Anh : Huấn luyện kém càng khiến Nga mất ưu thế trên không
VOA, 08/11/2022
Bộ Quốc phòng Anh ngày 7/11 cho biết việc Nga mất các thành viên phi hành đoàn có kinh nghiệm trong cuộc xâm lược Ukraine đang góp phần khiến Nga "mất ưu thế trên không và có thể trở nên trầm trọng hơn do huấn luyện kém" cũng như làm "tăng rủi ro tiến hành yểm trợ tiếp cận trong các khu vực phòng không dày đặc".
Máy bay ném bom tầm trung Su-24 của Nga.
Anh cho biết năng lực không quân của Nga "không có khả năng thay đổi trong vài tháng tới", trong một bản tin cập nhật được đăng trên Twitter. "Tổn thất máy bay của Nga có khả năng vượt xa khả năng chế tạo khung máy bay mới của họ. Thời gian cần thiết để đào tạo các phi công có năng lực càng làm giảm khả năng tái tạo năng lực tác chiến trên không của Nga".
Ở Kherson hôm 6/11, cư dân không có điện và nước, và các quan chức do người Nga bổ nhiệm của thành phố cáo buộc Ukraine "phá hoại" mà không có bằng chứng.
Các quan chức do Điện Kremlin hậu thuẫn cho biết một cuộc tấn công do Ukraine tổ chức đã làm hư hỏng "ba cột bê tông của đường dây điện cao thế".
Nhà chức trách cho biết các chuyên gia năng lượng đang làm việc để "nhanh chóng" giải quyết vấn đề, theo AFP.
Tuy nhiên, ông Yaroslav Yanushevych, người đứng đầu chính quyền khu vực Kherson của Ukraine, đã đổ lỗi cho Nga vì mất điện.
Ông Yanushevych viết trên Telegram : "Ở Beryslav tạm thời bị chiếm đóng, quân đội Nga đã cho nổ tung các đường dây điện cao thế. Khoảng một km rưỡi cột điện và đường dây đã bị phá hủy".
"Thiệt hại là khá lớn", ông nói thêm, theo AFP.
Trong tháng qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và các quan chức khác cho biết khoảng 30% đến 40% cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine đã bị phá hủy bởi các cuộc không kích của Nga.
Ông cho biết trong bài phát biểu hàng đêm ngày 6/11, "Tính đến tối nay, tình trạng mất điện vẫn tiếp tục ở Kyiv và sáu khu vực. Hơn 4,5 triệu người tiêu dùng không có điện. Hầu hết họ hiện đang ở Kyiv và khu vực Kyiv. Hết sức khó khăn".
Tại Kyiv, thị trưởng Vitali Klitschko đã cảnh báo người dân thành phố hôm 6/11 rằng họ phải chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất trong mùa đông này - chẳng hạn như không có điện, nước hoặc sưởi ấm trong cái lạnh cóng - nếu Nga tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của đất nước.
"Chúng tôi đang làm mọi thứ để tránh điều này. Nhưng hãy thẳng thắn mà nói, kẻ thù của chúng ta đang làm mọi cách để thành phố không có sưởi, không có điện, không có nước, nói chung, vì vậy tất cả chúng ta đều chết. Và tương lai của đất nước và tương lai của mỗi chúng ta phụ thuộc vào mức độ chuẩn bị của chúng ta cho những tình huống khác nhau", ông Klitschko nói với truyền thông nhà nước.
Hội nghị về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc COP27 khai mạc tại Ai Cập ngày 6/11 bị bao trùm bởi cuộc chiến của Nga ở Ukraine.
Đại diện của Vương quốc Anh, Alok Sharma, chủ tịch của COP26, cho biết trong bài phát biểu khai mạc tại COP27 : "Cuộc chiến tàn bạo và phi pháp của Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Ukraine đã gây ra nhiều cuộc khủng hoảng toàn cầu, mất an ninh năng lượng và lương thực, áp lực lạm phát và nợ nần chồng chất".
Ông Sharma nói thêm : "Những cuộc khủng hoảng này đã làm phức tạp thêm những nguy cơ dễ bị tổn thương về khí hậu và hậu quả của đại dịch".
Ông Sameh Shoukry, chủ tịch COP27 và ngoại trưởng Ai Cập, ngày 6/11 bày tỏ lo ngại rằng các cuộc khủng hoảng liên quan đến việc Nga xâm lược Ukraine làm lu mờ các hành động về biến đổi khí hậu.
Tại Kherson, Nga đang tăng cường sơ tán cư dân khỏi khu vực xung đột và thừa nhận tình hình đang xấu đi trong khu vực. Ít nhất 70.000 thường dân đã được di chuyển khỏi Kherson, nơi đã rơi vào tay các lực lượng Nga trong vòng vài ngày kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào tháng Hai.
Trong khi có dự báo về một cuộc chiến đẫm máu giành lại thành phố, "tình hình Kherson rõ ràng là khó khăn", ông Michael Kofman, giám đốc nghiên cứu Nga tại CNA, một viện nghiên cứu ở Arlington, Virginia, viết trong một bài phân tích tuần này, tờ The New York Times đưa tin. "Các lực lượng Nga dường như rút khỏi một số nơi, sơ tán và rút lui, nhưng cũng được tăng cường với lính được động viên".
Người dân thành phố cho biết các trạm kiểm soát đã bị bỏ hoang và không còn lực lượng tuần tra nào của Nga, nhưng các quan chức Ukraine tỏ ra thận trọng, tin rằng Moscow đang gài bẫy.
Đề cập tới Iran, ông Zelenskyy nói tất cả những ai giúp Nga kéo dài cuộc chiến đều phải chịu trách nhiệm về hậu quả của cuộc chiến này.
"Nếu không phải vì Iran cung cấp vũ khí cho kẻ xâm lược, chúng ta đã tiến gần hơn đến hòa bình. Và điều này có nghĩa là tiến gần hơn đến một giải pháp hoàn chỉnh cho cuộc khủng hoảng lương thực. Gần hơn với việc giải quyết cuộc khủng hoảng giá sinh hoạt. Gần hơn với ổn định tại thị trường năng lượng. Gần hơn với an ninh khả tín trước sự tống tiền bằng bức xạ, điều mà Nga không từ bỏ", ông Zelenskyy tuyên bố.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Hossein Amir Abdollahian lần đầu tiên thừa nhận hôm 6/11 rằng Iran đã gửi máy bay không người lái đến Nga, nhưng ông nói rằng đó là trước chiến tranh.
Trong bài phát biểu vào đêm 6/11, ông Zelenskyy đã bác bỏ việc Iran thừa nhận chỉ cung cấp một số lượng hạn chế máy bay không người lái cho Nga. Ông cho biết các lực lượng Ukraine đang bắn rơi các máy bay không người lái hàng ngày.
Hoa Kỳ và các đồng minh phương Tây trong Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc đã kêu gọi Tổng thư ký Antonio Guterres điều tra xem liệu Nga có sử dụng máy bay không người lái của Iran để tấn công dân thường ở Ukraine hay không.
Nguồn : VOA, 08/11/2022
*************************
Tổng thống Zelensky cảnh báo Nga tấn công ồ ạt trở lại cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine
Thùy Dương, RFI, 07/11/2022
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tối Chủ nhật 06/11/2022 cho rằng Nga sẽ lại tiếp tục tấn công vào các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.
Một người dân vùng Kiev đun nấu ngoài trời, ngày 02/04/2022. Người dân thủ đô Ukraine chuẩn bị khả năng phải di tản vì hệ thống điện nước sinh hoạt bị phá hủy. AP - Vadim Ghirda
Trong video thường nhật hôm qua, nguyên thủ Ukraine nhấn mạnh, Nga đang tập trung, xin trích, "lực lượng và phương tiện để có thể lặp lại các vụ tấn công ồ ạt vào cơ sở hạ tầng của chúng ta, trước hết là cơ sở hạ tầng năng lượng". Hết lời dẫn.
Trước đó, Mykhailo Podolyak, cố vấn của tổng thống Ukraine, cho biết trên Twitter rằng Ukraine sẽ "đứng vững" bất chấp các vụ tấn công của Nga, bằng cách bố trí lực lượng phòng không, bảo vệ cơ sở hạ tầng và tối ưu hóa mức tiêu thụ năng lượng.
Hôm nay, lãnh đạo một công ty cung cấp năng lượng lớn cho thủ đô, dự báo Ukraine thiếu hụt 32% nguồn cung năng lượng. Tình hình đặc biệt nghiêm trọng tại Kiev.
Chủ Nhật 06/11/2022, báo Mỹ New York Times, trích dẫn một nguồn tin trong chính quyền thành phố Kiev, cho biết đời sống của dân chúng mỗi ngày một khó khăn do khan hiếm điện, kèm theo đó là những ảnh hưởng đối với hệ thống cấp thoát nước, buộc chính quyền thành phố phải tính tới tản cư dân nếu tình hình thêm xấu đi.
Từ Kiev, thông tín viên Stéphane Siohan gửi về bài tường trình :
Sơ tán hơn 3 triệu người dân chỉ trong vài giờ, đây là một kịch bản khủng khiếp mà chính quyền thành phố Kiev đang phải chuẩn bị, trong trường hợp tình hình năng lượng xấu đi đột ngột.
Theo một nguồn tin nói với báo Mỹ New York Times, nếu các vụ oanh kích khiến toàn bộ mạng lưới điện bị cắt, thì nhà chức trách sẽ có khoảng thời gian 12 tiếng đồng hồ để yêu cầu cư dân rời khỏi thành phố.
Hiện tại, 40% cơ sở hạ tầng điện đã bị hư hại, và các nhà khai thác mạng lưới điện đã tiến hành các đợt cắt điện diện rộng, mỗi lần nhiều giờ đồng hồ tại nhiều khu vực khác nhau, để giữ mạng lưới điện ổn định.
Tuy nhiên, tình hình hiện nay đang làm gián đoạn nguồn cung cấp nước sạch cũng như việc thoát nước thải qua hệ thống cống, có nguy cơ làm cho vấn đề vệ sinh tồi tệ hơn.
Hôm thứ Bảy, công ty khai thác năng lượng Nhà nước UkrEnergo thông báo thêm nhiều biện pháp hạn chế và chính quyền thành phố Kiev đang chuẩn bị 1.000 nơi trú ẩn có hệ thống sưởi ấm, có thể dùng làm hầm phòng không cho thường dân.
Lần đầu tiên Kherson mất điện nước diện rộng
Tại Kherson, miền nam Ukraine, sau hai vụ oanh kích mà cả Nga và Ukraine đều đổ lỗi cho nhau, thành phố Kherson hiện đang do quân Nga nắm quyền kiểm soát, hôm qua 06/11 cũng mất cả điện và nước. Theo AFP, một số khu vực trong vùng cũng chịu cảnh tương tự như thủ phủ Kherson. Đây là lần đầu tiên Kherson bị mất điện nước diện rộng kể từ khi nổ ra chiến tranh. Đập thủy điện ở Kakhovka, Kherson, cũng bị hư hại do các vụ oanh kích.
Thùy Dương
**************************
Putin : 50.000 lính Nga được huy động đang tác chiến tại Ukraine
Reuters, VOA, 08/11/2022
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 7/11 tuyên bố 50.000 binh sĩ Nga trong số được triệu tập trong đợt động viên vừa rồi hiện đang chiến đấu với các đơn vị tác chiến ở Ukraine, thông tấn xã Interfax đưa tin.
Cảnh sát Nga bắt người biểu tình chống lệnh động viên một phần của Tổng thống Putin (ảnh chụp ngày 24/9/2022 tại St. Petersburg)
Ông Putin cho biết 80.000 người "đang ở trong khu vực chiến dịch quân sự đặc biệt" - thuật ngữ Nga sử dụng cho cuộc chiến của họ ở Ukraine - và phần còn lại của gần 320.000 người được huy động đang ở các trại huấn luyện ở Nga.
"Hiện chúng tôi có 50.000 người trong các đơn vị chiến đấu. Số còn lại vẫn chưa tham gia chiến đấu", Interfax dẫn lời ông Putin nói trong chuyến thăm tới vùng Tver, ngoại ô Moscow.
Vào tháng 9, ông Putin tuyên bố "động viên một phần" để gọi hàng trăm nghìn chiến binh mới cho cuộc chiến sau khi Ukraine tái chiếm những vùng lãnh thổ rộng lớn trong một cuộc phản công. Động thái này đã gây ra một cuộc di cư của hàng trăm nghìn người Nga và gây ra các cuộc biểu tình phản chiến trên khắp đất nước.
Tuần trước, ông Putin cho biết tổng cộng 318.000 người đã được triệu tập làm nghĩa vụ quân sự.
Nga đã kết thúc đợt động viên một phần vào cuối tháng 10. Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu ngày 28/10 nói khoảng 41.000 chiến binh Nga đã tham gia các đơn vị chiến đấu ở Ukraine.
Theo Reuters
************************
Tổng thống Putin cho phép tuyển binh cựu tù nhân Nga đưa sang chiến trường Ukraine
Thu Hằng, RFI, 07/11/2022
Sau thông báo vượt chỉ tiêu huy động 300.000 quân dự bị ra chiến trường Ukraine, quân đội Nga sẽ được tăng cường lực lượng từ những cựu tù nhân hoặc đang những người chưa thi hành án về các tội giết người, cướp giật, ăn cắp, buôn bán ma túy hoặc những trọng tội khác. Ngày 04/11/2022, tổng thống Vladimir Putin đã ký sắc lệnh cho phép gọi nhập ngũ những thành phần này.
Quân nhân mới nhập ngũ, tại nhà ga ở Prudboi, Volgograd, Nga, ngày 29/09/2022. AP
Tuy nhiên, lệnh tuyển binh này không bao gồm các tội phạm tình dục đối với trẻ vị thành niên, tội phản quốc, gián điệp hoặc khủng bố, cũng như những người bị kết án âm mưu ám sát thành viên chính phủ, cướp máy bay… Thông tin được hãng thông tấn Nga Ria Novosti đăng tải, và được nhiều cơ quan truyền thông phương Tây trích dẫn, còn cho biết vài trăm nghìn người trước đây bị cấm nhập ngũ, giờ có thể đăng lính.
Về mặt chính thức, chiến dịch huy động 300.000 quân dự bị đã hoàn tất, nhưng theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh của Mỹ, được đài truyền hình Nhật Bản NHK trích dẫn ngày 07/11, tổng thống Putin "có thể triển khai những điều kiện cần thiết để tiếp tục kín đáo các đợt động viên" vì đợt động viên bán phần đã không đáp ứng "những mục tiêu tối đa của ông Putin ở Ukraine".
Cũng vì không đạt được các mục tiêu đề ra trên chiến trường, thêm một chỉ huy của quân đội Nga đã bị cách chức. Trong bản tin thường nhật về tình hình chiến sự Ukraine, Bộ Quốc phòng Anh nêu khả năng "việc này dường như nằm trong nỗ lực nhằm tách bạch và rũ bỏ trách nhiệm cho các nhà lãnh đạo cấp cao ở Nga".
Nga duy trì cường độ các cuộc tấn công ở miền nam và miền đông Ukraine. Tuy nhiên, theo khẳng định của tổng thống Ukraine Zelensky, trong video điểm tin tối 06/11, "kẻ thù chịu nhiều tổn thất nghiêm trọng ở vùng Donetsk", miền đông Ukraine.
Thu Hằng
Ít ai biết Tổng thống Nga lâu và rành rẽ như Andrei Illarionov. Trong một cuộc phỏng vấn, cựu cố vấn kinh tế hàng đầu của Putin giải thích lý do tại sao Điện Kremlin cạn tiền mặc dù doanh thu từ nguyên liệu thô tăng cao, và tại sao ông lại đánh giá sai về Trung Quốc đến vậy.
Ông từng là cố vấn kinh tế của Putin và hiện đang là nhà nghiên cứu kinh tế ở Hoa Kỳ. Trong một cuộc phỏng vấn, Andrei Illarionov giải thích điều gì đã khiến Putin leo thang chiến tranh ở Ukraine, điều mà phương Tây không chú ý đến khi nói đến dữ liệu kinh tế của Nga, và quan hệ của giới thượng lưu ở Moscow với Putin.
Vladimir Putin - Getty Images / Đồ họa : Infografik WELT
Welt : Thế giới luôn ngộ nhận, ví dụ như về hiệu quả của các lệnh trừng phạt, hoặc trong đánh giá về Putin. Hãy bắt đầu với ông ta. Ông đã làm việc với ông ta trong một thời gian dài với tư cách là cố vấn. Liệu tính cách của ông ta có thay đổi kể từ đó không ?
Andrei Illarionov : Có và không. Các đặc điểm chính của con người này hoàn toàn không thay đổi. Ông ấy luôn toan tính và hành động một cách hợp lý và có mục đích. Rất cẩn thận khi lên các kế hoạch hành động. Cân nhắc kỹ về tất cả các giải pháp khả thi. Ông ấy yêu thích các chi tiết và tìm lời khuyên từ các chuyên gia.
Welt : Nhưng trong cuộc chiến Ukraine, ông ta đã tính toán sai, như Joe Biden từng nói.
Andrei Illarionov : Ở đây cũng vậy, đúng và không. Nhiều người đánh giá Putin dựa trên xã hội dân chủ, văn minh của bản thân họ. Nhưng ông ta có những tiêu chí khác. Theo quan điểm của ông ta thì ông ta vẫn đang chiến thắng. Tất nhiên, ông không giành được quyền kiểm soát toàn bộ Ukraine, một nửa cũng không. Nhưng ông ta vẫn cho rằng có thể tách Ukraine ra khỏi Biển Đen, điều này vẫn khả thi.
Những gì ông ta đã đạt được là việc sáp nhập 4 vùng lãnh thổ của Ukraine. Thậm chí nếu bây giờ có tin đã có 90.000 người chết, ông ta vẫn có thể tỉnh bơ và nói đầy mỉa mai họ là vật hiến tế, nhờ nó nên đã giành được một khu vực có tới sáu, bảy triệu người. Từ năm 2000, ông ta đã đề cập đến việc giải quyết vấn đề nhân khẩu học của Nga.
Welt : Hãy quay sang vấn đề kinh tế : Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hiện nay dự báo GDP của Nga trong năm 2022 sẽ bị âm 3,4%, thay vì âm 6% như trước đó. Và cho năm 2023 sẽ âm 2,3% thay vì 3,5%. Người ta đã sai ở đâu trong việc đánh giá tiêu cực từ trước đến nay ? Có phải vì đã dựa vào các chỉ số sai ?
Andrei Illarionov : Anh hỏi câu này rất chuẩn. Bởi vì mọi người thích nói Putin đã sai, nhưng không ai muốn thừa nhận sai lầm của chính mình. Hầu hết mọi người đều đánh giá sai, sai lớn nhất là đánh giá quá cao sự hội nhập của Nga vào nền kinh tế thế giới. Sự hội nhập này chỉ một chiều, tập trung vào cung cấp dầu mỏ và khí đốt.
Vì giá dầu cao kể từ đầu cuộc chiến, Nga đã có thu nhập ít nhất cũng ngang như trước đây. Vì vậy, mọi thứ đang diễn ra khá bình thường ở Nga. Nhưng có một thảm họa đang rình rập mà Putin đã biết nhưng không muốn đề cập đến vì nó nguy hiểm cho ông ấy. Và điều này, ngay cả ở phương Tây, hầu như không ai nhìn thấy hoặc biết đến.
Welt : Đó là gì ?
Andrei Illarionov : Tình trạng dự trữ vàng và ngoại hối. Tại đây, một thảm họa đang diễn ra đối với Putin, nó đang diễn tiến rất phức tạp. Dự trữ đã chính thức giảm 16% trong bảy tháng rưỡi của cuộc chiến. Chỉ riêng điều đó thôi đã là tồi tệ. Nhưng đó mới chỉ là một nửa bức tranh.
Welt : Vậy hình hài của toàn bộ bức tranh như thế nào ?
Andrei Illarionov : Vào ngày 18 tháng 2, sáu ngày trước khi bắt đầu cuộc chiến, số dự trữ là 643,2 tỷ đô la. Kể từ đó, nó đã giảm 102,5 tỷ đô la, tức 16%.
Nhưng con số này không bao gồm khoảng 300 tỷ đô la bị đóng băng bởi các lệnh trừng phạt của phương Tây mà Nga không thể tiếp cận. Theo đó, vào đầu cuộc chiến, Nga chỉ có 343 tỷ đô la dự trữ có thanh khoản. Nếu người ta trừ đi 102,5 tỷ, chỉ còn lại 240 tỷ, tức giảm 30% !
Welt : 102,5 tỷ này là để đổ vào cuộc chiến ?
Andrei Illarionov : Con số 102,5 tỷ tương ứng với chi phí chiến tranh, theo báo cáo của Điện Kremlin. Nhưng người ta có thể rút ra điều gì ở đây ? Nếu phương Tây không đóng băng 300 tỷ đô la vào đầu cuộc chiến, thì lượng dự trữ của Nga sẽ đủ cho 47 tháng chiến tranh. Vì vậy, Putin đã tính cuộc chiến kéo dài 4 năm. Tuy nhiên, do các biện pháp trừng phạt, chúng chỉ đủ cho hai năm, và bây giờ chỉ là 17 hoặc 18 tháng.
Một vấn đề khác là một phần dự trữ còn lại là quyền rút vốn đặc biệt tại IMF, vốn không thể được sử dụng dễ dàng. Và 130 tỷ đô la, hơn một nửa, được đầu tư vào vàng, việc sử dụng chúng cũng bị tác động bởi các lệnh trừng phạt – vì vậy việc bán vàng sẽ rất khó khăn và chỉ có thể bán được với giá rẻ. Nói tóm lại : trên thực tế, lượng dự trữ chỉ đủ cho già một năm thôi.
Welt : Giả sử không còn dự trữ nữa, thì sẽ như thế nào ?
Andrei Illarionov : Nếu ngân hàng trung ương không thể cung cấp đô la cho những người muốn đổi đồng rúp lấy đô la thì đó sẽ là một thảm họa tiền tệ, và một cuộc rút tiền ngân hàng ồ ạt có thể xảy ra. Khi các ngân hàng sụp đổ, nền kinh tế có thể sụp đổ ngay lập tức, bất kỳ cuộc chiến nào cũng sẽ bị chấm dứt. Doanh thu đô la từ việc bán dầu và khí đốt sẽ vẫn còn, nhưng chi phí chiến tranh sẽ tăng rất nhiều. Và Nga không thể xuất khẩu thêm dầu và khí đốt, đặc biệt là khi các biện pháp hạn chế xuất khẩu của phương Tây đang phát huy hiệu lực.
Welt : Putin có thể huy động tiền bằng cách tăng thuế, thúc ép các tập đoàn như Gazprom trả cổ tức đặc biệt, như ông ta đã làm, hoặc phát hành trái phiếu chính phủ.
Andrei Illarionov : Trong cả ba trường hợp, ông ta sẽ nhận được thêm tiền rúp, vì ông ấy không thể đi vay của nước ngoài trong thời gian chiến tranh. Ông ấy chỉ có rúp để chi trả, nhưng các tác nhân kinh tế lại muốn có đô la và đòi đổi những đồng rúp này. Putin sẽ cần nhiều đô la hơn, không chỉ để mua hàng hóa trên thế giới hoặc trả tiền cho các nhà ngoại giao của ông ta ở nước ngoài, mà còn để giữ sự cân bằng giữa đồng rúp và đô la trong nước.
Nếu không, có nguy cơ xảy ra tình trạng đồng rúp mất giá, lạm phát và rút tiền ồ ạt được mô tả ở trên, theo đó nhu cầu đối với đô la Mỹ tăng sẽ làm đồng rúp mất giá hơn nữa. Và điều đó cuối cùng có thể dẫn đến một thảm họa chính trị. Putin đang lo sợ trước điều này, và đó là viễn cảnh kinh dị đang đến gần. Trong hoàn cảnh chiến tranh, dự trữ vàng và ngoại hối là một chỉ số quan trọng hơn nhiều so với tình hình sức khỏe kinh tế, điều mà mọi người đều đang xem xét.
Welt : Với tính cách của mình Putin sẽ phản ứng như thế nào đối với nguồn dự trữ ngày càng cạn kiệt như vậy ? Ông ta liệu có những hành động khó lường hơn không ?
Andrei Illarionov : Người ta không cần phải trông chờ bất cứ điều gì, mọi thứ đã hiển hiện rồi. Ông ta đã thực hiện một loạt biện pháp cực kỳ táo tợn, trưng cầu dân ý, động viên một phần, khủng bố bằng các cuộc ném bom, lớn tiếng gây gổ chống phương Tây, đe dọa dùng vũ khí hạt nhân… Tất cả những điều đó thể hiện sự tuyệt vọng của Putin. Ông ta muốn kết thúc chiến tranh trên thế mạnh.
Welt : Nhưng thiếu tiền có lẽ không phải là lý do duy nhất cho điều này ?
Andrei Illarionov : Còn có hai lý do khác. Một là việc nhận ra rằng cuộc chiến tranh tiêu hao, mà ông ta tiến hành từ cuối tháng Ba đến cuối tháng Tám, không chỉ không khả thi về mặt tài chính về lâu dài, mà các tổn thất về vũ khí, khí tài cũng tăng vọt. Trong khi tỷ lệ tổn thất của Ukraine so với Nga trung bình là 1 – 4 kể từ tháng Hai, và có thời điểm gần như 1 – 1, nó đã tăng lên 1 – 8 kể từ cuối tháng Tám theo hướng bất lợi cho Nga. Và điều này bất chấp thực tế là dân số Nga đông gấp 4 lần dân số Ukraine.
Welt : Và nguyên nhân thứ hai để Nga phải ngừng cuộc chiến tiêu hao là gì ?
Andrei Illarionov : Thái độ của Trung Quốc. Hồi tháng hai, Putin đã có thể ký kết "quan hệ đối tác chiến lược toàn diện" với Trung Quốc. Ông ta đã xây dựng mọi thứ trên cơ sở này. Phải nói rằng nếu Trung Quốc thực sự giúp đỡ, thì số phận của Ukraine đã an bài. Nhưng Trung Quốc đã không làm điều đó, mặc dù hàng tháng Putin đều cử sứ giả của mình tới Bắc Kinh chầu chực. Đó là lý do tại sao Putin đã tính đến cuộc gặp trực tiếp đầu tiên với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 15 tháng 9 tại Samarkand.
Nhưng ông Tập đã từ chối Putin cả viện trợ kinh tế lẫn quân sự. Và giờ đây, Trung Quốc cũng đang xa lánh về mặt ngoại giao với Nga. Trong thông cáo báo chí của mình, Điện Kremlin vẫn nói về mối quan hệ đối tác chiến lược, trong khi ông Tập nói rằng mối quan hệ đối tác chiến lược chỉ giới hạn trong các cuộc tiếp xúc qua điện thoại, và chủ yếu bao gồm các lĩnh vực thể thao, văn hóa, mối quan hệ giữa các tỉnh và từng công dân. Vì vậy, nếu Putin có đánh giá sai tình hình đâu đó, thì đó là về quan hệ với Trung Quốc. Đối với ông, sự xa rời của Trung Quốc là một đòn đánh hiểm dưới thắt lưng.
Welt : Hệ quả là gì ?
Andrei Illarionov : Putin muốn nhanh chóng kết thúc cuộc chiến tranh này. Do đó ông ta đẩy mạnh leo thang trên tất cả các mặt trận để có con bài mặc cả trong các cuộc đàm phán về một thỏa thuận ít nhiều có thể chấp nhận được, kiểu như Minsk 3 hoặc Istanbul 1, hoặc bất cứ thứ gì. Ông ta đang tăng cường hù dọa Ukraine, Châu Âu và Mỹ, để buộc các nước này tham gia thương lượng và đi đến một thỏa thuận.
Và bạn đã thấy những phản ứng ở phương Tây, bắt đầu từ Giáo hoàng, đến Elon Musk hoặc Orban, những người đang thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình. Joe Biden cũng đang lừa Putin bằng cách nói về một ngày tận thế sắp xảy ra. Chỉ có Thủ tướng Anh Truss cho biết tên lửa hạt nhân sẽ được đáp trả bằng tên lửa hạt nhân. Đây là cách mà đáng ra cả tập thể phương Tây phải phản ứng. Putin muốn có một cuộc gặp với Biden, vì cuối cùng ông ấy là người quan trọng nhất ở phương Tây.
Eduard Steiner
Nguyên tác : "Russlands Reserven reichen real nur noch für ein Jahr Krieg", WELT, 15/10/2022.
Nguyễn Xuân Hoài biên dịch
Nghiên cứu quốc tế, 06/11/2022
Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ thăm Kyiv, cam kết sự ủng hộ ‘vững chắc’
Reuters, VOA, 05/11/2022
Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Jake Sullivan tuyên bố nhân chuyến thăm Kyiv ngày 4/11 rằng sự ủng hộ của Mỹ đối với Ukraine "không lay chuyển và không nao núng" sau cuộc bầu cử quốc hội tại Mỹ vào ngày 8/11.
Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan gặp ông Zelensky ở Kiev hôm 4/11. Ảnh : AP
"Chúng tôi hoàn toàn có ý định đảm bảo có nguồn lực khi cần và chúng tôi sẽ lấy phiếu bầu từ cả lưỡng đảng để biến điều đó thành hiện thực", ông Sullivan nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo tại phủ tổng thống Ukraine.
Một số đảng viên Cộng hòa nói sẽ thu hẹp viện trợ của Hoa Kỳ cho Kyiv nếu họ giành được quyền kiểm soát Quốc hội Hoa Kỳ trong cuộc bỏ phiếu ngày 8/11. Tháng trước, đảng viên Cộng hòa hàng đầu của Hạ viện Kevin McCarthy nói rằng người Mỹ không nên "viện trợ vô hạn" cho Ukraine.
Nhưng ông Sullivan, người đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và Chánh văn phòng Andriy Yermak, cho biết Tổng thống Joe Biden cam kết hợp tác lưỡng đảng "theo bất kỳ kịch bản nào" để duy trì viện trợ kinh tế, nhân đạo và an ninh.
"Tôi tin tưởng rằng... sự ủng hộ của Hoa Kỳ đối với Ukraine sẽ không lay chuyển và không hề nao núng, và tôi nói nghiêm túc", ông nhấn mạnh.
Vài giờ sau, Toà Bạch Ốc công bố khoản viện trợ quân sự trị giá 400 triệu đô la nữa cho Kyiv.
Hỗ trợ tài chính và quân sự của Hoa Kỳ và các phương Tây khác là rất quan trọng đối với Ukraine khi nước này chống lại một cuộc xâm lược toàn diện mà Nga phát động vào ngày 24/2 năm nay.
Chuyến thăm của ông Sullivan diễn ra một ngày sau khi Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Coons và người đồng cấp đảng Cộng hòa Rob Portman đến thủ đô Ukraine trong nỗ lực báo hiệu sự ủng hộ của lưỡng đảng Hoa Kỳ.
Ông Yermak cho biết cuộc gặp hôm 4/11 với ông Sullivan là "rất quan trọng" và các đối tác của Ukraine "hoàn toàn hiểu tình hình của chúng tôi".
Trên thực địa chiến trường Ukraine, lính Ukraine ngày 4/11 dùng chính vũ khí chiếm được của Nga bắn vào các mục tiêu của Nga gần thành phố quan trọng phía đông Bakhmut trong lúc giao tranh kéo dài tại khu vực mà Moscow đang cố gắng đánh chiếm.
Các lực lượng Nga đã nhiều lần tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào Bakhmut và Avdiivka gần đó trong khu vực Donetsk nhưng đang bị đẩy lùi với những gì mà Kyiv nói là tổn thất nặng nề.
"Tuần trước đã xảy ra một cuộc giao tranh rất dữ dội... có rất nhiều người trong số họ (người Nga), cả người và thiết bị, bị thiệt hại" một người lính chỉ nêu tên là Moriak cho biết.
Các nhà báo của Reuters đã nhìn thấy một chiếc xe tăng T-80 của Nga bị chiếm và một khẩu cối tự hành 2S23 Nona SVK, hiện do các binh sĩ Ukraine điều khiển, bắn vào các mục tiêu bên ngoài Bakhmut.
Quân đội Ukraine cho biết cả hai thiết bị này bị tịch thu vào tháng 3 và họ đã mất nhiều tháng để sửa chữa lại.
Bakhmut là mục tiêu quan trọng của các lực lượng vũ trang Nga trong cuộc tiến công chậm rãi qua khu vực Donetsk kể từ khi Nga chiếm các thị trấn công nghiệp Lysychansk và Sievierodonetsk vào tháng 6 và tháng 7.
Bộ Quốc phòng Anh nói công ty quân sự tư nhân Wagner Group "có khả năng vẫn" tham gia nhiều vào cuộc giao tranh ở Bakhmut. Wagner, được biên chế bởi các cựu chiến binh lực lượng vũ trang Nga, thành lập vào năm 2014 sau khi Nga sáp nhập Crimea và bắt đầu hỗ trợ cho những người ly khai thân Nga.
Theo Reuters
**************************
Quân đội Ukraine dùng vũ khí của Nga bắn vào mục tiêu Nga
VOA, 05/11/2022
Các lực lượng Ukraine sử dụng vũ khí chiếm được từ quân Nga đã bắn vào các mục tiêu của Nga gần thành phố Bakhmut trọng yếu ở miền đông ngày thứ Sáu trong khi giao tranh kéo dài trong một khu vực mà Moscow đang cố gắng chiếm giữ, Reuters cho biết.
Các binh sĩ Ukraine bắn một phát đạn vào chiến tuyến từ một chiếc xe tăng T80 chiếm được từ quân Nga trong trận chiến ở Trostyanets vào tháng 3, khi cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine tiếp tục, ở vùng Donbas phía đông Bakhmut, Ukraine, ngày 4/11/2022.
Các lực lượng Nga đã nhiều lần tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào Bakhmut và Avdiivka gần đó trong vùng Donetsk nhưng đang bị đẩy lùi với điều mà Kyiv nói là tổn thất nặng nề.
Reuters cho biết các nhà báo của họ nhìn thấy một chiếc xe tăng T-80 của Nga bị thu giữ và một khẩu súng cối tự hành 2S23 Nona SVK, hiện do các đội ngũ Ukraine điều khiển, bắn vào các mục tiêu bên ngoài Bakhmut.
Quân đội Ukraine cho biết cả hai vũ khí này chiếm được vào tháng 3 và mất nhiều tháng để tái trang bị.
Bakhmut là một mục tiêu quan trọng của các lực lượng vũ trang Nga trong cuộc tiến công chậm chạp qua vùng Donetsk kể từ khi Nga chiếm các thành phố công nghiệp Lysychansk và Sievierodonetsk vào tháng 6 và tháng 7.
Bộ Quốc phòng Anh cho biết công ty quân sự tư nhân Wagner Group "có phần chắc vẫn" tham gia nhiều vào giao tranh ở Bakhmut. Wagner, với nhân viên là các cựu chiến binh lực lượng vũ trang Nga, được thành lập vào năm 2014 sau khi Nga sáp nhập Crimea và bắt đầu yểm trợ những người ly khai thân Nga.
Nguồn : VOA, 05/11/2022
**************************
Mỹ tài trợ cho việc hiện đại hóa xe tăng và tên lửa phòng không Ukraine
Thanh Phương, RFI, 05/11/2022
Hôm 04/11/2022, Lầu Năm Góc thông báo Hoa Kỳ sẽ tài trợ cho việc hiện đại hóa các xe tăng T-72 và các tên lửa địa đối không HAWK trong khuôn khổ một khoản viện trợ quân sự mới khoảng 400 triệu đôla cho Ukraine.
Cố vấn an ninh quốc gia của Nhà Trắng, Jake Sullivan hội đàm với chánh văn phòng tổng thống Ukraine, Andriy Yermak tại Kiev. Ảnh ngày 04/11/2022. AP - Efrem Lukatsky
Sau đó Nhà Trắng thông báo là cố vấn an ninh quốc gia của tổng thống Joe Biden, ông Jack Sullivan đã gặp tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Kiev hôm qua để thông báo cho ông khoản viện trợ nói trên.
Các tên lửa phòng không cũng như xe thiết giáp vẫn là những thiết bị quân sự mà Ukraine cần nhất khi xin viện trợ của Mỹ và các nước phương Tây khác.
Theo một phát ngôn viên của Lầu Năm Góc, Hoa Kỳ sẽ tài trợ cho việc hiện đại hóa 45 xe tăng T-72, được chế tạo từ thời Liên Xô và nay không còn hiệu quả bằng các xe tăng hiện đại, như Leopard của Đức hay M1 Abrams của Mỹ. Hà Lan cũng đã đưa ra cam kết tương tự, nâng tổng số xe tăng T-72 được hiện đại hóa là 90 chiếc.
Khi được hỏi vì sao Washington không cấp cho Kiev các xe tăng hiện đại, phát ngôn viên Lầu Năm Góc giải thích đó là vì xe tăng mới giá rất đắt và phải cần thời gian huấn luyện sử dụng, trong khi T-72 là những xe tăng mà quân Ukraine đã sử dụng thành thạo trên chiến trường.
Viện trợ quân sự mới của Mỹ cũng bao gồm việc tài trợ cho việc hiện đại hóa các tên lửa HAWK lấy từ kho dự trữ quân sự của Mỹ. Loại tên lửa đã giúp quân Ukraine rất nhiều trong việc chống trả các cuộc tấn công bằng drone và các vụ oanh kích bằng tên lửa của Nga.
Theo hãng tin AFP, ngoài viện trợ quân sự mới, Hoa Kỳ cũng đang nghiên cứu các phương tiện để giúp Ukraine tu sửa các cơ sở hạ tầng cấp điện và cấp nước, bị Nga oanh kích liên tục trong những tuần qua.
Thanh Phương
***********************
G7 cam kết ngăn chặn Nga đẩy dân Ukraine vào tình cảnh đói rét
Thanh Hà, RFI, 04/11/2022
Kết thúc 2 ngày họp tại Münster- Đức, ngoại trưởng khối G7 hôm 04/11/2022 thông báo tăng cường các phương tiện hỗ trợ Kiev và không để cho Nga đẩy hàng triệu người dân Ukraine vào tình cảnh đói rét.
Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock lần đầu chủ trì cuộc họp các ngoại trưởng của khối G7 cùng với sự có mặt của các đồng cấp Canada, Mỹ, Nhật Bản, Anh, Liên Hiệp Châu Âu và Ý, tại Munster, Đức, ngày 03/11/2022. AP - Wolfgang Rattay
Trong cương vị chủ tịch luân phiên nhóm 7 nước công nghiệp phát triển nhất thế giới, khai mạc cuộc họp hôm 03/11/2022, ngoại trưởng Đức, Annalena Baerbock, được AFP trích dẫn, tuyên bố, G7 không "để cho sự tàn bạo của cuộc chiến trong những tháng mùa đông sắp tới" xô đẩy người già, trẻ em hay các gia đình Ukraine rơi vào tình cảnh đói kém, chết lạnh hàng loạt.
Ngoại trưởng Đức đồng thời mạnh mẽ lên án Nga áp dụng những "phương pháp quỷ quyệt". Trong những ngày qua, nhiều thành phố Ukraine, trong đó có thủ đô Kiev liên tục bị tên lửa Nga tấn công. Quân Nga nhắm vào các nhà máy điện, nước của Ukraine.
Liên quan đến thượng đỉnh G20 sẽ được tổ chức tại Bali, Indonesia, trong hai ngày 15 và 16/11, tổng thống Volodymyr Zelensky, hôm qua 03/11/2022, cho biết sẽ tham dự thượng đỉnh này, qua cầu truyền hình, nếu như nguyên thủ Nga, ông Vladimir Putin, có mặt tại hội nghị.
Indonesia hiện đảm nhiệm chức chủ tịch G20, giữ lập trường trung lập trong chiến tranh Ukraine. Tổng thống Indonesia Joko Widodo đã mời đồng nhiệm Ukraine tham dự qua cầu truyền hình. Ông cũng đích thân sang Moskva mời tổng thống Nga, bất chấp sự phản đối của nhiều nước phương Tây, đứng đầu là Mỹ. Cho đến sáng nay, Jakarta cho biết điện Kremlin vẫn chưa "quyết định" về lời mời dự G20.
Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết sẽ dự thượng đỉnh G20 nhưng báo trước là sẽ không ngồi cùng bàn với nguyên thủ Nga.
Ngũ cốc Ukraine được xuất khẩu trở lại
Trên "mặt trận" lương thực, thực phẩm từ hôm 03/11/2022 ngũ cốc Ukraine lại được xuất khẩu. Trung tâm điều phối của Liên Hiệp Quốc đặt tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ đã xác nhận : 7 tàu chở hàng mang theo hơn 290.000 tấn ngũ cốc và nông phẩm đã đi qua hành lang nhân đạo trong vùng Biển Đen. Đây là bước kế tiếp sau khi Nga đổi ý, áp dụng trở lại các điều khoản trong thỏa thuận đã ký hồi tháng 7/2022 với Liên Hiệp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo thẩm định của Ankara từ ngày 01/08/2022, 426 tàu chở ngũ cốc đã sử dụng hành lang an toàn được thiết lập trên Biển Đen. Thỏa thuận về xuất khẩu ngũ cốc Ukraine có hiệu lực cho tới ngày 19/11/2022. Văn bản này có được triển hạn hay không, Moskva còn cần có thời gian để "thẩm định lại tình hình", theo lời phát ngôn viên phủ tổng thống Nga, ông Dmitri Peskov.
Liên quan đến các hoạt động hạt nhân : Cơ quan năng lượng Nguyên tử Quốc tế AIEA hôm 03/11/2022 kết luận "không phát hiện dấu hiệu nào về các hoạt động nguyên tử không được khai báo" tại ba địa điểm mà các thanh tra viên vừa được điều tới thể theo yêu cầu của chính quyền Kiev.
Từ đầu tuần, thanh tra viên của AIEA đã bắt đầu giám sát các hoạt động hạt nhân tại hai nhà máy khai thác khoáng sản của Ukraine ở Jovti Vody và Dnipro – miền trung đông. Chính quyền Zelensky còn yêu cầu AIEA kiểm tra tại một địa điểm thứ ba. Các kết luận của Cơ Quan năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế chứng tỏ Ukraine không chuẩn bị một đợt tấn công bằng "bom bẩn" như những cáo buộc của Moskva.
Điện Kremlin tố cáo Ukraine chuẩn bị dùng "bom bẩn" nhắm vào các lực lượng Nga và Kiev nghi ngờ đây là cái cớ để chính quân đội Nga sử dụng loại vũ khí này.
Thanh Hà
Nga báo hiệu cuộc rút quân lớn mới ở miền nam Ukraine, Kyiv thận trọng
VOA, 04/11/2022
Các lực lượng Nga có khả năng từ bỏ cứ địa của họ ở bờ tây sông Dnipro của Ukraine, một quan chức do Nga bổ nhiệm cho biết hôm thứ Năm (3/11), báo hiệu một cuộc rút lui lớn của Nga, nếu được xác nhận, sẽ là một bước ngoặt lớn trong cuộc chiến.
Quân đội Nga canh gác lối vào Thủy điện Kakhovka ở vùng Kherson, miền nam Ukraine, vào ngày 20/5/2022. Nga ra dấu về việc rút quân khỏi khu vực này nhưng Ukraine tỏ ra thận trọng trước thông tin này.
Các quan chức Ukraine vẫn thận trọng trước những dấu hiệu cho thấy Nga đang từ bỏ khu vực này và các cấp cao hơn ở Moscow đã im lặng trước thông báo về những gì sẽ dẫn đến một trong những cuộc rút lui nhục nhã nhất của Nga kể từ khi xâm lược.
"Nhiều khả năng các đơn vị của chúng tôi, những người lính của chúng tôi, sẽ đến bờ trái (phía đông)", Kirill Stremousov, phó quản trị viên dân sự do người Nga bổ nhiệm tại khu vực Kherson, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Solovyov Live, một kênh tin trực tuyến ủng hộ Điện Kremlin.
Khu vực này bao gồm thành phố Kherson, thủ phủ của vùng cùng tên và là thành phố lớn duy nhất mà Nga chiếm được nguyên vẹn kể từ khi xâm lược vào tháng Hai. Nó cũng bao gồm một bên của một con đập lớn băng ngang sông Dnipro, nơi kiểm soát nguồn cung cấp nước để tưới cho Crimea, bán đảo mà Nga đã chiếm đóng từ năm 2014.
Trước đó, Nga đã kiên quyết phủ nhận rằng các lực lượng của họ đang có kế hoạch rút khỏi khu vực mà Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố đã sáp nhập vào Nga vào cuối tháng 9.
Hôm thứ Năm, có nhiều đồn đoán xoay quanh việc liệu Nga có thực sự rút lui hay không, sau khi các bức ảnh lan truyền trên mạng cho thấy tòa nhà hành chính chính ở thành phố Kherson với lá cờ của Nga không còn tung bay trên đỉnh.
Nga đã chiến đấu trong nhiều tháng để bám lấy mảnh đất mà họ nắm giữ ở bờ Tây cửa sông chia cắt Ukraine. Moscow đã cử hàng chục nghìn binh sĩ đến tiếp viện cho khu vực này, một trong những ưu tiên chiến trường lớn nhất của nước này.
Ukraine đã nhắm mục tiêu vào các tuyến sông chính trong nhiều tháng, khiến Nga gặp khó khăn trong việc tiếp tế cho lực lượng khổng lồ của mình ở bờ Tây. Quân đội Ukraine đã tiến dọc theo con sông kể từ khi xông qua chiến tuyến của Nga ở đó vào đầu tháng 10, mặc dù bước tiến của họ đã chậm lại trong những ngày gần đây.
Nga đã ra lệnh cho thường dân sơ tán khỏi các khu vực bị chiếm đóng ở bờ tây, và tuần này cũng ra lệnh cho họ ra khỏi vùng đệm 15 km ở bờ đông. Kyiv nói rằng những lệnh sơ tán đó có nghĩa là buộc trục xuất, được xem là một tội ác chiến tranh.
Quản trị viên Stremousov kêu gọi những thường dân còn lại ở thành phố Kherson rời đi ngay lập tức, nói rằng họ đang đặt tính mạng của họ vào tình thế nguy hiểm.
Ukraine giữ bí mật chặt chẽ về tiến trình của quân đội tại mặt trận ở Kherson nhưng cho đến nay đã công khai tỏ ra thận trọng về bất kỳ đề xuất nào cho thấy Nga đang bỏ trống các cứ điểm ở đó. Quân đội Ukraine ở chiến tuyến tuần trước, khi Reuters đến thăm, cho biết họ không thấy bằng chứng nào về việc các lực lượng Nga đang rút lui và tin rằng họ đang tăng viện trên thực tế.
Natalia Humenyuk, người đứng đầu trung tâm báo chí của quân đội Ukraine, cho biết việc hạ lá cờ Nga trên đỉnh tòa nhà chính quyền ở Kherson có thể là một cái bẫy của Nga để dụ quân đội Ukraine tiến công một cách liều lĩnh.
Cuối tháng 9, Moscow tuyên bố sáp nhập các vùng Kherson, Donetsk, Luhansk và Zaporizhzia của Ukraine sau khi tổ chức các cuộc trưng cầu dân ý mà Kyiv và phương Tây bác bỏ và cho là nguỵ tạo và bất hợp pháp.
Nguồn : VOA, 04/11/2022
**********************
Chiến tranh Ukraine : Nhà máy điện hạt nhân Zaporijjia bị ngắt kết nối với lưới điện
Thùy Dương, RFI, 03/11/2022
Tập đoàn điện lực Energoatom của Ukraine hôm 03/11/2022 thông báo trên mạng Telegram rằng Zaporijjia, nhà máy điện nguyên tử lớn nhất Châu Âu, hiện đang bị quân Nga chiếm đóng, đã bị ngắt kết nối với mạng lưới điện.
Trung tâm thủ đô Kiev của Ukraine mất điện sau khi cơ sở hạ tầng dân sự quan trọng bị quân đội Nga oanh kích. Ảnh chụp ngày 24/10/2022. Reuters-Gleb Garanich
Các vụ oanh kích của Nga hôm 02/11 dường như đã làm hỏng hai đường điện cao thế cuối cùng của nhà máy Zaporijjia còn kết nối với lưới điện chung. Le Monde cho biết tập đoàn điện lực Energoatom một lần nữa kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn cấp áp dụng các biện pháp để phi quân sự hóa nhà máy điện hạt nhân đang bị quân Nga chiếm đóng càng sớm càng tốt, buộc quân Nga rút toàn bộ quân khỏi địa điểm nhà máy và thành phố Enerhodar, cũng như khôi phục quyền kiểm soát toàn bộ của Ukraine đối với Zaporijjia.
Sáng hôm nay, ông Dmytro Orlov, thị trưởng thành phố Enerhodar, đã cảnh báo rằng ít có khả năng nhà máy còn được duy trì ở "chế độ an toàn" và "đồng hồ đếm ngược đã bắt đầu", ngụ ý chỉ còn rất ít thời gian nên phải khẩn trương hành động để thay đổi tình thế.
Do Nga vẫn liên tục oanh kích các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine từ hôm 31/10, nên tình trạng mất điện tại nhiều nơi trong cả nước ngày càng nghiêm trọng.
Thông tín viên RFI Stéphane Siohan từ Kiev cho biết thêm :
Hôm qua, thứ tư, 16.000 hộ gia đình ở thủ đô Kiev vẫn còn bị cúp điện. Dù chính quyền vùng đã hứa khôi phục dịch vụ, nhưng nhiều đợt cắt điện, mỗi lần vài giờ, vẫn tiếp diễn ở các khu phố tả ngạn sông Dniepr, dường như là để giảm tải lưới điện. Tối thứ Ba, toàn bộ khu vực phía đông thành phố vẫn còn chìm trong bóng tối, và tiếng máy phát điện vẫn vang lên trong đêm.
Hiện giờ, cư dân Kiev đang tích trữ các bộ sạc điện di động, để có thể nạp điện cho điện thoại và máy tính, còn lại thì họ dùng nến để thắp sáng. Ngay cả khi có điện, nhiều người vẫn tránh tiêu thụ điện vào giờ cao điểm, để mạng lưới điện không bị quá tải do đã bị suy yếu sau các vụ oanh kích.
Đường phố hầu như không còn đèn chiếu sáng công cộng, nhiều người lưu thông trên đường với đèn pin, nguy cơ xảy ra tai nạn là rất cao bởi vì nhiều đèn tín hiệu giao thông không còn hoạt động.
Nhưng nhìn chung, tinh thần của người dân Kiev hoàn toàn không bị ảnh hưởng, họ dường như đã sẵn sàng đối mặt với thử thách này. Tuy nhiên, thị trưởng Kiev cũng đã lên kế hoạch lắp đặt hàng ngàn điểm phân phối nước và vật liệu sưởi ấm, nếu tình trạng cúp điện lan rộng.
Thùy Dương
Tổng thống Nga kêu gọi ngành chế tạo vũ khí gia tăng "cạnh tranh" để cải thiện sản phẩm
Trọng Thành, RFI, 03/11/2022
Hôm 02/11/2022, tổng thống Nga đã họp trực tuyến với Hội đồng điều phối việc cung cấp trang thiết bị cho "chiến dịch quân sự đặc biệt" của Nga tại Ukraine. Ông Vladimir Putin nhấn mạnh đến yêu cầu đẩy mạnh "cạnh tranh" trong ngành chế tạo vũ khí nội địa để nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh kho vũ khí của Nga ngày càng cạn kiệt.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và bộ trưởng quốc phòng Sergei Shoigu dự khai mạc Diễn đàn Quân sự và Kỹ thuật Quốc tế 2022 tại công viên Patriot gần Moskva, Nga, ngày 15/08/2022. AP
Đài Pháp France 24 phát lại trích đoạn phát biểu trực tuyến của tổng thống Nga từ Sochi, theo đó "các vũ khí cần phải được liên tục hoàn thiện để có thể hiệu quả. Và để làm được như thế, điều rất quan trọng là cần phải bảo đảm được sự cạnh tranh rất tích cực giữa các nhà sản xuất, các nhà chế tạo vũ khí". Tổng thống Nga nhấn mạnh : "Tôi cho rằng cạnh tranh là điều cần thiết để nền kinh tế phát triển hiệu quả, nhưng ở đây điều này lại càng đặc biệt quan trọng".
Nhiều báo cáo gần đây cho thấy, do năng lực sản xuất trong nước không đủ, Moskva đã buộc phải tìm mua vũ khí từ Iran và Bắc Triều Tiên. Vấn đề trước hết với ngành công nghiệp quốc phòng Nga hiện nay là sản xuất đủ số lượng, để bù vào khối lượng lớn vũ khí đã được sử dụng trên chiến trường Ukraine và phục vụ cho mục tiêu chiến tranh kéo dài, hơn là nâng cao chất lượng. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), có trụ sở tại Washington, nhận định : Đòi hỏi nói trên của ông Putin "không phù hợp với thực tế của chuỗi cung ứng và cơ sở công nghiệp quốc phòng hiện tại của Nga".
Hội đồng Điều phối việc cung cấp trang thiết bị phục vụ cho chiến dịch can thiệp quân sự tại Ukraine được tổng thống Nga thành lập ngày 19/10/2022, trong bối cảnh chính quyền Nga động viên thêm khoảng 300.000 quân nhân cho chiến dịch quân sự tại Ukraine. Theo một số nhà quan sát, tình trạng quân trang, quân dụng các loại thiếu hụt nghiêm trọng là một trong các lý do chính buộc chính quyền Putin phải gấp rút thành lập Hội đồng nói trên.
Trọng Thành
************************
Mỹ ngày càng lo ngại Nga "tấn công hạt nhân" tại Ukraine
Trọng Thành, RFI, 03/11/2022
Theo một cố vấn Nhà Trắng hôm 02/11/2022, chính quyền Mỹ từ nhiều tháng nay ngày càng lo ngại hơn về khả năng Nga tấn công hạt nhân trong cuộc xung đột Ukraine. Cùng ngày, bộ Ngoại Giao Nga ra thông cáo khẳng định ưu tiên của Nga là "tránh mọi đụng độ trực tiếp giữa các cường quốc hạt nhân".
Tên lửa liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Nga trong một lần phóng thử. Ảnh do cơ quan không gian Nga Roscosmos công bố ngày 20/04/2022. © AP
Hãng tin Pháp AFP dẫn lời phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ, John Kirby, theo đó Washington đang "theo dõi sát sao nhất theo khả năng" các động thái của Nga liên quan đến vũ khí hạt nhân. Nhật báo Mỹ New York Times hôm 02/11, dẫn lời một số quan chức Hoa Kỳ, cho biết nhiều chỉ huy quân sự Nga mới đây đã thảo luận về khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật tại Ukraine.
Tuy nhiên, theo một số nguồn tin ẩn danh, tổng thống Nga Vladimir Putin không tham gia vào cuộc thảo luận này, và hiện chưa có bất cứ dấu hiệu nào cho thấy Moskva đang chuẩn bị tấn công hạt nhân.
Về khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân trong chiến tranh tại Ukraine, chính quyền Moskva đưa ra các phản ứng trái ngược. Hôm thứ Tư 02/11, phát ngôn viên điện Kremlin, Dmitri Peskov, lên án truyền thông phương Tây "vô trách nhiệm", "cố tình thổi phồng vấn đề vũ khí hạt nhân". Ngược lại, trước đó một hôm, nhân vật số hai Hội đồng An ninh Quốc gia Nga Dmitri Medvedev, một lần nữa đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân nếu quân đội Ukraine phản công chiếm lại các vùng lãnh thổ bị Nga chiếm đóng tại Crimea và Donbass.
Trong một phát biểu truyền hình ngày 21/09, tổng thống Nga Putin đã ngầm nhắc đến khả năng sử dụng vũ khí nguyên tử để ngăn chặn cuộc phản công của quân đội Ukraine, được phương Tây hậu thuẫn về phương tiện quân sự.
Trọng Thành
************************
Mỹ tố Bắc Triều Tiên viện trợ vũ khí cho Nga xâm lược Ukraine
Thùy Dương, RFI, 03/11/2022
Sau khi tố cáo Iran tiếp viện drone cho Nga xâm lược Ukraine, hôm 02/11/2022, Washington tố cáo Bắc Triều Tiên bí mật viện trợ vũ khí cho quân Nga tấn công Ukraine.
Phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, Hoa Kỳ, ngày 19/07/2022. Jonathan Ernst
Theo AFP, John Kirby, phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia của Nhà Trắng, tố cáo Bình Nhưỡng đã "bí mật hỗ trợ Nga tiến hành chiến tranh chống Ukraine". Ông John Kirby khẳng định Bắc Triều Tiên đã chuyển cho Nga một số lượng lớn đạn pháo nhưng "theo cách khiến nhiều người tin rằng số vũ khí đó được chuyển đến từ Trung Đông hoặc Châu Phi".
Phát biểu trước báo giới, phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia của Nhà Trắng cho biết Washington đang tìm hiểu xem Nga đã nhận được số vũ khí đó hay chưa. Dù cho rằng các vũ khí, khí tài viện trợ mà Moskva đã hoặc sẽ nhận được cũng sẽ không giúp quân Nga thay đổi hẳn tình hình trên chiến trường Ukraine, nhưng ông Johh Kirby cũng khẳng định Washington sẽ bàn với các đồng minh và đối tác tại Liên Hiệp Quốc về các biện pháp trừng phạt mới đối với Bắc Triều Tiên và Iran, vì hai nước này viện trợ quân sự cho Nga xâm lược Ukraine.
Trong khi đó, theo đài Nhật NHK, truyền thông Nga thứ Tư 02/11/2022 cho biết các chuyến tàu chở hàng giữa Bắc Triều Tiên và Nga đã được nối lại sau thời gian tạm ngưng do đại dịch Covid-19 bùng lên từ năm 2020. Chuyến tàu đầu tiên chở 30 con ngựa từ miền Viễn Đông của Nga sang miền tây bắc Bắc Triều Tiên và chuyến tàu tiếp theo sẽ chở dược phẩm. Các nhà quan sát cho rằng Bắc Tiều Tiên đang nỗ lực để được cung ứng hàng hóa từ Nga và Trung Quốc trong bối cảnh kinh tế đình trệ. Bình Nhưỡng và Moskva đã củng cố các mối quan hệ từ khi Putin điều quân xâm lược Ukraine.
Thùy Dương
Kherson, trận chiến biểu tượng sẽ khốc liệt và kéo dài
Anh Vũ, RFI, 02/11/2022
Quân đội Ukraine và Nga đang chuẩn bị một trận chiến lớn tại Kherson, thành phố chiến lược ở miền nam bị Moskva chiếm giữ từ 8 tháng. Hai bên đang dồn lực lượng cho một trận đánh quyết định có thể mang lại bước ngoặt trên chiến trường. Với Kiev, giành lại vùng đất miền nam này là mục tiêu ưu tiên.
Pháo binh Ukraine bắn phá vào quân Nga trong thành phố Kherson, ngày 28/10/2022. AFP – Bulent Kilic
Cuộc phản công giành lại Kherson đang chuẩn bị bước vào giai đoạn giao tranh khốc liệt nhất. Kiev cảnh báo quân Nga đang chuẩn bị cho "trận chiến dữ dội nhất".
Trong đà phản công thắng lợi từ đầu tháng 9, giành lại hàng nghìn cây số lãnh thổ, giải phóng gần 1500 địa phương ở miền đông và nam đất nước, quân đội Ukraine giờ muốn tiến vào thành phố Kherson trong dịp Noel tới. Rơi vào tay quân Nga một cách dễ dàng ngay từ những ngày đầu của cuộc xâm lược, thành phố lớn ở miền nam đất nước, có khoảng 280 nghìn dân trước chiến tranh giờ, là mục tiêu quân sự hàng đầu của Kiev.
Việc giành lại được thành phố này có thể đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cuộc chiến tranh tại Ukraine. Tuy nhiên trận phản công trong vùng Kherson khó khăn hơn rất nhiều so với các vùng khác như Kharkiv (đông-bắc), như thừa nhận gần đây của bộ trưởng quốc phòng Ukraine, Oleksyi Reznikov. Đó là vì tình hình thời tiết xấu và địa hình có nhiều kênh rạch dẫn nước mà giờ đây quân đội Nga sử dụng như các giao thông hào để phòng thủ.
Mặc dù đầu tháng 10, quân đội Ukraine đã có được những đột phá, lấy lại 600 km đất trong hai tuần, theo Kiev, như cuộc phản công của Ukraine ở mặt trận Kherson dự báo sẽ còn kéo dài và khốc liệt, theo giới chuyên gia quân sự. Thibault Fouillet, chuyên gia thuộc Quỹ Nghiên cứu Chiến lược Pháp (FRS) nhận định : "Hai phe đều đã có thời gian cùng cố các vị trí của mình và đều chịu những tổn thất lớn. Không còn có chuyện đột phá nhanh ở Kherson để sau đó tiến về Crimea như Kiev đã từng tuyên bố".
Để chuẩn bị cho trận chiến giành lại Kherson, quân đội Ukraine đã bao vây thành phố nằm bên bờ tây con sông Dniepr, dồn quân Nga vào bẫy. Quân Ukraine trước hết nhằm vào hệ thống hạ tầng giao thông, cầu nối thành phố với bên ngoài. Tuy nhiên quân Nga cũng đã và đang chuẩn bị và gia cố hệ thống phòng thủ dọc theo bờ sông Dniepr.
"Phương pháp của quân Ukraine là phá hủy mạng lưới hậu cần của quân Nga trước khi mở các đợt tấn công lớn. Chiến lược này nhằm cô lập quân đối phương nhưng đồng thời để giữ nguồn lực và quân số", ông Sim Tack, chuyên gia về chiến lược quân sự thuộc Force Analysis, cơ quan tư vấn an ninh của Mỹ phân tích. "Người ta không biết khi nào các đơn vị của Ukraine vào được thành phố Kherson. Điều chắc chắn đó là hiện nay quân Nga đang rất tích cực chuẩn bị" cho trận đánh lớn.
Di tản thường dân
Dù quân Ukraine tiến tương đối chậm, tướng Sergey Surovikin, tổng chỉ huy quân đội Nga trên chiến trường Ukraine, đã tuyên bố quân của ông có thể sẽ phải đưa ra "những quyết định cực kỳ khó khăn" ở Kherson. Những thừa nhận như vậy rất hiếm hoi ở Moskva.
Những ngày qua, chính quyền thân Nga đang kiểm soát thành phố này đã tiến hành di tản ồ ạt dân thường. Trong một tuần đã có hơn 70 nghìn người dân rời khỏi thành phố, theo thông báo của ông Vladimir Saldo, lãnh đạo hành chính thành phố Kherson hôm 27/10.
Ngày 01/11, chính quyền Kherson thông báo tiến hành đợt sơ tán dân mới, dự kiến sẽ đưa khoảng 100 nghìn dân ra khỏi Kherson trong những ngày tới. Phía Nga khẳng định việc làm đó là để bảo vệ "công dân" trong khi đó Kiev tố cáo c tổ chức lưu đầy ồ ạt người dân sang Nga.
Nhà báo Ukraine Tetyana Ogarkova thuộc Crisis Media Center tại Kiev, tố cáo : "Quân Nga cố reo rắc hoảng loạn để quay phim như người dân thường bỏ chạy trong sợ hãi. Họ dùng những hình ảnh như vậy để đổ cho Ukraine là kẻ xâm lược".
"Về phía Ukraine, quân đội làm tất cả có thể để buộc quân Nga phải rút lui không phải cần đến chiến đấu trong thành phố. Bởi mục đích là tránh thiệt hại tính mạng người Ukraine và thu hồi thành phố. Bằng mọi giá họ phải tránh kịch bản như đã xảy ra ở Mariupol".
Quân Nga chuẩn bị kháng cự
Tại Kherson, Nga dường như quyết kháng cự với quân Ukraine. Đầu tuần trước, chính quyền do Nga dựng lên trong vùng thông báo thành lập lực lượng dân quân địa phương và kêu gọi tất cả đàn ông còn ở lại trong thành phố có thể gia nhập đội quân này. "Tại Kherson, tình hình đã rõ, người Nga đang tập hợp lực lượng", ông Oleksiy Arestovich, cố vấn của tổng thống Ukraine khẳng định trong một video.
Ngoài thường dân ra, các thành viên chính quyền vùng do Nga dựng lên cũng đã bỏ chạy, phó thủ hiến Kherson Kirill Stremousov cho biết hôm 27/10, đồng thời ông này cũng khẳng định quân đội Nga sẽ không rút lui khỏi thành phố.
Thất bại không thể tránh khỏi
Nhà báo Tetyana Ogarkova cho rằng thất bại của Nga tại Kherson là điều không tránh khỏi. " Về mặt quân sự, quân Nga không có khả năng trụ được. Trận chiến Kherson là một thách thức chính trị vô cùng lớn cho Moskva. Thành phố thất thủ là một đòn nặng đối với Vladimir Putin và có thể đe dọa sự ổn định của chế độ."
Ngày 30/09 vừa qua, bằng quyết định chính thức sáp nhập vào Nga 4 vùng lãnh thổ của Ukraine là Donetsk, Luhansk, Zaporijja và Kherson, Vladimir Putin đã cảnh báo rằng Nga sẽ dùng "mọi sức mạnh và phương tiện" để bảo vệ các vùng đất đó.
Gần đây nhất, chủ nhân điện Kremlin nhấn mạnh cáo buộc Ukraine đang chuẩn bị dùng "bom bẩn", tức các loại đầu đạn quy ước nhưng chứa chất phóng xạ. Kiev cũng như các đồng minh lo ngại có thể Moskva lấy cớ đó để leo thang xung đột. Những cáo buộc "bom bẩn", di tản dân ồ ạt đến tuyên bố của chỉ huy quân đội Nga về khả năng đưa ra những "quyết định khó khăn nhất"… Những động thái như vậy hàm chứa cả đe dọa Nga sẵn sàng dồn vào trận Kherson mọi phương tiện, hỏa lực mạnh nhất từ trước tới nay.
Putin đã khẳng định các vùng được sáp nhập giờ là lãnh thổ Nga. Điều gì sẽ diễn ra khi Ukraine lấy lại một trong những vùng lãnh thổ đó ? Không ai có thể trả lời được ngay câu hỏi, có điều chắc chắn, với cả hai bên, Kherson là thành phố vừa mang tính chiến lược vừa mang tính biểu tượng.
(Tổng hợp từ France24.com và Libération)
Anh Vũ
**************************
Tình báo Ukraine : Nga duy trì lực lượng "tinh nhuệ nhất" tại Kherson
Trọng Thành, RFI, 30/10/2022
Cuộc phản công tái chiếm thành phố Kherson, thủ phủ tỉnh miền nam Kherson, phải kéo dài đến cuối tháng 11/2022, theo dự báo của tình báo quân sự Ukraine, do việc Nga tập trung tại đây các đơn vị "tinh nhuệ nhất".
Quân Ukraine tại mặt trận Mykolaiv ngày 08/08/2022. AP - Evgeniy Maloletka
Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), có trụ sở tại Washington, dẫn lời lãnh đạo Cục Tình báo Quân sự Chính của Ukraine (GUR), ông Kyrylo Budanov, cho biết : khoảng 40.000 binh sĩ tại các vùng chiếm đóng thuộc tỉnh Kherson, trong đó chủ yếu là các đơn vị tinh nhuệ thuộc các lực lượng nhảy dù, đặc nhiệm và thủy quân lục chiến. Các đơn vị Nga tập trung tại thủ phủ Kherson và cả hai bờ tả ngạn và hữu ngạn sông Dnipro.
Về phần mình, Bộ Chỉ huy Tác chiến miền nam của Ukraine cho biết các lực lượng Nga đang tiếp tục đưa các binh sĩ mới được động viên đến hữu ngạn sông Dnipro, nơi quân Nga bắt đầu lập phòng tuyến từ ngày 29/10, bất chấp việc các tân binh có dấu hiệu "xuống tinh thần và thiếu huấn luyện". Trung tâm Kháng chiến Ukraine cũng cho biết quân Nga đang cưỡng bức dân thường xây dựng các công sự ở Kherson.
Viện Nghiên cứu Chiến tranh dẫn lời Bộ Quốc phòng Nga, hôm qua, tuyên bố quân Nga đã đẩy lùi 5 cuộc tấn công trên bộ của Ukraine tại các hướng Mylove, Sukhanove, Pyatikhatky, Ishchenka, Bruskinske và Sadok, phía bắc tỉnh Kherson. Một cố vấn quân sự Nga ở Kherson khẳng định quân Nga chưa chuẩn bị cho các cuộc giao tranh trên đường phố tại thành phố Kherson.
Tỉnh Mykolaiv chuẩn bị đối phó với mùa đông hoàn toàn không có điện
Trước đà phản công khó cưỡng lại của quân đội Ukraine, chính quyền Nga quyết định triệt hạ các cơ sở hạ tầng điện lực dân sự của Ukraine. Chính quyền tỉnh Mykolaiv, tỉnh giáp ranh với tiền tuyến Kherson, đang sẵn sàng cho một mùa đông hoàn toàn không có điện.
Phóng sự của hai thông tín viên Anastasia Becchio và Boris Vichith gửi về từ Mykolaiv :
"Trên một tấm bản đồ treo tường lớn, ông Vadim Danilkiv, phó giám đốc cơ quan điện lực của tỉnh Mykolaiv, chỉ vào một trong những nhà máy điện chính trong khu vực, vừa bị tên lửa của Nga phá hoại. Ông nói : "Quân Nga chủ ý phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Các nhà máy điện lớn đều đã bị tấn công và hư hại. Tháng vừa qua là tháng khó khăn nhất về điện."
Ở khu vực Mykolaiv cũng như những nơi khác, biện pháp cắt điện kéo dài vài giờ đã được áp dụng để phòng ngừa nguy cơ toàn bộ mạng lưới phân phối điện bị nghẽn mạch do quá tải. Ông Vadim Danilkiv cảnh báo tình hình sẽ không sớm được cải thiện. Ông nói :
"Chừng nào Ukraine chưa giành chiến thắng, tình hình như hiện nay sẽ tiếp tục. Chúng tôi đang chuẩn bị cho mọi tình huống. Chúng tôi thậm chí đang lên kế hoạch đối phó với kế hoạch mất điện hoàn toàn. Một mùa đông rất khó khăn đang chờ đợi chúng tôi, tất cả mọi người đều phải sẵn sàng. Chúng tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để đảm bảo rằng mọi người có ánh sáng, hơi nóng và nước sạch, nhưng mặt khác, chúng tôi biết rằng những kẻ khủng bố nhằm mục đích tước đoạt của chúng tôi tất cả những điều này".
Trọng Thành
Chiến tranh Ukraine : Mùa đông sẽ mang lại lợi thế cho Nga ?
Thời sự bầu cử tại Mỹ và Brazil là hai chủ đề được báo chí Pháp ra ngày 02/11/2022 quan tâm nhiều nhất, đặc biệt là những thách thức đang đón chờ tổng thống Lula vừa đắc cử tại Brazil, và những nguy cơ mất đa số đang rình rập đảng Dân chủ Mỹ nhân cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ mở ra ngày 08/11 tới đây.
Quân đội Ukraine đang tiến hành huấn luyện với xe tăng T-72 thu được từ quân Nga, tại vùng biên giới với Belarus, ngày 28/10/2022. AP - Aleksandr Shulman
Một chủ đề khác cũng tiếp tục thu hút sự chú ý là cuộc chiến tranh Ukraine, nhất là khi tình hình có khả năng biến đổi với mùa đông vừa đến.
Ngay trên trang nhất của mình, nhật báo thiên hữu Le Figaro chạy hàng tựa lớn "Ukraine : Mùa đông sẽ làm cuộc chiến khốc liệt hơn như thế nào", kèm theo lời giải thích : "Thời tiết cực lạnh và băng giá làm thay đổi điều kiện các trận đánh, làm phức tạp thêm công tác hậu cần và làm chậm các cuộc tấn công. Cả Nga lẫn Ukraine đang chuẩn bị đối phó".
Mùa Đông Ukraine khắc nghiệt ra sao
Trong bài phân tích trang trong : "Ukraine : Mùa đông sẽ thay đổi các quy luật của chiến tranh", Le Figaro đã nêu bật tính chất cực kỳ khắc nghiệt của mùa đông tại Ukraine.
Theo tờ báo, thông thường vào khoảng giữa tháng 12 và tháng 2, nhiệt kế sẽ ở mức trung bình dưới 0°C tại khu vực Kiev, trong lúc ở phía bắc, nhiệt độ có thể giảm xuống thấp hơn nữa. Vào giữa mùa đông năm 2006 chẳng hạn, ở Luhansk, nhiệt kế từng hạ xuống mức kỷ lục là âm 30°C. Miền nam có khí hậu ôn hòa hơn nhưng mùa đông vẫn ẩm ướt và khắc nghiệt, có mưa và tuyết thường xuyên. Đó là hiện tượng gọi là "rasputitsa", những cơn mưa rào biến mặt đất thành bùn. Sau đó, các vùng đất và con sông bắt đầu đóng băng.
Vào tháng 10 vừa qua, khi được hỏi về sự xuất hiện của thời tiết lạnh giá ở mặt trận Ukraine, phát ngôn viên Lầu Năm Góc, chuẩn tướng Không quân Pat Ryder nhận xét : "Khí hậu là một yếu tố quan trọng trong bất kỳ hoạt động quân sự nào… Tác động của mưa, tuyết, bùn, trên mặt đất sẽ làm tăng thêm mức độ phức tạp cho một chiến trường vốn đã rất năng động". Vấn đề là không ai có thể biết được là các điều kiện khắc nghiệt đó xuất hiện khi nào và kéo dài trong bao lâu.
Theo Le Figaro, lực lượng Ukraine đang rốt ráo chuẩn bị đối phó với các khó khăn được dự báo trước này, trong lúc các nước phương Tây cũng cấp tốc viện trợ cho đồng minh các loại quần áo ấm cũng như giầy, mũ, găng tay, lều trại phù hợp với mùa đông. Các khoản viện trợ rất lớn, nhưng câu hỏi đặt ra là liệu có đủ hay không cho một đạo quân hơn 150.000 người.
Nga lợi dụng mùa đông để củng cố lực lượng
Quân đội Nga, theo Le Figaro, cũng chuẩn bị, nhưng đồng thời đang cố tình đánh phá màng lưới năng lượng của Ukraine, tựa như muốn sử dụng khí hậu một cách tàn nhẫn để triệt hạ cả binh lính lẫn dân thường Ukraine.
Về ý đồ của Nga, Le Figaro ghi nhận : "Moskva đang đặt cược vào giai đoạn này (tức là mùa đông) để xây dựng lại lực lượng của mình", cụ thể là triển khai trên chiến trường số "tân binh" vừa được gọi nhập ngũ và chuẩn bị cho những chiến dịch tấn công khi mùa xuân trở lại vào năm 2023.
Đối với tờ báo, từ chiến dịch của Napoléon năm 1812, cho đến Đệ Nhị Thế Chiến, nước Nga thường lợi dụng được mùa đông để đả bại quân địch. Thế nhưng, trên chiến trường Ukraine, thách thức đặt ra cho cả hai bên.
Tướng Mùa Đông chưa hẳn có lợi cho Nga
Trong bài xã luận mang tựa đề bí hiểm : "Thử thách của tất vớ", Le Figaro không mấy bi quan cho Ukraine.
Theo tờ báo, bị một kẻ thù mà ông từng cho rằng có thể dễ dàng nuốt chửng gây khó khăn, Vladimir Putin hiện đang đặt cược vào thời tiết xấu đi để làm chậm đà tiến của lực lượng Ukraine, câu giờ để tìm cách giành ưu thế vào mùa xuân tới với một đạo quân hùng mạnh trở lại.
Vị "Tướng Mùa Đông" trong truyền thuyết, được cho là đã cứu nước Nga khỏi tay Napoléon và Hitler, đương nhiên sẽ đứng về phía ông. Không chỉ có cái lạnh cực độ từ tháng 12 đến tháng 2, thách thức cả binh lính lẫn trang thiết bị, mà còn là mùa rasputitsa từ tháng 11, khiến cho pháo binh mắc kẹt trong đất bùn.
"Cuộc chiến khí đốt" đã được tuyên bố với Châu Âu và việc pháo kích vào các cơ sở hạ tầng năng lượng ở Ukraine cũng diễn ra theo cùng một tính toán : Lôi kéo mùa đông về phía mình bằng cách khiến cho đối thủ không thể chịu đựng được càng nhiều càng tốt.
Theo Le Figaro, chiến lược kể trên chỉ có thể thành công nếu đối thủ mất cảnh giác, thế nhưng, người Ukraine đang ở trong nhà của họ và khả năng kháng cự của họ không có gì phải ghen tị trước những người lính Nga bị động viên để làm bia đỡ đạn. Nếu cái lạnh và băng giá có thể gây thương vong, và đặt thêm thách thức cho quân đội, đặc biệt là khi phát động các cuộc tấn công quy mô lớn, thực tế vẫn là trong trò chơi này, người chuẩn bị tốt nhất là người chiến thắng.
Như một sĩ quan Ukraine trên mặt trận đã tóm tắt một cách bình dân, chiến tranh vào mùa đông "trước hết là vấn đề ủng và tất bị ướt". Có một cặp dự phòng khô ráo sẽ tạo nên khác biệt, nâng cao sức cơ động cũng như tinh thần của người lính. Thêm vào đó là găng tay, mũ, quần áo ấm mà quân đội NATO hiện đang cung cấp cho người Ukraine.
Tóm lại, theo Le Figaro, lợi thế được cho là của Nga cần phải được chứng minh trong thực tế, và phụ thuộc phần lớn vào khả năng của Nga giành được chiến thắng trong "thử thách tất vớ".
Lula, niềm hy vọng của Brazil
Ngoài Ukraine, chiến thắng khít khao của cựu tổng thống Brazil Lula da Silva trước tổng thống mãn nhiệm Jair Bolsonaro tiếp tục được quan tâm. Nhật báo công giáo La Croix đã dành trọn trang nhất cho chủ đề này với hàng tựa lớn : "Lula, hy vọng mong manh"
Nhận định chung của tờ báo là sau chiến thắng trong gang tấc của ông Lula trong cuộc bầu cử tổng thống Brazil, thái độ im lặng của Bolsonaro có nguy cơ gây bất ổn cho đất nước.
Trong bài "Phục hồi nền kinh tế và hòa giải xã hội, những thách thức của Lula", La Croix nhấn mạnh rằng 12 năm sau khi rời bỏ quyền lực, Lula đã trở lại. Nhưng bối cảnh kinh tế và chính trị không còn thuận lợi như đầu những năm 2000. Chiến thắng không dứt khoát vừa qua sẽ buộc nhà lãnh đạo Brazil phải chấp nhận những thỏa hiệp để hòa giải một xã hội Brazil bị rạn nứt sau 4 năm dưới nhiệm kỳ của tổng thống Bolsonaro.
Phản ứng im lặng cho đến cuối ngày hôm qua của tổng thống mãn nhiệm, không chịu công nhận kết quả bầu cử đã bị tờ báo phê phán trong bài "Jair Bolsonaro chơi trò kích động".
La Croix ghi nhận tình trạng những người ủng hộ Bolsonaro vào hôm qua đã ngăn chặn nhiều trục lộ giao thông trên khắp đất nước Brazil, vào lúc mà tổng thống mãn nhiệm vẫn im hơi lặng tiếng.
Trong bài xã luận mang tựa đề ngắn gọn : "Tin tốt", La Croix cho rằng phần khó khăn nhất mới chỉ bắt đầu đối với ông Lula.
Trước hết, đối thủ của ông, tổng thống mãn nhiệm, đã cho thấy là ông ta khó chấp nhận thất bại. Vẫn tại vị cho đến ngày bàn giao quyền lực dự kiến vào mùng 1 tháng Giêng 2023, Bolsonaro có thể sử dụng 2 tháng tới đây để gây bất ổn cho các thể chế và toàn bộ đất nước.
Lula cũng sẽ phải đối phó với một Nghị Viện bất lợi cho ông, nơi các đảng cực hữu đã củng cố vị trí của họ. Nếu không có đa số, ông sẽ phải tìm kiếm hậu thuẫn nơi "đầm lầy" cánh trung, vốn đã quen với việc đổi chác phiếu bầu của mình để lấy trợ cấp và các vị trí tốt trong chính quyền, một logic đổi chác mà dư luận không còn chấp nhận nữa.
Được bầu lên với hy vọng đẩy mạnh thêm cuộc chiến chống đói nghèo cũng như tăng cường các chính sách xã hội, Lula sẽ phải đối phó với các đồng minh trong cánh tự do đã ủng hộ ông trong việc tái tranh cử.
Cho dù vậy, La Croix vẫn tin tưởng : "Bất chấp những kềm hãm đó, Brazil sẽ nối lại với một chính sách quan tâm nhiều hơn đến các cộng đồng thiểu số, sinh thái, dân chủ, sau những thái quá trong nhiệm kỳ Bolsonaro. Chiến thắng của Lula do đó là một tin tốt. Một lời hy vọng và đoàn kết chiếm ưu thế hơn một lời nói hận thù và co cụm. Brazil này xứng đáng được ủng hộ.
Lula trước nhiều thách thức
Libération cũng dành một phần trang nhất cho diễn biến tại Brazil. Tờ báo chạy tựa : "Những thách thức của Lula, mùa thứ 3", mô phỏng cách đặt tên theo từng mùa các bộ phim truyền hình nhiều tập mà người Brazil rất ưa chuộng. Mùa thứ 3 ở đây phải hiểu là nhiệm kỳ thứ ba.
Tờ báo cho rằng sau 4 năm bị suy sụp, cuộc chiến chống đói nghèo và bảo vệ môi trường, đặc biệt là ở vùng Amazon, sẽ là những vấn đề ưu tiên của tổng thống đắc cử, người sẽ tuyên thệ nhậm chức vào ngày 1 tháng 1 sắp tới.
Cú tát giữa kỳ cho Biden ?
Thời sự Brazil tuy nhiên chỉ chiếm vị trí thứ hai trên trang nhất Libération vào hôm nay, còn tựa đầu tiên được dành cho cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ sẽ được tổ chức vào ngày 08/11 tới đây.
Dưới hàng tựa "Midterms : Joe Biden sắp bi cú tát giữa kỳ",tờ báo ghi nhận nỗi lo ngại ngày càng tăng trong đảng Dân chủ Mỹ khi còn chưa đầy một tuần là đến ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ. Theo tờ báo, với cuộc bầu lại toàn bộ Hạ Viện và một phần ba Thượng Viện, các cuộc thăm dò cho thấy một bước lùi cho đảng Dân chủ.
Tâm lý lo âu đã bao trùm đảng Dân chủ từ nhiều tuần lễ nay, sau một thoáng lạc quan vào cuối mùa hè khi thấy thăm dò khả quan một chút. Mối quan ngại thâm chí còn tăng cao ngay tại các cứ địa lịch sử của đảng Dân chủ, từng được cho là bất khả xâm phạm đối với đảng Cộng hòa, ở bang New York, bang Washington hoặc Oregon chẳng hạn.
Trong lúc đó thì theo ghi nhận của Libération, các thành phần theo chủ nghĩa dân túy-dân tộc đi theo cựu tổng thống Trump một cách cuồng tín nhất giờ đây dường như có khả năng giành được các vị trí quan trọng khác nhau ở Arizona hoặc Nevada.
Pháp vẫn đứng đầu vùng euro về mức áp thuế nặng
Riêng nhật báo kinh tế Les Echos đã chú ý đến tình hình Pháp và thông báo trong hàng tựa lớn trang nhất : "Thuế : Pháp thu hẹp khoảng cách với các nước láng giềng"
Theo tờ báo, từ năm năm nay, tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã xem vấn đề cắt giảm thuế một trong những hành động chính trị tiêu biểu của ông, giải thích rằng điều đó sẽ đưa nước Pháp xích lại gần hơn với những gì đang được thực hiện ở những nơi khác ở Châu Âu.
Ông đã bước đầu thành công khi chênh lệch về mức độ gọi là áp lực thuế khóa giữa Pháp và các nước khác trong khu vực đồng euro đã được thu hẹp thêm trong năm 2021, đặc biệt là nhờ chủ trương giảm thuế sản xuất.
Tuy nhiên, Pháp vẫn là quốc gia dẫn đầu trong về áp lực thuế khóa trên người dân trong khối dùng đồng euro, và đứng thứ hai toàn Châu Âu, đằng sau Đan Mạch
Trọng Nghĩa
Kherson, trận quyết định trong cuộc chiến Ukraine
Quân đội Ukraine đã có nhiều chiến thắng ấn tượng, nhưng Nga vẫn còn giữ 90% lãnh thổ chiếm được từ ngày 24/02. Thế nên trận Kherson mang tính quyết định. Nếu Ukraine giành lại được, Nga sẽ phải quên giấc mộng chiếm Odessa, Kremlin khó biện minh nổi và chế độ Putin có nguy cơ lung lay.
Quân nhân Ukraine kiểm tra những chiến hào do quân Nga đào tại một khu vực tái chiếm ở Kherson, Ukraine, ngày 12/10/2022. AP - Leo Correa
Không điện nước, những bất an khi mùa đông sắp đến với Ukraine
Le Figaro có bài phóng sự "Moskva tung ra đợt oanh kích ồ ạt nhắm vào cơ sở hạ tầng", còn La Croix nói về "Khủng hoảng của người dân Ukraine trước mùa đông". Hôm qua, Moskva đã bắn khoảng 50 hỏa tiễn hành trình vào Ukraine, từ các phi cơ bay trên phía bắc biển Caspian và vùng Rostov của Nga, trong đó 44 bị Ukraine bắn hạ. Ở phía bắc Kiev, Nga nhắm đến đập thủy điện Vyshgorod, nhưng đập này không bị thiệt hại. Cúp điện diễn ra thường xuyên, 80% cư dân không có nước dùng.
Một người dân Kiev cho biết đã sắp sẵn ba chiếc vali, một để chạy gấp vào métro, chiếc thứ hai dùng trong trường hợp bị buộc phải rời khỏi khu phố, và thứ ba nếu bị tấn công nguyên tử. Một người khác tức giận nói : "Không có nước, không điện, không lò sưởi, không ánh sáng, không có mạng điện thoại lẫn internet… Chúng tôi chẳng có gì cả ! Nga không thắng nổi quân đội chúng tôi nên tấn công vào thường dân".
Về khía cạnh môi trường, nhà khoa học Mỹ Amory Lovins khi trả lời Le Monde đã cho rằng "Putin đã phá tan kỷ nguyên năng lượng hóa thạch". Ông ta đã tạo ra tại Châu Âu phong trào quy mô nhằm từ bỏ dầu khí Nga, hướng sang năng lượng tái tạo. Cho dù đã có từ trước, nhưng cuộc xâm lăng Ukraine đã đẩy nhanh xu hướng này.
Kherson, bước ngoặt cho cả đôi bên
Trên chiến trường, Le Figaro nhận định "Kherson là bước ngoặt quan trọng của cuộc chiến". Trong một cuộc phỏng vấn hôm 29/10, giám đốc tình báo quân đội Ukraine, Kyrylo Budanov nói rằng sẽ tái chiếm Kherson từ nay cho đến cuối tháng 11, dự báo đó là một trận đánh kéo dài và khó khăn.
Phát biểu từ vị tướng 36 tuổi này cho thấy vẫn không thể chủ quan trước quân Nga. Quân đội Ukraine đã chứng tỏ linh hoạt hơn, quyết tâm hơn, có nhiều thông tin và trang bị tốt hơn kẻ thù, đã làm nên được chiến công gây ấn tượng với công chúng, là niềm tự hào của người Ukraine. Nhưng Nga vẫn còn giữ 90% lãnh thổ chiếm được từ ngày 24/02.
Thế nên trận Kherson rất quan trọng cho cả đôi bên, là bước ngoặt mang tính quyết định. Nếu giành lại được thủ phủ vùng đất do vị tướng nổi tiếng Potemkin lập ra năm 1778, Ukraine sẽ có được lợi thế cả về chiến thuật và tâm lý đối với quân xâm lăng.
Nếu Kherson bị tái chiếm, chế độ Putin khó đứng vững
Về chiến thuật, ai nắm giữ thành phố Kherson nằm cạnh sông Dniepr cũng nắm cả nguồn nước cho bán đảo Crimea. Nếu thua, các tướng lãnh Nga sẽ phải quên hẳn giấc mộng tiến đến Odessa, và Crimea sẽ thường xuyên bị đe dọa bởi các đợt tấn công của Ukraine.
Về mặt tâm lý, việc mất Kherson sẽ tác động lớn lên người Nga. Cho dù truyền thông bị kiểm soát, chủ nhân điện Kremlin rất khó nói rằng chỉ là rút lui chiến thuật. Putin đã trịnh trọng loan báo việc sáp nhập tỉnh này vào Liên bang Nga trong một buổi lễ hoành tráng trên Quảng trường Đỏ.
Từ ngày 22/10, dân Kherson đã được sơ tán, thậm chí di cốt của tướng Potemkin cũng được bốc đi. Nga chuẩn bị một trận cận chiến ác liệt trên đường phố chăng ? Quân chiếm đóng đã được thay bằng những đội quân chuyên nghiệp. Moskva muốn làm chảy máu tối đa quân đội Ukraine, và giúp Vladimir Putin có thêm thời gian để huấn luyện 300.000 tân binh.
Trong giai đoạn này, Zelensky muốn rút ngắn thời gian để tiếp tục làn sóng chiến thắng, còn Putin ngược lại muốn kéo dài để mong Châu Âu và Hoa Kỳ chán nản. Về phía Mỹ, không chỉ thủ lãnh Cộng hòa ở Hạ Viện không muốn phóng tay viện trợ, mà một nhóm dân biểu cực tả cũng viết thư đòi tổng thống Biden thương lượng hòa bình. Thua nặng trong giai đoạn đầu, Putin nay mong một cuộc xung đột đóng băng như Gruzia, nhưng một thất bại ở Kherson sẽ khiến chế độ của ông khó thể đứng vững.
Thân thiết với độc tài Bắc Kinh, Đức đi ngược chiều Châu Âu
Chuyển sang mối quan hệ giữa Châu Âu và Trung Quốc, Le Monde đặt vấn đề "Đức muốn gì đây ?". Trong khi Châu Âu tìm cách đứng ra xa Bắc Kinh, Berlin vẫn tính chuyện làm ăn như thường lệ. Ngày 04/11 tới, thủ tướng Olaf Scholz sẽ công du Bắc Kinh, được các lãnh đạo doanh nghiệp Đức tháp tùng. Vội vã đến thăm "Người cầm lái vĩ đại" mới ngay sau đại hội đảng thứ 20, vào lúc Hoa Kỳ muốn tách rời hai nền kinh tế và Liên Hiệp Châu Âu giữ một khoảng cách với chế độ ngày càng tỏ ra độc tài, Đức dường như muốn đặt việc kinh doanh lên trên hết.
Trơ trẽn con buôn, ngây thơ một cách đáng ngạc nhiên, ích kỷ hay thiếu tầm nhìn địa chính trị ? Thật khó đoán, vì chính sách ngoại giao Đức vẫn không rõ ràng. Khi ngoại trưởng Annalena Baerbock kêu gọi "không nên lệ thuộc vào một quốc gia không chia sẻ những giá trị của chúng ta" để khỏi trở nên "dễ tổn thương trước những bắt bí về chính trị", không phạm cùng "sai lầm" với Nga, thủ tướng Đức chừng như vẫn cho rằng thời kỳ hoàng kim của toàn cầu hóa đã quay lại.
Berlin lo sợ trước sự sụp đổ của hai trụ cột trong mô hình kinh tế Đức. Năng lượng giá rẻ từ Nga đã "bốc hơi" sau cuộc xâm lăng Ukraine, xuất khẩu sang Trung Quốc đang lung lay với sự chuyển hướng chính trị của Tập Cận Bình. Chủ trương thực dụng đã được thay thế bằng ý thức hệ, an ninh quốc gia và sự kiểm soát của đảng.
Do đang căng thẳng với phương Tây, Bắc Kinh muốn xây dựng một nền kinh tế vững chải về địa chính trị, ít lệ thuộc thị trường và đầu tư nước ngoài. Sự cứng rắn này đi kèm với quan hệ đối tác với Nga, mà nhà Trung Quốc học Jean-Pierre Cabestan coi là "trục ý thức hệ mà mục tiêu chính là các nền dân chủ". Chống lại Đài Loan độc lập nay đã được ghi vào điều lệ Đảng Cộng sản Trung Quốc, cho thấy khả năng xảy ra một cuộc xung đột lớn trong khu vực. Ông Scholz có thể hy vọng những gì trong bối cảnh đó ?
Cảng Hamburg, món quà "triều cống" Tập hoàng đế ?
Hiện nay xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc đã vượt 100 tỉ euro; doanh thu tại Hoa lục của BMW, Mercedes và Volkswagen chiếm 30-40%. Duy trì kết quả này có cái giá của nó. Việc bán một phần cảng Hamburg cho tập đoàn quốc doanh Trung Quốc Cosco trước chuyến thăm chính thức phải chăng là món cống nạp cho Tập Cận Bình ? Georg Fahrion, thông tín viên tờ Spiegel tại Bắc Kinh mỉa mai : "Đó là vật phẩm triều cống của chư hầu như thời các hoàng đế Trung Hoa. Bộ máy tuyên truyền Trung Quốc sẽ rất thích thú".
Berlin đã sớm quên vụ Kuka, công ty robot tân tiến nhất của Đức bị bán cho Trung Quốc năm 2016 gây chấn động, giới chủ nước Đức bắt đầu ý thức được cần phải bảo vệ những viên ngọc công nghệ trước sự "phàm ăn" của Bắc Kinh.
Nhà nghiên cứu Philippe Le Corre của Havard Business School nhấn mạnh : "Trung Quốc là bậc thầy trong nghệ thuật gây chia rẽ". Mục đích là gây bất đồng trong Châu Âu và rộng hơn là cả phương Tây. Chuyến thăm này giúp Bắc Kinh chứng tỏ với Hoa Kỳ là Trung Quốc vẫn có thể "mua sắm" ở cựu lục địa, và đồng minh Châu Âu thiếu đoàn kết với Trung Quốc so với trước Nga. Trong cách nhìn này, ông Scholz đã tiếp tay cho trò chơi của Bắc Kinh. Philippe Le Corre cho rằng "Thái độ của Đức rất ích kỷ, thiển cận, không tính đến lợi ích của Châu Âu mặc dù những nguy cơ đã hiển hiện".
Trại heo lớn nhất thế giới ở Trung Quốc : Cao ốc 26 tầng
Trong lãnh vực nông nghiệp, Le Figaro và Le Monde cùng chú ý đến "trại nuôi heo lớn nhất thế giới", "heo được nuôi trong những tòa nhà chọc trời" tại Trung Quốc. Ở Ngạc Châu (Ezhou) thuộc tỉnh Hồ Bắc, hai khối nhà bê-tông cao 26 tầng sừng sững mọc lên từ đầu tháng Mười, cư dân là 650.000 con heo đủ mọi lứa tuổi.
"Khách sạn" này không chỉ ấn tượng về kích thước mà cả về công nghệ. Từ việc tắm rửa, cho ăn đến hạ thịt đều được tự động hóa, trung tâm điều khiển hiện đại đặt ở tầng hầm. Những chú heo được tự do di chuyển trong hành lang, tòa nhà có 6 thang máy trọng tải lên đến 40 tấn. Hệ thống điều hòa bảo đảm cùng một nhiệt độ suốt năm, mỗi ngày các robot theo dõi tình trạng sức khỏe đàn heo, nước thải được xử lý tại chỗ.
Trên 580 triệu euro được đầu tư cho trại heo khổng lồ này. Quốc gia 1,4 tỉ dân là nước tiêu thụ thịt heo nhiều nhất thế giới, bình quân 52 ký/người/năm, hy vọng gầy dựng lại đàn heo sau bốn năm bị dịch sốt Châu Phi và dịch hạch heo. Lạm phát toàn cầu và chiến tranh Ukraine khiến giá đậu nành, bắp, những thức ăn chính cho heo, tăng vọt, trong khi Trung Quốc phải nhập khẩu những nguyên liệu này đến 80%. Với chủ trương tự cung tự cấp, chính quyền Trung Quốc khuyến khích "chăn nuôi đại trà".
Le Figaro lưu ý là trại heo lớn nhất thế giới này nằm cách Vũ Hán chỉ vài cây số - thành phố nổi tiếng thế giới vì là nơi xuất phát đại dịch Covid. Le Monde dẫn lời Agathe Gignoux của Compassion In World Farming France, một hiệp hội đấu tranh cho việc cải thiện điều kiện chăn nuôi, cảnh báo : "Chăn nuôi đại quy mô gia súc, vốn có hệ di truyền yếu, sẽ tạo nguy cơ lớn cho việc truyền nhiễm bệnh".
Hầm mộ Paris : Gần 200 người thích cảm giác mạnh đêm Halloween bị phạt vạ
Hôm nay là lễ Toussaint (Lễ Các Thánh Nam Nữ), chỉ có Le Figaro xuất bản và Le Monde ra từ chiều hôm qua, các báo khác đều nghỉ lễ. Trong dịp này và tiếp theo là Lễ Các Đẳng Linh Hồn, báo chí Pháp có nhiều bài viết xung quanh việc tưởng nhớ người đã khuất. Le Figaro cho biết phân nửa số người Pháp vẫn luôn đến nghĩa trang thăm mộ những người thân đã qua đời trong kỳ nghỉ lễ này, một truyền thống không hề phai nhạt.
Trùng hợp với lễ hội Halloween, các báo cũng bàn luận về "cơn ác mộng", "thảm kịch chen lấn" ở khu Itaewon, thủ đô Seoul, Hàn Quốc làm 156 người thiệt mạng. Riêng tại Paris, cảnh sát đã phải vất vả tuần tra trong khu hầm mộ (Catacombes) đêm 31 rạng sáng 01/11. Có 199 người đã bị phạt vạ vì những khu hầm mộ chính thức mới được xuống thăm, vào ban ngày và phải trả phí, những nơi khác nguy hiểm lại không có sóng điện thoại, bị cấm vào. Những người phiêu lưu thích cảm giác mạnh vào đêm Halloween đã phải trả tiền phạt có khi lên đến 1.500 euro.
Thụy My
Quân Nga ồ ạt tấn công Ukraine bằng tên lửa hành trình
Thùy Dương, RFI, 31/10/2022
Trong khi chiến dịch giải phóng Kherson ở miền nam Ukraine tiếp diễn, nhiều vùng tại Ukraine sáng hôm 31/10/2022 lại bị quân Nga ồ ạt tấn công bằng tên lửa hành trình. Nhiều khu vực ở thủ đô Kiev đã bị mất điện, do mục tiêu chủ yếu mà quân Nga nhắm tới vẫn là cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.
Một chiếc oanh tạc cơ chiến lược Tupolev Tu-160 tại sân bay Caracas năm 2018. Đây là phương tiện được sử dụng để oanh kích Ukraine hôm nay, 31/10/2022, với các tên lửa hành trình. AFP
Trên mạng Telegram, không quân Ukraine cho biết quân Nga đã phóng hơn 50 tên lửa hành trình vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Các tên lửa X-101/X-555 đã được phóng đi từ các phi cơ Tu-95 và Tu-160 từ phía bắc biển Caspian và vùng Rostov của Nga.
Riêng tại thủ đô Kiev, sáng sớm hôm nay, các nhà báo của AFP nghe thấy ít nhất 5 vụ nổ. Đô trưởng Vitaly Klitschko cho biết một phần Kiev mất điện và nhiều khu vực bị cúp nước sau các cuộc không kích của Nga. Trước đó, trong hai hôm 10 và 17/10, các cơ sở hạ tầng năng lượng của Kiev cũng đã bị Nga tấn công ồ ạt bằng drone, được xem là do Iran chế tạo.
Mặt trận Kherson phức tạp hơn dự kiến
Nhìn về miền nam Ukraine, chiến dịch giải phóng Kherson sẽ phải kéo dài đến cuối tháng 11, theo dự báo của Kyrylo Budanov, lãnh đạo cơ quan tình báo của Bộ Quốc phòng Ukraine. Mặc dù đã giải phóng một số làng mạc ở miền nam đất nước, nhưng lực lượng Ukraine đã vấp phải nhiều kháng cự khi tiến về Kherson.
Thông tín viên Anastasia Becchio và Boris Vichith gặp gỡ những người lính đang chiến đấu trên mặt trận. Sau đây là bài phóng sự gửi về từ Kherson :
"Nghỉ ngơi một vài giờ trong đơn vị, ở một ngôi làng đã được giải phóng hồi tháng 9, trước khi trở lại mặt trận. Đó là lịch trình của Evguen, thuộc lữ đoàn 60. Là thợ cơ khí dân sự, Evguen được huy động từ những ngày đầu nổ ra chiến tranh. Evguen nói : "Chiến dịch này phức tạp hơn chúng tôi tưởng, chúng tôi không nghĩ rằng họ sẽ tháo chạy và để lại mọi thứ. Chúng tôi phải chiến đấu để giải phóng từng làng, từng cánh đồng. Địa hình vùng này gây khó khăn cho chúng tôi, bởi vì đây là vùng thảo nguyên bằng phẳng, nên khi tấn công, chúng tôi sẽ bị phát hiện ngay. Nhưng không sao, rồi chúng tôi sẽ thắng, chỉ là vấn đề thời gian thôi".
Mục tiêu của họ vẫn là tái chiếm Kherson. Lực lượng chiếm đóng Nga đã thề sẽ biến Kherson thành một "pháo đài" và đã di tản một phần thường dân sang phía bờ bên kia sông Dniepr. Đối với viên sĩ quan đến từ làng lân cận để sửa xe, điều đó sẽ khiến nhiệm vụ của lực lượng Ukraine phức tạp hơn. Ông giải thích : "Họ đã cố tình đưa người dân sang phía bờ bên kia của Kherson, bởi vì họ sẽ dùng dân chúng làm lá chắn. Đó là chiến lược quân sự của họ. Rồi sau đó, họ sẽ loan tin chính chúng tôi đã bắn vào người dân của chúng tôi. Cũng giống như ở Enerhodar vậy. Họ đã chiếm nhà máy điện hạt nhân và tự cho phép mình làm mọi điều, vì biết rằng chúng tôi sẽ không bắn vào đó".
Hai quân nhân này không ảo tưởng, họ nói rằng chiến dịch sẽ còn kéo dài và sẽ gây ra nhiều thiệt hại cho cả hai bên".
Thùy Dương
************************
Nhiều nơi ở Ukraine bị cúp điện và nước sau các cuộc oanh kích của Nga
Phan Minh, RFI, 01/11/2022
Hơn 80% người dân Kiev không có nước dung và "hàng tram địa phương" ở Ukraine không có điện sau các cuộc oanh kích của Nga hôm 31/10/2022 nhắm vào cơ sở hạ tầng ở nhiều khu vực trong nước.
Người dân Kiev xếp hàng chờ lấy nước sau khi 80% người dân thủ đô Ukraine bị cúp nước do các cuộc oanh kích của quân Nga. Ảnh chụp ngày 31/12/2022. Reuters – Gleb Garanich
Theo AFP, tổng tham mưu trưởng quân đội Ukraine Valeriy Zaluzhnyi cho biết trên mạng Telegram rằng quân đội Nga hôm qua đã phóng 55 tên lửa hành trình, một tên lửa địa đối không, 22 tên lửa phòng không và 5 drone "nhắm vào các mục tiêu dân sự ở Ukraine". Trong một thông cáo báo chí, bộ tư lệnh miền nam Ukraine cho biết ở miền nam, "kẻ thù tiếp tục phá hủy nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng". Còn theo bộ Quốc phòng Nga, "tất cả các cuộc oanh kích đều đã đánh trúng mục tiêu".
Cũng trong tối qua, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết đã có cuộc điện đàm với thủ tướng Đức Olaf Scholz. Ông đã cảm ơn thủ tướng Scholz về các loại vũ khí phòng không mà Berlin cung cấp. Ông Zelensky viết trên mạng Twitter : "Chúng ta cần phải xây dựng một lá chắn phòng không cho Ukraine".
Cố vấn tổng thống Ukraine, ông Oleksiy Arestovych, thì nhận định rằng vụ oanh kích hôm qua là một trong những vụ oanh kích dữ dội nhất của quân đội Nga. Tuy nhiên, theo ông, "mức độ tàn phá không quá nghiêm trọng" nhờ các hệ thống phòng thủ, đặc biệt là Iris-T của Đức "đã chứng minh là rất hiệu quả".
Về tình hình ở Kherson, chính quyền chiếm đóng của Nga hôm nay 01/11 thông báo đã bắt đầu di dời thêm 70.000 người dân khỏi vùng này, nơi mà quân đội Ukraine đang tiến hành một cuộc phản công để tái chiếm các vùng lãnh thổ đã lọt vào tay quân Nga.
Phan Minh
Từ hạm đội Hắc Hải đến Kherson : Nga ở thế thủ trước Ukraine
Nga lấy cớ các drone Ukraine tấn công vào hạm đội Hắc Hải để ngưng thực hiện thỏa thuận ngũ cốc, nhằm gây áp lực để phương Tây bỏ rơi Kiev. Trên chiến trường, Kherson có thể trở thành một Mariupol đảo ngược trong thế trận vây hãm của lực lượng Ukraine - một trận đánh mang tính quyết định.
Đô đốc Makarov, hộ tống hạm Nga trang bị tên lửa dẫn đường tại vịnh Sevastopol, Nga, ngày 05/10/2018. Reuters
Thời tiết ấm áp kỷ lục vào tháng Mười, Wikipedia trở thành trung tâm tranh luận ý tưởng, nguy cơ các công trình trong lòng biển bị phá hoại, lạm phát, bầu cử tổng thống Brazil là những chủ đề chiếm trang nhất các báo hôm nay.
Về tình hình Ukraine, Le Figaro chú ý đến sự kiện "Hạm đội Nga tại Sébastopol bị các drone tấn công" : Một cuộc tập kích ồ ạt cả trên không lẫn trên biển của các thiết bị bay tự hành vào các tàu chiến Nga ở Crimea. Hôm qua, Chủ nhật, không một tàu chở ngũ cốc nào hoạt động trên Hắc Hải ở phía Ukraine : Moskva tố cáo "hoạt động khủng bố" và loan báo ngưng thỏa thuận đã ký hồi tháng Bảy. Tổng thống Volodymyr Zelensky nói rằng Nga thực ra đã quyết định chận xuất khẩu ngũ cốc từ nhiều tuần trước và đây lại là ý đồ "gây ra nguy cơ nạn đói ở Châu Phi và Châu Á".
Vụ tập kích drone và tổn thất của hạm đội Nga ở Sevastopol
Vẫn còn nhiều nghi hoặc xung quanh vụ "9 thiết bị bay không người lái và 7 drone trên biển" gây ra những "thiệt hại không đáng kể" cho tàu phá mìn Ivan Golubets và con đập ở vịnh Sevastopol - theo Bộ Quốc phòng Nga. Moskva nói rằng các drone này đã sử dụng hành lang an toàn để vận chuyển ngũ cốc, và hầu hết đã bị vô hiệu hóa, nhưng không đưa ra hình ảnh nào để chứng minh. Trên mạng có thông tin cho rằng chiến hạm Amiral Makarov (Đô đốc Makarov) cũng bị thiệt hại, thậm chí được cho là đã bị đắm. Đây là soái hạm mới thay cho chiếc Moskva nổi tiếng đã bị Ukraine đánh chìm hồi tháng Tư.
Dù bị tổn thất nặng vì Nga dùng các drone mua của Iran đánh vào cơ sở hạ tầng dân sự, Ukraine vẫn rất thiện nghệ trong việc phối hợp các drone trên không lẫn trên biển. Theo Libération, ngoài soái hạm Đô đốc Makarov, còn có ít nhất hai chiến hạm khác của Nga bị drone đánh trúng. Thêm một cái tát cho hải quân Nga, ba tuần lễ sau vụ tấn công cầu Kerch ở Crimea, vài tháng sau khi drone đánh vào bộ tham mưu hạm đội Hắc Hải, và đúng sáu tháng sau sự kiện Moskva.
Nga còn lên án Anh đã trợ giúp Kiev, nhưng Luân Đôn bác bỏ, nói rằng Moskva tung tin giả để đánh lạc hướng. Hồi tháng 8, ông Boris Johnson thông báo giao cho Ukraine 6 drone dò mìn trên biển, rất khác với các drone trong vụ này. Như vậy các drone hải chiến từ đâu ra ? Được biết trước đó vào tháng 4, Hoa Kỳ có viện trợ các "tàu tuần duyên không người điều khiển".
Lại dùng ngũ cốc để bắt bí, Moskva cần một cái cớ
Les Echos nhận định "Moskva lại dùng ngũ cốc làm con tin", nhấn mạnh từ nhiều tuần qua Nga cho rằng thỏa thuận hôm 21/07 làm thiệt hại cho mình, nên muốn gây áp lực lên các đồng minh của Kiev. Theo nhật báo kinh tế, lý do bị tấn công nêu trên không thuyết phục, nhưng Nga chỉ cần một cái cớ. Moskva làm mọi cách để phương Tây bỏ rơi Ukraine : cắt một đường ống dẫn khí, đe dọa dùng vũ khí nguyên tử, đổ cho Kiev dùng "bom bẩn"...
Làm tăng giá lúa mì là một trong những ngón võ cuối cùng của Kremlin. Ông Vladimir Putin từ nhiều tuần qua đã chỉ trích thỏa thuận, nhấn mạnh rằng xuất khẩu ngũ cốc của Nga bị thiệt hại vì trừng phạt của phương Tây đối với ngân hàng và bảo hiểm, cáo buộc EU giành phần ngũ cốc trước khi đưa sang các nước nghèo - dù trung tâm điều phối đặt ở Thổ Nhĩ Kỳ đã bác bỏ. Hôm qua Moskva còn nói rằng có thể "thay thế" Ukraine để cung cấp cho các nước nhập khẩu lớn (Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc...).
Tương tự, Libération cũng cho rằng đó chỉ là một cái cớ, khẳng định lời đe dọa của Vladimir Putin lâu nay. Bởi vì nếu Ukraine có thể xuất khẩu được một phần trong số hàng triệu tấn ngũ cốc đang kẹt lại trong kho, Nga lại rất bực tức do không dễ dàng bán được sản phẩm do bị trừng phạt. Khi trả lời phỏng vấn của Libération vào giữa tháng 10, chuyên gia Andrey Sizov đã dự báo Vladimir Putin sẽ chấm dứt thỏa thuận trước thời hạn, dẫn đến tăng giá ngũ cốc. Theo ông, Nga muốn bóp nghẹt Ukraine trước mùa đông. Có thể Moskva đã ngầm ký kết với Syria, Azerbaijan, Armenia ; nhưng xem chừng những khó khăn trên chiến địa mới là mối quan tâm hàng đầu của Kremlin, bất chấp phần còn lại của thế giới bị đói.
Kherson, trận đánh quyết định
Trên chiến trường, lực lượng Ukraine tiếp tục tiến, chậm nhưng chắc về phía thành phố chiến lược Kherson, nay chỉ còn cách khoảng 30 cây số. Les Echos lưu ý loạt thất bại liên tiếp từ đầu tháng 9 đã khiến tướng Alexander Lapine bị cách chức, năm thủ lãnh quân khu đều đã bị thay thế. Ngoại trưởng Sergey Lavrov lần đầu tiên từ nhiều tháng qua kêu gọi phương Tây đàm phán.
Libération cho rằng trận Kherson là một trận đánh "vừa kéo dài vừa mang tính quyết định". Việc tái chiếm thành phố miền nam - thủ phủ duy nhất bị Nga chiếm từ đầu cuộc xâm lăng, được cho là do nội gián - là mục tiêu ưu tiên của Kiev. Tại Kherson, báo động phòng không diễn ra hàng ngày, thường dân (còn lại 70.000 người trong số 280.000 trước chiến tranh) được lệnh rời thành phố, lối thoát duy nhất được Nga cho phép dẫn sang miền đông và các vùng tạm chiếm khác. Chính quyền do Nga dựng lên cũng đã ra đi.
Đã giành lại được hàng ngàn cây số vuông, giải phóng 1.500 địa điểm ở miền đông và miền nam, quân đội Ukraine phấn khởi mong chiếm được Kherson vào Noël, tạo bước ngoặt mới cho cuộc chiến. Nhưng cuộc phản công ở thành phố này khó khăn hơn Kharkiv nhiều, vì thời tiết xấu và mạng lưới kênh tưới tiêu bị quân Nga dùng làm chiến hào.
Thế trận vây hãm của Ukraine, một Mariupol đảo ngược
Nhà nghiên cứu Thibault Fouillet, Quỹ Nghiên cứu Chiến lược (FRS) nhận thấy cả hai bên đều có thời gian để củng cố công sự và đều bị thiệt hại nặng. Ukraine không thể nhanh chóng chiếm được Kherson để tiến về Crimea như dự tính. Nga cho di tản phòng ngừa trường hợp Kherson bị bao vây, để tránh phải nuôi ăn và chăm sóc y tế một lượng lớn thường dân, cũng như việc thương lượng một hành lang nhân đạo - một Mariupol đảo ngược. Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, 1.000 tân binh Nga vừa được đưa tới Kherson.
Ông Fouillet cho rằng thế trận vây hãm đã bắt đầu hình thành. Thành phố được xây dựng ở hữu ngạn sông Dniepr khiến quân Ukraine không cần phải tiến đến ngoại ô, mà chỉ cần cắt đứt với bên kia sông bằng cách nhắm vào những nơi phà có thể đi qua, sau khi phá hư những chiếc cầu. Phía Ukraine có thể bắn pháo làm tiêu hao dần lực lượng địch, thay vì tiến hành những trận đánh trong thành phố hao tốn nhiều sinh mạng.
Vì sao Kherson mang tính biểu tượng lẫn chiến lược ? Thành phố này đã bị coi là "lãnh thổ" Nga, sau khi Vladimir Putin tự tiện ra quyết định sáp nhập cùng với ba vùng đất khác của Ukraine hồi cuối tháng 9. Nằm ở phía bắc bán đảo Crimea, Kherson trấn giữ lối vào Hắc Hải, có thể là điểm tựa để Kremlin tấn công Odessa, hải cảng cuối cùng còn do Kiev kiểm soát. Về kinh tế, là nguồn tạo ra phần lớn tổng sản phẩm nội địa của Ukraine, việc Nga kiểm soát Kherson khiến Ukraine mất đi nguồn thu lớn, góp phần bóp nghẹt đất nước này.
Ukraine có thể hy vọng tái chiếm Crimea hay không ? Theo Le Figaro, cho đến nay Kiev vẫn không có đủ phương tiện, nhưng cuộc phản công ở Kherson có thể sắp xếp lại bàn cờ.
Một phần vận mệnh Ukraine trong cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ
Nhìn sang nước Mỹ, Les Echos nhận thấy cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ rất khó khăn cho đảng Dân chủ, và thực ra một phần vận mệnh của Ukraine được đặt cược ở đây. Gần 60% người Mỹ chỉ trích cách quản lý kinh tế của tổng thống Biden, mà theo tờ báo thì khá bất công so với 10 triệu việc làm đã tạo ra và tỉ lệ thất nghiệp không quá 3,5%. Nhưng lạm phát đã lên đến 8,2%, nên đảng Dân chủ có thể mất Hạ Viện, thậm chí cả Thượng Viện. Đảng này trông cậy vào cử tri nữ vốn hăng hái đi bầu hơn nam, nhưng như thế sẽ vẫn chưa đủ.
Đã hẳn đảng cầm quyền thường thua trong các cuộc bầu cử giữa kỳ, nhưng cuộc chiến tranh Ukraine khiến lần bỏ phiếu này càng quan trọng về chính sách đối ngoại. Một Quốc hội trở thành Cộng hòa liệu có giúp Biden duy trì quan điểm cứng rắn về vấn đề Ukraine ? Sự đồng thuận hỗ trợ Zelensky hiện nay có qua được mùa đông ? Ngày 08/11, có thể không phải số phận ông Donald Trump hay Joe Biden năm 2024 được định đoạt, mà cả một phần vận mệnh Ukraine.
Ai sẽ là Bill Clinton mới của đảng Dân chủ ?
Điều chắc chắn là đối với nhiều người Mỹ cả Dân chủ lẫn Cộng hòa, ông Trump vẫn đầy thế lực. Sự thất bại của bà Liz Cheney trong cuộc bầu cử sơ bộ ở Wyoming cho thấy sức mạnh của phe cựu tổng thống : 70% bỏ phiếu cho ứng cử viên được Donald Trump ủng hộ, trong khi con gái của phó tổng thống thời George W. Bush lâu nay vẫn có uy tín ở bang này. Gần hai năm sau cuộc bầu cử tổng thống tháng 11/2020, có đến 70% cử tri Cộng hòa vẫn tin rằng chiến thắng của Donald Trump đã bị giành mất, hay vẫn nghi hoặc về kết quả.
Xã hội Mỹ ngày càng chia rẽ. Phe Dân chủ tố cáo thái độ bảo thủ của Tối cao Pháp viện trong các vấn đề phá thai, hôn nhân đồng tính...; còn Cộng hòa phẫn nộ vì tư pháp và FBI liên tục tấn công ông Trump, "chưa bao giờ một tổng thống và cựu tổng thống bị đối xử như thế trong lịch sử nước Mỹ".
Liệu các ứng cử viên được ông Trump ủng hộ sẽ tập hợp được nhiều cử tri Cộng hòa nhất hay không, câu trả lời mang tính quyết định cho cơ hội Donald Trump quay lại năm 2024. Về phía Dân chủ, dù có những thành công về chống biến đối khí hậu và về địa chính trị (cảm ơn ông Putin), Joe Biden ngày càng già nua, kỳ bầu cử tới ông sẽ ở tuổi 82. Hồi năm 1992 một thượng nghị sĩ trẻ tuổi hầu như vô danh ở Arkansas, chiến thắng hoàn toàn bất ngờ trong bầu cử sơ bộ đảng Dân chủ, đã đánh bại tổng thống George H.W. Bush. Nhưng ngày nay ai là "Bill Clinton mới" của Dân chủ ?
Tỉ phú Elon Musk và mạng xã hội Twitter
Cũng liên quan đến Hoa Kỳ nhưng về mạng xã hội, Le Monde cho rằng "Elon Musk không phải là giải pháp cho Twitter". Khi nhà tỉ phú công bố ý định mua lại Twitter, tất cả mọi người đều bất ngờ. Tại sao người giàu nhất thế giới lại chi ra đến 44 tỉ đô la để kiểm soát một diễn đàn mà ông hoàn toàn có thể phát biểu tự do với trên 100 triệu người theo dõi ? Đây không phải là lần đầu tiên một tỉ phú sở hữu một đế chế truyền thông ở Hoa Kỳ. Có thể kể Michael Bloomberg, Rupert Murdoch (Wall Street Journal) hay Jeff Bezos (Washington Post), còn mạng xã hội Facebook thì của tỉ phú Mark Zuckerberg. Tuy nhiên, điểm đặc biệt là Elon Musk ồn ào bày tỏ quan điểm – tất nhiên ông có quyền – tham gia vào các tranh luận chính trị và quốc tế như đề xuất kế hoạch hòa bình cho Ukraine và Đài Loan. Ngoài ra, phía sau ông là vương quốc Tesla, Space X ; dù Musk nói rằng hành động tốt cho nhân loại như hệ thống Starlink ở Ukraine và Iran, nhưng khó tránh xung đột lợi ích.
Les Echos nhận thấy gần đến bầu cử, chính quyền Biden không muốn bình luận về thương vụ này, nhưng quan hệ với nhà tỉ phú khá lạnh giá : tổng thống Mỹ chưa bao giờ tới thăm nhà máy Tesla, dù là số 1 nước Mỹ về xe hơi chạy điện, mà chỉ đến GM và Ford. Lần đầu tiên kể từ khi Nga xâm lăng Ukraine, Lầu Năm Góc hôm 28/10 loan báo sẽ giao cho Kiev bốn ăng-ten vệ tinh để "gia tăng khả năng liên lạc vào thời điểm quan trọng", không quên nói rõ là "khác với những thiết bị Starlink".
Libération thì để ý đến việc tổng giám đốc Parag Agrawal bị nhân viên an ninh hộ tống ra khỏi đại bản doanh của Twitter ở San Francisco – theo Reuters - dù đã có niềm an ủi là thương lượng được món tiền đền bù lên đến 38,7 triệu đô la. Riêng luật gia Vijaya Gadde, được đền 12,5 triệu đô la, đã nằm trong tầm ngắm của ông chủ Tesla từ nhiều tháng qua. Bà là người năm ngoái đã chủ trương khóa danh khoản của đương kim tổng thống Donald Trump vĩnh viễn, và xóa một bài viết của New York Post tố cáo vụ việc liên quan đến con trai ông Joe Biden.
Thụy My