và Ý, đã cắt giảm mạnh ngân sách cho quân đội. Còn lực lượng vũ trang, cũng như các nhà sản xuất công nghiệp quốc phòng, trước hết phải đảm bảo tính liên tục trong hoạt động thiết yếu của họ. Mặc dù quân đội, cũng giống như các lực lượng khác ngoài y tế, được huy động trong đại dịch, có thể nỗ lực thêm ở thời khủng hoảng, nhưng sẽ rất khó để duy trì trong một thời gian dài, bởi những phương tiện quân sự và nguồn nhân lực được tăng cường sử dụng sẽ đòi hỏi thêm nhiều nguồn tài chính.

Cuộc khủng hoảng chưa từng có này đã củng cố sự thay đổi khái niệm từ phòng thủ quân sự thuần túy sang khái niệm phòng thủ theo nghĩa rộng hơn, bao gồm cả các lĩnh vực khác như an ninh nội địa, môi trường và y tế. Tuy nhiên, điều này mâu thuẫn với quy tắc nổi tiếng của kinh tế gia Jan Tinbergen, theo đó một chính sách chỉ hữu ích khi số lượng công cụ cũng có nhiều như số lượng mục tiêu cần đạt được.

Mới đây, một vị tướng Pháp đã phát biểu : "Quân đội có văn hóa quản lý khủng hoảng, đó là trọng tâm nghề nghiệp của chúng tôi", nhưng đó là kiểu khủng hoảng nào và cần có những phương tiện cần thiết nào để quản lý cuộc khủng hoảng đó ? Hiện nay, các phương tiện trong lĩnh vực quốc phòng không được thiết kế để đối phó với khủng hoảng y tế. Vì thế, ngành quốc phòng đang đứng trước hai lựa chọn : hoặc nhìn nhận rằng những nhu cầu mới này đòi hỏi phải có những phương tiện bổ sung, có nghĩa là ngân sách phải được điều chỉnh theo hoàn cảnh để có thể đối phó với đại dịch ; hoặc coi những nỗ lực của ngành quốc phòng trong việc quản lý cuộc khủng hoảng hiện tại chỉ là trường hợp cá biệt.

Thùy Dương

*****************

Covid-19 : Thế giới vượt 10 triệu ca nhiễm, nửa triệu người chết

Trọng Nghĩa, RFI, 28/06/2020

Tính đến sáng ngày hôm nay, 28/06/2020, theo thống kê của hãng tin Anh Reuters, các trường hợp lây nhiễm virus corona trên toàn thế giới đã vượt mốc biểu tượng 10 triệu ca. Vào cùng một thời điểm, số người chết vì Covid-19 trên toàn cầu cũng chạm ngưỡng 500 ngàn ca tử vong. Riêng nước Mỹ nắm kỷ lục đáng buồn là chiếm đến một phần tư cả số ca nhiễm lẫn số ca tử vong.

covi2

Tính đến ngày 28/06/2020, thế giới ghi nhận hơn 500.000 người chết và 10 triệu người dương tính với virus corona chủng mới. John Hopkins Hospital

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, con số 10 triệu ca nhiễm kể trên tính ra đã cao hơn khoảng gấp đôi số ca nhiễm cúm mùa nghiêm trọng được ghi nhận hàng năm trên thế giới. Còn về số tử vong, dịch Covid-19 trong không đầy nửa năm, đã có tác hại tương đương với hậu quả của cúm mùa trong nguyên một năm.

Mỹ vẫn là nước bị Covid-19 ảnh hưởng nặng nề nhất

Thế giới đã vượt các mốc biểu tượng về ca nhiễm và ca tử vong vì Covid-19, vào lúc dịch bệnh đang có dấu hiệu bùng phát trở lại ở một số nơi, đặc biệt tại Mỹ, nước vẫn giữ kỷ lục thế giới về số bệnh nhân và người chết.

Theo Reuters, với hơn 2 triệu rưỡi ca nhiễm, và hơn 125 ngàn người chết, Mỹ vẫn là nước bị tác hại nặng nề nhất, chiếm đến một phần tư số trường hợp lây nhiễm, và hơn một phần tư số ca tử vong. Tháng Năm vừa qua, giới quan sát vẫn hình dung là dịch bệnh tại Mỹ đang trong chiều hướng lùi bước, nào ngờ là trong những ngày qua, đà lây lan của virus đã tăng tốc trở lại, đặc biệt là tại các tiểu bang miền nam và miền tây như Florida, Arizona, Nevada, South Carolina hay Georgia…

Theo kênh truyền hình Mỹ CNN, tính đến hôm qua (27/06), đã có 12 bang tại Mỹ (Arizona, Arkansas, Delaware, Florida, Idaho, Louisiana, Maine, Nevada, New Mexico, North Carolina, Texas và Washington) đã tạm đình chỉ kế hoạch mở cửa trở lại sau thời kỳ phong tỏa.

Dịch Covid-19 bùng lên trở lại đã tác động đến chiến dịch vận động tranh cử tổng thống Mỹ, chẳng hạn như buộc phó tổng thống Mike Pence phải hủy bỏ các sự kiện ở Florida và Arizona.

Ấn Độ : Cuối tháng 7, có thể một triệu ca nhiễm, New Delhi phải trưng dụng khách sạn làm nơi cách ly

Hôm qua, Ấn Độ có thêm 17.000 ca nhiễm mới chỉ trong một ngày. Theo giới chuyên gia, dịch Covid-19 tại Ấn Độ còn chưa đạt đỉnh. Cho đến cuối tháng 7, số ca nhiễm dự kiến có thể sẽ tăng gấp đôi, so với 500.000 người hiện nay. Tình hình đáng lo ngại nhất là tại Bombay và New Delhi, nơi tập trung tổng cộng 150.000 ca nhiễm, chiếm một phần ba tổng số người dương tính với virus. Thủ đô Ấn Độ vừa phải mở một trung tâm, rộng hơn 100.000 mét vuông, với khả năng tiếp nhận 10.000 giường. 

Với hơn 73.000 người nhiễm virus, lâm bệnh, và 2.400 người chết vì Covid-19, New Delhi trở thành thành phố bị thiệt hại nặng nề nhất ở Ấn Độ, trên Bombay. Trước số lượng bệnh nhân tăng vọt, thủ đô Ấn Độ đã ra lệnh trưng dụng nhiều khách sạn, hội trường, toa tàu để chuyển thành các trung tâm cách ly, để giảm tải cho các bệnh đang trong tình trạng gần như quá tải. Quyết định trưng dụng này là điều chưa từng có tại New Delhi. Tổng cộng, đã có 16.000 người chết vì Covid-19 tại Ấn Độ. 

Trọng Nghĩa

Published in Diễn đàn

EVFTA và thách thức của tư duy quản trị mới

Võ Hàn Lam, VNTB, 01/07/2020

Trước tiên phía Việt Nam cần có tư duy quản trị phù hợp với luật chơi chung của thị trường EU.

evfta01

Hội nghị về cải cách quy định hành chính EVFTA 30/06/2020

"Câu nói "Thị trường EU mở rộng,… cần tận dụng ngay cơ hội" nghe thì rất sướng lỗ tai, công nhân, nông dân hồ hởi nhưng để đi đến đích cần phải có một tầm nhìn chiến lược sâu rộng".

Tác giả Diễm Thi đã đặt vấn đề như vậy trong một bài viết mới đây trên trang Việt Nam Thời Báo.

Nói một cách hoa mỹ và có phần nhẹ nhàng, thì để EVFTA phát huy được những giá trị mà đôi bên mong muốn, thì trước tiên phía Việt Nam cần có tư duy quản trị phù hợp với luật chơi chung của thị trường EU.

Về mặt lý luận kinh tế học, pháp luật trong những nền kinh tế thị trường phát triển đúng là có vai trò quan trọng, nhưng nó không có ý nghĩa tạo lập nên nền kinh tế.

Còn ở Việt Nam, đã một thời gian rất dài về mặt tuyên truyền, ai cũng thấm thía hệ quả tất yếu của công hữu hóa toàn bộ tư liệu sản xuất, và kế hoạch hóa toàn bộ nền kinh tế quốc dân, là sự bài bác tư tưởng tư hữu và xóa bỏ tầng lớp thương nhân.

Để có được một chế độ công hữu về tư liệu sản xuất và kế hoạch hóa nền kinh tế quốc dân, những nhà làm chính trị ở Hà Nội tiếp tục tâm thế thời chiến, để kiên quyết việc mọi giá chỉ bằng ý chí biến thành các mệnh lệnh có chế tài đặc biệt áp đặt cho toàn bộ xã hội, và gọi đó chính là pháp luật.

Những nhà chính trị này hiểu đơn giản theo nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin, rằng quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa không tự nhiên hình thành trong lòng các xã hội có giai cấp người bóc lột người.

Kết quả hiển hiện dù có che đậy bằng những mỹ từ của đi từ hết nghị quyết này sang nghị quyết khác, thì đói và tụt hậu về kinh tế, mà không thể không được thừa nhận, dù cố bao biện, khiến những nhà chính trị tiếp nối phải nhiều lần ‘tự cách mạng’ để phục hồi kinh tế tư nhân, mang về sự sung túc, dù đó có thể chỉ là bề mặt.

Và lần này, lại không gì khác hơn, bằng ý chí quyết liệt biến thành các mệnh lệnh có chế tài đặc biệt áp đặt cho toàn bộ xã hội – đó chính là pháp luật – vì nền tảng quan trọng của kinh tế tư nhân là quyền tư hữu tư liệu sản xuất và tự do kinh doanh đã bị ý chí trước đó thủ tiêu. Giờ pháp luật cho phép trở lại, tuy vẫn tiếp tục bảo thủ với cụm từ ‘xã hội chủ nghĩa’, ‘định hướng xã hội chủ nghĩa’.

"Nếu hành động kiên quyết nhằm thu hẹp khoảng cách về năng lực triển khai và tính tương thích pháp lý, Việt Nam có thể tận dụng tối đa hiệp định thương mại này, với những lợi ích trực tiếp ước tính ở mức lớn chưa từng có trong lịch sử," theo lời ông Ousmane Dione, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam. "Với COVID-19 là nút khởi động lại và EVFTA là nút tăng tốc, đây là thời điểm hoàn hảo để theo đuổi những cải cách trong nước sâu rộng hơn."

Nếu lần này những nhà hoạch định chính trị ở Hà Nội lại có tư duy quản trị mới, thì nói một cách văn chương bóng bẩy: cuộc đời vẫn thế, bên cạnh những thách thức hiện hữu vẫn có những cơ hội vàng đang mở ra. Tác động kép của Covid-19 và EVFTA chắc chắn sẽ thúc đẩy những nỗ lực tái cấu trúc nền kinh tế, tái cấu trúc không gian thị trường của nền kinh tế Việt Nam, theo hướng tăng cường tính tự chủ, giảm lệ thuộc vào thị trường Trung Quốc, và nâng cấp Việt Nam trong các chuỗi giá trị toàn cầu.

Vẫn một nhắc nhở rất ‘muôn năm cũ’ cho giấc mơ kỳ vọng tư duy quản trị mới ở nhiệm kỳ cận kề của đảng chính trị: Ba mươi chưa phải là Tết!

Võ Hàn Lam

Nguồn : VNTB, 01/07/2020

****************

EVFTA : có dễ tận dụng ngay cơ hội ?

Diễm Thi, VNTB, 29/06/2020

Câu nói "Thị trường EU mở rộng, … cần tận dụng ngay cơ hội" nghe thì rất sướng lỗ tai, công nhân, nông dân hồ hởi nhưng để đi đến đích cần phải có một tầm nhìn chiến lược sâu rộng.

evfta1

Sau hàng ngàn cuộc thương thảo trong vòng 8 năm, ngày 8/6/2020, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Hiệp định Thương Mại Việt Nam – Châu Âu (EVFTA) sau nhiều lần bị trì hoãn trong đó có lần vì lý do kỹ thuật.

Lợi ích kinh tế mang lại cho cả hai nền kinh tế là to lớn nhất là khi kinh tế toàn cầu đang chịu ảnh hưởng nặng từ dịch corona.

Đối với Việt Nam, đây là thị trường béo bở với dự kiến giúp tăng xuất khẩu lên 42,7% vào năm 2025 so với hiện nay. Châu Âu là thị trường truyền thống cho các mặt hàng dệt may, giày dép, và các sản phẩm nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản của Việt Nam.

Thế nhưng để có thể cầm chắc được 42,7% tăng trưởng xuất khẩu này không phải là dễ.

Ngành dệt may treo trên sợi chỉ mành

Mặt hàng dệt may Việt Nam có kim ngạch xuất khẩu 32,85 tỉ đô la Mỹ, nhưng xuất khẩu sang EU chỉ đạt 4,33 tỉ đô la. Hàng may mặc hiện đang được hưởng chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập GSP với mức thuế 9%.

Tuy nhiên để có thể được nhận mức thuế quan 0% thì hàng dệt may Việt Nam cần phải đáp ứng quy tắc xuất xứ kể cả từ vải. Doanh nghiệp dệt may lâu nay vốn nhập khẩu vải từ Trung Quốc, nhưng Trung Quốc không phải la một quốc gia có ký kết tự do thương mại với Châu Âu. Nếu sử dụng vải Trung Quốc thì mức thuế sẽ không được giảm xuống 0% mà thay vào đó có thể ở mức 14-18%.

Để đáp ứng yêu cầu này doanh nghiệp dệt may cần phải nhập vải từ Thái Lan hay Hàn Quốc, nhưng như vậy đồng nghĩa là giá nguyên liệu đầu vào sẽ cao hơn nguyên liệu nhập từ chuỗi cung ứng Trung Quốc.

Một khả năng khác là đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất vải sợi tại Việt Nam. Tuy nhiên theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) thì nhiều địa phương không tiếp nhận dự án dệt nhuộm do sợ ô nhiễm môi trường. Một đại diện của Vitas cho biết có địa phương còn thẳng thừng từ chối dự án với vốn cam kết lên đến cả trăm triệu đô la Mỹ vì e ngại sẽ ảnh hưởng đến môi trường.

Đây là thách thức rất lớn cho doanh nghiệp dệt may khi vừa phải bảo đảm cam kết bảo vệ môi trường vừa phải thuyết phục các địa phương đón nhận đầu tư nhằm đạt mục tiêu nội địa hóa nguồn nguyên liệu dệt may.

Trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay, ngành thương mại tiêu dùng sản phẩm dệt may Châu Âu chưa biết khi nào sẽ hồi phục. Hàng loạt các hãng bán lẻ quần áo đóng cửa vì dịch bệnh và giờ chỉ mở dần cửa bán cầm chừng. Tất cả các hãng lớn như Primark, Mango, Zara… đều cắt giảm hoặc ngưng hẳn đơn hàng.

Hãng quần áo giá rẻ H&M lớn hàng thứ hai thế giới có doanh số giảm đi 1/3 so với cùng kỳ năm ngoái trong khi tỷ lệ hàng tồn kho còn rất nhiều. Qua đó cho thấy, hàng dệt may Việt nam chưa có thể thâm nhập ngay được vào EU với mức thuế như mong đợi ngay được.

Ngành thủy sản trầy trật thẻ vàng – thẻ đỏ

Tháng 10 năm 2017, Eu đã rút thẻ vàng cho hải sản Việt Nam vì nạn đánh bắt bất hợp pháp, không được báo cáo và không được quản lý (IUU).

Sau 2 năm nhận "thẻ vàng" cảnh cáo, xuất khẩu hải sản của Việt Nam sang thị trường EU năm 2018 giảm đi 6,5%, chỉ đạt 390 triệu USD và tiếp tục chững lại trong năm 2019. Thị trường Châu Âu từng là thị trường nhập khẩu hải sản lớn thứ hai của Việt Nam nay đã xuống vị trí thứ 5 sau khi EU rút "thẻ vàng". Tỷ trọng của thị trường hải sản vào EU sụt giảm từ 18% xuống 13%.

Tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn không giảm. Trong năm 2019 xảy ra 138 vụ/220 tàu cá Việt Nam bị nước ngoài bắt giữ, xử lý. Trong số đó có có 93 vụ/144 tàu cá bị bắt giữ, xử lý do vi phạm vùng biển của các nước trong khu vực.

Phía Việt Nam vẫn đang nghi ngờ các tổ chức quốc tế liên quan và nước thứ ba cạnh tranh với Việt Nam xuất khẩu sản phẩm thủy sản vào thị trường EU tác động bất lợi đến nỗ lực của Việt Nam để gỡ "thẻ vàng", gây sức ép với phía Cộng đồng Châu Âu không gỡ cảnh báo "thẻ vàng" cho Việt Nam hoặc thậm chí đề nghị nâng lên cảnh báo "thẻ đỏ". Lý do đưa ra là Việt Nam chậm khắc phục những tồn tại, hạn chế trong thực hiện các quy định quốc tế về chống khai thác IUU.

Ngày 24/6/2020, phía Malaysia cho biết họ đang giam giữ nhiều tàu và ngư dân Việt Nam do đánh bắt cá bất hợp phạm trong hải phận Malaysia sau khi đã nhiều lần xua đuổi các tàu cá vi phạm luật đánh bắt trái phép mà không áp dụng một hình thức trừng phạt nào.

Malaysia cho biết họ không thể làm ngơ thêm được nữa và bày tỏ ý định cùng với các quốc gia khác trừng phạt pháp lý đối với các tàu thuyền Việt Nam xâm nhập ngư trường Malaysia hay các quốc gia có liên quan.

Đầu năm nay, Indonesia đã phát hiện 5 tàu cá với 68 ngư dân đánh bắt cá trái phép ở gần quần đảo Natuna. Còn Malaysia từ ngày 19/3/2020 cho tới nay đã phát hiện 88 trường hợp tàu Việt Nam xâm phạm ngư trường. Tức chỉ mới trong vòng 3 tháng, số tàu xâm phạm vùng biển quốc gia khác gần bằng với tổng số tàu vi phạm trong cả năm 2019.

Việt Nam đã dự định vận động để được tháo thẻ vàng vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6 năm 2020. Tuy nhiên cho đến nay đã gần hết tháng 6, vẫn chưa có thông báo từ phía hải quan hay các báo đài nhà nước đăng tin vui về việc "thẻ vàng" đã được gỡ. Và với thông tin như trên thì có lẽ thẻ đỏ đang lấp ló đâu đây.

Sản phẩm nông nghiệp : vướng mắc tiêu chuẩn an toàn thực phẩm

Giáo sư Võ Tòng Xuân đã nói " Nhưng tất cả các khách hàng của Châu Âu đều biết là sản phẩm của Việt Nam chứa rất nhiều hóa chất, nhất là những hóa chất cấm mới nhất của Châu Âu, thành ra Việt Nam đừng có tưởng muốn xuất cái gì là xuất".

Từ câu nói này đã phản ánh một thực tế nhức nhối ở Việt Nam là làm sao vừa tăng năng suất, vừa đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và đáp ứng tiêu chí phát triển bền vững.

Với tập quán sử dụng nhiều phân bón và thuốc trừ sâu hàng chục năm, cộng với lối canh tác liên tục không luân canh đã làm chai đất đai. Thêm vào đó hạn mặn, thiếu nước tưới tiêu đã làm cho chất lượng sản phẩm khó đạt được tiêu chuẩn theo yêu cầu của thị trường Châu Âu. Ngoài ra việc thu mua nguyên liệu không thể truy được nguồn gốc cũng sẽ không góp phần mở được cánh cửa vào Châu Âu cho dù là EVFTA đã có hiệu lực.

Nguyên nhân chủ yếu là do những lô hàng này không đáp ứng yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm của EU, chứa các chất vượt mức cho phép hoặc bị cấm sử dụng trong thực phẩm. Vì vậy trong những năm qua, không ít lô hàng thực phẩm, rau quả và thủy sản của Việt Nam bị giám sát hoặc thậm chí bị trả về do không đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Hàng xuất khẩu sang EU còn phải đáp ứng quy tắc về xuất xứ. Nếu không đảm bảo được quy tắc xuất xứ, hàng xuất khẩu của Việt Nam sang EU chỉ được hưởng mức thuế đãi ngộ tối huệ quốc chứ không phải là mức thuế suất 0% trong EVFTA.

Để đạt được điều này thì phải bắt đầu từ nguồn nguyên liệu cho các mặt hàng xuất khẩu vốn hiện chủ yếu được nhập từ Trung Quốc và ASEAN. Để thực hiện điều này cần phải tránh tiêu thụ các nguyên liệu, sản phẩm có nguồn gốc trôi nổi qua trung gian.

Hiện chỉ có duy nhất một chỉ dẫn địa lý của Việt Nam được Châu Âu bảo hộ là nước mắm Phú Quốc. Nhưng mới việc nước mắm truyền thống liên tục bị nước mắm công nghiệp áp đảo, việc đô thị hóa và công nghiệp hóa đảo Phú Quốc, sớm muộn gì thì chỉ dẫn địa lý này sẽ gặp nguy cơ bị đe doạ.

Chỉ mới đây thôi, 6 mặt hàng nông sản của Việt Nam đã bị Campuchia từ chối cho nhập cảnh vì không đáp ứng đủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đó là sáu loại nông sản gồm bắp cải, bông cải xanh, đậu bắp, chanh, bí ngô và hẹ do phát hiện tồn dư thuốc trừ sâu gây hại sức khỏe người tiêu dùng và đã cho tiêu hủy toàn bộ lô hàng.

Nhà chức trách có thể biện minh rằng đây là lượng rau nhập theo đường tiểu ngạch nên không khai báo kiểm dịch. "… những lô hàng rau củ quả của Việt Nam bị cơ quan chức năng Campuchia cảnh báo dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và cấm nhập khẩu là do không làm thủ tục khai báo kiểm dịch thực vật với cơ quan kiểm dịch thực vật của phía Việt Nam là Cục Bảo vệ thực vật" – đại diện Cục Bảo vệ thực vật cho hay.

Nhưng đây chỉ là nói lấy được, với thị trường lớn như Châu Âu thì chỉ buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của EU, đặc biệt là truy thu nguồn gốc đồng thời nâng cấp được chất lượng hàng xuất khẩu.

Những người làm chính sách Việt nam vẫn đang rất kỳ vọng vào EVFTA, những quan chức ngành cá, nông nghiệp và dệt may cũng thế. Con đường đã có, nhưng để có thể đi được trên lộ trình đó còn phải vượt qua rất nhiều rào chắn mà không thể có thể làm ngay một sớm một chiều được.

Diễm Thi

Nguồn : VNTB, 29/06/2020

Published in Diễn đàn

Covid-19 : Trước khi trách người, Tây phương hãy xét lỗi mình

Richard Horton, Tú Anh, RFI, 26/06/2020

Trong một quyển sách xuất bản tại Anh Quốc, Richard Horton, tổng biên tập tạp chí y học "The Lancet", đưa ra một bản luận tội tố cáo giới chính trị Tây phương bất tài, bất lực trước mối de dọa của đại dịch Covid-19, cho dù đã được báo trước cả tháng. Thiếu sót bổn phận nghiêm trọng nhất là biết mà không hành động, nhưng trách nhiêm sau cùng là lỗi chung của nhân loại : vì hám lợi mà quên hậu quả.

covi1

Logo của tạp chí y học The Lancet LOIC VENANCE / AFP

Đại dịch Covid-19 tiếp tục tăng tốc lây lan

Từ khi Trung Quốc nhìn nhận ca đầu tiên, siêu vi SARS-CoV-2 đã giết chết gần nửa triệu người trên thế giới. Theo báo động của Tổ chức Y tế Thế giới, từ nay đến cuối tháng, đại dịch Covid-19 sẽ lây nhiễm cho 10 triệu người. Trên khắp các Châu lục, mỗi ngày đều có ổ dịch mới bùng phát.

Cụ thể tại Pháp, 272 ổ dịch được phát hiện trong ngày 24/06. Tại Đức, hai địa phương bị tái phong tỏa vì hàng ngàn công nhân trong hai lò thịt dương tính với siêu vi. WHO/OMS cũng lo ngại trước chiều hướng số ca lây nhiễm tăng trở lại tại Châu Âu. Ở Châu Mỹ Latinh, số nạn nhân vượt ngưỡng 100.000, theo tổng kết đầu tuần. Tại Hoa Kỳ, thống đốc bang Texas, Greg Abbott, lo ngại "tình hình vượt tầm kiểm soát" nếu trong hai tuần nữa không chận được siêu vi corona.

Thiệt hại kinh tế cũng khủng khiếp : 12.000 tỷ đô la, theo ước định của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF. Suy thoái kinh tế toàn cầu. Tỷ lệ tăng trưởng của Trung Quốc chỉ còn 1% trong năm 2020 trong khi Bắc Kinh cần tối thiểu 8% mới có thể duy trì ổn định xã hội, chưa kể đến làn sóng thất nghiệp...

Trách nhiệm về ai ?

Đảng cộng sản Trung Quốc và Tổ chức Y tế Thế giới, nhất là tổng giám đốc Tedros Adhanom Ghebreyesus bị quy kết đầu tiên. Bắc Kinh bị tố cáo che giấu thông tin, trấn áp những bác sĩ, nhà báo, blogger lên tiếng báo động.

Nhưng qua quyển sách "The Covid-19 Catastrophe : What’s Gone Wrong and How to Stop It Happening Again" (Thảm họa Covid-19 /Đâu là những sai lầm và làm cách nào để chận tái phát) xuất bản tại Luân Đôn, tác giả Richard Horton đưa một quan điểm bao quát hơn. Tổng biên tập tạp chí y học kinh điển thế giới The Lancet tố cáo sự bất tài của chính quyền nhiều nước, nhất là Tây Phương trước nguy cơ đã được báo trước.

Từ tháng 01/2020, The Lancet đã công bố 5 bài nghiên cứu, mà theo báo Pháp Le Monde, cho phép tiên đoán chuyện gì sắp xảy đến cho Trái đất nếu không nhanh chóng chận đà lây lan của siêu vi SARS-CoV-2, tên khoa học của siêu vi corona mới xuất phát từ Vũ Hán. Gần đây, The Lancet cũng công bố một bài "nghiên cứu khẳng định thuốc trị sốt rét và viêm Hydroxychloroquine không có hiệu nghiệm chống SARS-CoV-2. Bài này bị rút xuống vì số liệu do một công ty phân tích thống kê y tế của Mỹ Surgisphere cung cấp thiếu nghiêm túc và The Lancet đã phải xin lỗi độc giả.

Trở lại nội dung chính của quyển sách, Le Monde trong số báo ngày 23/06/2020 đặt một số câu hỏi với tác giả. Bài phỏng vấn khá dài, xin tóm lược một số ý chính.

Le Monde : Trung Quốc và Tổ chức Y tế Thế giới có đáng bị trách trong vụ Covid 19 hay không ?

Richard Horton : Sáu tuần sau khi The Lancet phổ biến các bài báo động (về Vũ Hán), trong đó có lời cảnh báo của giáo sư Gabriel Luang của đại học Hồng Kông, cách lây nhiễm của virus cho thấy nguy cơ biến thành đại dịch lan khắp địa cầu có xác suất rất cao.

Tại sao các tổng thống Pháp, Mỹ, thủ tướng Anh, Ý không có hành động gì cả ? Họ không biết chuyện gì xảy ra ở Trung Quốc, họ không tin vào chính quyền Trung Quốc ? Thế thì tại sao không yêu cầu sứ quán ở Bắc Kinh điều tra ? Chứng cớ siêu vi nguy hiểm như thế nào đã được biết rõ từ tháng 01/2020.

Không nên phê phán Trung Quốc và Tổ chức Y tế Thế giới. Giới chính trị Tây Phương phải xét trách nhiệm của mình trước đã. Trách nhiệm để siêu vi biến thành đại dịch là của chúng ta.

Le Monde : Chính phủ Pháp sai sót điểm nào ?

Richard Horton : Tại Pháp cũng như tại Anh, hệ thống chính trị đối phó với thảm họa bị tê liệt. Khi Tổ chức Y tế Thế giới báo động tình trạng khẩn cấp toàn cầu (nấc cuối cùng trước khi công bố đại dịch), vào ngày 31/01/2020, bà Agnès Buzyn, bộ trưởng Y tế Pháp lúc đó, không phản ứng ngay. Lẽ ra bà phải khẩn cấp yêu cầu sứ quán Pháp tại Bắc Kinh giúp tìm hiểu chuyện gì xảy ra tại Vũ Hán ? Siêu vi nguy hiểm ra sao ? Đáng sợ ở mức độ nào ? Có đúng như The Lancet báo động hay không ?

Nếu sứ quán Pháp làm việc nghiêm túc thì chỉ trong vòng 48 giờ, với tài liệu của văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới và Ủy ban Y tế Trung Quốc, sẽ có báo cáo đầy đủ gửi về Paris, về Điện Elysée và Bộ Y tế. Như thế, ngay trong tuần đầu của tháng Hai, chính quyền Pháp có đủ thông tin để thấy rõ nguy cơ đại dịch.

Chính vì thiếu sót này của chính phủ Pháp cũng như của Anh mà gần 30.000 dân Pháp, 40.000 dân Anh tử vong. Lẽ ra họ còn sống nếu Paris và Luân Đôn không bất tài.

Le Monde : Có thể so sánh Covid-19 với Biến đổi khí hậu ? Một thảm họa xuất hiện bất ngờ, một thảm họa đến chậm chúng ta biết nhưng đều không hành động ?

Richard Horton : Đừng nói chúng ta thiếu chuẩn bị đối phó với SARS-CoV-2. Bởi vì vào năm 2002-2003, chúng ta đã đụng với SARS-CoV-1, siêu vi viêm phổi cấp tính, đó là siêu vi mẫu của SARS-CoV-2 gây đại dịch Covid-19 hiện nay.

Chúng ta cũng biết từ 20, 30 năm trở lại đây, nhịp độ bệnh truyền nhiễm từ thú vật sang người tăng rất nhiều. Nguyên nhân không có gì bí ẩn : tình trạng đô thị hóa ồ ạt, những khu nhà ổ chuột lan tràn, chợ bán thú sống nằm cạnh khu gia cư, vệ sinh công cộng xuống cấp. Không phải ngẫu nhiên mà siêu vi corona chủng mới xuất hiện tại Trung Quốc. Trung Quốc là nơi mà hiện tượng đô thị hóa và công nghệ hóa tăng nhanh nhất địa cầu. Chúng ta đang tạo điều kiện thuận lợi cho vi trùng ủ bệnh, nhưng không biết khi nào dịch truyền nhiễm bùng ra. Chính ở điểm này mà các chính phủ liên hệ có tội phản bội nhân dân, vì không chuẩn bị để sẵn sàng đối phó.

Anh và Pháp đều xem cúm mùa đông là mối nguy số một đe dọa quốc gia.

Tại Anh Quốc, năm 2016, có một cuộc diễn tập chống cúm mang tên Cygnus. Kết quả cho thấy là Anh Quốc chưa đủ chuẩn bị đối phó với đại dịch. Chúng ta biết có nhược điểm mà vẫn không khắc phục. Giờ đây, chúng ta gặp phải đại dịch và vẫn thiếu chuẩn bị. Đây cũng là một thiếu sót trách nhiệm của chính phủ.

Pháp cũng có kế hoạch chống đại dịch, nhưng dường như kẹt trong tủ. Anh và Pháp may mắn có một cộng đồng khoa học gia lỗi lạc nhất nhì thế giới. Viện Pasteur có cả một mạng lưới cơ sở khắp địa cầu. Thế mà từ tháng Hai đến nay, không thấy Viện Pasteur đưa ra kế hoạch cố vấn cho chính phủ Pháp.

Cộng đồng khoa học gia phải giải thích vì sao không có ý kiến chỉ đạo ? Phải chăng do lòng tự kiêu mà những chuyên gia hàng đầu trong y học mải lo tranh cãi ?

Trách nhiệm đâu phải chỉ có chính phủ. Hy vọng là qua khủng hoảng này, giới khoa học gia xét lại khế ước và trách nhiệm tinh thần đối với mong chờ của xã hội.

Tú Anh

Nguồn : RFI, 26/06/2020

***********************

Bác sĩ Fauci nói Hoa Kỳ gặp 'vấn đề nghiêm trọng' với virus corona

BBC, 26/06/2020

Chuyên gia bệnh truyền nhiễm hàng đầu của Mỹ Bác sĩ Anthony Fauci nói nước Mỹ gặp "vấn đề nghiêm trọng" trong lúc 16 tiểu bang đang chống chọi với số ca Covid-19 tăng mạnh.

covi2

Bác sĩ Anthony Fauci nói nước Mỹ gặp "vấn đề nghiêm trọng" với số ca Covid-19 tăng mạnh

Tại cuộc họp báo của nhóm điều hành chống dịch tại Nhà Trắng, Bác sĩ Fauci nói : "Cách duy nhất chúng ta có thể chấm dứt đại dịch là cùng nhau chấm dứt nó".

Trong khi các chuyên gia y tế nói nhiều việc phải được làm hơn để làm chậm sự lây lan của virus, Phó Tổng thống Mike Pence ca ngợi "các tiến bộ" của Mỹ trong xử lý dịch bệnh.

Hôm thứ Sáu, có hơn 40.000 ca nhiễm mới được ghi nhận trên toàn nước Mỹ.

Đại học Johns Hopkins ghi nhận có 40.173 ca nhiễm mới, con số cao nhất từ trước tới nay, vượt quá kỷ lục ngày hôm trước.

Hoa Kỳ hiện có 2,4 triệu ca nhiễm được xác nhận và trên 125.000 ca tử vong - cao hơn bất cứ quốc gia nào khác.

Tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu, tiểu ban chuyên trách về Covid-19 của Nhà Trắng cũng khuyến khích người trẻ làm xét nghiệm, ngay cả khi họ không có triệu chứng.

Ông Pence nói Tổng thống Trump yêu cầu ban chuyên trách gửi thông điệp tới người dân Mỹ trong bối cảnh số ca nhiễm và nhập viện tăng mạnh ở các tiểu bang ở phía Nam và phía Tây.

covi3

Đám đông trên bãi biển Miami, Florida hôm 26/6

Tại Texas, Florida và Arizona, các kế hoạch mở cửa trở lại đã được tạm ngưng.

Mặc dù số ca hàng ngày tăng một phần là do xét nghiệm nhiều hơn, tỷ lệ xét nghiệm dương tính ở một số vùng cũng đang tăng lên.

Các quan chức y tế Mỹ ước tính số ca thực tế nhiều khả năng cao gấp 10 lần so với con số ghi nhận.

Những gì được nói tại cuộc họp báo Nhà Trắng ?

Bác sĩ Deborah Birx, điều phối viên phản ứng virus corona, cảm ơn những người Mỹ trẻ tuổi đã làm theo chỉ dẫn chính thức về xét nghiệm.

"Nếu trước đây chúng tôi bảo họ hãy ở trong nhà, giờ đây chúng tôi nói với họ hãy đi làm xét nghiệm".

Bà nói "sự thay đổi lớn" về lời khuyên xét nghiệm sẽ cho phép các quan chức y tế tìm "các ca bệnh nhẹ và không có triệu chứng mà trước đây chúng ta không tìm được".

covi4

Bác sĩ Deborah Birx thúc giục người trẻ đi làm xét nghiệm

Ông nói thêm : "Những gì diễn ra ở một vùng trên nước Mỹ có thể có tác động tới các vùng khác".

Bác sĩ Fauci nói tình trạng có ca nhiễm tăng hiện nay có nhiều lý do - từ nhiều vùng "có lẽ mở cửa hơi sớm quá", tới việc mở cửa ở thời điểm hợp lý nhưng "không làm theo các bước một cách quy củ", tới việc bản thân các công dân không tuân thủ hướng dẫn.

"Mọi người đang làm lây sang những người khác, và cuối cùng, bạn sẽ làm lây những người dễ tổn thương", ông nói.

"Bạn có trách nhiệm đối với bản thân bạn, nhưng bạn cũng có trách nhiệm đối với xã hội vì nếu chúng ta muốn chấm dứt dịch này, thực sự hết… chúng ta phải hiểu rằng chúng ta là một phần trong quá trình đó".

Bác sĩ Fauci nói thêm rằng nếu sự lây lan không được chấm dứt, cuối cùng, kể cả những vùng hiện đang có tình trạng tốt cũng sẽ bị lây.

Trong khi đó, vị phó tổng thống ca ngợi nỗ lực của nước Mỹ trong việc xử lý dịch bệnh, và nhắc tới "những tiến bộ vượt bậc" ở những nơi là tâm dịch trước đây, như New York và New Jersey.

"Chúng ta đã làm chậm sự lây lan, chúng ta đã làm phẳng đường cong, chúng ta đã cứu mạng người", ông nói.

Ông Pence cũng có vẻ phủ nhận có liên hệ giữa việc các tiểu bang mở cửa lại và số ca tăng lên.

Trả lời câu hỏi của một phóng viên, ông nói các bang miền Nam đã mở cửa từ cách đây vài tháng, và số ca nhiễm mới cũng như tỷ lệ lây nhiễm vẫn thấp.

Thay vào đó, ông Pence nói số ca tăng là do có nhiều người trẻ không có triệu chứng cho kết quả xét nghiệm dương tính, và nói thêm dù họ ít gặp rủi ro bị triệu chứng nặng, họ phải "làm các biện pháp đề phòng" và nghe theo lời khuyên của thống đốc bang nơi họ sống.

Màn trình diễn khó khăn

Phân tích của Tara McKelvey, phóng viên Nhà Trắng của BBC

Tuần qua là một tuần khó khăn cho Nhà Trắng.

Số ca nhiễm tăng mạnh ở những tiểu bang nơi các thống đốc bang đã cố gắng củng cố thông điệp của Tổng thống Trump rằng nước Mỹ đang bình thường trở lại.

Số ca tăng vọt đã làm nhiều người lo ngại, và Phó Tổng thống Pence chia buồn với những ai đã mất người thân. Sau đó ông ca ngợi "những bước tiến thực sự tuyệt vời" của chính quyền Trump trong việc xử lý dịch bệnh.

Những ý kiến chỉ trích cho rằng cách nói lạc quan của ông về tình hình là không phù hợp.

Ông Pence đã có công việc khó khăn ngay từ đầu là phải ủng hộ những quan điểm gây tranh cãi của ông Trump.

Màn trình diễn của vị phó tổng thống hôm thứ Sáu là đặc biệt khó khăn, và không thuyết phục đối với nhiều người.

Điều gì đang diễn ra ở những tiểu bang bị nặng nhất ?

Hệ thống chính quyền liên bang của Mỹ cho phép các tiểu bang có tự quyết các vấn đề duy trì trật tự và an ninh công cộng - và thậm chí cả khủng hoảng y tế toàn quốc.

Các thống đốc bang, vì thế, chịu trách nhiệm đưa ra các biện pháp phong tỏa ở mức độ chặt chẽ khác nhau.

Tiểu bang Texas, nơi có nhiều động thái để chấm dứt các biện pháp phong tỏa, đã có thêm hàng ngàn ca mới, khiến ông Greg Abbott, Thống đốc Đảng Cộng hòa phải kêu gọi tạm ngưng tái mở cửa.

Ông tuyên bố sẽ đóng cửa các quán bar, ngừng môn thể thao lái bè trên sông, và ra lệnh cho các nhà hàng chỉ hoạt động ở mức 50% công suất để chặn dịch.

Texas ghi nhận số ca nhiễm kỷ lục ở mức 5996 hôm thứ Năm và 47 ca tử vong trong ngày, mức cao nhất trong tháng qua.

Hôm thứ Sáu, Florida phá kỷ lục với 8942 ca nhiễm. Hiện bang này có 122960 ca nhiễm và 3366 ca tử vong.

Trước đó, thống đốc Florida nói không có kế hoạch tiếp tục mở cửa từng bước. "Chúng ta đang ở đây. Tôi không nói là chúng ta sẽ bước sang giai đoạn mở cửa tiếp theo", ông Ron DeSantis nói với báo.

covi5

Những bang có tỷ lệ lây nhiễm Covid-19 gia tăng trong ngày 26/06/2020

Arizona cũng là một tâm dịch khác. Thống đốc Doug Ducey, người từng "bật đèn xanh" cho các doanh mở cửa lại, giờ đây nói người dân Arizona sẽ 'an toàn hơn ở nhà'.

New York, New Jersey và Connecticut tuyên bố những ai từ tám bang đang có số ca tăng - Alabama, Arkansas, Arizona, Florida, North Carolina, South Carolina, Texas và Utah- phải tự cách ly tại nhà 14 ngày.

California ghi nhận số ca mới kỷ lục tuần này, với 7149 ca xác nhận hôm thứ Tư.

Thống đốc Gavin Newsom nói bang này đã tiến hành hơn một triệu xét nghiệm trong hai tuần qua, với khoảng 5% cho kết quả dương tính. Ông Newsom đưa việc đeo khẩu trang ở nơi công cộng thành bắt buộc ở California.

Nguồn : BBC, 27/06/2020

**********************

Covid-19 : Trên 40.000 người lây nhiễm trong một ngày tại Mỹ

Thanh Hà, RFI, 27/06/2020

Trên 40.000 ca nhiễm virus corona được ghi nhận tại Hoa Kỳ riêng trong ngày 26/06/2020, con số cao nhất kể từ đầu mùa dịch Covid-19. Các bang Texas và Florida đình chỉ các biện pháp dỡ bỏ phong tỏa. Dịch bệnh lan nhanh tại 30 trong số 50 bang.

covi6

Xét nghiệm Covid-19 tại một trung tâm y tế ở Houston, Texas, Mỹ, ngày 25/06/2020. AFP - MARK FELIX

Dấu hiệu cho thấy tình hình dịch bệnh tại Mỹ đang nóng bỏng, là tổng thống Trump vào giờ chót đã hủy kế hoạch đi nghỉ cuối tuần tại bang New Jersey để ở lại Nhà Trắng.

Hãng tin Anh Reuters đưa ra con số thêm 45.242 bệnh nhân Covid-19 tại Mỹ trong ngày hôm qua. Tới nay kỷ lục ghi nhận trong một ngày là 36.000 ca nhiễm mới. Một số nhà quan sát không loại trừ tình hình nghiêm trọng hiện nay là do "dỡ bỏ phong tỏa quá sớm". Dù vậy chính quyền Washington cố gắng trấn an công luận, phó tổng thống Pence cho rằng tình hình "khả quan hơn nhiều so với hai tháng trước đây" như tường trình của thông tín viên Loubna Anaki :

Trước mặt các phóng viên phó tổng thống Mỹ tươi cười và ông đã trấn an mọi người. Theo ông Mike Pence cần có cái nhìn thấu đáo khi xem xét thống kê về số ca lây nhiễm trên toàn quốc.

Ông nói : "Nhìn vào số ca nhiễm đang tăng lên, người Mỹ có khuynh hướng cho rằng chúng ta đang trở lại như hồi hai tháng trước đây. Trên thực tế, tình hình đã được cải thiện hơn rất nhiều. Chúng ta đã làm chậm lại đã lây lan, nhiều sinh mạng đã được cứu sống".

Phó tổng thống Mỹ cũng đã khẳng định là số bệnh nhân tăng lên, các chiến dịch xét nghiệm đã được tăng tốc. Mike Pence kêu gọi dân chúng tiếp tục cẩn thận.

Khi được hỏi có mâu thuẫn hay không giữa một bên là những tiêu chuẩn bảo đảm y tế và bên kia là việc cho tổ chức các cuộc vận động tranh cử của tổng thống Donald Trump, ông Pence trả lời đây là quyền tự do ngôn luận, tự do tham gia vào tiến trình bầu cử vốn được quy định trong Hiến Pháp.

Có mặt bên cạnh phó tổng thống Hoa Kỳ, bác sĩ Fauci tỏ ra lo lắng hơn. Ông nói "Chúng ta đang đứng trước một vấn đề nghiêm trọng tại một số vùng. Chúng ta không chỉ trích hay phân tích. Nhưng nếu không chấm dứt dịch bệnh thì sớm hay muộn gì, ngay cả những người khỏe mạnh cũng sẽ bị ảnh hưởng. Giải pháp duy nhất để giành được thắng lợi, là chúng ta phải cùng nhau giành lấy thắng lợi đó".

Nhóm các chuyên gia được dặt dưới quyền của phó tổng thống Pence vào tuần tới sẽ được điều đến các bang Texas, Arizona và Florida, ba bang dịch bệnh đang hoành hành khốc liệt nhất.

Thanh Hà

********************

Nguy cơ dịch virus corona tái phát tại Mỹ và Châu Âu

Thụy My, RFI, 26/06/2020

Sau một thời gian tạm ổn định, dịch virus corona lại tăng cao tại Hoa Kỳ và Châu Mỹ Latinh. Còn tại Châu Âu, tình hình ít trầm trọng hơn, nhưng có những thành phố bị phong tỏa trở lại do xuất hiện các ổ dịch mới. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 25/06/2020 cảnh báo Châu Âu về một đợt dịch thứ hai.

covi7

Xe cứu thương đậu trước bệnh viện Houston Methodist Hospital ở thành phố Houston, bang Texas (Hoa Kỳ) ngày 22/06/2020. Reuters - Callaghan O'Hare

Tại bang Texas của Hoa Kỳ, một trong những bang dỡ bỏ phong tỏa sớm nhất kể từ ngày 01/05, thống đốc Greg Abbott ngày 25/06/2020 đã quyết định không chuyển sang giai đoạn hai, vì trong ngày đã có thêm gần 6.000 bệnh nhân nhập viện, một kỷ lục mới.

Ông khuyến cáo người dân tôn trọng giãn cách xã hội và mang khẩu trang, tuy việc này không bắt buộc, đồng thời hoãn lại các cuộc giải phẫu không khẩn cấp kể từ hôm nay, để dành chỗ cho bệnh nhân Covid-19.

Tại California, các ca nhiễm mới tăng lên 69% vào đầu tuần. Tình hình cũng rất đáng ngại tại Arizona và Florida. Tổng cộng tại Hoa Kỳ đã có thêm 38.000 người bị lây nhiễm chỉ trong vòng một ngày thứ Tư 24/06. Khoảng 5 đến 8% dân Mỹ bị nhiễm virus corona chủng mới, theo ước tính hôm qua của Trung tâm phòng chống dịch bệnh (CDC).

Còn tại Châu Mỹ Latinh, đã có trên 25.000 người chết và 200.000 bị nhiễm virus corona ở Mexico, theo Bộ Y tế nước này.

Cũng hôm qua, Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo đã bắt đầu xảy ra đợt dịch Covid-19 thứ hai ở Châu Âu, virus corona đã tái phát tại 30 nước như Đức, Thụy Điển, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha. Trong số này, có 11 nước tốc độ lây nhiễm rất nhanh, nếu không hành động gì thì hệ thống y tế có thể sẽ lại bị quá tải như trong cao điểm dịch trước đây.

Thụy My

Published in Diễn đàn

Biển Đông : ASEAN ra thông cáo khẳng định UNCLOS là cơ sở giải quyết bất đồng (RFI, 27/06/2020)

Thượng đỉnh khối ASEAN lần thứ 36 kết thúc hôm qua, 26/06/2020. Báo chí quốc tế chú ý đến việc thông cáo chung ASEAN nhấn mạnh đến các tranh chấp, bất đồng phải được giải quyết cơ sở Công ước Quốc tế về Luật Biển của Liên Hiệp Quốc (UNCLOS). Nhiều nhà quan sát cho rằng đây là một bước tiến cho thấy ASEAN đã bước đầu thống nhất được lập trường, để chống lại các tham vọng bành trướng của Trung Quốc. 

assean1

Phòng họp thượng đỉnh khối ASEAN lần thứ 36 qua cầu truyền hình, Hà Nội, ngày 26/06/2020. Năm 2020, Việt Nam là chủ tịch luân phiên của ASEAN. POOL/AFP

Các lãnh đạo ASEAN nhất trí tái khẳng định Công Ước UNCLOS năm 1982 là cơ sở cho việc xác định các quyền trên biển, khuôn khổ pháp lý cho tất cả các hoạt động trên biển và đại dương. Tuyên bố chung của thượng đỉnh ASEAN, do nước chủ nhà Việt Nam, chủ tịch luân phiên của khối, chủ trì soạn thảo, khẳng định các lãnh đạo ASEAN "nhấn mạnh tầm quan trọng của thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), sớm xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu quả và thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm Công Ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.

Lo ngại về việc cải tạo, những diễn biến gần đây và những sự cố nghiêm trọng xảy ra gần đây tại Biển Đông, làm xói mòn lòng tin, gia tăng căng thẳng và có thể làm suy yếu hòa bình, an ninh và ổn định trong khu vực, các lãnh đạo khẳng định sự cần thiết phải tăng cường lòng tin và sự tin cậy lẫn nhau, tự kiềm chế trong các hoạt động và tránh các hành động có thể làm phức tạp thêm tình hình và giải quyết hòa bình các tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS 1982". 

Hãng tin Mỹ AP cho hay, hiện chưa có phản ứng nào từ phía Trung Quốc về tuyên bố nói trên. Trong lúc đó, ba nhà ngoại giao ASEAN, xin không nêu danh tính, mà hãng tin tiếp xúc được, nhận định : bản thông cáo nói trên "đánh dấu một bước tiến quan trọng" trên con đường khẳng định giá trị nền tảng của luật pháp quốc tế tại khu vực Biển Đông, nơi vốn được coi mà một trong những địa điểm xung đột dễ dàng bùng phát thành chiến tranh, trong bối cảnh các tham vọng chủ quyền trên biển của Trung Quốc ngày càng gia tăng. 

Theo báo Philippines, cũng trong thượng đỉnh nói trên, tổng thống Philippines đã báo động về căng thẳng gia tăng tại nhiều khu vực tranh chấp. Với tư cách quốc gia phụ trách điều phối đối thoại giữa ASEAN và Bắc Kinh, tổng thống Rodrigo Duterte kêu gọi các bên tìm kiếm các biện pháp mới, có thái độ mềm dẻo để đạt được mục tiêu giữ hòa bình và ổn định.

Theo ông Duterte, Manila đang nỗ lực thúc đẩy các bên đi đến được một Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) trong thời gian sớm nhất. Quan hệ giữa Philippines và Trung Quốc tại các vùng biển tranh chấp cũng tiếp tục căng thẳng. Trong thời gian gần đây, Manila đã phải hai lần gửi công hàm phản đối Bắc Kinh về các hành động gây hấn.

Bắc Kinh nạo vét lớn ở đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa 

Truyền thông Hoa Kỳ hôm nay 27/06 loan tải thông tin về việc chính quyền Trung Quốc tiến hành nạo vét quy mô lớn tại đảo Phú Lâm, được Trung Quốc bố trí làm thủ phủ của quần đảo Hoàng Sa, phía bắc Biển Đông, quần đảo mà Việt Nam đòi hỏi chủ quyền. Các hình ảnh vệ tinh, từ ngày 17/04 đến ngày 25/06, cho thấy việc nạo vét diễn ra tại khu vực phía tây bắc hòn đảo. Mục tiêu của hoạt động này có thể là để mở rộng diện tích đảo. Đảo Phú Lâm là nơi Trung Quốc bố trí một căn cứ quân sự chủ yếu ở Biển Đông.

Trọng Thành

*****************

Thượng đỉnh ASEAN : Việt Nam cảnh báo về Covid-19 và Biển Đông (RFI, 26/06/2020)

Tại hội nghị thượng đỉnh trực tuyến ASEAN mở ra ngày 26/06/2020, thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, trong tư cách chủ tịch đương nhiệm của khối nước Đông Nam Á, đã lên tiếng cảnh báo về "hậu quả nghiêm trọng" của dịch Covid-19 trên sự phát triển của các quốc gia ASEAN. Lãnh đạo Việt Nam cũng gián tiếp bày tỏ quan ngại về các hành vi coi thường luật lệ quốc tế trên Biển Đông.

asean2

Hội nghị Thượng Đỉnh ASEAN lần thứ 36 (qua vô tuyến). Ảnh 26/06/2020. Reuters - POOL

Theo ghi nhận của hãng tin Pháp AFP, trong phát biểu khai mạc, thủ tướng Việt Nam đã nhấn mạnh rằng đại dịch Covid-19 đã "quét đi thành công của những năm gần đây, đe đọa đời sống của hàng triệu người".

Tác hại kinh tế của dịch Covid-19 - đã hầu như tàn phá du lịch và xuất khẩu, hai lãnh vực chủ yếu của các nước như Việt Nam và Thái Lan - là mối quan tâm trước mắt của 10 nước ASEAN. Một cuộc họp đặc biệt vào tháng Tư đối phó với nạn dịch đã thất bại trong việc thành lập một quỹ khẩn cấp.

Việt Nam gián tiếp chỉ trích Trung Quốc về Biển Đông

Bên cạnh đó, còn có một mối lo ngại khác : Trung Quốc lợi dụng dịch Covid-19 để thao túng ở Biển Đông. Dù không nêu đích danh Trung Quốc, thủ tướng Việt Nam thừa nhận là những vấn đề chiến lược giữa các nước lớn đã trở nên rõ ràng và sâu sắc thêm. Theo ông Nguyễn Xuân Phúc, "vào lúc thế giới đang ra sức chống đại dịch, thì có những hành động vô trách nhiệm, vi phạm luật quốc tế và tác hại đến an ninh, ổn định của một số vùng, kể cả khu vực của chúng ta".

Vào tháng Tư, Việt Nam đã tố cáo Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam. Hành vi của Bắc Kinh đã khiến Mỹ lên tiếng cảnh báo là Trung Quốc "lợi dụng sự phân tâm của các quốc gia khác để hành động phi pháp".

Chuyên gia Carl Thayer, thuộc đại học Úc New South Wales, nhận định là trong những tháng qua, Trung Quốc vẫn tiếp tục hành xử (lấn lướt trên Biển Đông) như không hề có dịch, trong lúc mà đàm phán ASEAN-Trung Quốc về bộ Quy Tắc Ứng Xử trên Biển Đông lại bị virus chặn đứng.

Một nhà ngoại giao cao cấp của ASEAN giải thích với AFP rằng Trung Quốc luôn thúc đẩy các quân cờ của họ trên "bàn cờ Biển Đông" và "không loại trừ khả năng Bắc Kinh lại làm như thế nhân đại dịch lần này". Bắc Kinh đã từng lấn lướt để giành ưu thế trong khủng hoảng tài chính Châu Á cuối thập niên 90 và dịch SARS, và "giờ đây, nếu có khoảng trống thì họ cứ đi vào".

Theo AFP, Việt Nam, đương kim chủ tịch ASEAN, cũng muốn nhân hội nghị thúc đẩy đàm phán về hiệp định thương mại khu vực RECEP. Hiệp định mà Trung Quốc hậu thuẫn đến nay bị chựng lại, do phản ứng của Ấn Độ không muốn mở cửa thị trường cho hàng giá rẻ của Trung Quốc và giờ đây lại có xung đột ở biên giới giữa hai bên.

Mai Vân

Published in Châu Á