Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Tổng thng M Donald Trump ngày 26/4 loan báo vi Hip hi Súng trường Quc gia (NRA) s rút M ra khi mt hip ước võ khí quc tế ký năm 2013 bi Tng thng Barack Obama nhưng b NRA và các nhóm bo th khác phn đi.

nra1

Tổng thng Donald Trump giơ cao mt sc lnh khi loan báo M s rút ra khi Hip ước Buôn bán Võ khí.

Ông Trump nói ông định hy tư cách là mt bên ký kết ca M trong Hip ước Buôn bán Võ khí vn chưa bao gi được Thượng vin phê chun.

Ông gọi quyết đnh này là bo v ch quyn nước M. Hip ước quy đnh vic kinh doanh các võ khí truyn thng tr giá 70 tỷ đô la và tìm cách tránh đ võ khí rơi vào tay nhng k vi phm nhân quyn. NRA lâu nay phn đi Hip ước này vì cho rng Hip ước s gây phương hi đến quyn súng ng ni đa, điu mà chính quyn Obama bác b.

Hiệp ước cũng bao gm vic xut khu võ khí, từ các loi võ khí nh ti xe tăng, nhưng không liên quan đến vic mua bán võ khí ni đa.

Ông Trump nói Liên hiệp quc s sm nhn được thông báo chính thc ca vic M rút lui khi Hip ước Buôn bán Võ khí.

Phát ngôn nhân Liên hiệp quc, Stephane Dujarric, gọi Hip ước va k là thành tu bước ngot cho n lc đm bo trách nhim trong chuyn giao võ khí quc tế. Các gii chc Liên hip quc nói h không hay biết vic ông Trump tính chuyn rút M ra khi Hip ước.

Đại Hi đng Liên hip quc gm 193 nước thông qua Hip ước vào tháng tư năm 2013 và M, nhà xut khu võ khí hàng đu thế gii, biu quyết tán thành Hip ước dù NRA phn đi kch lit.

Tới nay, 101 nước chính thc tham gia Hip ước. Hai mươi chín nước khác, trong đó có M, ký kết nhưng chưa chính thc gia nhp.

Published in Quốc tế
samedi, 20 avril 2019 23:39

Báo cáo Mueller có gì lạ ?

Vài điều có thể bạn chưa biết ẩn trong báo cáo Mueller (VOA, 20/04/2019)

Báo cáo của Công t viên Đc bit Robert Mueller tp trung vào các câu hi ct yếu v vic liu ban vn đng tranh c ca Tng thng Donald Trump có thông đồng vi Nga hay không và liu tng thng có tìm cách cn tr cuc điu tra mt cách bt hp pháp hay không.

baocao1

Báo cáo Mueller - Ảnh minh họa

Nhưng n trong tài liu dài 450 trang này là nhng mu chuyn sinh đng và nhng tiết l có ý nghĩa v mt dàn nhng nhân vt gây tò mò vướng vào cuc điu tra ca ông Mueller.

Dưới đây là mt s người :

Cuộc truy lùng email

Ngay cả khi người Nga xâm nhp các tài khon email ca Đng Dân ch, mt nhóm người M cũng t mình thc hin mt n lc song song : truy lùng hàng chc ngàn email bị xóa khi máy ch email cá nhân ca Hillary Clinton.

Việc này đã tr thành mt nim đam mê đi vi ông Trump, người đã yêu cu nhiu người xung quanh chiến dch tranh c tìm kiếm các email b mt.

Trong số đó có Michael Flynn, c vn an ninh quc gia tương lai ca ông Trump. Ông Flynn tranh th s giúp đ ca mt cu nhân viên Thượng vin tên là Barbara Ledeen và Peter Smith, mt c vn đu tư và hot đng tích cc trong chính tr ca Đng Cng hòa.

Báo cáo ghi lại nhiu bước mà hai người đã thc hin để truy tìm email. Chng hn, ông Smith đã tuyn m các chuyên gia bo mt và các cng s kinh doanh và tuyên b vi nhng người mà ông ta tìm kiếm ngun tài tr là ông ta đang liên lc vi các tin tc liên kết vi Nga.

Không rõ tuyên bố đó có nghĩa lí gì hay không vì ông Mueller không tìm thấy bng chng cho thy bt c người M nào thc s liên lc vi bt kì tin tc người Nga nào hoc có bt kì mi liên h nào vi h.

baocao2

Cựu B trưởng Tư pháp M Jeff Sessions (trái) và cu đi s Nga Sergey Kislyak

Sessions bị điều tra

Ông Mueller xác nhận văn phòng ca ông đã điu tra B trưởng Tư pháp Jeff Sessions v chuyn liu ông có khai man trong phiên điu trn chun thun vào tháng 1 năm 2017 hay không khi nói rng ông không có liên lc vi người Nga trong chiến dch tranh c.

Phát biểu này là sai vì trên thc tế, ông Sessions có hai cuc gp riêng vi đi s Nga lúc đó M — mt cuc gp trong tun l din ra Đi hi Đng Cng hòa Toàn quc vào tháng 7 năm 2016 và mt cuc gp khác ti văn phòng Thượng viện ca ông hai tháng sau đó.

Ông Sessions sau đó giải thích rng ông hiu câu hi ch tp trung hn hp vào vic liu ông có trao đi thông tin chiến dch tranh c vi người Nga hay không, ch không phi có nhng tương tác thường xuyên hơn vi h.

Báo cáo của ông Mueller nói các công t viên chp nhn tuyên b này là hu lí và khép li điu tra mà không truy t.

"Chúng ta sẽ được chiếu cố"

Cựu ch tch chiến dch tranh c ca ông Trump, Paul Manafort và cng s kinh doanh ca ông ta, Rick Gates, là hai trong số nhng ph tá đu tiên ca tng thng b ông Mueller truy t v mt lot các ti tài chính.

Suốt nhiu tháng, h sát cánh bên nhau như nhng đng b cáo nhưng mi quan h đó tan v vào tháng 2 năm 2018 khi ông Gates đng ý tuyên có ti và hp tác với cuc điu tra.

Báo cáo tiết l mt cuc gp g đáng tò mò mt tháng trước đó khi ông Manafort tìm cách can ngăn ông Gates t b tha thun. Ông nói vi ông Gates rng ông đã nói chuyn vi lut sư riêng ca tng thng và rng "chúng ta s được chiếu c", theo báo cáo.

Ông Gates vẫn tuyên có ti, khai chng chng li ông Manafort trong phiên tòa ca mình. My tháng sau ông Manafort theo bước và gn đây b tuyên án hơn by năm tù.

Vô số đặc vụ FBI

Một ngày sau khi ông Trump sa thi Giám đc FBI James Comey, phát ngôn viên Nhà Trắng Sarah Sanders đưa ra mt tuyên b mà ngay c vào thi đim đó nghe có v sai.

Hóa ra sai thật.

Bà Sanders, khi bị các nhà báo truy vn v quyết đnh sa thi ông Comey ca tng thng, nói Nhà Trng "đã nghe t vô s thành viên của FBI" phàn nàn v s lãnh đo ca ông Comey. Tuyên b này mâu thun vi điu được biết là tp th nhân viên FBI rt bun vì ông Comey b sa thi. Ngày hôm sau, bà li tiếp tc nói rng cá nhân bà đã liên lc, "qua email và tin nhn văn bn", vi mt số lượng ln nhân viên FBI nói rng h rt hài lòng vi quyết đnh ca tng thng.

Tuyên bố ca bà trong cuc hp báo Nhà Trng gây khó hiu đến mc mt phóng viên hi vn, "Tht vy à ?"

Nhưng khi được đi ngũ ca ông Mueller phng vn, bà Sanders đi ging, nói rng tuyên b "vô s thành viên" FBI là "but ming". Bà thừa nhn bà không có căn c nào cho mt tuyên b khác nói rng các đc v đã mt nim tin nơi ông Comey.

Bà Sanders tuyên bố trong mt lot các cuc phng vn trên truyn hình vào ngày th Sáu rng phát biu "vô s" ca bà là "but ming" và không phi một lun đim được son sn.

"Xin lỗi tôi không phi là robot", bà nói trong mt cuc phng vn.

Julian Assange

Vào mùa hè năm 2016, người sáng lp WikiLeaks bt đu quan tâm đến v sát hi mt cu nhân viên ca y ban Đng Dân ch Toàn quc (DNC) Washington, D.C.

Các bản tin đã quy kết chính xác v xâm nhp máy tính DNC là do Nga thc hin, nhưng ông Assange – người s hu website Wikileaks vn đã nm trong tay các email b đánh cp – mun che giu ngun gc ca các tài liu mà h đang tung ra.

Để làm điều này, ông Mueller nói ông Assange đã chp ly các thuyết âm mưu sai trái liên kết các v xâm nhp vi Seth Rich, nhân viên DNC b sát hi.

Mặc dù WikiLeaks đã liên lc qua li vi Guccifer 2.0, mt nhân vt hư cu ca tình báo Nga gi dng làm mt tin tặc đơn đc, ông Assange tuyên truyn rng anh Rich thc s có th là ngun ca nhng email b đánh cp và có liên h vi v xâm nhp máy tính ca DNC.

Có lúc ông Assange treo thưởng 20.000 đôla cho thông tin dn đến vic bt gi k giết anh Rich.

Trong một cuc phng vn vào ngày 25 tháng 8 năm 2016, ông Assange nói, "Nếu có mt người nào đó có th có liên h vi n phm ca chúng tôi, và người đó b sát hi trong nhng tình hung đáng ng, điu đó không nht thiết có nghĩa là hai chuyn đó có liên quan. Nhưng đó là mt vn đ rt nghiêm trng ... cáo buc kiu đó rt nghiêm trng, và chúng tôi xem cáo buc đó là rt nghiêm túc".

Trong một v vic khác không liên quan, B Tư pháp M tun trước đã công b mt cáo trng gi kín cáo buc ông Assange âmu vi người tng là nhà phân tích tình báo Chelsea Manning phá mt khu ca chính ph M.

baocao3

Cựu C vn Anh Quc gia Michael Flynn

Bàn về chế tài

Bản báo cáo làm sáng t nhng gì xy ra sau các cuc tho luận ca Michael Flynn v các chế tài vi ông Kislyak, đi s Nga lúc đó M, trong giai đon chuyn quyn tng thng.

Sau khi một cây bút viết bài bình lun ca báo The Washington Post tiết l vào tháng 1 năm 2017 rng ông Flynn và ông Kislyak có bàn v các chế tài, ông Flynn — chu áp lc t tng thng đc c — đã ch đo K.T. McFarland, người tng là phó c vn an ninh quc gia, liên lc vi t Post và ph nhn không có chuyn tho lun v các chế tài.

Bà McFarland thực hin cuc gi mc dù bà biết rng mình đang trình bày thông tin sai lạc, báo cáo cho biết.

Một tháng sau, sau khi ông Flynn b sa thi khi Nhà Trng, ông Trump tìm cách bt bà McFarland son mt lá thư ni b nói rng ông không có ch đo ông Flynn tho lun v các chế tài vi ông Kislyak. Nhưng bà McFarland t chi vì bà không biết liu điu đó có đúng hay không, báo cáo viết.

Các cuộc tho lun v chế tài ca ông Flynn vi ông Kislyak là trng tâm ca cuc điu tra và ông Flynn đã nhn ti khai man vi FBI v vic này.

******************

Mỹ : Đối lập vẫn hoài nghi tổng thống Trump trong báo cáo Muller (RFI, 20/04/2019)

Thượng nghị sĩ Mỹ bang Masschusetts ngày 19/04/2019 kêu gọi truất phế tổng thống Trump sau khi báo cáo của công tố viên đặc biệt, Robert Mueller được công bố. Elizabeth Warren là một trong số các ứng viên muốn đại diện cho đảng Dân chủ ra tranh cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2020. Văn bản hơn 400 trang nói trên của ông Mueller đã kết luận không có bằng chứng ban vận động tranh cử của Donald Trump năm 2016 thông đồng với Nga, nhưng nghi ngờ về hành động cản trở pháp luật của tổng thống Hoa Kỳ vẫn tồn tại.

baocao4

Bản báo cáo của công tố viên đặc biệt Robert Muller kết luận không có thông đồng với Nga nhưng vẫn không xóa hết nghi ngờ với ông Donald Trump. Reuters/Jonathan Ernst

Từ San Francisco, thông tín viên Eric de Salves cho biết thêm về tranh cãi kéo dài chung quanh bản báo cáo Mueller :

Trong bản báo cáo, Robert Mueller để cho Hạ Viện thẩm định xem Donald Trump đã có vi phạm luật hay không. Sau khi đọc qua 448 trang, phe đối lập đã bàng hoàng phát hiện nhiều cuộc trao đổi với những mục đích không mấy tốt đẹp hồi năm 2016 giữa những nhân vật thân tín với Donald Trump, như các cố vấn, luật sư, giám đốc chương trình vận động tranh cử, con rể và cả con trai của ông- với một số số đối tác Nga cũng không mấy trong sạch gì.

Êkip của ông Trump đã đề nghị với phía Nga nhiều tài liệu về Hillary Clinton. Đảng Dân chủ cũng đã phát hiện khoảng một chục sự cố cho thấy Donald Trump trực tiếp tìm cách gây trở ngại cho công tác điều tra.

Trước ngần ấy những thông tin, phe đối lập bị chia rẽ. Một số người, như thượng nghị sĩ Warren hay ngôi sao đang lên thuộc cánh tả của đảng Dân chủ là nữ đại biểu Quốc hội Alexandria Occazio Cortez, mạnh dạn đòi "impeachment", tức là truất phế tổng thống. Nhưng một số khác không mặn mà với khả năng này. Đây là trường hợp của chủ tịch Hạ Viện Mỹ, Nancy Pelosi.

Ngay từ đầu bà phản đối việc tiến hành thủ tục truất phế Donald Trump. Một vị dân biểu Mỹ nói "không bõ công" mở ra hồ sơ này, bởi vì 18 tháng nữa nước Mỹ bầu lại tổng thống.

Hôm qua bên đảng Dân chủ chỉ đòi bản báo cáo Mueller phải được công bố đầy đủ, không có những đoạn bị bôi đen. Phe này cũng yêu cầu công tố viên đặc biệt, Robert Mueller, phải ra điều trần tại Quốc hội vào ngày 23/05/2019.

Về phần mình, tổng thống Mỹ chỉ trích một bản báo cáo "điên rồ" do 18 người thuộc đảng Dân chủ với lập trường chống Trump soạn thảo. Đảng Cộng hòa đoàn kết ủng hộ Donald Trump ngoại trừ Mitt Rommey, cựu ứng cử viên tổng thống Mỹ. Ông Rommey lên án thái độ "gian manh" của Donald Trump và coi đó là một hành vi "đáng khinh bỉ".

Thanh Hà

*********************

Tổng thống Mỹ giảm 3 điểm tín nhiệm sau công bố báo cáo Mueller (BBC, 20/04/2019)

Số người Mỹ tán thành Tổng thống Donald Trump đã giảm 3 điểm phần trăm xuống mức thấp nhất trong năm 2019 sau khi báo cáo của Công tố viên đặc biệt về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ mới nhất được công bố, theo một cuộc thăm dò dư luận của Reuters/Ipsos.

baocao5

Tiếp tục có chia rẽ sâu sắc trong đánh giá của công chúng Mỹ về tín nhiệm và chấp nhận Tổng thống Trump, theo hãng tin Anh Reuters

Cuộc thăm dò, được thực hiện vào chiều thứ Năm đến sáng thứ Sáu (18-19/4), là cuộc khảo sát quốc gia đầu tiên để đo lường phản ứng từ công chúng Mỹ sau khi Bộ Tư pháp Hoa Kỳ công bố báo cáo dài 45 trang của Công tố viên đặc biệt Robert Mueller kể lại nhiều sự kiện trong đó ông Trump có thể can thiệp vào cuộc điều tra, hãng Reuters hôm thứ Sáu đưa tin từ New York.

Theo cuộc thăm dò ý kiến này, 37% người trưởng thành ở Hoa Kỳ chấp thuận công việc của ông Trump tại Nhà Trắng, giảm từ 40% trong cuộc thăm dò tương tự được thực hiện vào ngày 15/4 và phù hợp với mức thấp nhất trong năm. Đó cũng là mức giảm từ 43% trong một cuộc thăm dò được thực hiện ngay sau khi Tổng chưởng lý Hoa Kỳ William Barr lưu hành một bản tóm tắt của báo cáo Mueller vào tháng Ba.

Trong báo cáo của mình, ông Mueller nói rằng cuộc điều tra của ông không xác định rằng chiến dịch vận động bầu cử của ông Trump đã phối hợp với người Nga. Tuy nhiên, các nhà điều tra đã tìm thấy nhiều hành vi của Tổng thống có khả năng gây ảnh hưởng quá mức đối với các cuộc điều tra thực thi pháp luật.

Trong khi Mueller cuối cùng đã quyết định không buộc tội Trump với một tội nào, ông cũng nói rằng cuộc điều tra cũng không giải hay miễn tội cho tổng thống.

Cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos được thực hiện trực tuyến bằng tiếng Anh trên khắp Hoa Kỳ. Nó thu thập phản hồi từ 1.005 người lớn, bao gồm 924 người đã biết báo cáo Mueller. Thăm dò có một khoảng tin cậy, thước đo chính xác, là 4 điểm phần trăm.

Chia rẽ gay gắt

Cuộc thăm dò cho thấy 50% người Mỹ đồng ý rằng, "ông Trump hoặc ai đó từ chiến dịch của ông đã làm việc với Nga để gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử năm 2016, và và 58% đồng ý rằng tổng thống đã cố gắng ngừng điều tra về ảnh hưởng của Nga đối với chính quyền của ông, vẫn theo hãng tin Anh.

Bốn mươi phần trăm nói rằng họ nghĩ ông Trump nên bị luận tội, trong khi 42 phần trăm nói rằng ông không nên bị như thế.

Các phản ứng thăm dò ý kiến đã bị chia rẽ mạnh mẽ theo các đảng phái, trong đó người thuộc phe Dân chủ chỉ trích Trump nhiều hơn so với những người thuộc đảng Cộng hòa của ông.

Cuộc điều tra Mueller trước đây đã buộc tội 34 người khác và ba thực thể của Nga, đã có kết án hoặc nhận tội từ một số cộng sự của ông Trump bao gồm cựu chủ tịch chiến dịch tranh cử Paul Manafort, cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng Michael Flynn và luật sư cá nhân lâu năm Michael Cohen.

Cho đến nay, bản báo cáo dường như không thuyết phục được nhiều người thay đổi ý kiến của họ về hành vi của tổng thống trong một chiến dịch tranh cử tranh cãi gắt gao, và liệu nhóm thân tín vòng trong của ông có can dự không phù hợp với các đặc vụ Nga, hay liệu ông Trump có cố gắng can thiệp vào các nhà điều tra liên bang sau đó không.

Trong số những người được hỏi cho biết họ đã biết báo cáo của Mueller, 70% cho biết báo cáo không thay đổi quan điểm của họ về ông Trump hay sự can thiệp của Nga vào cuộc chạy đua ghế tổng thống Mỹ. Chỉ có 15% cho biết họ đã biết được điều gì đó để thay đổi quan điểm về cuộc điều tra nhắm vào ông Trump hoặc Nga, và phần lớn những người được hỏi nói rằng họ có nhiều khả năng tin rằng "ông Trump hoặc ai đó thân cận với ông đã vi phạm pháp luật", hãng tin Anh Reuters cho hay.

******************

Tỷ lệ ủng hộ Trump xuống còn 37% sau báo cáo Mueller (VOA, 20/04/2019)

Số người dân M ng h Tng thng Donald Trump đã gim 3 đim phn trăm xung mc thp nht t đu năm 2019 sau khi bn báo cáo ca Công t viên Đc bit Robert Mueller được công b, theo mt cuc kho sát ý kiến do Reuters/Ipsos thc hin.

baocao6

Phân nửa người dân M vn tin rng chiến dch tranh c ca ông Trump có thông đng vói Nga

Cuộc thăm dò này là cuộc kho sát trên toàn quc đu tiên đ đo lường phn ng ca người dân M sau khi B Tư pháp công b báo cáo dài 448 trang ca ông Mueller mà trong đó k li nhiu s vic cho thy ông Trump đã tìm cách can thip vào cuc điu tra.

Theo kết qu thăm dò, 37% cử tri M tán thành thành tích ca ông Trump trong Nhà Trng – tc là gim so vi mc 40% trong cuc thăm dò tương t hôm 15/4 và mc 43% trong cuc thăm dò ngay sau khi B trưởng Tư pháp William Barr công b tóm tt bn báo cáo hi tháng 3.

Trong báo cáo của mình, ông Mueller nói rng cuc điu tra ca ông không kết lun ban vn đng tranh c ca ông Trump đã phi hp vi người Nga. Tuy nhiên, các nhà điu tra đã tìm thy ‘rt nhiu hành đng ca ông Trump có kh năng gây nh hưởng quá mc lên cuộc điều tra’.

Mặc dù ông Mueller cui cùng quyết đnh không truy t ông Trump v ti cn tr công lý nhưng ông cũng không khng đnh rng ông Trump vô ti.

Cuộc thăm dò cho thy 50% người dân M đng ý rng ‘chính ông Trump hay ai đó trong đi ngũ làm vic cho ông đã phối hp vi người Nga đ nh hưởng cuc bu c 201’ và 58% đng ý rng ông Trump ‘tìm cách chm dt cuc điu tra’.

Khoảng 40% c tri đòi lun ti ông Trump trong khi 42% phn đi vic lun ti.

Kết qu thăm dò b chia r rõ ràng theo lp trường đảng phái vi các c tri Dân ch ch trích ông Trump nng n hơn nhiu so vi các c tri Cng hòa.

Published in Quốc tế

Bản báo cáo của ông Robert Mueller sau hơn hai năm điều tra đã kết thúc với 448 trang (A4) được gửi tới ông bộ trưởng tư pháp William Barr ngày thứ sáu 22/03/2019.

Hai ngày sau Barr đưa ra một kết luận tóm tắt dài 4 trang : "Tổng thống Donald Trump vô tội, không có bằng chứng nào cho thấy ông Trump đã thông đồng với người Nga trong cuộc tranh cử tổng thống của ông năm 2016".

99053259

Báo cáo của Robert Mueller – Donald Trump vô tội ?

Báo chí, truyền thông, Quốc hội và hầu hết người dân Mỹ không hài lòng với bản kết luận, tóm tắt quá hời hợt và ngắn ngủi của bộ trưởng tư pháp Barr. Họ muốn toàn bộ bản báo cáo phải được công khai cho Quốc hội và dân chúng biết, Mueller đã viết gì trong hơn 448 trang giấy đó ?

Thoạt đầu, Barr khăng khăng từ chối, không chấp nhận công khai hay chuyển giao báo cáo cho Quốc hội Mỹ biết. Tuy nhiên sau nhiều ngày bị áp lực của dư luận quần chúng, Quốc hội, truyền thông, báo chí..., cuối cùng Barr đành phải công khai báo cáo cho mọi người biết vào ngày thứ năm 17/04/2019.

Quốc hội, báo chí, truyền thông cũng như người dân Mỹ ngỡ ngàng vì báo cáo có nhiều trang và nhiều chỗ bị bôi đen một cách mờ ám, không biết ông Robert Mueller và cộng sự viên đã viết những gì ở những chỗ đó. Lý do nào bị bôi đen ? Để bảo vệ, che chở cho Trump hay để giữ bí mật cho cuộc điều tra về sự can thiệp của người Nga được tiếp tục ?

Quốc hội và nguời dân Mỹ chỉ có thể biết được hoàn toàn sự thật khi Robert Mueller ra điều trần trước Quốc hội và khi ông chịu nói hết sự thật, những chỗ bị bôi đen có nội dung ra sao.

Từ chuyện báo cáo của Mueller bị cố tình giữ lại trong tay Barr hơn 3 tuần lễ, người ta có thể nhớ lại chuyện báo cáo cuộc điều tra của Kennth Starr về Bill Clinton 21 năm trước.

Dù thời điểm xẩy ra vụ nhơ nhớp tình dục của Bill Clinton với Monica Lewinsky trong tòa Bạch Ốc, internet chưa phổ biến như hiện nay nhưng chỉ một ngày sau người dân Mỹ được đọc toàn bộ bản báo cáo của Kenneth Starr, không như dưới thời Trump và bộ trưởng tư pháp William Barr.

Điều này chứng tỏ sự lạm quyền của Barr, người được Trump bổ nhiệm làm bộ trưởng tư pháp chỉ để bảo vệ Trump. Nói một cách khác, nền dân chủ của Mỹ đang bị suy thoái bởi khuynh hướng độc tài của Trump và những người trong đảng Cộng hòa có suy nghĩ : Còn Trump, còn đảng, còn mình.

Bản báo cáo đúc kết điều tra về hai vấn đề chính : 1. Thông đồng với người Nga trong cuộc bầu cử. 2. Cản trở công lý.

Có hai nhận định trái chiều nhau về báo cáo này, không chỉ trong dư luận Mỹ mà ngay cả cộng đồng Việt Nam cũng thế.

Vấn đề thứ nhất : Thông đồng với người Nga trong cuộc bầu cử

- Một nhận định cho rằng ông Donald Trump vô tội vì trong báo cáo, Robert Mueller không hề đưa ra một bằng chứng hay có kết luận nào để kết tội Donald Trump là người Nga đã giúp đỡ Trump thắng cử trong cuộc bầu cử 2016.

- Nhận định thứ hai cho rằng Robert Mueller đã thật thông minh và khôn ngoan khi không hề kết tội Trump trong bản báo cáo mà để dành quyền quyết định đó cho người dân và Quốc hội Mỹ ; ông cùng với nhóm nhân viên làm việc với mình thật khách quan, chỉ làm phận sự điều tra theo đúng nhiệm vụ, đưa ra những sự việc họ tìm biết được.

Vậy Trump có hay không có tội liên lạc với người Nga, một trong các kẻ thù chính của nước Mỹ để họ có thể nhúng tay vào cuộc bầu cử, giúp Trump trở thành tổng thống ?

Một người có chút hiểu biết, suy nghĩ bình thường chắc chắn phải phân biệt được vô tội khác với có tội nhưng không đủ bằng chứng buộc tội.

Khi Mueller và cộng sự viên không kết tội Trump cấu kết với người Nga, chỉ trình bày kết quả điều tra, những sự việc hiển nhiên, sự liên lạc của những người trong ủy ban tranh cử của Trump với người Nga, đứng đầu là Paul Manafort đã bị bắt giữ, điều tra, kết án tổng cộng 7 năm 6 tháng tù giam không có nghĩa là Trump vô tội.

Nhắc lại một vụ án nổi tiếng khắp nước Mỹ mà những người trưởng thành vào thời điểm năm 1994 đều biết, đó là vụ án cầu thủ bóng bầu dục Orenthal James Simpson (O.J. Simpson) bị tình nghi giết vợ là Nicole Brown Simpson và bạn trai của Nicole – Ronald Goldman.

O.J. Simpson là một cầu thủ da đen bóng bầu dục khá nổi tiếng, đồng thời là một diễn viên điện ảnh nhưng lý do nổi tiếng khắp nước Mỹ của Simpson là do cuộc đuổi bắt Simpson về tội sát nhân trên xa lộ với nhiều xe cảnh sát và trực thăng được truyền hình trực tiếp trên TV.

Hầu hết người dân Mỹ đều tin rằng O.J. Simpson là kẻ giết Nicole Brown và Ronald Goldman nhưng những bằng chứng buộc tội Simpson được đưa ra trước tòa án đã không đủ sự thuyết phục một bồi thẩm đoàn với đa số da đen.

Sự tranh cãi tại phiên tòa về các chứng cớ như găng tay kẻ sát nhân, vết máu nạn nhân và hung thủ tại hiện trường, bằng một cách nào đó đã không ăn khớp với nhau, hơn thế nữa những lời khai của nhân viên điều tra đã bị luật sư Johnnie Cochran của Simpson đánh giá là do kỳ thị chủng tộc. Phiên tòa do đó kết thúc với sự trắng án của Simpson.

Tuy thoát khỏi án tù hình sự nhưng sau đó, một phiên tòa dân sự đã xử phạt Simpson 33.500.000 USD bồi thường cho gia đình Nicole, trong đó có 500.000 USD cho gia đình Goldman.

Trở lại vấn đề. Báo cáo của Mueller không có đủ bằng chứng để kết tội Trump thông đồng với người Nga trong cuộc tranh cử 2016. Tuy nhiên những chỉ dấu dẫn đến cuộc điều tra của Mueller rõ ràng là trong chiến dịch tranh cử, chủ tịch ủy ban tranh cử của Trump là Paul Manafort đã nhiều lần liên lạc với người Nga, đồng thời nói dối khi bị điều tra về những liên lạc này.

Hơn thế nữa, có tất cả 8 cơ quan an ninh của Mỹ đã đồng thuận, kết luận rằng Putin và gián điệp Nga đã trực tiếp tác động vào cuộc cuộc bầu cử để đem lại chiến thắng cho Trump.

Bản báo cáo của Mueller, cho dù không thể kết tội Trump nhưng cũng không hề kết luận là Donald Trump vô tội, không có liên hệ, thông đồng với người Nga.

Chịu khó nghĩ xa hơn, lý do nào Trump bí mật nói chuyện với Putin năm 2018 ở Helsinki, ngoài thông dịch viên ra, không có thêm một nhân viên nào trong nội các của Trump được phép hiện diện. Trump bàn tính, nói chuyện, thỏa thuận gì với Putin ? Không ai biết, tất cả đều không được ghi chép, thâu băng lại.

Hơn thế nữa, rất nhiều cận thần của Trump như Michael Flynn, Rick Gates, Paul Manafort, Michael Cohen, George Papadopoulos... đã bị điều tra, kết án, đi tù, đồng thời 67 nhân viên quan trọng trong nội các của Trump phải từ chức hoặc bị sa thải trong vòng hơn hai năm qua, nhiều chức vụ cực kỳ quan trọng hiện nay còn bỏ trống, không có người đảm nhiệm như bộ trưởng quốc phòng, tham mưu trưởng tòa Bạch Ốc, bộ trưởng nội an, giám đốc tình báo (secret service director)…

Một người ít nhiều quan tâm đến tình hình chính trị Mỹ dễ dàng thấy được là nội các của Donald Trump là nội các hỗn loạn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Đó chính là điều mà kẻ thù của nước Mỹ như Nga, Trung Quốc rất mong muốn.

Vấn đề thứ hai : Cản trở công lý

Sự việc rõ ràng hơn ở những điểm sau đây :

1. Gây áp lực với James Comey để đừng điều tra Michael Flynn trong chuyện liên lạc với người Nga. Comey từ chối, ít tháng sau đó bị Trump sa thải.

2. Yêu cầu Don McGahn, cố vấn tòa Bạch Ốc sa thải Mueller, Mc Gahn từ chối thi hành.

3. Ra lệnh cho Cowey Lewandowski gửi thông điệp tới Jeff Sessions, yêu cầu Jeff Sessions không được rút lui khỏi cuộc điều tra của Mueller. Lewandowski không thi hành. Trump tức giận ra lệnh Priebus sa thải Jeff Sessions, Priebus sau khi tham khảo với cố vấn McGahn, cũng không làm theo lệnh Trump.

***************

Bênh vực, bào chữa hay nhận định như thế nào về bản báo cáo của Mueller, về con người của Donald Trump là quyền tự do của mỗi người nhưng đừng quên rằng đạo đức vẫn có giá trị ngàn đời trong vai trò lãnh đạo đất nước.

Không có bằng chứng để kết tội Donald Trump về sự thông đồng với người Nga không có nghĩa là Trump vô tội. Những hành động của Trump về chuyện đòi sa thải Mueller, Jeff Sessions có đủ kết luận là cản trở công lý không cũng tùy thuộc vào nhận định của mỗi người.

Tuy nhiên bằng chứng về đạo đức, tư cách, văn hóa, tài lãnh đạo, sự gian dối trong kinh doanh, khai phá sản để trốn thuế, kỳ thị chủng tộc, phát ngôn bừa bãi, thiếu hiểu biết... của Donald Trump thì không cần phải bàn cãi.

Thạch Đạt Lang

(21/04/2019)

Published in Quan điểm

Chủ Nht va ri ‘tng bí ch’ Nguyn Phú Trng bước sang tui 75. Tht thp c lai gi không còn hiếm na nhưng cũng khó mà gi phong đ khi tui ngày mt cao. Đúng ngày sinh nht ca ông, mng xã hi tràn lan tin ông lăn ra m.

minh1

Ông Nguyễn Phú Trng tiếp ông Kim Jong-un Hà Ni, 1 tháng Ba, 2019.

Mạng xã hi lên n st cao vì tin ông phải nhp vin khi đang thăm Kiên Giang, th ph ca gia đình cu Th tướng Nguyn Tn Dũng. Thay vì cu nguyn cho ông chóng kho tr li người ta có nhng phản ng khiến ông có ngày sinh nht mt vui.

Có người dn li câu nói ca ông ‘mt không khí phn khi, tin tưởng đang lan rng khp c nước’ đ nói v phn ng ca truyn thông xã hi. Người nói h s "ăn mng" nếu ông không may v vi các Vua Hùng. Tht là "thiên hạ đi lon" trên mng xã hi theo cách nghĩ ca ông Trng và nhng người đng đu li mt khác.

Câu hỏi đt ra là ti sao người ta li hành đng như thế ? Ông Trng vn hay nói "mình phi có thế nào người ta mi thế ch". Vy cái "phi có thế nào" đó là thế nào ?

Thứ nht đó là s chán nn ca mt phn không nh dân chúng, nht là nhng người tr tui, v s tt hu ca Vit Nam so vi nhng nước không có gì xut sc như Thái Lan, Malaysia, Philippines và trong mt s góc đcả Lào và Campuchia.

Tại mt đt nước phong cnh đp, khá giàu tài nguyên và s người tr tui và sung sc ln, Vit Nam hoàn toàn có th lt vào danh sách 20 quc gia hàng đầu thế gii nếu các din biến t sau năm 1975 cho ti nay không cám cnh như đã xy ra. Nhưng danh sách top 20 thế gii hiếm hoi mà Vit Nam lt vào là tng dân sđứng th 15 vi 97 triu dân. Dân số cũng là mt trong nhng ch s tăng đu k t năm 1960 khi dân s Vit Nam mc trên 32 triu.

Về thu nhp bình quân đu ngườlấy theo s liu năm 2017, Lào với mc 2270 đô la M đã vượt Vit Nam vi con s 2160. Con s tương t cho Singapore là 54.530, Malaysia – 9.650, Thái Lan – 5.950 và Philippines – 3.660.

Một nhà báo trong nước cũng nói Vit Nam đng th 11/12 Châu Á v cht lượng lao đng. Và mặc dù có ti trên 24.000 tiến sĩ và hơn 100.000 thc sĩ nhưng Vit Nam li nm trong nhóm thp nht Đông Nam Á v nghiên cu khoa hc vi s bng sáng chế được cp bng 1/3 ca Thái Lan, 1/11 0 Malaysia, 1/30 ca Singapore. So vi Hàn Quc ch còn được 1/1240 và Trung Quc – 1/1370.

Thứ hai, v mt xã hi, báo chí gn đây đưa tin nhiu v cnh cô đánh trò, trò đánh ln nhau, nam tn công n trong thang máy ri li quay sang tn công c tr em. Mi th trong xã hi đu có th mua được t đim đi hc cho tới chc quyn. Quan chc xung khc thanh toán nhau bng súng. Tôn giáo đươc dùng làm lá bài kiếm tin. Nói di được chính thc hoá t nhiu năm và được gi là báo chí.

y vy mà ông Trọng vn nói "chưa bao gi quê hương ta đp như thế này, chưa bao gi quê hương ta có đi sng văn hóa, kinh tế phát trin, xã hi n đnh, thôn xóm có nhiu hình thc hot đng mi". Câu nói này đúng mt s nơi nhưng nó thiếu đi góc nhìn so sánh. Gn như mi nước đu phát trin mi năm, ch có điu tc đ ra sao và mt bng như thế nào so vi hàng xóm láng ging.

Trở li chuyn ông Trng m, sc kho ca "người đt lò vĩ đi" đáng ra phi được truyền thông quan tâm và nếu có chy sau mng xã hi thì cũng không quá lâu. Nhưng nếu vy nó đã không phi là tuyên truyn theo kiu cng sn trong đó các nhà báo thy chính quyn bo sao thì nghe vy. Truyn thông chính thng như bao ln trước đây nhường sân cho mạng xã hi đang ngày càng có thêm người đc.

Trong cùng khoảng thi gian thiên h râm ran chuyn ông Trng phi nhp vin, n bt đng chính kiến Huỳnh Thc Vy cũng k chuyn cha cô phi nhp vin nhưng không được chăm sóc kp thi. Cô viết :

"Ba em, Huỳnh Ngọc Tun, b lao phi kháng thuc t hi còn trong tù. Ông cm c gn 20 năm nay, nhưng 2 tháng gn đây bnh tr nng. V chng em thuyết phc mãi ông mi chu vô cp cu bnh vin Phm Ngc Thch Sài Gòn.

"Ông đã ói ra máu. Nhưng đến hôm nay đã n 2 ngày nhp vin mà các bác sĩ vn chưa thăm khám, các xét nghim vn chưa được thc hin đy đ. Tình hình sc khe ba em đang t lm, nếu không được xét nghim đy đ và điu tr thì s nguy him tính mng. Có ai quen bác sĩ chuyên lao phi Phm Ngc Thch không, giúp em vi".

Những chuyn như thế này cho thy nhng người không mun làm cu, không có quan h vi quan chc và không có tin đ lót tay kh ti đâu dưới s cai tr ca ông Trng và các đng viên. Bi vy có l ông đt lò cũng nên quá ngạc nhiên khi mình lăn ra ốm gia sinh nht mà mng xã hi ch toàn trù o.

Nguyễn Hùng

Nguồn : VOA, 19/04/2019

Published in Diễn đàn

Báo cáo Mueller cuối cùng đã công bố : Chuyện gì kế tiếp ? (VOA, 19/04/2019)

Bản báo cáo 448 trang ca Công t viên đc bit Robert Mueller v chuyn Nga can thip cuc bu c tng thng M năm 2016 đã được công b vào ngày th Năm, khép li cuc điu tra kéo dài 22 tháng mà Tng thng Donald Trump liên tc đ kích là "săn phù thy" vi hàm ý ông b truy bc chính tr.

baocao1

Báo cáo Mueller v chuyn Nga can thip cuc bu c tng thng M năm 2016 đã được công bố

Cuộc điu tra không tìm thy bng chng nào cho thy ban vn đng tranh c năm 2016 ca ông Trump tham gia trong mt âm mưu phm ti vi Nga, và ông Mueller không th đưa ra kết lun v vic liệu ông Trump có phạm ti cn tr công lí hay không.

Bộ trưởng Tư pháp William Barr kết lun rng ông Trump không phm ti. Nhưng báo cáo ca ông Mueller lit kê 10 s vic liên quan đến ông Trump và thm đnh liu hành vi cn tr công lí có xy ra hay không.

Dưới đây có th là nhng bước tiếp theo trong mt câu chuyn trường thiên đã đeo bám ông Trump k t khi ông đc c và có phn chc s tiếp din sang năm 2020 khi ông n lc tái đc c :

Bầu cử 2020

Ông Trump có thể tìm cách vn đng tranh c da trên cuộc điều tra Mueller, điu mà nhiu nhân vt đng đng Cng hòa cho là n lc ca FBI nhm h b ông. Li hiu triu ca ông nói rng cuc điu tra là mt cuc săn lùng phù thy nhm loi b mt tng thng được bu c dân ch có th hu hiu trong vic huy đng người ng h ông b phiếu cho ông mt nhim kì th hai, nhiu người trong s này vn ng vc Washington,

Ông Trump hôm thứ Năm c gng giành ly li thế chính tr. Vài gi trước khi báo cáo Mueller được công b, ông đăng trên Twitter : "Trò bp chính tr vĩ đi nht mi thi đi !/ Nhng tay Cm gian trá, Bn thu và DNC/Phe Dân ch mi là nhng k phm ti".

Các ứng c viên tng thng Đng Dân ch phát biu rt ít v cuc điu tra Mueller gây chia r sâu sc mt nước M vn đã b phân cc. Câu hi bây gi là liu vic công b báo cáo có thôi thúc h lên tiếng hay không, dù điu đó có nguy cơ đy h vào mt tranh cãi trên Twitter vi ông Trump mà h có th thua.

Các cuộc kho sát dư lun cho thy c tri quan tâm nhiu hơn đến các vn đ sát sườn liên quan đến nn kinh tế hơn là cuc điu tra. Vì vy, có th không có li lc gì cho các ng c viên Dân ch tìm kiếm li thế chính tr thông qua báo cáo này, đc bit là các khu vc chiến trường nơi c tri có quan đim ôn hòa chiếm đa s,

Điều tra ở New York

Các công tố viên liên bang Khu vc tư pháp phía Nam ca New York đang điu tra các hot đng kinh doanh và giao dch tài chính ca ông Trump, theo li khai chng được gi ti Quc hi vào tháng 2 bi cu lut sư ca ông Trump, Michael Cohen, người b tuyên án tù ba năm vì các tội liên quan đến các khon chi tr cho nhng người ph n tuyên b đã có quan h tình dc vi ông Trump.

Các công tố viên đây có thm quyn điu tra rng hơn ông Mueller và h s hot đng đc lp.

Các cáo trạng ca các công t viên liên bang ở New York có th còn gây chú ý hơn c báo cáo Mueller.

Báo cáo Mueller lưu ý rng văn phòng công t viên đc bit đã chuyn 14 h sơ đ ngh điu tra hình s nm ngoài phm vi điu tra ca công t viên đc bit.

Báo cáo nói các bằng chng đã được gi đến "các cơ quan chp pháp thích hp", ch yếu là các văn phòng khác thuc B Tư pháp và FBI.

Luận tội ?

Xác suất phe Dân ch ti H vin tiến hành lun ti ông Trump đã gim xung vào tháng trước khi B trưởng Tư pháp William Barr tuyên b ông Mueller không tìm thấy bng chng cho thy s thông đng vi Nga.

Nhưng nhng chi tiết v nhng phát hin ca ông Mueller có th cung cp thêm lun c đ khi đng các th tc lun ti vn được thc hin ch ba ln trong lch s M.

Một n lc lun ti s tp trung vào việc liu ông Trump có th đã phm "trng ti và hành vi sai trái" hay không. Đó là mt đnh nghĩa rng cho Quc hi thm quyn to ln hơn thm quyn điu tra hn hp ca ông Mueller.

Tuy nhiên, Chủ tch H vin Nancy Pelosi, nhân vt hàng đu ca theo Đảng Dân ch M, nói vài tun trước khi báo cáo được công b rng bà phn đi vic lun ti, nói rng vic này s gây chia r quc gia. Vì cho ti gi không có ngh sĩ Cng hòa nào t ra hng thú vi chuyn lun ti, bt c n lc nào như vy có th sẽ "chìm xung" ti Thượng vin, nơi có th chuyn vic lun ti thành kết ti - tr phi báo cáo này làm mt s người đi ý.

Tuy vậy, mt s thành viên có ch trương cp tiến ca phe Dân ch vn tiếp tc thúc đy vic lun ti.

Phản ứng về việc che bớt thông tin

Nhiều ngh sĩ Dân ch yêu cu mt bn báo cáo đy đ mà không có phn nào b bôi đen.

y ban Tư pháp H vin có th ra trát đòi giao np báo cáo đy đ, không b bôi đen và các tài liu liên quan, cũng như li khai chng mà ông Mueller thu thp t mt s cu ph tá Nhà Trng hàng đu ca ông Trump.

Nếu hành đng đó được thc hin, không rõ liu B Tư pháp có tuân th trát hay không. Nếu không, tranh chp này cui cùng có th được Tòa án Ti cao Hoa Kỳ phân x.

Lời khai chứng của Barr

Bộ trưởng Tư pháp William Barr, quan chc chp pháp hàng đu ca quc gia, d kiến s ra khai chng trước y ban Tư pháp H vin vào ngày 2 tháng 5.

Ông Mueller dự kiến s khai chng trong mt phiên điu trn m ca y ban Tư pháp H vin, nhưng sau khi ông Barr xuất hin.

Hồ sơ thuế của Trump

Bên cạnh vic xem xét các kết lun ca ông Mueller, phe Dân ch đang theo đui các kênh khác đ tiến hành các cuc điu tra ca Quc hi v nhng giao dch ca ông Trump khi ông là doanh nhân trước khi tr thành tng thống và k t khi ông dn vào Nhà Trng vào năm 2017.

Ví dụ, y ban Thuế khóa và Ngân sách ca H vin ra thi hn 23 tháng 4 cho S Thuế v ca B Tài chính cung cp h sơ thuế cá nhân và doanh nghip ca ông Trump trong sáu năm. Phe Dân ch cho rng các hồ sơ này có th hé l nhng manh mi v các tha thun kinh doanh có th có ca ông Trump vi Nga.

Không giao nộp h sơ đúng hn có th khiến H vin khép các quan chc ca b vào ti khinh th Quc hi, kích hot các th tc pháp lí đ buc cơ quan này tuân thủ.

Các cuộc điều tra khác của Quốc hội

y ban Tình báo Thượng vin do phe Cng hòa đng đu vn chưa công b kết qu điu tra chuyên sâu v vai trò ca Nga trong cuc bu c năm 2016. Kết qu có th được công b vào mt thi đim sau đó trong năm nay. Trong khi đó, Ủy ban Tình báo H vin đang đy mnh điu tra trong khi phe Dân ch còn đang nm quyn kim soát.

Các Ủy ban Tình báo, y ban Đi ngoi và y ban Giám sát ca H vin vn đang tìm kiếm các tài liu liên quan đến các cuc trò chuyn ca ông Trump với Tng thng Nga Vladimir Putin. y ban Giám sát cũng đang xem xét các vn đ v quyn tiếp cn an ninh liên quan đến con r ca ông Trump, Jared Kushner và nhng người khác.

********************

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ họp báo công bố báo cáo Mueller vào ngày thứ Năm (VOA, 18/04/2019)

Bộ trưởng Tư pháp M William Barr s t chc mt cuc hp báo vào lúc 9:30 sáng gi Washington (13:30 GMT) vào ngày th Năm để tho lun v vic công b báo cáo ca Công t viên Đc bit Robert Mueller v cuc điu tra s can thip ca Nga trong cuc bu c tng thng M năm 2016, B Tư pháp cho biết ngày th Tư.

baocao2

Bộ trưởng Tư pháp M William Barr đã xác đnh không có đ bng chng đ chng minh ông Trump đã phm ti cn tr công lí, mc dù ông Mueller không nói ông Trump vô ti trong khía cnh này.

Phó Bộ trưởng Tư pháp Rod Rosenstein, người đã b nhim ông Mueller làm công tố viên đc bit gn hai năm trước, cũng s tham d cuc hp báo, b cho biết trong mt thông cáo.

Tổng thng Donald Trump, người đã nhiu ln ch trích cuc điu tra ca ông Mueller là "săn phù thy" (hàm ý ông b truy bc chính tr), nói trong một cuc phng vn trên radio hôm th Tư rng ông có th t chc mt cuc hp báo sau ông Barr.

Ông Mueller ngày 22 tháng 3 đã nộp cho ông Barr mt bn báo cáo dài gn 400 trang v cuc điu tra kéo dài 22 tháng ca ông xem xét liu ban vn đng tranh c ca ông Trump có thông đng vi Moscow nhm xoay chuyn cuc bu c theo hướng có li cho mình hay không, và liệu ông Trump có phm ti cn tr công lí vi nhng hành đng nhm cn tr cuc điu tra hay không.

Trong một bc thư gi các nhà lp pháp hai ngày sau đó, ông Barr nói rng ông Mueller không nhn thy các thành viên ca ban vn đng Trump tham gia vào một âm mưu phm ti vi Nga.

Ông Barr cũng nói rằng ông xác đnh không có đ bng chng đ chng minh ông Trump đã phm ti cn tr công lí, mc dù ông Mueller không nói ông Trump vô ti trong khía cnh cn tr công lí.

*******************

Báo cáo Mueller : Tám điều chúng ta mới được biết (BBC, 19/04/2019)

Bản báo cáo dài 448 trang về cáo buộc can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử năm 2016 của Mỹ, vừa được công bố, đã xác nhận những gì ông Trump khẳng định ngay từ đầu : không có sự thông đồng.

baocao3

Cuộc điều tra của công tố viên đặc biệt Robert Mueller đã vẽ nên một bức tranh hỗn tạp về hành vi của Tổng thống Donald Trump, vừa đáng ngờ vừa kỳ lạ.

Cuộc điều tra cũng tạo một hồ sơ dầy cộm cho thấy rằng vị tổng thống đảng Cộng hòa cũng đã cản trở công lý, nhưng nó lại không kết luận ông Trump phạm tội.

Và trong khi không có chứng cớ "nóng hổi" để ngay lập tức tiến hành các thủ tục luận tội, đảng Dân chủ cho biết bản báo cáo cũng cho họ rất nhiều thông tin khác để tiếp tục sự giám sát của Quốc hội đối với ông Trump.

'Nhiệm kỳ tổng thống của tôi kết thúc rồi'

Báo cáo mô tả cụ thể về nỗi kinh hoàng của ngài Tổng thống với những ngôn từ chửi rủa kể từ ngày ông Trump biết một công tố viên đặc biệt đã được bổ nhiệm để điều tra ông hồi tháng 5/2017.

Theo báo cáo của Mueller, khi cựu Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions nói với ông Trump về cuộc điều tra của Mueller, ông Trump đã nói :

"Ôi trời ơi ! Điều này thật tồi tệ. Nhiệm kỳ tổng thống của tôi kết thúc rồi". Ông Trump văng thêm hai câu chửi tục sau đó.

Ông nói thêm : "Mọi người nói với tôi nếu anh bị một trong những công tố viên độc lập này điều tra, điều đó có nghĩa là nhiệm kỳ tổng thống của anh coi như kết thúc. Nó sẽ kéo dài nhiều năm và tôi sẽ không làm gì được. Đây là điều tồi tệ nhất từng xảy ra cho tôi".

'Mueller phải ra đi'

Báo cáo của Mueller cho thấy vào tháng 6/2017, tổng thống đã gọi cho cố vấn Nhà Trắng Donald McGahn từ Trại David và ra lệnh cho ông phải loại bỏ công tố viên đặc biệt.

Trong cuộc gọi thứ hai, ông McGahn nói rằng tổng thống đã gia tăng áp lực, nói : "Gọi cho Rod [Phó Bộ trưởng Tư pháp Rod Rosenstein], nói với Rod rằng Mueller có mâu thuẫn và không thể là Công tố viên Đặc biệt", và "Mueller phải ra đi "và" Gọi lại cho tôi khi anh làm xong điều đó".

McGahn đã rất bực mình vì sự can thiệp này đến nỗi ông đe dọa sẽ bỏ việc thay vì tham gia vào những gì ông dự đoán sẽ xảy ra là một "Cuộc thảm sát đêm thứ Bảy" giống như vụ Nixon.

Vào tháng 1/2018 sau khi truyền thông tiết lộ những nỗ lực của ông Trump để loại bỏ Mueller, một trong các luật sư của tổng thống đã liên lạc với ông McGahn, yêu cầu ông công khai bác bỏ thông tin đó.

Nhưng McGahn, thông qua luật sư của mình, đã từ chối.

Không thông đồng

Báo cáo cho thấy có một số liên hệ giữa các thành viên trong nhóm của ông Trump và Nga, và báo cáo cũng phát hiện chiến dịch tranh cử của ông Trump "dự kiến ​​sẽ có lợi về mặt bầu cử từ những thông tin bị đánh cắp và được tiết lộ thông qua các hỗ trợ của Nga".

Nhóm Trump cũng "thể hiện sự quan tâm" đối với các email bị hack do Wikileaks công bố và "hoan nghênh thiệt hại có thể gây ra" cho ứng cử viên Hillary Clinton. Đảng Dân chủ gọi đó là "không yêu nước và vô đạo đức". Nhưng nhóm Mueller nói rõ rằng nó không cấu thành âm mưu hình sự.

"Các mối liên hệ với Nga bao gồm các liên hệ kinh doanh, đề nghị hỗ trợ cho chiến dịch, lời mờiứng cử viên Trump và [Tổng thống Nga Vladimir] Putin gặp gỡ nhau trực tiếp, mời các quan chức chiến dịch tranh cử và đại diện của chính phủ Nga gặp gỡ, và các đề nghị chính sách giúp cải thiện Quan hệ Nga-Mỹ.

"Trong khi cuộc điều tra xác định có nhiều mối liên hệ giữa các cá nhân có mối quan hệ với chính phủ Nga và các cá nhân liên quan đến chiến dịch tranh cử Trump, không có đủ các bằng chứng để cáo buộc hình sự.

"Cuộc điều tra không xác định được rằng các thành viên của chiến dịch tranh cử của Trump đã âm mưu hoặc phối hợp với chính phủ Nga trong các hoạt động can thiệp bầu cử".

Không minh oan việc cản trở công lý

Tuy nhiên báo cáo của Mueller không hề là 'sự giải oan' như ông Trump đã tuyên bố hồi tháng trước.

Báo cáo cuối cùng kết luận : "Không giống như các trường hợp mà đối tượng liên quan đã cản trở công lý để che giấu tội ác, bằng chứng chúng tôi thu thập được không cho thấy Tổng thống có liên quan đến một tội ác tiềm ẩn liên quan đến sự can thiệp bầu cử của Nga".

Nhưng báo cáo cũng ghi chú rõ ràng :

"Nếu chúng tôi tự tin rằng, sau khi điều tra kỹ lưỡng, Tổng thống không có hành vicản trở công lý nào, chúng tôi đã tuyên bố như vậy. Tuy nhiên, dựa trên các sự việcvà các tiêu chuẩn pháp lý hiện hành, chúng tôi không thể đưa ra phán quyết đó.Các bằng chứng chúng tôi thu thập được về các hoạt động và ý định tìm cách gây khó khăn cho chúng tôi của Tổng thốngkhiến chúng tôi không thểkết luận một cách thuyết phục rằngkhông có bất kỳ hành vi phạm tội nào. "

Trong khi báo cáo thừa nhận một tổng thống tại vị không thể bị truy tố, nó cũng đề cập đến việc Quốc hội có quyền điều tra và có khả năng luận tội Tổng thống :

"Quốc hội có thể áp dụng luật cản trở công lý xem xét những hành vi sai phạm lạm dụng quyền lực của Tổng thống với hệ thống tam quyền phân lập (checks and balances) theo Hiến pháp của chúng ta và nguyên tắc không có ai đứng trên phápluật".

Trump cố ảnh hưởng cuộc điều tra thế nào

Báo cáo trích dẫn 10 trường hợp được cho là có tiềm năng cản trở công lý của ông Trump mà nhóm Mueller điều tra.

Hầu hết đã được ghi chú rất kỹ, chẳng hạn như việc Giám đốc FBI James Comey bị ông Trump sa thải.

Nhưng những phát hiện cũng xác nhận các thông tin truyền thông Mỹ trước đây đã bị Nhà Trắng từ chối.

Khi ông Trump biết các hãng truyền thông đã đặt câu hỏi về cuộc họp tháng 6/2016 tại Trump Tower giữa các quan chức chiến dịch vận động tranh cử cấp cao, bao gồm Donald Trump Jr., và một luật sư người Nga được cho là đang hứa hẹn sẽ tung những "tin xấu" cho đối thủ Hillary Clinton, tổng thống đã đưa ra một thông tin đánh lạc hướng, báo cáo cho biết :

"Trước khi các email được công khai, Tổng thống đã chỉnh sửa một thông cáo báo chí cho Trump Jr bằng cách xóa một dòng thừa nhận rằng cuộc họp với 'một cá nhân [Trump Jr] được cho biết có thể có thông tin hữu ích cho chiến dịch' và thay vào đó chỉ nói rằng cuộc họp là về việc nhận con nuôi của Nga".

Ông Trump cũng bảo cựu quản lý chiến dịch tranh cử Corey Lewandowski yêu cầu cựu Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions tuyên bố công khai rằng cuộc điều tra "rất không công bằng" và ông Trump đã không làm gì sai, báo cáo cho biết.

Sau khi Jeff Sessions tuyên bố rút khỏi cuộc điều tra Nga, để lại một ông Trump tức giận rằng mình đang mất quyền kiểm soát cuộc điều tra, tổng thống đã ép cựu Bộ trưởng Tư pháp rằng nếu ông nghĩ lại quyết định rút khỏi cuộc điều tra đó thì ông sẽ là "anh hùng".

Từ chối 'thi hành mệnh lệnh'

Báo cáo của Mueller cho thấy tiềm năng cản trở công lý của tổng thống chỉ đã thất bại vì các thành viên trong chính quyền ông từ chối "thi hành mệnh lệnh", bao gồm cựu Giám đốc FBI James Comey, cựu cố vấn Nhà Trắng Don McGahn và cựu quản lý chiến dịch tranh cử Corey Lewandowksi.

Trong một đoạn văn không hay ho gì cho Trump, báo cáo viết :

"Những nỗ lực của Tổng thống nhằm gây ảnh hưởng đến cuộc điều tra hầu như không thành công, nhưng điều đó phần lớn là vì những người vây quanh Tổng thống đã từ chối thi hành mệnh lệnh hoặc chiều theo yêu cầu của ông. Comey đã không kết thúc cuộc điều tra cuối cùng dẫn đến việc Flynn bị truy tố và bị kết án tộinói dối với FBI. McGahn đã không nói với Bộ trưởng Tư pháp Sessions rằng Công tố viên Đặc biệt phải bị đuổi, nhưng thay vào đó, chuẩn bị từ chức nếu Tổng thốngra lệnh đó. Lewandowski và Dearborn không gửi thông điệp của Tổng thống cho Sessions rằng nên giới hạn cuộc điều tra Nga cho những cuộc bầu cử trong tương lai. Và McGahn từ chối rút lại những thông tin xoay quanh chỉ đạo loại bỏ Công tố viên Mueller của Tổng thống mặc cho Tổng thống liên tục yêu cầu ông làm như vậy. Tương tự như thế, chứng cớ chúng tôi thu thập được không hỗ trợ việc cáo buộc các trợ lý và cộng sự của Tổng thống có khả năng cản trở công lý ngoài những hồ sơ đã nộp. "

'Trả lời bằng văn bản không đầy đủ'

Những người theo dõi sát sao câu chuyện Mueller có thể nhớ lại rằng vào tháng 1/2018 tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông "mong chờ" được ngồi xuống trả lời phỏng vấn với ông Mueller, rằng ông sẽ "thích làm điều đó càng sớm càng tốt", và khoe rằng ông ta sẽ trả lời câu hỏi và thề không nói dối như trước tòa án.

Nhưng báo cáo Mueller lại ghi chú, "sau hơn một năm thảo luận, Tổng thống đã từ chối phỏng vấn".

Ông đồng ý gửi câu trả lời bằng văn bản cho các câu hỏi của công tố viên đặc biệt cho các vấn đề liên quan đến Nga, nhưng từ chối "cung cấp câu trả lời bằng văn bản cho các câu hỏi về chủ đề cản trở công lý hoặc câu hỏi về các sự kiện trong quá trình chuyển giao quyền lực", báo cáo lưu ý.

Báo cáo của Mueller viết : "Nhận thấy rằng Tổng thống sẽ không tự nguyện trả lời phỏng vấn, chúng tôi đã xem xét liệu có nên gửi trát hầu tòa cho lời khai của ông hay không. Chúng tôi thấy các câu trả lời bằng văn bản của ông không thỏa đáng".

Nhưng nhóm Mueller cho biết cuối cùng họ quyết định không triệu tập ông Trump vì việc kiện tụng sẽ gây ra sự chậm trễ đáng kể ở giai đoạn cuối của cuộc điều tra.

Tại sao Sessions, Trump Jr và Kushner không bị truy tố

Đội ngũ Mueller đã không truy tố Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions vì tội khai man trước Quốc hội khi ông ta làm chứng sai rằng ông ta không liên lạc với người Nga trong chiến dịch tranh cử, vì những câu hỏi dùng từ không chính xác, theo báo cáo.

"Bằng chứng không đủ để chứng minh rằng Sessions có thể đưa ra câu trả lời sai cho các câu hỏi liên quan đến Nga theo cách diễn đạt và bối cảnh của những câu hỏi đó", báo cáo viết.

Nó cũng làm rõ Donald Trump Jr, Jared Kushner và các nhân viên chiến dịch tranh cử khác đã đi sát ranh giới phạm luật trong cuộc họp tháng 6/2016 tại Trump Tower với một luật sư người Nga.

Nhóm Mueller nói rằng họ đã không truy tố con trai cả và con rể của tổng thống vì vi phạm tài chính chiến dịch tranh cử vì họ không thể chứng minh rằng những người này đã "cố tình" vi phạm luật.

Published in Quốc tế

Tổng thống Donald Trump đã sung sướng tuyên bố hôm 24 tháng Ba : "Nó là một sự hoàn toàn và toàn diện nói không có tội", ngay sau khi ông bộ trưởng tư pháp của ông phổ biến bốn trang giấy tóm tắt những khám phá của Điều tra viên đặc biệt Robert Mueller. Rồi ông tiếp : "Nó là một sự tìm cách hạ thủ bất hợp pháp đã thất bại".

Trump Russia Probe

Người dân Mỹ đọc tin trang nhất một số tờ báo tại Washington hôm thứ Bảy, 23 tháng Ba, sau khi Điều tra viên đặc biệt Robert Mueller hôm 22 tháng Ba nộp bản phúc trình được mọi người chờ đợi lâu nay về can dự của Nga vào bầu cử Mỹ năm 2016 cho Bộ trưởng Tư pháp William Barr. (Hình : AP Photo/Alex Brandon)

Sự vui sướng của tổng thống cũng dễ hiểu thôi. Sau khi trải qua 22 tháng điều tra về liệu chiến dịch Nga để ăn gian cho cuộc bầu cử năm 2016 có lợi cho ông Trump, điều tra viên đặc biệt không tìm thấy là tổng thống phải ra tòa. Nhưng điều tra viên đặc biệt cũng không nói là tổng thống không có tội.

Trước hết là những tin mừng cho tổng thống. Trong khu vực của sự vi phạm trầm trọng nhất mà ông Mueller cứu xét, theo lời tóm tắt của Bộ trưởng Tư pháp William Barr, ông "không xác định là thành viên của ban vận động Trump âm mưu hay điều phối với chính phủ Nga trong các hoạt động can thiệp vào bầu cử".

Việc này không có nghĩa là chiến dịch vận động của tổng thống không hợp tác với cố gắng của người Nga. Trong suốt cuộc điều tra của ông Mueller, nhiều vụ rõ ràng có hợp tác đã lộ diện. Ông Paul Manafort chẳng hạn, cựu chủ tịch ban vận động của tổng thống – mà vì cuộc điều tra của ông Mueller đang ngồi tù với bản án bảy năm rưỡi – đã chia sẻ những thông tin thăm dò dư luận của ban bầu cử cho một người được nói là điệp viên của Nga. Và có lẽ là ông Mueller đã tìm thấy những vụ khác nữa. Nhưng rõ ràng ông không tìm thấy bằng cớ "súng còn bốc khói" là ban vận động của ông Trump đã là những người cố tình tham dự vào một âm mưu của Nga. Những sự liên lạc của họ với người Nga, theo bản tóm tắt của ông bộ trưởng, không đủ để trở thành một "âm mưu" hay "một thỏa thuận – ngầm ý hay bày tỏ… về can thiệp vào bầu cử".

Nó sẽ phải có một sự tiết lộ hơn nữa những khám phá của điều tra viên đặc biệt, mà ông Barr đã hứa công bố nhưng nay lại có vẻ chần chừ, để có thể xác định là kết luận đó có làm cho chúng ta tin cậy được hay không. Nhưng dầu sao chăng nữa một thắng lợi lớn cho tổng thống. Mặc dầu vẫn còn có những nghi ngờ – trước sự việc là toán của tổng thống đã bao lần nói láo, né tránh và chứng tỏ một sự sẵn sàng nhận sự giúp đỡ của người Nga – nó đã khá gần trong việc xác nhận cho khẳng định "KHÔNG CÓ ĐỒNG LÕA" của tổng thống mà ông đã tưởng không thể hy vọng có được.

Nó sẽ không cản trở những vị dân biểu Dân chủ tiếp tục những cuộc điều tra của Quốc hội vào công việc của tổng thống và Nga. Và thực ra là phải như vậy. Quyền kiểm tra của Quốc hội khác với một cuộc điều tra của một điều tra viên đặc biệt. Mục đích việc kiểm tra của Quốc hội là để cung cấp một sự công khai những hành vi đi ngược lại quyền lợi chung, ngay cả khi nó không lên đến mức tội phạm, vốn là cái thước mà ông Mueller đã được ra lệnh phải sử dụng. Và vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được trả lời về liên hệ kỳ lạ của tổng thống với Nga (chẳng hạn như, tại sao Nga lại mong muốn ông được đắc cử đến như vậy ?) mà có vẻ ông Mueller hoặc là không cứu xét đến hay chưa giải quyết được.

Dầu sao chăng nữa, điều tra viên đặc biệt có vẻ đã làm giảm được nỗi sợ lớn nhất : rằng một tổng thống đương nhiệm của Hoa Kỳ là một kẻ đồng lõa trong một âm mưu của Nga. Điều này quả là tốt cho ông Trump, nhưng nó còn tốt hơn cho Hoa Kỳ, và sự kiểm tra của các nhân vật bên đảng Dân chủ nên được hướng dẫn bằng việc này. Nếu ông Mueller không tìm thấy bằng cớ nóng bỏng thì họ cũng không nên chờ đợi tìm thấy.

Phần chính kia của cuộc điều tra của ông Mueller là chuyện khác. Tóm tắt của ông bộ trưởng xác nhận là điều tra viên đặc biệt đã tìm hiểu "một số những hành động của tổng thống" mà có thể coi như là một cố gắng bất hợp pháp để cản trở cuộc điều tra vào âm mưu của Nga. Cuộc điều tra chính, bởi cơ quan FBI, đã được trao cho ông Mueller một phần là vì quyết định của ông Trump cách chức người lúc đó là giám đốc cơ quan, ông James Comey. Đó là một trong những hành động có thể là cản trở pháp lý. Những cố gắng sau đó của tổng thống để cách chức ông Mueller, mà cuộc điều tra ông đã gọi là "săn phù thủy", có lẽ là một điều cản trở pháp lý nữa.

Cả hai việc này chả hay ho gì cho tổng thống. Nhưng nó luôn là khó khăn khi đặt câu hỏi nó có thể coi như cản trở công lý hay không, bởi sự việc là ông Trump, qua chức vụ tổng thống, có quyền cách chức cả hai người. Hầu hết các chuyên gia pháp lý nghĩ là một tổng thống có thể có tội cản trở, ngay cả khi hành xử quyền chính đáng của chức vụ, nếu động cơ có ác ý. Và cách chức ông Comey trong cố gắng đóng cửa cuộc điều tra về Nga chắc chắn sẽ đúng với định nghĩa đó.

Những chuyên gia khác – đáng kể hơn là kể cả ông bộ trưởng – duy trì là tổng thống không thể có tội cản trở khi hành động trong khuôn khổ quyền hạn. Cuối cùng, ông Mueller, biết rõ những bất đồng ý kiến, quyết định không giải quyết vấn đề này.

Theo bản tóm tắt của ông bộ trưởng Tư pháp về kết luận của ông, ông kể ra những điều ông tìm thấy về những hành vi đáng nghi ngờ của ông Trump nhưng không quyết định là liệu nó có là bằng cớ đủ để có thể đưa ra tòa. Thay vì vậy ông Mueller cung cấp lý luận cho cả hai phe. Theo ông bộ trưởng, "điều tra viên đặc biệt nói là ‘trong khi bản phúc trình này không kết luận là tổng thống có tội, nó cũng không nói là ông không có tội’".

Ông bộ trưởng – mới tháng rồi trở lại nắm Bộ Tư pháp, mà ông đã từng điều hành thời cố Tổng thống George H.W. Bush – đã tự giải quyết vấn đề. Ông và thứ trưởng Rod Rosenstein đã khẳng định là bằng cớ ông Mueller cung cấp không đủ để "thiết lập là tổng thống có một hành động phạm tội cản trở công lý". Với việc chúng ta đã biết lập trường của ông Barr, việc này cũng chả có gì là ngạc nhiên cả. Tuy nhiên, ông bộ trưởng đưa ra một lý luận khác để hỗ trợ cho lập luận này. Ông biện bạch là khi ông Mueller không tìm thấy bằng cớ tổng thống có âm mưu với Nga, nó sẽ rất khó xác định được là những hành động sử dụng quyền hành của ông, nhưng bán cản trở công lý, có thể là có ý xấu.

Lập luận này nghe thật thái quá. Những liên hệ mờ ám giữa ông Trump và Nga, và những thành tích của việc ông và các thuộc hạ của ông nói láo về liên hệ đó, cho thấy tổng thống có những động cơ vô cùng đáng đặt câu hỏi – tuy chưa đến mức âm mưu vĩ đại để gian lận bầu cử – để đóng cửa cuộc điều tra về Nga. Dầu sao chăng nữa, những đối thủ của tổng thống sẽ nhắm thẳng vào sự việc là ông Mueller cung cấp bằng cớ cản trở, mà ông cảm thấy không thể tha thứ cho tổng thống, chưa kể những lý do pháp lý khiến nên làm vậy. Bên Dân chủ nay sẽ tranh đấu để có được chi tiết của những gì ông Mueller phúc trình về vấn đề này.

Cuộc chiến sắp xảy ra sẽ có một cuộc sống chính trị riêng. Trong bản tóm tắt, ông Barr nhắc lại "biết đến sự chú ý của công chúng đến vấn đề này", ông hy vọng sẽ phổ biến tối đa bản phúc trình của điều tra viên đặc biệt sao cho "thích hợp với luật pháp liên hệ, luật lệ, và chính sách của bộ". Từng đó cũng đủ để giữ kín khá nhiều bản phúc trình của ông Mueller.

Những người Dân chủ cảm thấy bị tổn thương vì sự thất bại của ông Mueller không kết tội tổng thống, sẽ tự an ủi bằng cách xông vào cuộc chiến mới với ông Barr về công bố bản phúc trình. Nhưng họ không nên cảm thấy bị thương tổn. Ý tưởng là điều tra viên đặc biệt sẽ hạ bệ ông Trump nằm trong trí tưởng tượng của bên Dân chủ nhiều hơn là thực tại. Hàng trăm trang bằng cớ đã công bố, nhiều trăm trang tài liệu trình tòa, không chỉ ra một âm mưu vĩ đại giữa ban vận động Trump và Nga. Vụ cản trở khó mà chứng minh.

Thực ra, gánh nặng bằng cớ mà công tố viên độc lập phải chịu đã làm cho cuộc điều tra của ông trông ra có vẻ như là một sự lảng tránh để người ta quên đi những câu hỏi chính trị liên quan đến liên hệ của ông Trump và Nga. Thí dụ như : Liệu cử tri Hoa Kỳ có chấp nhận rằng tổng thống của họ tiếp tục từ chối công nhận sự hiện hữu của một cuộc tấn công vào nền dân chủ của mình do một thế lực ngoại lai, mà ông luôn nói láo về liên hệ của ông với họ, hay là có thể vào được ghế tổng thống nhờ họ, trong khi ông không làm gì để cản trở cuộc tấn công tiếp tục của họ ?

Bên Dân chủ có lẽ nên cảm thấy là ông Mueller đã cho họ một món quà chiến thuật. Một bản phúc trình nói có tội sẽ làm cho họ khó có thể lờ đi chuyện đàn hạch ông. Và dĩ nhiên chuyện đó vô bổ vì đảng ông bảo vệ, tổng thống chắc chắn sẽ không bị luận tội và cách chức. Các lãnh tụ Dân chủ biết rõ điều đó. Và họ không muốn làm điều đó. Điều tốt nhất mà họ có thể hy vọng ở ông Mueller là một bản phúc trình biện minh cho việc họ tiếp tục các chiến dịch kiểm tra tổng thống nhưng không buộc họ phải đàn hạch ông. Và ông Mueller đã làm gần đúng như vậy.

Trong một khía cạnh nào đó, bản phúc trình này có vẻ là một sự chỉ trích cho những ai muốn nhờ luật pháp giải quyết một vấn đề chính trị. Cử tri chứ không phải là công tố viên cuối cùng sẽ quyết định là ông Trump có đáng được làm tổng thống hay không. Và đó chính là cách một nền dân chủ giải quyết vấn đề chính trị. 

Lê Phan

Nguồn : Người Việt, 30/03/2019

Published in Diễn đàn

Tổng thống 45 của Mỹ, Donald Trump đã để lại "dấu ấn lịch sử" trong chính trường Mỹ chỉ 2 năm sau ngày nhậm chức. Dấu ấn lịch sử đó không phải là bức tường mới (có thể xây) giữa Mỹ và Mexico, cũng không phải là đã làm cho "nước Mỹ vĩ đại trở lại"… mà có lẽ là làm nước Mỹ chia rẽ hơn bao giờ hết.

my1

Dấu ấn lịch sử đó không phải là bức tường mới giữa Mỹ và Mexico… mà có lẽ là làm nước Mỹ chia rẽ hơn bao giờ hết.

Di sản buồn mà Trump để lại đối với nước Mỹ đã đành, không những thế Trump còn để lại cả dấu ấn trong cộng đồng người Việt Nam (cả ở Mỹ lẫn ở trong nước) đó là làm cho người Việt Nam cũng chia rẽ thành "hai phe", phe ủng hộ và phe phản đối Trump.

Với một số người thì Tập Hợp (Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên) thuộc về "phe phản đối Trump" nhưng khác với những người "cùng phe" là Tập Hợp chỉ trích Trump ngay từ khi ông ta lọt vào vòng chung kết đại diện cho đảng Cộng hòa để tranh chức tổng thống với Hilary Clinton. Chúng tôi không thích Trump và cũng không thích cả Hilary vì nhận thấy là cả hai ứng cử viên đều không đưa ra được một cương lĩnh chính trị thực sự có ích lợi cho thế giới trong đó có Việt Nam. Đừng quên là tổng thống Mỹ, đồng thời cũng là lãnh đạo của khối các nước dân chủ, luôn có ảnh hưởng trên qui mô toàn cầu. Buồn thay, các ưu tư của các tổng thống Mỹ chỉ đơn thuần bó hẹp trong phạm vi nước Mỹ.

Khi chúng tôi đưa ra đề nghị mô hình chính trị cho Việt Nam trong tương lai là "dân chủ nghị viện và tản quyền" thay vì mô hình chính trị "tổng thống chế" (bầu một người thay vì bầu một chính đảng) thì đã không nhận được sự chia sẻ của trí thức và người dân Việt Nam. Nước Mỹ, cường quốc số một thế giới đang bị khủng hoảng vì mô hình "tổng thống chế", sự tê liệt và xuống cấp của các chính đảng đã cho phép những người không có kiến thức về chính trị trở thành tổng thống như trường hợp Trump. Chính mô hình "tổng thống chế" đã buộc các ứng cử viên phải "dân túy" bằng cách mị dân và hứa hẹn mang lại những điều ngoài khả năng của họ. Ví dụ Trump hứa lấy tiền của Mexico để xây dựng bức tường mới ngăn cách hai nước, kế hoạch mang các công ty của Mỹ trở về Mỹ hay ngay cả cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung Quốc, Mỹ-EU… Cũng đã gần như thất bại hoàn toàn.

Tập Hợp đã phân tích trong nhiều bài viết rằng tư tưởng chính trị của thế giới nói chung và của nước Mỹ nói riêng đã không theo kịp với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và kinh tế. Với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 thì trí tuệ nhân tạo và máy móc đã thay thế rất nhiều cho con người trong nhiều lĩnh vực. Nhiều ngành nghề ăn nên làm ra nếu biết khai thác kỹ thuật mới như các công ty Apple, Facebook, Google, Amazon…Trong khi đó rất nhiều ngành nghề khác bị đi xuống nhất là những ngành dùng nhiều lao động chân tay như nông nghiệp, bưu điện hay đóng tàu, lắp ráp ô tô…

Rõ ràng là các chính trị gia thế hệ cũ đã lỗi thời vì không thay đổi kịp thời cuộc dù đó là Hilary Clinton hay các chính trị gia đảng Dân chủ lẫn đảng Cộng hòa. Trump xuất hiện và lấp vào khoảng trống đó bằng những lời hứa bạt mạng mà các chính trị gia truyền thống không dám phát ngôn. Sau khi Trump đắc cử và trở thành tổng thống Mỹ thì các chính trị gia Mỹ mới tá hỏa và tìm mọi cách "hạn chế" ông ta. Việc tống vào tù gần chục cộng sự đắc lực của Trump là nỗ lực nhằm hạn chế các hành động thất thường và mang tính răn đe với Trump nhưng có lẽ vì đôi lúc đảng Dân chủ quá "soi mói" và nặng lời với Trump khiến cho Trump càng được ‘thông cảm’ và ủng hộ bởi những người yêu mến. Họ cho rằng Trump là nạn nhân của một âm mưu phế truất vì cay cú của đảng Dân chủ…

Dù bản báo cáo của công tố viên đặc biệt Robert Mueller vừa được công bố kết luận là Trump không "thông đồng" với Nga nhằm can thiệp vào cuộc bầu cử hồi 2016 nhưng điều đó không có nghĩa là Trump được yên thân. Chỉ riêng việc một tổng thống đương nhiệm bị nghi ngờ là thông đồng với "kẻ thù" truyền thống là Nga cũng đã là một sỉ nhục ghê gớm với Trump. Thật khó hình dung nếu bản kết luận của Mueller là ngược lại, khi đó bộ mặt của nước Mỹ sẽ giấu vào đâu ?

Uy tín của nước Mỹ bị sứt mẻ nghiêm trọng và hoàn toàn không thể phục hồi, kể cả sau khi Trump đã ra đi. Một ví dụ là vào đầu năm 2021 người Mỹ phải xin visa khi vào Châu Âu. Hay một ví dụ khác là Châu Âu và các nước Nam Mỹ đã không ủng hộ đúng mức và cần thiết cho tổng thống đối lập của Venezuela Juan Guaido, người được Trump công khai hậu thuẫn và cho dù cuộc ‘cách mạng’ này gần như đã thành công chỉ vì lý do là họ không thích Trump. Xin nhắc lại, Trump hoàn toàn đúng trong việc này.

Tập Hợp là tổ chức chính trị đầu tiên lên tiếng chỉ trích Trump ngay từ khi ông ta chưa thành tổng thống Mỹ. Chúng tôi không thù ghét hay liên quan gì đến ông ta mà chỉ vì ông ta không tôn trọng các giá trị đạo đức mà Tập Hợp cổ xướng và theo đuổi. Không chỉ có thế, Trump còn đi ngược lại và bỏ bê các giá trị tinh thần dân chủ đã làm nên một nước Mỹ vĩ đại như ngày hôm nay từ những Locke, Jefferson, Stuart Mills, De Tocqueville, James v.v.

Trump là lãnh đạo của nước Mỹ cũng đồng thời là đại diện cho thế giới văn minh vì vậy mọi người đều có quyền chỉ trích ông ta. Vấn đề yêu ghét không nên đặt ra khi tranh luận về Trump hay bất cứ ai. Cái cần đặt ra nhất là lý lẽ, là lý trí, là sự phân tích đúng sai, hay dở chứ không phải vì ông ta là một doanh nhân giỏi, có vợ đẹp hay làm việc không lương. Dù sao thì Trump cũng chỉ là một cơn gió thoảng qua lịch sử nước Mỹ, ông đến rồi ông đi. Giờ đây khi đã có nhiều tiếng nói chỉ trích và phê phán Trump trong cộng đồng người Việt Nam thì chúng tôi lại có ý kiến mới rằng Trump, sau những tiêu cực mang lại cho nước Mỹ và thế giới tự do thì sự "xuất hiện" của ông ấy lại đang mang lại những "tích cực" cần thiết cho nước Mỹ và thế giới.

Rồi họ (người dân và giới chính trị Mỹ) sẽ thấy được sự tai hại của những nhà lãnh đạo dân túy, rồi họ sẽ thấy được mô hình tổng thống có rất nhiều hạn chế, rồi họ sẽ thấy để một người "tay mơ" về chính trị lên làm lãnh đạo đất nước là nguy hại như thế nào, rồi họ sẽ thấy vai trò quan trọng của các giá trị đạo đức nền tảng mới làm cho nước Mỹ vĩ đại chứ không phải những lời lời đao to búa lớn và lỗ mãng, rồi họ sẽ thấy vai trò của các chính đảng là quan trọng như thế nào, rồi họ sẽ thấy một dự án chính trị là cần thiết ra sao kể cả đối với một quốc gia dù đã hùng mạnh như nước Mỹ, rồi họ sẽ thấy uy tín nước Mỹ đã bị hủy hoại như thế nào…Để rồi từ đó họ tìm cách để sửa chữa và khắc phục. Sự ưu việt của các thể chế dân chủ là chúng có cơ chế để thay đổi và sửa chữa mọi khiếm khuyết.

Tập Hợp quan niệm rằng lẽ phải và sự thật là tối thượng, thậm chí trên cả Thượng đế. Bảo vệ lẽ phải và những điều đúng đắn là việc bắt buộc phải làm và nên làm. Tập Hợp chưa bao giờ ngần ngại hay phân vân vì sợ nói ra sự thật và bảo vệ lẽ phải sẽ làm mất lòng ai đó. Chúng tôi chấp nhận "mất lòng" khi phê phán "đối lập dân chủ Việt Nam", trí thức Việt Nam hay Donald Trump. Vì Trump mà Tập Hợp mất đi một số thân hữu và một lượng người theo dõi trang Fanpage của Tập Hợp trên Facebook. Có người bày tỏ sự "tiếc nuối" khi thấy Tập Hợp phản đối Trump khiến họ phải "chia tay" Tập Hợp. Chúng tôi cũng lấy làm tiếc nhưng không thể làm khác. Chúng tôi không có gì thay đổi, chúng tôi vẫn là chúng tôi của hơn 30 năm về trước, nếu có khác thì chỉ là chúng tôi chín chắn hơn, trưởng thành hơn và "biết" nhiều hơn.

Làm chính trị là hò hẹn với tương lai, tức là phải có khả năng tiên liệu những điều có thể xảy ra trong tương lai để từ đó có đối sách và sự chuẩn bị. Một tổ chức chính trị mà không có viễn kiến, không tiên liệu được tương lai thì khó lòng có…tương lai. Tất nhiên sự tiên liệu không phải lúc nào cũng đúng nhưng đó là điều bắt buộc. Nếu không thì cũng sẽ giống như các nhân sĩ suốt ngày chạy theo các sự kiện, chạy theo các biến cố và rồi vì không "biết mình, biết địch" nên hành động và phát ngôn hời hợt và vô duyên, cuối cùng bị cả chính quyền lẫn người dân coi thường và phê phán.

Tập Hợp luôn đưa ra các nhận định về tình hình thế giới và sự ảnh hưởng của chúng đến Việt Nam suốt ba thập niên qua, từ dự đoán Liên Xô sẽ sụp đổ cho đến…Trung Quốc trong một tương lai gần. Nếu độc giả nào theo dõi Tập Hợp thường xuyên thì sẽ nhận thấy là hầu hết các dự đoán của chúng tôi đều đúng.

Thái độ của Tập Hợp sẽ không thay đổi, sẽ luôn đề cao các giá trị đạo đức, lẽ phải, sự lương thiện, bao dung với sự thẳng thắn trong tinh thần tương kính, lắng nghe và luôn sẵn sàng đối thoại. Chúng tôi hy vọng là những người hiểu lầm về thái độ của Tập Hợp với Trump sẽ hiểu ra vấn đề và tiếp tục ủng hộ chúng tôi trong tương lai khi mà mọi việc về Trump được rõ ràng và cụ thể.

Một điều mà tôi muốn tâm sự nhân việc nói về Trump, đó cũng là điều làm chúng tôi ngạc nhiên là chỉ vì không đồng ý với nhau về Trump mà nhiều người bỗng trở nên dữ tợn, hằn học và "tấn công" những ý kiến khác về Trump rất thô bạo ? Tại sao phải như thế ? Tại sao chỉ vì một người xa lạ (chắc không mấy người là bạn bè thực ngoài đời của Trump) mà lại sỉ vả nhau cạn tàu ráo máng như vậy ? Chúng ta có còn là đồng bào, là người Việt Nam nữa hay không ? Bản chất của xã hội dân chủ là tôn trọng mọi chính kiến khác biệt. Làm sao chúng ta có thể xây dựng một nước Việt Nam dân chủ mà lại không tôn trọng dân chủ ? Chắc gì ý kiến về chính trị của một cá nhân lại có thể đúng hơn ý kiến của một tập thể làm chính trị chuyên nghiệp ?

Có lẽ Việt Nam vẫn chưa có được dân chủ là vì người dân còn ngộ nhận nhiều thứ và mâu thuẫn với chính mình. Không ít người ủng hộ Trump, khi nói về Trump, họ không phân tích lý lẽ mà chỉ đưa ra lập luận rằng ông ta kinh doanh giỏi, vợ đẹp, sẵn sàng làm việc không lương…Mấy thứ đó có liên quan gì đến các hoạt động chính trị đâu ? Hầu hết các chính trị gia kiệt xuất đều không phải là doanh nhân và nếu vợ đẹp thì Melania đâu phải là hoa hậu ? Có lẽ tư duy "làm chính trị là tìm kiếm thành công cho bản thân" đã ăn sâu vào trong tâm hồn người Việt. Tâm lý này khiến 2/3 cộng đồng người Việt tại Mỹ ủng hộ Trump trong khi các sắc dân thiểu số Châu Á khác chỉ là 1/3. Chúng ta là một dân tộc không giống ai.

Tư duy bị ảnh hưởng nặng nề từ văn hóa Khổng giáo khiến người Việt luôn ủng hộ cho các "cá nhân làm chính trị" thay vì ủng hộ cho các "tổ chức làm chính trị" bất chấp là các cá nhân mà họ ủng hộ có muốn hay không. Họ cho rằng chỉ cần một cá nhân nổi tiếng là có thể mang lại thành công chứ không cần một tổ chức. Điều này hoàn toàn sai vì đấu tranh chính trị luôn là đấu tranh giữa các tổ chức với nhau chứ không phải giữa các cá nhân.

Suốt bao năm qua người Việt chỉ ủng hộ cho các cá nhân hoạt động chính trị chứ không mấy quan tâm đến các tổ chức chính trị. Một ai đó bị đi tù vì lý do chỉ trích chính quyền lập tức được nhiều người tung hô như một người hùng có thể "cứu nhân độ thế", tuy nhiên một người thì có thể làm được gì ? Bao nhiêu người đi tù được tung hô lên tận mây xanh nhưng sau khi ra tù hay được bảo lãnh ra được ngoài thì cũng đâu làm được gì hơn ?

Mâu thuẫn lớn ở đây là dư luận luôn ủng hộ và muốn "đôn" những người không có ý định hay khả năng làm chính trị trở thành "người dẫn đường", đứng lên "phất cờ khởi nghĩa" trong khi những tổ chức chính trị chuyên nghiệp lại không nhận được sự ủng hộ cần thiết đáng ra phải có đó. Việc này cũng giống như khi một người bị bệnh nan y, thay vì tìm đến bệnh viện với ê-kip các bác sĩ có chuyên môn cao thì họ đi tìm một thầy lang. Nhiều người ngụy biện "các tổ chức chính trị của người Việt Nam hiện nay không xứng đáng, chưa đủ trình, chưa thuyết phục…" nhưng khi hỏi vậy ai, tổ chức nào mới xứng đáng thì họ không có câu trả lời. Hoặc có người chê bai tất cả các tổ chức nhưng khi được hỏi sao không tự mình thành lập một tổ chức mới đi thì họ cũng không có câu trả lời...

Một tổ chức chính trị chuyên nghiệp và có thâm niên hoạt động, dù chưa thực sự hùng mạnh thì vẫn hơn tất cả những cá nhân và tổ chức mới ra đời. Kinh nghiệm, khả năng, tầm nhìn và uy tín của một tổ chức chính trị là những thứ không tự nhiên mà có được mà phải được chứng minh, thể hiện qua một quá trình dài. Nếu cho rằng vẫn có những người hay tổ chức khác có khả năng hơn, giỏi hơn nhưng chẳng qua là chưa muốn "xuất hiện"…vậy làm sao biết và kiểm chứng được họ là như thế nào ?

Thế giới thay đổi từng ngày trong khi tư duy về chính trị của người Việt Nam vẫn đang ngủ vùi trong giấc ngủ hơn hai ngàn năm của văn hóa Khổng giáo. Đã đến lúc người Việt phải thức dậy và lấy quyết định ủng hộ cho các tổ chức chính trị chuyên nghiệp, đứng đắn, cùng đồng hành với các tổ chức đối lập đó để mang lại dân chủ cho Việt Nam.

Việt Hoàng

(27/03/2019)

Published in Quan điểm

Bản báo cáo của ủy viên công tố đặc biệt Robert Mueller được gửi tới cho bộ trưởng tư pháp William Barr thứ sáu 22/03/2019. 

mueller1

Donald Trump, Robert Mueller và William Barr - Ảnh ghép minh họa

Chưa đến hai ngày sau, chiều chủ nhật, William Barr đưa ra bản kết luận dài 4 trang về báo cáo của Mueller như sau : "Cuộc điều tra của Robert Mueller cho thấy trong chiến dịch tranh cử của tổng thống Donald Trump không có sự cấu kết, thông đồng nào với người Nga cũng như bằng chứng ông Trump cản trở cuộc điều tra này" (1).

Mặc dù còn nhiều câu hỏi rất quan trọng trong báo cáo của Mueller không có câu trả lời, bản kết luận của bộ trưởng tư pháp William Barr không những khiến cho nội các của ông Trump thở ra nhẹ nhõm sau hai ngày căng thẳng mà còn làm cho nhiều người Việt Nam ủng hộ ông Trump, những người bất chấp sự thật, lẽ phải, đạo đức... bày tỏ sự vui mừng một cách cuồng nhiệt.

Trên facebook của cộng đồng người Việt, dễ dàng tìm thấy những ý kiến, status biểu lộ sự mừng rỡ, hoan hô, khen tặng sự vững vàng của Trump trước sóng gió, sự công tâm của William Barr xen lẫn những lời chửi bới tục tằn, nhục mạ thô lỗ đảng Dân chủ, Hillary Clinton, Obama...

Nhiều facebooker thuộc loại fan cuồng của ông Donald Trump viết stt chỉ trích, phê bình đảng Dân chủ tiêu tốn tiền thuế của dân trong suốt hai năm qua vào cuộc săn bắt phù thủy. Hơn thế nữa, họ còn đòi hỏi đảng Dân chủ, những tờ báo, cơ quan truyền thông từng soi mói, tìm kiếm, chỉ trích những sai trái, lạm quyền của Trump... phải lên tiếng công khai xin lỗi... Donald Trump.

Những người yêu cầu đảng Dân chủ, truyền thông tự do (liberal media) xin lỗi Trump dường như không biết hoặc cố tình quên đi 2 điều :

1. Trump là người lãnh đạo hành pháp cao nhất của nước Mỹ, bất cứ ai cũng có quyền chỉ trích, soi mói, phê bình việc làm, lời nói của Trump nếu họ nhận định rằng lời nói, hành động đó sai trái và họ có quyền yêu cầu điều tra.

2. Trong quá khứ Trump đã có những lời nhục mạ, vu khống cựu Tổng thống Barack Obama là dùng khai sanh ngụy tạo, đặt máy ghi âm nghe lén Trump trong tòa nhà Trump Tower... Trump lờ tịt, không hề xin lỗi Obama hay đính chính những phát biểu láo lếu, hồ đồ của minh khi những điều trên được chứng minh là sai.

Hơn thế nữa, việc tháo gỡ (một phần nào) gánh nặng khiến cho Donald Trump điên đầu trong 2 năm qua chỉ mới là kết luận của William Barr, bộ trưởng tư pháp, người của đảng Cộng hòa do Trump bổ nhiệm.

Trong cương vị bộ trưởng tư pháp của mình, Barr chưa làm tròn trách nhiệm và bổn phận khi kết luận cuộc điều tra của Robert Mueller một cách hời hợt, ngắn ngủi và không thuyết phục được ai ngoại trừ đảng Cộng hòa và những người muốn bênh vực, che chở cho Trump.

Barr đã áp dụng nguyên tắc 5 không (hơn Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu của Việt Nam Cộng Hòa 1 điều không), đó là :

1. Không có liên hệ giữa ban điều hành chiến dịch tranh cử của Trump với người Nga.

2. Trump không có hành động nào ngăn cản cuộc điều tra, tức không phạm tội hình sự.

3. Trump hoàn toàn không biết những việc làm của thuộc hạ, những người như Michael Flynn, Michael Cohen, Paul Manafort (chủ tịch ủy ban tranh cử), Rick Gates tay chân thân tín nhất của Manafort...

4. Không công khai hồ sơ điều tra của Mueller cho dân chúng hay Quốc hội được biết vì...

5. Không có lý do.

Chính vì những nguyên nhân đó mà đảng Dân chủ cùng một số thành viên đảng Cộng hòa đã lên tiếng đòi hỏi sự minh bạch của William Barr về báo cáo của Mueller, phải công khai cho dân chúng biết về nội dung báo cáo đó.

Rất dễ dàng nhận ra sự vô lý trong kết luận của Barr. Cuộc điều tra dài gần 2 năm với hàng trăm lệnh bắt giữ, khám nhà cùng nhiều án tù cho các cộng sự viên của Donald Trump trong ủy ban tranh cử mà chỉ cần chưa tới 48 giờ đồng hồ đọc báo cáo, William Barr đưa ra kết luận là Trump vô tội.

Việc kết luận nhanh chóng, ngắn ngủi của William Barr chứng tỏ Donald Trump đã không sai lầm khi bổ nhiệm Barr vào chức vụ bộ trưởng tư pháp. Bằng cách nay hay cách khác, Barr bắt buộc phải phục vụ, trả ơn Trump nếu không muốn cái ghế mình ngồi chưa nóng đít đã bị chặt gẫy như đã xẩy ra trong quá khứ với nhiều nhân viên trong nội các khác dười triều đại Trump.

Còn nhiều câu hỏi rất quan trọng trong bản báo cáo không được Barr trả lời hay nhắc đến. Quốc hội cũng như người dân Mỹ có quyền đòi hỏi được biết về kết quả điều tra của Robert Mueller (2).

Nguồn tin mới nhất cho biết ở Thượng viện, Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, trưởng khối đa số, dùng quyền hạn của mình để ngăn chặn yêu cầu của đảng Dân chủ công khai phổ biến báo cáo của Robert Mueller.

Nói tóm lại, nền dân chủ của Mỹ đang có khuynh hướng chuyển dần sang thể chế độc tài như cộng sản Việt Nam. Đảng Cộng hòa ở Mỹ đã và đang hành động y như đảng Cộng sản Việt Nam. Mọi nhơ nhớp, bẩn thỉu, lạm quyền, cấu kết với kẻ thù đều bị sửa đổi, ém nhẹm, che giấu, phi tang... để giữ vững sự tồn tại, cai trị của một người như Donald Trump và thể diện đảng Cộng hòa.

Việc đơn phương quyết định gỡ tội cho Donald Trump, dù trong cương vị bộ trưởng tư pháp không chứng minh được là Trump vô tội. 

Vậy thì ai là người có lỗi và ai cần xin lỗi ?

Thạch Đạt Lang

(26/03/2019)

(1) https://www.foxnews.com/politics/white-house-celebrates-release-of-mueller-report-summary-no-collusion.amp

(2) https://www.huffpost.com/entry/mueller-report-summary-questions-barr_n_5c980316e4b01ebeef10dbde?ncid=newsltushpmgnews__Politics__032519

Published in Quan điểm

Những điểm chính sau cuộc điều tra Nga-Trump (VOA, 26/03/2019)

Cuộc điu tra kéo dài 22 tháng do Công t viên Đc bit Robert Mueller dn đu đ tìm hiu v vic có hay không s thông đng gia ban vn đng tranh c cho ông Trump vi Nga, quốc gia b t cáo can thip bu c Tng thng M 2016.

trump1

Ông Robert Mueller đã hoàn tất cuc điu tra ca mình

Đây là năm điểm ghi nh chính t cuc điu tra:

Không cho thấy ban vn đng tranh c ca Tng thng Donald Trump có âm mưu hay phi hp vi Nga đ can thip vào cuc bu c tng thng M hi năm 2016.

Ông Mueller để ng câu hi v liu ông Trump có cn tr công lý hay không. B trưởng Tư pháp William Barr kết lun rng ‘không có đ bng chng đ khng đnh rng ông Trump phm ti cn tr công lý.’

Với các chiến dch vn đng cho cuc bu c Tng thng năm 2020 đang din ra, đu đá chính tr đang tiếp din Washington. Ông Trump nói rng ông hoàn toàn được gii ti trong khi phe Dân ch, hin đang thc hin cuc điu tra ca riêng h H vin, bác b tuyên b này ca ông và đòi xem toàn b bn báo cáo của ông Mueller.

Ông Mueller hôm 22/10 đã chấm dt cuc điu tra sau khi tng đt cáo trng vi 34 người, trong đó có các đip viên Nga và các cu đng minh ch cht ca ông Trump chng hn cu ch tch ban vn đng Paul Manafort, cu c vn an ninh quc gia Mike Flynn và cu lut sư riêng Michael Cohen, mc dù không có cáo trng nào dính trc tiếp đến vic liu ông Trump có thông đng vi Moscow đ nh hưởng đến kết qu bu c hay không.

Các khó khăn pháp lý của ông Trump còn lâu mi hết, vi văn phòng công tố liên bang Manhattan và các công t viên khác đang theo đui các v vic bao gm nhng vi phm v tài chính tranh c. Các công t viên cho biết ông Trump đã ra lnh cho cu lut sư riêng Cohen tr tin bt ming cho mt s ph n đã có quan hnh dục vi ông Trump. Tng thng Trump ph nhn có quan h tình dc vi hai ph n: Stormy Daniels – din viên phim khiêu dâm – và cu người mu tp chí Playboy Karen McDougal. Các công t viên cũng đang xem xét nhng khon đóng góp có kh năng là bt hp pháp cho ủy ban nhm chc ca ông Trump.

********************

Ông Trump mắng kẻ thù là ‘phản quốc’ (VOA, 26/03/2019)

Tổng thng M Donald Trump mng ‘phông lông’ k thù hôm 25/3 và cáo buc h là có ‘hành đng xu xa’ và ‘phn bi’ ch mt ngày sau khi B trưởng Tư pháp công b bn tóm tt báo cáo ca Công t viên Đc bit Robert Mueller trong đó nói rng ban vn đng tranh cử ca ông Trump không có thông đng vi Nga trong cuc bu c hi năm 2016.

trump2

Kết quả điu tra ca ông Mueller trao cho ông Trump chiến thng chính tr

"Chúng tôi mừng là mi vic đã xong. Nó 100% phi là như vy", ông Trump nói vi các phóng viên Nhà Trng. "Tôi ước gì nó kết thúc sm hơn, nhanh hơn".

"Có rất nhiu người ngoài kia làm những chuyn rt, rt xu xa, rt ti t. Tôi có th nói là nhng vic phn bi chng li đt nước", ông Trump nói mà không nêu tên ai hay hành đng gì c.

Phe Dân chủ đang yêu cu công b toàn b bn báo cáo nhưng mt lut sư ca ông Trump nói rằng nhng thông tin ch cht – chng hn nhng câu tr li bng văn bn ca ông Trump trong cuc điu tra – phi được gi li.

Ông Trump nói rằng ông mun có cuc điu tra mi mc dù ông không nói rõ ai s thc hin cuc điu tra này và nó s nhm vào ai.

"Những người này chc chn phi b s ti. Tôi đã đ ý h t lâu", ông nói trong Phòng Bu Dc khi tiếp Th tướng Israel Benjamin Netanyahu. "Và tôi nói: Ti sao h vn chưa b s ti? H nói di Quc hi. Rt nhiu người. Và quý v biết h là ai".

"Chúng ta không bao giờ đ điu này xy ra mt ln na vi mt Tng thng khác".

Thượng ngh s Lindsey Graham ca Đng Cng hòa, Ch tch y ban Tư pháp Thượng vin và là đng minh ca ông Trump, nói rng ông s yêu cu B trưởng Tư pháp Barr b nhim mt công tố viên đc bit đ xem xét ngun gc ca cuc điu tra v Nga, vn ban đu do FBI ph trách sau đó chuyn sang cho ông Mueller sau khi ông Trump sa thi Giám đc FBI James Comey.

Ông Graham nói rằng đã đến lúc xem xét ban vn đng ca bà Hillary Clinton và nguồn gc ca trát đòi ông Carter Page, cu c vn ca ông Trump, ra trình din da theo Đo lut Giám sát Tình báo Nước ngoài vn da mt phn trên nhng thông tin đưa ra trong mt tài liu do ông Christopher Steele, mt cu nhân viên tình báo Anh, son tho. Phe Cng hòa nói rng FBI đã không công b rng ông Steele là người được mt công ty do Đng Dân ch cp ngân qu thuê đ tìm hiu v nhng v vic làm ăn ca ông Trump.

Phe Dân chủ, vn hin kim soát H vin, đã kêu gi công b cho Quc hi và công chúng Mỹ toàn b báo cáo ca ông Mueller và qu quyết s triu ông Barr, người được ông Trump ch đnh làm B trưởng Tư pháp và đã tng lên án cuc điu tra ca ông Mueller là gây cn tr - ra trước Quc hi đ điu trn.

Xuất hin trên Đài NBC, n phát ngôn nhân Nhà Trắng Sarah Sanders nói: "Truyn thông và Đng Dân ch đã gi Tng thng là đip viên cho chính ph nước ngoài. Đó là hành đng tương đương vi ti phn quc, vn đáng nhn án t đt nước này".

"Tôi nghĩ Đảng Dân ch và truyn thông t do nợ tng thng và nhân dân M mt li xin li. H đã phí hai năm và to ra s ngng tr và xao nhãng khi nhng vn đ tác đng đến cuc sng hàng ngày ca mi người", bà Sanders nói thêm.

Nói với các phóng viên, bà Sanders cũng kêu gi Quc hi điu tra mt s người ch trích ông Trump mnh m, bao gm Cu Giám đc Tình báo Quc gia James Clapper, cu Giám đc CIA John Brennan, cu Giám đc FBI James Comey và các quan chc FBI khác.

***********************

Chiến dịch của ông Trump không ‘âm mưu và phối hợp’ với Nga (VOA, 25/03/2019)

Cuộc điu tra ca công t viên đc bit Robert Mueller không phát hin ra rng các thành viên chiến dch tranh c ca ông Trump "âm mưu hoc phi hp" vi chính ph Nga đ gây nh hưởng ti cuc bu c tổng thng M năm 2016.

trump3

Công tố viên đặc biệt Robert Mueller trong ảnh ghép với ông Donald Trump.

Hãng tin AP đưa tin như vy, trích dn bn tóm tt dài 4 trang v kết qu điu tra ca ông Mueller mà B trưởng Tư pháp M William Barr gi ti Quc hi M chiu ngày 24/3.

Ông Mueller cũng điều tra xem liu ông Trump có cn tr công lý hay không, nhưng không đi ti câu tr li dt khoát, AP dn lá thư ca ông Barr cho biết.

Theo AFP, công tố viên đc bit t chi ra tuyên b v vic liu các bng chng có cho thy ông Trump cn tr công lý hay không.

Trong bản tóm tt, ông Barr dn li ông Mueller nói: "Trong khi báo cáo này không kết lun rng tng thng phm pháp, nó cũng không nói ông vô ti".

Bộ trưởng Barr nói rng sau khi tham vn vi các quan chc B Tư pháp, ông và Th trưởng Rod Rosenstein xác định rng các bng chng "không đ đ chng minh rng tng thng phm ti cn tr công lý", theo AP.

Hãng tin này đưa thêm rng chánh văn phòng ca ông Barr đã gi đin cho c vn pháp lý ca Nhà Trng Emmet Flood chiu 24/3 đ thông báo v bn tóm tt gi Quc hi.

Ông Trump, vốn liên tc gi cuc điu tra là mt s truy sát chính tr, có mt ti khu ngh dưỡng ca gia đình Palm Beach, Florida, t ngày 23 và d kiến tr v th đô vào cui ngày 24/3.

Phản ng v bn tóm tt ca ông Barr, Tng thng Trump viết trên Twitter : "Không thông đng, Không cn tr, Hoàn toàn vô ti. GI CHO NƯỚC M VĨ ĐI".

Công tố viên đc bit gi báo cáo ti ông Barr hôm 22/3, và t hôm đó ti ngày 24/3, các thành viên quc hi, Tng thng Trump và truyn thông nóng lòng mun biết v kết qu ca cuc điu tra kéo dài 22 tháng qua.

Reuters cho rằng ông Trump hôm 22/3 đã im lặng mt cách bt thường v vic ông Mueller kết thúc cuc điu tra.

Tin cho hay, ông Barr, quan chức thc thi pháp lut hàng đu ca M, đã dành 9 tiếng đ nghiên cu báo cáo ca ông Mueller hôm 23/3 và tr li làm vic ti B Tư pháp hôm 24/3.

Ông Rod Rosenstein, Thứ trưởng Tư pháp, người b nhim ông Mueller dn đu cuc điu tra, cũng có mt ti đó.

*****************

Bộ Tư Pháp Mỹ : Cuộc điều tra Mueller không thấy sự câu kết Nga-Trump (RFI, 25/03/2019)

Sau khi nhận được báo cáo của công tố viên đặc biệt Robert Mueller về cuộc điều tra nghi án Nga xen vào bầu cử Mỹ năm 2016, vào hôm qua, 24/03/2019, bộ trưởng Tư Pháp Mỹ William Barr đã công bố bản tóm tắt "những kết luận cơ bản" của cuộc điều tra. Theo Tư Pháp Mỹ, ông Muller đã không phát hiện bằng chứng nào cho thấy là ê kíp vận động tranh cử của tổng thống Trump đã thông đồng với Nga.

trump4

Phản ứng của tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi bộ trưởng Tư Pháp Mỹ William Barr công bố bản tóm tắt "những kết luận cơ bản" của cuộc điều tra Mueller. Ảnh 24/03/2019. Reuters/Carlos Barria

Ngoài ra, ông Barr cũng cho biết là công tố viên đặc biệt Mueller đã không đưa ra kết luận về việc liệu có bằng chứng cho thấy tổng thống Trump cản trở công việc của Tư Pháp hay không, và cũng không đề nghị truy tố bất kỳ ai khác.

Đối với Nhà Trắng, kết quả điều tra đã rõ : tổng thống Trump hoàn toàn vô can. Tuy vậy, theo thông tín viên RFI Grégoire Pourtier từ New York, phe đối lập với tổng thống Mỹ chưa chịu thua.

"Donald Trump đã có thể vui mừng. Theo ông, tóm tắt ngắn gọn của báo cáo của công tố viên đặc biệt Mueller, mà bộ trưởng Tư Pháp đã thảo ra, đã miễn tội hoàn toàn cho ông. Không những thế, ông Trump còn cho đấy là một ‘nỗi nhục mà ông đã phải gánh chịu, và theo lời ông đó một công trình phá hủy uy tín bất chính.

Tổng thống Mỹ đắc thắng, nhưng đối thủ của ông chưa chịu thua.

Ngày 24/03, phe đối lập đã đòi biết chính xác và toàn bộ nội dung báo cáo của công tố viên Robert Mueller. Phe Dân Chủ cũng thông báo ý định chất vấn bộ trưởng Tư Pháp William Barr, người đã ký bản tóm tắt 4 trang và lấy quyết định chỉ trong vòng 48 tiếng đồng hồ, miễn tội tổng thống về những cáo buộc cản trở Tư Pháp, trong lúc mà công tố viên đặc biệt lại không có kết luận.

Câu hỏi đặt ra là các kết luận của bản báo cáo Mueller sẽ làm chậm đi hay sẽ thúc đẩy mạnh mẽ các cuộc điều tra khác nhắm vào tổng thống Trump, nhất là liên quan đến tiền vận động tranh cử ?

Bây giờ trong thế yếu, đối lập Dân Chủ sẽ có phản ứng thế nào? Có tiếp tục chơi lá bài Tư Pháp thông qua các thủ tục ở Hạ Viện ? Nhưng liệu họ có phương tiện và ý tưởng để đi vào tranh luận mang tính chính trị hơn hay không?

Dẫu sao thì ông Trump sẽ không thay đổi hướng đi. Gạt bỏ áng mây đen bao phủ Nhà Trắng, ông có vẻ sẵn sàng đánh trả, đòi các cuộc điều tra tập trung vào… đối thủ của ông.

Trọng Nghĩa

*****************

'Báo cáo Mueller' liệu có kết thúc mọi việc ? (BBC, 25/03/2019)

Đã 22 tháng kể từ khi cựu Giám đốc FBI Robert Mueller được chỉ định đứng đầu cuộc điều tra đặc biệt về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2016 và liệu chiến dịch của Trump có liên quan đến can thiệp này không.

trump5

Công tố viên đặc biệt Robert Mueller nộp báo cáo cho bộ trưởng tư pháp, người sẽ quyết định sẽ công bố chi tiết thích hợp cho công chúng

Giờ đây công việc của ông Mueller đã xong, và báo cáo của ông được đệ trình lên Bộ Tư pháp.

Nhưng điều đó có nghĩa gì ? Ryan Teague Beckwith, biên tập viên cao cấp của Tạp chí Time so sánh việc cố gắng theo kịp các biến chuyển trong cuộc điều tra của Mueller giống như việc thấu hiểu được cốt truyện của một cuốn tiểu thuyết Nga bằng cách chỉ nghe cuộc bàn tán trong câu lạc bộ sách.

Bây giờ, cuối cùng, thì có lẽ chúng ta sẽ thấy được bản tường trình đầy đủ.

Hoặc không !

Nếu tất cả những điều này có vẻ khó hiểu, thì đó là vì không ai biết chính xác điều gì sẽ xảy ra kế tiếp.

Điều đó không có nghĩa là chúng ta sẽ biết tất cả các chi tiết ngay lập tức - hoặc sẽ không bao giờ biết.

Cựu giám đốc FBI khét tiếng kín miệng Mueller có thể đơn giản tuyên bố rằng công việc của ông đã xong, thu xếp hành lý và quay trở lại cuộc sống riêng tư của các sân và câu lạc bộ golf, phiên họp hội đồng quản trị của các công ty, đi diễn thuyết tại các trường đại học và lui tới cửa hàng Genius Bar của Apple.

Ryan Teague Beckwith : Ủa, vậy thì sẽ không có bản 'Báo cáo Mueller' với tất cả các chi tiết thú vị sao ?

Robert Mueller : Không nhất thiết như vậy. Thực ra, có lẽ không phải thế.

Có lẽ xác suất một tường trình chi tiết về cuộc điều tra sẽ được trình bày trước công chúng, tương tự như bản tường trình được công tố viên độc lập Kenneth Starr soạn thảo vào năm 1998 rất thấp.

trump6

Những thùng tài liệu đi kèm báo cáo của công tố viên Kenneth Star năm 1989

Cuộc điều tra trên diện rộng của ông Starr bắt đầu bằng một cuộc điều tra về bất động sản và cuối cùng xăm soi mối quan hệ của Bill Clinton với Monica Lewinsky được xúc tiến bởi một đạo luật liên bang với các quy tắc khác. Và bản thân ông Starr - một cựu thẩm phán và luật sư hành chính của đảng Cộng hòa - là một mẫu người rất khác với một Mueller, rất nguyên tắc và xuất thân từ Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ.

Cuộc điều tra của công tố viên đặc biệt Mueller được thực hiện dưới sự giám sát của Bộ Tư pháp và chịu sự chi phối của các quy định của bộ này.

Trách nhiệm của công tố viên đặc biệt Mueller khi kết thúc công việc của mình là gửi lên một "báo cáo mật" cho Bộ trưởng Tư pháp Bill Barr, giải thích các quyết định truy tố của mình.

Sau đó, ông Barr phải cung cấp cho các thành viên cao nhất của ủy ban Tư pháp Thượng viện và Hạ viện một lời giải thích ngắn gọn về bất kỳ hành động nào đã được thực hiện - hoặc các trường hợp mà ông đã phủ quyết đề xuất của công tố viên đặc biệt.

Bộ trưởng Tư pháp sẽ quyết định xem việc phổ biến toàn bộ hay một phần của bản tường trình của Mueller liệu có phải là việc làm phục vụ "lợi ích công cộng" hay không.

Ryan Teague Beckwith : Ông Bill Barr sẽ làm gì ?

Robert Mueller : Đây là câu hỏi đáng giá một triệu đô la.

Tại Thượng viện tháng 1, trong lời khai của mình trong các phiên điều trần xác nhận sự bổ nhiệm của ông vào chức vụ Bộ trưởng Tư pháp, ông Barr đã liên tục bị đảng Dân chủ ép buộc phải hứa rằng ông sẽ công khai bất kỳ khám phá hoặc báo cáo nào do cuộc điều tra của Mueller đưa ra. Ông Bar lúc đó ậm ừ.

Giờ đây, trong lá thư vừa được gửi đến các thành viên cao cấp của Quốc hội, bộ trưởng bộ tư pháp có vẻ muốn tiết lộ nhiều hơn.

"Tôi đang xem xét bản báo cáo và dự đoán rằng có thể cho quý vị biết về kết luận chính của công tố viên đặc biệt ngay sau cuối tuần này", ông viết.

Theo truyền thống, Bộ Tư pháp thường miễn cưỡng cung cấp thông tin về các cuộc điều tra không dẫn đến truy tố hình sự. Đó là điều mà ai cũng nhớ là cựu Giám đốc FBI James Comey đã vi phạm trong tuyên bố báo chí tháng 7 năm 2016 về phác thảo kết quả của một cuộc điều tra liên bang đến việc Hillary Clinton sử dụng máy chủ email riêng trong khi bà là ngoại trưởng của Barack Obama.

Sẽ là mỉa mai, nói một cách nhẹ nhất, nếu kết quả chính trị từ quyết định của ông Comey - mà chiến dịch tranh cử của bà Clinton được cho rằng đã bị đâm một vết dao chí mạng - là truyền thống được Bộ trưởng Tư pháp Barr nêu để bảo vệ quyết định giữ bí mật các chi tiết về cuộc điều tra của công tố viên Mueller liên quan đến Donald Trump.

Lá thư của ông Barr kết luận : "Tôi vẫn chủ trương càng minh bạch càng tốt, và tôi sẽ cập nhật quý vị về tiến trình đánh giá của tôi".

Ryan Teague Beckwith : Vậy chúng ta có thể sẽ không biết mọi chi tiết ?

Robert Mueller : Điều này chắc chắn có thể xảy ra. Hoặc nếu chúng ta có biết được điều gì đó, thì cũng phải mất một thời gian báo cáo này mới được đơn giản hóa thành một dạng mà quần chúng có thể hiểu được (hoặc, theo hoạt động ở Washington, thì có thể bị rò rỉ).

Hãy tưởng tượng cảnh tượng ở Washington, khi thế giới chính trị biết ông Mueller đã cung cấp những khám phá của mình cho Bộ trưởng Tư pháp Barr và sau đó phải chờ đợi - hàng giờ, hàng ngày - để tìm hiểu xem, có bất cứ điều gì, sẽ đến từ báo cáo này.

Tuy nhiên, cũng có một kịch bản khác.

Cho đến giờ, ông Mueller đã phát biểu qua hồ sơ tòa án của mình, rất nhiều chi tiết và những tiết lộ mới. Mặc dù báo cáo của ông cho bộ trưởng tư pháp sẽ được giữ bí mật, nhưng đây có thể không phải là lời cuối cùng của ông Mueller khi kết thúc cuộc điều tra.

----------------------

Có thể còn có nhiều bản cáo trạng sắp tới.

Trong suốt 21 tháng qua, công tố viên đặc biệt Mueller - qua các tài liệu truy tố - đã giải thích cách đặc vụ và giới hoạt động Nga bị cáo buộc thu thập thông tin về tiến trình chính trị của Hoa Kỳ, khởi xướng một chiến dịch truyền thông xã hội để gây ảnh hưởng và tạo tranh cãi giữa các quan điểm chính trị của Mỹ - tài trợ phát triển cơ sở chính trị hạ tầng, và đột nhập vào email và kho dữ liệu của các nhà hoạt động Dân chủ hàng đầu, trong nỗ lực làm tổn hại chiến dịch tranh cử tổng thống của bà Clinton.

Ông Mueller đã truy tố nhiều thành viên trong vòng tròn nội bộ thân thiết của tổng thống trong việc điều hành chiến dịch tranh cử, vì nhiều hành vi sai trái, bao gồm cản trở công lý và nói dối về các liên hệ với Nga.

Ông đã giúp đạt được thỏa thuận với luật sư cá nhân của ông Trump, Michael Cohen, người đã khai quật được bằng chứng về các cuộc đàm phán kinh doanh của Trump với các quan chức Nga được tiến hành trong thời điểm nóng bỏng của chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016.

Ông đã buộc tội một người bạn tâm giao của Trump, Roger Stone, vì đã nói dối về những liên hệ với Wikileaks, tổ chức mà ông nói là đường dây thông qua đó Nga đã đưa tài liệu của mình vào dòng máu chính trị Mỹ.

trump7

Roger Stone, cố vấn lâu năm của ông Trump, là một trong những người dính líu trong cuộc điều tra

Công tố viên đặc biệt có thể đang xây một con đường truy tố dẫn đến Nhà Trắng, với những viên đá cuối cùng sắp được thiết lập. Giới theo dõi tòa án lưu ý là nhóm ông Mueller đã đệ trình lên các tòa án liên bang nhiều bản cáo trạng niêm phong trong vài tháng qua. Đó có thể là những quả bom chính trị và pháp lý, với ngòi nổ đã được mồi lửa.

Hoặc những mồi này sẽ tắt ngúm.

Vậy là vụ này kết thúc hay sao ?

Không dễ thế. Ngay cả khi cuộc điều tra của Mueller kết thúc và "báo cáo" không được công bố, không có bản cáo trạng mới và các tuyên bố công khai của bộ trưởng tư pháp có rất ít chi tiết, câu chuyện đến đây chưa kết thúc.

Một số vụ án được công tố viên đặc biệt khởi xướng - liên quan đến Cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Michael Flynn và phó trợ lý chiến dịch tranh cử Rick Gates - vẫn đang chờ tuyên án cuối cùng.

Cựu giám đốc chiến dịch tranh cử Paul Manafort đã bị bỏ tù vì tội lừa đảo và vì âm mưu liên quan đến vận động hành lang bất hợp pháp.

Cố vấn lâu năm của ông Trump, ông Stone vẫn chưa ra tòa với cáo buộc nói dối trước Quốc hội, can thiệp nhân chứng và cản trở công lý. Ông Mueller đã trao quyền công tố này cho các luật sư của chính phủ. Ngoài ra ông Mueller còn có một hồ sơ cáo buộc công ty Concord Management and Consulting đã hỗ trợ chiến dịch dùng truyền thông xã hội của Nga năm 2016 để can thiệp vào bầu cử Mỹ.

Trong khi đó, có rất nhiều cuộc điều tra khác đang được xúc tiến độc lập với văn phòng công tố viên đặc biệt. Giới điều tra liên bang ở New York đang xem xét các hành vi có thể đã vi phạm luật bầu cử của ủy ban điều hành chiến dịch tranh cử của Donald Trump và các doanh nghiệp của ông, cũng như hành vi sai trái của ủy ban nhậm chức.

Giới luật sư Hoa Kỳ ở Washington và Virginia cũng đang rất bận rộn, với vụ án gián điệp liên quan đến người Nga Maria Butina và một vụ truy tố vận động hành lang nước ngoài chưa đăng ký với các cộng sự kinh doanh của ông Flynn.

Ngoài ra còn có các cuộc điều tra cấp tiểu bang về quỹ từ thiện của ông Trump và hồ sơ khai thuế của Trump Organization, cũng như một vụ kiện đang diễn ra của Maryland và Quận Columbia cáo buộc rằng tổng thống, thông qua các giao dịch kinh doanh của ông, vi phạm quy tắc hiến pháp cấm chấp nhận tiền từ chính phủ nước ngoài khi còn tại chức.

Ông Mueller có thể đã rời khỏi sân khấu, nhưng bộ phim sẽ vẫn tiếp tục.

******************

Bộ trưởng Mỹ sắp công bố kết quả điều tra của công tố viên đặc biệt (VOA, 24/03/2019)


trump8

Bộ trưởng Tư pháp M William Barr.

Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ William Barr sp công b bn tóm tt báo cáo về cuộc điu tra ca công t viên đc bit Robert Mueller v kh năng Nga can thip vào cuc bu c tng thng M.

Reuters dẫn li mt quan chc ca B Tư pháp nói rng bn tóm tt s được công b vào lúc 4 gi chiu (gi đa phương) ngày 24/3.

Công tố viên đặc bit Mueller gi báo cáo ti ông Barr hôm 22/3, và t hôm đó ti nay, các thành viên quc hi, Tng thng Trump và truyn thông nóng lòng mun biết v kết qu ca cuc điu tra kéo dài 22 tháng qua.

Ông Trump, vốn liên tc gi đó là mt cuc truy sát chính trị, có mt ti khu ngh dưỡng ca gia đình Palm Beach, Florida, ngày 23 và 24/3.

Reuters cho rằng ông im lng mt cách bt thường v vic ông Mueller kết thúc cuc điu tra hôm 22/3.

Tin cho hay, ông Barr, quan chức thc thi pháp lut hàng đu ca Mỹ, đã dành 9 tiếng đ nghiên cu báo cáo ca ông Mueller hôm 23/3 và tr li làm vic ti B Tư pháp hôm 24/3.

Ông Rod Rosenstein, Thứ trưởng Tư pháp, người b nhim ông Mueller dn đu cuc điu tra, cũng có mt ti đó.

Published in Quốc tế

Donald Trump là người trong đó ông Hyde mạnh hơn bác sĩ Jekyll. Ông đã đánh thức và giải phóng nhân vật Hyde nơi nhiều người. Những người cuồng Trump khó có thể thay đổi vì trong họ, nhân vật Hyde đã khuất phục bác sĩ Jekyll. Họ giận dữ khi có người phê phán Trump bởi vì Trump đang thể hiện một phần bản chất của chính họ và họ thấy như chính mình bị xúc phạm.

cuong1

Hiện tượng cuồng Trump là có thực

Hiện tượng cuồng Trump có thực và chính tôi có thể làm chứng.

Tôi có viết một vài bài phê phán Trump trong đó tôi chỉ bình luận dựa trên những sự kiện có thực. Ngay sau đó một số người từ trước vẫn là bạn của tôi, có người còn thường xuyên bày tỏ cảm tình, phản ứng một cách dữ dội.

Một cô viết : "Thằng già lẩm cẩm, mày chết đi cho rồi !". Vài người khác chửi tôi là "đồ chó !", hay "càng già càng ngu!", hay "bài viết hoang tưởng, chẳng ra đâu vào đâu", hay "Fake News !" v.v. Nhiều lắm.

Những "bình luận" khác tuy không đến nỗi hung bạo như vậy nhưng cũng không kém quả quyết : "Nguyễn Gia Kiểng vì tuổi già nên đã mất sáng suốt", hoặc : "Tôi đã từng đồng ý với anh trên nhiều điểm trước đây nhưng bây giờ thì phải nói anh sai hoàn toàn, anh đừng viết gì nữa thì hơn". Phản ứng thân thiện nhất là "với lòng ưu ái tôi khuyên bác nên dừng lại ở cuốn Tổ Quốc Ăn Năn, bác đã mất sáng suốt rồi".

Lời lẽ khi không dữ tợn cũng vẫn nhắm đánh cho thật đau. Cũng có những người biện luận rất dài và rất nhiều nhưng với những sự kiện hoàn toàn không có thực trong mục đích phá đám. Tôi đã bất đắc dĩ phải chặn một số người để tránh làm phiền lòng những người muốn thảo luận nghiêm chỉnh.

Tại sao vì một khác biệt quan điểm về một chính khách Mỹ lại có thể khiến người Việt Nam căm thù nhau đến thế ? Tại sao vì một khác biệt quan điểm người ta có thể quên văn hóa truyền thống Việt Nam để lấy tuổi già làm một lý do thóa mạ ? Phải mê cuồng mới ứng xử như vậy.

Hơn nữa điều đáng ngạc nhiên và đáng sợ là 2/3 người Việt Nam trong cũng như ngoài nước ủng hộ Trump (theo một thăm dò cách đây vài tháng, bây giờ có thể đã thay đổi chút đỉnh) trong khi tất cả mọi dân tộc trên thế giới được thăm dò đều chống Trump trong tuyệt đại đa số. Ngay tại chính nước Mỹ đa số cũng không tán thành Trump. Có một cái gì đó rất không bình thường cần phải được quan tâm và tìm hiểu.

Không thể thảo luận

Điều hiển nhiên mà tôi nhận thấy là tất cả những người công kích tôi đều không đọc, hoặc chỉ đọc rất qua loa, những gì tôi viết về Trump. Đa số chỉ mượn cớ bình luận để hùng hổ cãi cọ và mạt sát. Thảo luận với họ vô ích vì họ nhất định giữ quan điểm. Những người lý luận nhiều nhất cũng chỉ vận dụng mọi lý cớ để bênh vực một lập trường đã có sẵn. Khi một lập luận bị chứng minh là sai vì dựa trên một sự kiện không có hoặc không đúng thì họ đi tìm một lập luận khác chứ không thay đổi ý kiến.

Thí dụ như khi Trump mới đắc cử, họ nói là Trump có chính sách kinh tế hiệu lực bằng cớ là đã khiến chỉ số chứng khoán Dow Jones tăng vọt, nhưng sau đó, trong năm 2018 khi chỉ số này tụt xuống thì họ vẫn ủng hộ Trump như trước. Khi Trump phản bội, bỏ rơi đồng minh Kurk (Lực Lượng Dân Chủ Syria) thì họ biện luận là Trump muốn chuyển quân qua Biển Đông để đánh Trung Quốc mặc dù chính Trump và bộ tham mưu của ông không bao giờ nói như vậy. Họ còn nói đó là một cao kiến mà mọi người đều thán phục trong khi thực tế là mọi người, kể cả bộ trưởng quốc phòng James Mattis, đều phản đối và lên án. Họ ca tụng Trump đã khiến Kim Jong-un khiếp sợ dù Trump không ngừng nói là ông ta nể phục và yêu Kim. Họ tôn vinh Trump chống Trung Quốc quyết liệt – và vì thế sẽ đánh sập chế độ cộng sản Việt Nam - dù Trump không ngừng nói là ông ta yêu Trung Quốc và kính trọng Tập Cận Bình, ông ta chỉ muốn một thỏa ước thương mại công bình hơn. Và khi Trump ca tụng chế độ cộng sản Việt Nam thì họ nói rằng đó là ngôn ngữ ngoại giao.

Như vậy thay vì thảo luận với họ, cần cố gắng tìm hiểu lý do thực sự đã khiến họ gắn bó với Trump.

Con người Donald Trump

Trước hết Donald Trump là con người như thế nào ?

cuong2

Dr Trump và Mr Trump

Điều rõ rệt nhất trong suốt cuộc đời ông, từ lúc sinh ra trong một gia đình tỷ phú đến khi lớn lên kinh doanh bất động sản và các sòng bài rồi trở thành tổng thống Mỹ, Trump chưa bao giờ bày tỏ bất cứ một ưu tư nào cho sự trang nhã và các giá trị đạo đức, dân chủ, nhân quyền. Trái lại ông ta ăn nói và đối xử tàn nhẫn đối với những người nghèo khổ và những người di dân muốn tới Mỹ để tìm cuộc sống mới. Ông ta gọi các nước nghèo ở Nam Mỹ và Châu Phi là những hố phân, gọi những người di dân là bọn buôn lậu, trộm cướp, hiếp dâm, coi họ là những đe dọa cho an ninh Mỹ, nhưng lại ủng hộ việc buôn bán súng, mối nguy cụ thể hàng ngày của nước Mỹ. Đây không phải là cách ăn nói bạt mạng mà là cách ăn nói phải bị lên án một cách tuyệt đối và dứt khoát vì vừa là một xúc phạm lớn đối với loài người vừa phơi bày một tâm hồn cực kỳ xấu xa. Ông ta phỉ báng các nước dân chủ và ca tụng những tên độc tài sát nhân như Putin, Tập Cận Bình, Kim Jong-un.

Những con người như Donald Trump cũng có quyền được sống theo ý muốn trong xã hội bởi vì không thể đòi hỏi thế giới phải hoàn hảo nhưng chắc chắn phải bị loại bỏ trong sinh hoạt chính trị. Đây là lý do chính và đủ để không thể chấp nhận một cấp lãnh đạo chính trị như Trump. Tất cả các lý do khác đều là phụ.

Tại sao ?

Đó là vì chính trị là một cố gắng thể hiện, qua pháp luật, lẽ phải và các giá trị đạo đức trong xã hội. Để khiến đất nước phồn vinh, con người ngày càng được quý trọng hơn, dân tộc ngày càng hòa hợp hơn, thế giới ngày càng hòa bình và ổn vững hơn, các dân tộc ngày càng thân thiện hơn, môi trường ngày càng sạch đẹp hơn. Trump không quan niệm chính trị như thế.

Đó là vì những đức tính bắt buộc phải có nơi một cấp lãnh đạo chính trị là sự hiểu biết về quốc gia và thế giới, về cơ cấu bộ máy nhà nước và các định chế quốc tế, là sự dũng cảm, lòng thương yêu, sự lương thiện và nhất là lý tưởng phục vụ con người và xã hội. Những đức tính này Trump hoàn toàn không có.

Trong những yếu tố phụ có thể kể Trump thiếu hẳn giáo dục và đào tạo về chính trị. Chính trị mở cửa cho mọi người vì đó là việc chung (politics), nhưng điều này không có nghĩa là ai cũng có khả năng chính trị. Việc mọi người đều có quyền làm chính trị, như bầu cử và ứng cử, không có lý do kỹ thuật. Nó có lý do triết học. Đó là niềm tin, hay đúng hơn quy ước, rằng con người là giá trị cao nhất. Nhưng quyền không đồng nghĩa với khả năng, và Trump là người không có khả năng vì không có giáo dục và đào tạo chính trị. Ông đã chia rẽ các nước dân chủ như chưa bao giờ thấy. Ông chia rẽ và làm suy yếu nước Mỹ đến nỗi không giúp giải quyết nổi một vấn đề đáng lẽ phải có giải pháp dễ dàng như việc chấm dứt chế độ Maduro tại Venezuela.

Tệ hơn nữa Trump không chỉ thiếu kiến thức chính trị mà còn không thể cải tiến. Chính bác sĩ Dunning, một trong hai người khám phá ra hội chứng Dunning – Kruger đã xác nhận Trump mắc hội chứng này. Đó là một bệnh tâm thần khiến bệnh nhân mất khả năng nhìn thấy những yếu kém và thiếu sót của mình để cải tiến. Đúng là trường hợp của Trump. Ông ta nói một cách rất tự nhiên rằng mình giỏi về quân sự hơn các tướng lĩnh, giỏi về kinh tế hơn các kinh tế gia, nhất là nói mình là tổng thống lỗi lạc nhất trong lịch sử nước Mỹ. Mới đây luật sư George Conway, chồng của Kellyanne Conway cố vấn của Trump, cũng lên tiếng tố giác Trump là mắc bệnh tâm thần narcissism, bệnh tự sùng bái mình.

Trump là Mr Hyde trong mỗi người

Vậy tại sao vẫn có nhiều người cuồng nhiệt ủng hộ Trump ? Đây là câu hỏi quan trọng nhất và đáng quan tâm nhất.

cuong3

Cuốn tiểu thuyết nổi tiếng The strange case of Dr Jekyll and Mr Hyde của Robert Louis Stevenson

Cách đây gần một thế kỷ rưỡi, vào năm 1886, đã xuất hiện cuốn tiểu thuyết nổi tiếng Trường hợp lạ lùng của bác sĩ Jekyll và ông Hyde (The strange case of Dr Jekyll and Mr Hyde) của Robert Louis Stevenson. Cuốn sách đã rất thành công và được nhiều lần lên phim vì nói lên một bản chất của con người. Đó là trong hầu hết mọi con người, nếu chưa hẳn là tất cả, đều có hai nhân vật trái ngược nhau do mâu thuẫn giữa xấu và tốt, thiện và ác, đúng và sai. Tất cả vấn đề chỉ là nhân vật nào mạnh hơn và thể hiện thường hơn. Bác sĩ Jekyll là một người tốt và hiền, tận tụy chăm sóc và giúp đỡ mọi người nhưng ban đêm, khi không còn bị ánh mắt của người chung quanh kiểm soát, ông biến thành Hyde, một con người của bản năng, gian ác và hung bạo. Đó là hai mặt của cùng một con người.

Donald Trump là người trong đó ông Hyde mạnh hơn bác sĩ Jekyll. Ông đã đánh thức và giải phóng nhân vật Hyde nơi nhiều người. Những người cuồng Trump khó có thể thay đổi vì trong họ nhân vật Hyde, nhờ Trump, đã khuất phục bác sĩ Jekyll. Họ giận dữ khi có người phê phán Trump bởi vì Trump đang thể hiện một phần bản chất của chính họ và họ thấy như chính mình bị xúc phạm. Không thể thuyết phục họ bởi vì ta lý luận để chứng tỏ rằng Trump sai và xấu nhưng đó chính là lý do khiến họ thích Trump, dù đôi khi họ biện luận loanh quanh. Ta tưởng mình nói chuyện với bác sĩ Jekyll trong khi trước mắt chúng ta là ông Hyde.

Cái tốt cũng như cái xấu đều có dấu ấn của thời đại. Nhân vật Hyde của Donald Trump trong thế kỷ 21 cũng có những nét đậm riêng so với nhân vật Hyde của bác sĩ Jekyll trong thế kỷ 19. Chúng ta có thể nhận diện hai nét chính.

Một là tâm lý chống tiến hóa. Không gì nghịch lý bằng việc tuyệt đại đa số tín đồ của hệ phái Tin Lành Phúc Âm (Evangelical) khá đông đảo tại Mỹ ủng hộ Trump (70% theo một thăm dò gần đây). Những gì Trump nói và làm hoàn toàn trái ngược với phúc âm của Giê Su Kitô, dù là Bài Giảng Trên Núi hay kinh Lạy Cha. Lý do là vì những người của hệ phái này phẫn nộ trước đà tiến hóa đang khiến con người xa dần với các tôn giáo kể cả tôn giáo của họ. Con người hôm nay ngày càng chỉ nhìn các tôn giáo như những cỗ xe chuyên chở các tư tưởng, ngày càng ít tin vào các phép lạ và những ân sủng do lời cầu nguyện. Hệ phái Phúc Âm, cũng như một số đông đảo những người Công Giáo da trắng, cảm thấy tôn giáo của họ đang bị đe dọa. Cũng tương tự như những người da trắng cảm thấy địa vị ưu đãi của họ đang bị đà tiến hóa của nhân quyền phủ nhận, hay các công nhân trong một số ngành sản xuất truyền thống cảm thấy bị tụt hậu do những tiến bộ về truyền thông, tự động, robot và trí khôn nhân tạo. Họ muốn quay lại quá khứ dù thực ra cuộc sống hiện nay của họ khá hơn trước nhiều.

Cũng không khác một số người Việt muốn quay lại với chế độ Việt Nam Cộng Hòa dù nó đã vĩnh viễn thuộc vào quá khứ và Việt Nam chắc chắn sẽ có một tương lai tươi đẹp hơn nhiều với dân chủ đa nguyên trên cả nước. Những người chống tiến hóa này ủng hộ Donald Trump vì ông ta cũng muốn đảo ngược thời gian và quay về với quá khứ như họ. Ông ta chống phong trào toàn cầu hóa, chủ trương trở lại chính sách cô lập của Monroe cách đây hai thế kỷ, phục hồi kỹ nghệ than, v.v. Họ nhìn thấy ở Trump tâm lý phản tiến hóa mà cho tới nay họ không dám mạnh dạn nói ra.

Hai là bản năng vị kỷ và gian ác. Điều cũng nghịch lý không kém là những người da trắng tương đối thoải mái lại ganh ghét những người di dân nghèo khổ mới tới thay vì tranh đua với những người thành đạt để vươn lên. Vô lý hơn nữa là nhiều người Việt Nam vừa mới nhập cư vào nước Mỹ cách đây không lâu lại ủng hộ một cách cuồng nhiệt một ông tổng thống ghét người di dân. Đó là sự thể hiện của nhân vật Hyde cổ điển trong mỗi con người. Đó là cái bản năng nhỏ mọn, vị kỷ, độc ác, đội trên đạp dưới mà mỗi người chúng ta phải phấn đấu để kềm chế nếu chưa tiêu diệt hẳn được. Chính vì thế mà thảo luận với những người cuồng Trump rất khó. Người ta chỉ có thể giúp họ vượt thoát bằng gương mẫu.

Di sản Donald Trump và người Việt

Trái với sự lo âu (hay hy vọng ?) của nhiều người tôi tin rằng Trump sẽ thất cử năm 2020 nếu không bị bãi nhiệm trước đó.

Trump là một ngoặc đơn đang khép lại trong lịch sử nước Mỹ. Cũng trái với nhiều người thiện chí, tôi tin là Donald Trump đỡ tệ hơn Hillary Clinton. Hillary Clinton nếu đắc cử chỉ kéo dài thêm một tình trạng xuống cấp của tư tưởng và văn hóa chính trị đã rõ rệt từ khi chồng bà đắc cử tổng thống với sự đồng lõa của bà. Trump ít nhất, một mặt, báo động với nước Mỹ và thế giới rằng chế độ tổng thống là vùng đất mầu mỡ cho chủ nghĩa dân túy và, mặt khác, phải khởi động lại cuộc thảo luận về tư tưởng chính trị trong cả chiều sâu lẫn bề mặt, bổ sung và tăng cường các giá trị nền tảng.

Lý do khiến tôi tin Trump không có tương lại rất giản dị : cái xấu và cái tồi chỉ có sức thu hút khi vừa mới xuất hiện. Khi chúng trở thành quen thuộc cũng là lúc chúng phơi bày bản chất nhảm nhí và trở thành đáng ghét. Tôi vừa nói là hiện có 70% tín đồ hệ phái Phúc Âm ủng hộ Trump. Con số này trước đây một năm là trên 80%.

Còn đối với Việt Nam ?

Tôi nghĩ tất cả những ai quan tâm tới tương lai đất nước đều phải rất cánh giác. Dù biết trước nhiều đặc tính của dân tộc ta, tôi đã rất bàng hoàng khi thấy 2/3 người Việt Nam ủng hộ Donald Trump. Trong số những dân tộc được thăm dò, chúng ta là dân tộc duy nhất ủng hộ Trump và, không những thế, ủng hộ một cách điên cuồng với một đa số áp đảo. Tại Châu Âu và Châu Á, tỷ lệ những người chống và ghét Trump là trên 70%, tại Châu Phi và Châu Mỹ La Tinh trên 80%.

Vậy chúng ta là một dân tộc như thế nào ?

Phải nói cái ác và cái xấu thể hiện một cách lộ liễu trong ngôn ngữ Việt Nam. Chúng ta mạt sát những người đáng lẽ phải được thương hại và giúp đỡ, những người "khốn nạn", "ăn mày ăn nhặt", "bần tiện", "chết đường chết chợ", v.v. Nhưng ủng hộ Trump với tỷ lệ 2/3 thì quả là khó tưởng tượng. Không lẽ cả thế giới lầm chỉ có chúng ta là đúng ? Phải nói thẳng chúng ta là một dân tộc bị chấn thương tâm thần rất nặng. Đó có lẽ chính là lý do khiến chúng ta vẫn chưa rũ bỏ được một chế độ đã chứng tỏ sự tồi dở một cách quá rõ ràng trên mọi mặt.

Ở một góc độ nào đó Donald Trump đã giúp chúng ta hiểu rằng phải nâng tâm hồn lên để xứng đáng với một tương lai khác.

Nguyễn Gia Kiểng

(22/03/2019)

Published in Quan điểm