Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Báo chí và dư luận xã hội đã nói rất nhiều về sự lao tâm, lao lực của giới y bác sĩ cũng như giới y tá hay điều dưỡng từ lúc dịch Covid 19 bùng phát kể từ cuối năm 2019. Riêng tại Việt Nam dịch được chính thức công bố từ tháng ba 2020 và kéo dài đến hiện nay.

nghiviec1

Các y tá đeo khẩu trang đi qua một hòm điện nơi có bức vẽ về dịch bệnh do vi-rút corona gây ra trên đường phố Hà Nội hôm 8/7/2021 - AFP

Kết quả nghiên cứu do nhóm khoa học gia Việt Nam phối hợp cùng các nhà khoa học quốc tế thực hiện, được tạp chí Frontiers công bố mới đây, cho thấy căng thẳng tâm lý, nỗi lo lắng và sự hỗ trợ sức khỏe tâm thần nơi các nhân viên y tế tại Việt Nam trong đại dịch Covid-19 là những điều đã xảy ra...

Vẫn theo tạp chí Frontiers thì đây có lẽ là cuộc điều tra đầu tiên về sức khỏe tâm thần của nhân viên y tế từ sau đợt bùng dịch Covid-19 năm ngoái tại Việt Nam.

Qua nghiên cứu thực hiện trên 58,2% là nhân viên y tế nữ, gồm những người công tác tại tuyến đầu vả không phải tuyến đầu, tình trạng căng thẳng tâm lý trong dịch Covid-19 luôn ở mức cao.

Trong số 761 người được khảo sát, 34,3% có triệu chứng căng thẳng tâm lý. Hầu hết nhân viên y tế lo sợ bị phơi nhiễm Covid-19 rồi mang bệnh về nhà.

Nói một cách khác, nhân viên y tế ở tuyến đầu có nguy cơ bị căng thẳng tâm lý tăng gấp đôi so với người không ở tuyến đầu. Cường độ, công suất, tính chất công việc chưa từng thấy trước dịch, mà nhân viên y tế tuyến đầu phải cáng đáng, là nguyên nhân dẫn đến sự căng thẳng tâm ý cấp tính đó.

Phải chăng đây là hệ quả việc 1.000 nhân viên y tế xin nghỉ việc trong thời gian qua. Tại cuộc họp ngày 29/11 vừa qua, Chánh văn phòng Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, bà Nguyễn Thị Huỳnh Mai, cho hay năm 2020 đã có 597 nhân viên y tế xin nghỉ việc.

Bước qua 10 tháng đầu 2021, vẫn lời bà Nguyễn Thị Huỳnh Mai, thêm 968 nhân viên y tế nữa xin thôi việc.

nghiviec2

Bức vẽ trên đường phố Hà Nội về những người trên tuyến đầu chống dịch Covid-19. AFP

Báo cáo về sự căng thẳng tâm lý cao độ và thường trực nơi các nhân viên y tế không có gì mới vì đã được nghe từ giữa 2020, là lời một y sĩ tại Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, không muốn nêu tên, cho RFA biết.

Theo ông, điều cần quan tâm là con số nhân viên y tế xin nghỉ việc từ năm ngoái đến nay.

Quan trọng hơn nữa và cần hiểu chính xác hơn, ông nói tiếp, phần lớn người nghỉ việc là cán bộ hay nhân viên y tế cơ sở cấp phường, xã :

"Phải nói rõ số người nghĩ việc đấy là ở bộ phận nào. Tôi nghĩ các bác sĩ làm trong bệnh viện thì ít người nghỉ việc lắm, có nghỉ chăng nữa là họ chuyển từ khu vực Nhà nước sang khu vực tư nhân tức là lương cao hơn"

"Phần lớn nghỉ việc là y tế cơ sở, những nơi mà một là công việc vất vả trực tiếp, hai là thu nhập kém, và ba là họ hay đi những nơi có ổ dịch, họ phơi nhiễm với nguồn bệnh rất nhiều. Nhiều khi là có những người chưa được tiêm phòng vắc-xin chẳng hạn, thì họ lại mang bệnh về lây cho gia đình. Thế thì ngoài chuyện tiền nong ra thì những người thuộc y tế cơ sở họ vất vả lắm mà chưa chắc được bảo vệ đúng như qui định của ngành Y, đấy là cái áp lực".

Trên điện thư ngày 7/12, chị H, cán bộ y tế cấp xã tại một trạm y tế chuyên tiếp nhận bênh nhân Covid-19 trước khi chuyển lên tuyến trên, cho rằng những gì vị bác sĩ Sở Y tế nói đều là đúng cả :

"Dịch giã càng ngày càng gắt, bọn mình thường xuyên phải túc trực có khi không được về nhà, về thì sợ lây bênh cho chồng con. Có lúc căng thẳng quá, tiền bạc lại eo hẹp, tới mức mình đã tính nghỉ việc nhưng mà ra ngoài lúc này thì không biết xoay sở làm sao. Mình cứ thấp thỏm sống và làm việc vậy thôi".

Cũng qua điện thư, người thứ hai, chị M, nhân viên một tuyến y tế cơ sở quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh :

"Nói là nhân viên y tế cho oai chứ chúng tôi là những người sai đâu đánh đó, không được bồi dưỡng kiến thức gì đâu. Thời gian đầu chống dịch thật kinh khủng, lo lắng và sợ hãi kinh khủng. Đã có hai người trong trạm y tế ban đầu này nghỉ việc từ hồi cuối 2020. Tôi cũng muốn nghỉ luôn đây, nhưng mà khó khăn và khó nói lắm bạn ơi".

Nói gần nói xa thì căng thẳng hoặc tâm lý bất an đều xuất phát từ lợi nhuận, không chỉ trong dịch bệnh mà là tâm trạng chung của rất nhiều nhân viên y tế cấp phường xã, là thổ lộ của bà Hoa, từng là y sĩ trưởng phòng y tế cơ sở quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

Cứ thử so sánh đồng lương căn bản của nhân viên y tế cơ sở với mức lương của y tá hay điều dưỡng các bệnh viện lớn thì sẽ thấy sự chênh lệch như thế nào, bà Hoa nói tiếp :

"Bệnh viện lớn có nguồn thu từ bệnh nhân nhập viện này nọ, tức là có tiền thưởng thêm cho cán bộ công nhân viên làm ở bệnh viện. Ngoài ra, khi mà bác sĩ hoặc điều dưỡng làm ở bệnh viện đó thì họ có nguồn bệnh nhân có sẵn. Thí dụ bệnh nhân xuất viện thì họ hỏi bác sĩ có mở phòng mạch tư không thì tôi đi khám, điều dưỡng cũng đi theo bác sĩ làm phòng mạch tư được. Cho nên họ có một hoặc hai nguồn thu nhập thêm ngoài lương căn bản, chưa kể nếu điều trị tốt còn được bệnh nhân bổi dưỡng cho nữa"

"Trong khi đó trạm y tế xã, phường, người ta làm công việc đúng như Nhà nước qui định, thí dụ chích ngừa cho trẻ em, cho trẻ uống Vitamin A, hay khám một chút thôi… thì thật ra họ đâu có nguồn thu nhập nào thêm ngoài lương cơ bản".

Đây là những người có chứng chỉ hành nghề, thì mới được tuyển dụng vào các trạm y tế cơ sở, bà Hoa khẳng định :

"Tức là khi học xong họ phải đi thực tập 18 tháng ở một cơ sở nào đó. Sau 18 tháng họ sẽ được cấp chứng chỉ hành nghề. Khi ra trường ai cũng có khuynh hướng muốn vào các bệnh viện lớn. Có cái là thứ nhất phải thật giỏi hoặc phải có tiền để chạy vào các chỗ lớn đó"

"Ở các trạm y tế phường, xã thì cũng có bác sĩ giỏi mà nói chung không nhiều. Ít có người vì lý tưởng mà sống với một đồng lương thấp"

Thế nhưng nếu không có nhân viên y tế cơ sở, bà Hoa nhấn mạnh, thì những tuyến trên tức những bệnh viện, sẽ bị ứ tải bệnh nhân rất nhiều :

"Trong khi những bệnh thông thường thì người ta có thể đến trạm y tế. Thậm chí một người giỏi ở trạm y tế phường cũng có thể phát hiện và điều trị, hoặc là hướng dẫn bệnh nhân đến bệnh viện nào, khoa nào là hợp lý. Đó là chuyện hết sức lợi ích và đỡ mất thời gian khi mà hiện tại nhiều bệnh viện đã quá tải".

Về vấn đề báo chí nêu ra, rằng làm sao giữ người khi mà cả 1.000 nhân viên y tế đã xin nghỉ việc, bác sĩ dấu tên ở Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh nói :

"Tôi nghĩ hai phía đều phải có trách nhiệm. Phía Nhà nước phải tạo cho người ta cơ hội, thí dụ bác sĩ hay điều dưỡng ở khu vực y tế cơ sở nên được luân chuyển lên tuyến trên làm một thời gian rồi lại quay về. Hai là bản thân anh y tế cơ sở cũng phải muốn đi học đi thi, cũng vất vả nhưng khi có nhu cầu thì hai bên phải phối hợp với nhau thôi"

"Xét cho cùng người lao động có quyền lựa chọn, làm chỗ này lương thấp thì tìm chỗ khác lương cao, có quyền bỏ chỗ đấy đi làm chỗ khác. Cho nên giữa Nhà nước và cá nhân thì hai bên phải dung hòa với nhau, còn chuyển dịch lao động thì nơi nào cũng có. Thực sự làm giỏi học giòi thí họ vào bệnh viện lớn hết, chả mấy ai vào y tế cơ sở cả".

Bà Hoa góp ý :

"Trước giờ thật ra mình hô hào nhiều chứ không chăm sóc nhiều cho tuyến cơ sở. Thứ nhất về lương, chế độ đãi ngộ hoặc phương tiện cho người ta làm việc. Rồi kiến thức phải được upgrade, tức là tạo cơ hội cho họ đi học thêm. Bây giờ có nhiều tổ chức, nhiều hội nghị về Y Khoa thì có nhiều phải cho họ đi nghe để họ có thêm kiến thức mới".

Lẽ ra những điều như vậy phải được áp dụng từ lâu, y sĩ Hoa quả quyết, thế nhưng thực hiện ngay giờ này vẫn chưa muôn.

Vẫn theo lời y sĩ giàu kinh nghiệm trong lãnh vực y tế cơ sở, hay còn gọi là y tế ban đầu này, cải thiện lương bổng, nâng cấp khả năng chuyên môn cho nhân viên y tế cấp cơ sở, cho họ cảm giác được chăm sóc, được để ý là những cách hay nhất để giữ lại một đội ngũ nhân viên y tế cơ sở hầu cung cấp nhân sự và nhu cầu trong các trạm y tế ban đầu ở trong nước.

Thanh Trúc

Nguồn : RFA, 09/12/2021

Published in Diễn đàn

Hôm 8/12/2021, y ban Thường v ca Quc hi Vit Nam nghe đi din chính ph điu trn đ tho lun v ni dung mt ngh quyết có tên rt dài Ngh quyết v vic cho phép thc hin mt s cơ chế, chính sách trong lĩnh vc y tế đ phc v công tác phòng, chng dch Covid-19.

vaccine1

Việt Nam va thông qua "Ngh quyết v vic cho phép thc hin mt s cơ chế, chính sách trong lĩnh vc y tế đ phc v công tác phòng, chng dch Covid-19". Hình minh ha.

Ông Nguyn Thành Long, B trưởng Y tế, đi din cho chính ph Vit Nam, đ ngh :Khi thông qua ngh quyết va đ cp, mong Quc hi tiếp tc cho phép s dng ngân sách đ thanh toán các chi phí liên quan đến điu tr bnh nhân nhim Covid-19. Ngoài ra, do bóc, tách chi phí điu tr Covid-19 vi chi phí điu tr các bnh khác rt khó, thm chí bt kh, nếu không bóc, tách được thì Quc hi cho phép chính ph dùng ngân sách đ thanh toán toàn b chi phí điu tr, nếu cn thì có th dùng Qu D phòng ca bo him y tế.

Ông Long nhc li thc trng mà ai cũng biết đ thuyết minh ti sao chính ph đ ngh như vy : Trong đt dch va qua, rt nhiu bnh nhân nhp vin, nhân viên y tế phi dc sc cu cha, không có thi gian đ thc hin các th tc hành chính, thành ra thiếu cơ s đ xác nhn khon nào là chi phí điu tr Covid-19 có th dùng ngân sách thanh toán, khon nào là chi phí điu tr không liên quan đến Covid-19 mà bảo hiểm y tế hoc bnh nhân phi tr. Chưa k nhiu người được đưa vào bnh vin không có giy t, không mang theo tin, không th liên lc vi thân nhân, sau đó thit mng, không th thu vin phí !

Đáng lưu ý là rt nhiu thành viên Ủy ban thường vụ Quc hi va bày t s cm thông sâu sc vi nhân viên y tếvì đã phi khám bnh, cha bnh, li còn phi thc hin th tc bóc tách, không d đ có th tn tâm, tn lc trong hot đng ngh nghip,va lo nhân viên y tế, cơ s y tế không nhit tình bóc, tách và s khiến ngân sách không kham ni gánh nng này. Thm chí Ch nhim y ban Xã hi ca Quc hi còn lưu ý là dùng ngân sách thanh toán hết chi phí điu tr cho c nhng người không có bảo hiểm y tế thì s là không công bng vi nhng người đóng bảo hiểm y tế(?!)...

Ông Vương Đình Hu, Ch tch quc hi, chính thc cht li :Không giao cho chính ph quyn điu hòa gia ngânsách và bảo hiểm y tế. Ch được phép dùng ngân sách thanh toán cho nhng trường hp không thbóc, tách được, không được phép s dng ngun tin t bảo hiểm y tế đthanh toán như ngân sách.

Mt vn đ khác cũng nóng không kém chuyn nhân viên y tế, cơ s y tế phi bóc, tách chi phí điu tr Covid-19đ buc bảo hiểm y tế và người bnh thc thi nghĩa v thanh toán các chi phí khác là kim toán vic mua sm trang b, thiết b y tế. Phó Tng Kim toán Nhà nước k rng,hin có khong 50 văn bn pháp quy liên quan đến mua sm trang b, thiết b y tế đ phòng chng Covid-19 và vì đc đim ca đi dch thành ra Kiểm toán Nhà nước xin phép không kim toán loihot đng mua sm này vì svào ri s không có đường rabi mi nơi, mi kiu.

Phó Tng Kiểm toán Nhà nước nói thêm, hin nay, mua sm trang b, thiết b y tế đ phòng chng dch vn còn vướng mc. Nhiu khon được Mt trn T quc chuyn cho B Y tế không chi tiêu được vì vướng cơ chế, chính sách mua bán trang b, thiết b y tế. Không có cơ chế, ngành y tế không mua sm được...

Ch tch quc hi không đng ý vi thc trng. Ông ta bo Quc hi đã trao quyn cho Th tướng và Chính ph ti sao li không s dng ? Theo Ch tch quc hi, Th tướng và Chính ph phi quyết đoán. B Tài chính cn xem xét đ có hướng dn c th vì đây là vn đ thuc loi cp bách (1)...

***

Đc tường thut v phiên điu trn ca chính ph và tho lun ca Ủy ban thường vụ Quc hi đi vi d tho Ngh quyết v vic cho phép thc hin mt s cơ chế, chính sách trong lĩnh vc y tế đ phc v công tác phòng, chng dch Covid-19 d có cm giác : Tt c các thành viên t Quc hi đến Chính ph đu rt nghiêm cn đi vi vic s dng ngân sách và thc thi các qui đnh pháp lut liên quan đến chi tiêu. Trong bi cnh như va qua và hin nay, s nghiêm cn đó ca các viên chc hu trách ging ht robot không mun tư duy và hành x khác vi nhng gì đã được lp trình.

Tuy nhiên thy vy ch không phi vy ! H thng chính tr và h thng công quyn ch thn trng ti mc máy móc, không s dng c não ln tim đi vi nhng yếu t liên quan đến li ích thiết thc ca công dân : Quc hi ch mun dùng ngân sách thanh toán chi phí cho điu tr Covid-19, dt khoát không cho dùng ngân sách đ trang tri các chi phí điu tr khác cho bnh nhân. Dù đã được Quc hi bt đèn xanh bng mt ngh quyết ban hành hi h tun tháng 7, dù tình thế vn còn cp bách, chính ph vn ch mua sm trang b, thiết b y tế theo m qui phm pháp lut ri rm, chng chéo !

Còn đi vi nhng th liên quan ti s tn vong ca đng, h thng chính tr, h thng công quyn ng x linh hot hơn nhiu, thm chí không nhng không cn lut pháp mà còn biến hot đng lp pháp thành trò h : Ngày 26/10/2021, Quc hi tho lun sơ b vD lut Cnh sát cơ đng. Nhiu đi biu bày t s băn khoăn khi d lut qui đnh trang b phi cơ, tàu bin cho lc lượng cnh sát cơ đng vì điu đó hết sc tn kém, phi chi nhng khon khng l đ mua sm, bo dưỡng H đ ngh phi có nghiên cu báo cáo đánh giá v tác đng c th (2).

Đó là chuyn ngh trường ! Trên thc tế, na tháng trước khi Quc hi tho lun v D lut Cnh sát cơ đng như va k - lut Cnh sát cơ đng chưa có ngày khai sinh, hôm 11/10/2021, B trưởng Công an đã công b quyết đnh thành lp Trung đoàn Không quân Công an nhân dân, trc thuc B Tư lnh Cnh sát cơ đng và B Công an đã t chc trng thL ra mt trung đoàn này. Chng cn Quc hi, không thèm ch lut, ch cn đng, nhà nước có ch trươnghin đi hóa lc lượng cnhsát cơ đng(3) thì ngân sách thế nào không còn là chuyn đáng đ bn tâm. Ai dám cn ?

Trân Văn

Nguồn : VOA, 09/12/2021

Chú thích

(1) https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/quoc-hoi/quoc-hoi-da-trao-quyen-chinh-phu-can-co-quyet-sach-manh-me-hon-799520.html

(2) https://www.qdnd.vn/chinh-tri/tin-tuc/dei-bieu-quoc-hoi-co-nen-trang-bi-may-bay-cho-luc-luong-cenh-set-co-dong-675454

(3) http://bocongan.gov.vn/tin-tuc-su-kien/hoat-dong-cua-luc-luong-cong-an/bo-cong-an-thanh-lap-va-ra-mat-trung-doan-khong-quan-cong-an-nhan-dan-d18-t30318.html

Published in Diễn đàn

Các số liệu được công bố vào lúc 16 giờ chiều ngày 02/12/2021 cho biết trong vòng 24 giờ, Việt Nam ghi nhận có 13.677 ca nhiễm mới tại 60 tỉnh thành, trong đó có 21 ca nhiễm Covid-19 du nhập từ bên ngoài. Trước đó một ngày, lãnh đạo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương thông báo đình chỉ giai đoạn ba thử nghiệm vac-xin Covid-19 do Việt Nam bào chế. 

covid1

Covid-19 : ảnh chụp tại trung tâm tiêm chủng Củ Chi, Việt Nam. Ảnh chụp ngày 27/10/2021. AP - Thu Huong

Theo thông báo của bộ Y tế Việt Nam, thành phố Hồ Chí Minh đứng đầu bảng với số ca nhiễm thường nhật (1.738 người). Số liệu công bố cho thấy dịch bệnh bùng phát mạnh tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía nam, Đông và Tây Nam Bộ. Tính đến hôm 02/11/2021, Việt Nam ghi nhận tổng cộng có gần 1.266.300 ca nhiễm Covid-19, hơn một triệu người được chữa lành và gần 25.660 người chết vì virus corona. 

Chiến dịch tiêm chủng tại Việt Nam đang được tăng tốc và mở rộng sang đối tượng học sinh – sinh viên trong độ tuổi từ 15-17 để có thể mở cửa trở lại trường học. Tuy nhiên, chiến dịch tiêm chủng cũng đã gặp một vài sự cố nghiêm trọng.

Theo trang mạng VnExpress, lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh tỉnh Thanh Hóa ngày hôm qua cho đình chỉ sử dụng lô vac-xin của Pfizer sau khi 120 học sinh phải nhập viện do có những phản ứng nghiêm trọng như buồn nôn, sốt cao hay khó thở. Nguyên nhân gây ra các triệu chứng này hiện vẫn chưa được xác định. 

Trong quá trình tiêm chủng, Việt Nam cũng ghi nhận một số ca tử vong do bị phản ứng thuốc. Cách đây hơn một tuần, ba trẻ em ở tỉnh Bắc Giang, Hà Nội, và Bình Phương đã tử vong sau khi tiêm Pfizer. Gần đây nhất là 4 công nhân nhà máy giày Kim Việt ở Thanh Hóa bị thiệt mạng sau khi tiêm vac-xin Vero Cell của Trung Quốc. Tất cả đều được cho là do bị "phản ứng quá mức" với vac-xin. 

Cũng trong ngày hôm qua, ông Vũ Đình Thiêm, giám đốc Trung tâm Thử nghiệm Lâm sàng thuộc Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, thông báo đình chỉ thử nghiệm giai đoạn ba vac-xin Covivac ngừa Covid-19 do Việt Nam nghiên cứu và bào chế, nguyên nhân là do thiếu tình nguyện viên. Theo giải thích của ông Thiêm, giai đoạn ba cần khoảng 4.000 người để thử nghiệm. 

Trang mạng VnExpress nêu rõ một số loại vac-xin khác của Việt Nam cũng đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng thứ ba : ARCT-154, do hãng Vingroup sản xuất theo công nghệ Mỹ và vac-xin Covid-19 của hãng dược Shionogi Nhật Bản. Ngoài ra, Vabiotech của Việt Nam cũng đang sản xuất vac-xin Sputnik của Nga.

Minh Anh

Published in Việt Nam

Sau hơn một năm không đi chơi xa, vì dịch Covid-19, nên khi các tiểu bang gỡ bỏ giới hạn chúng tôi rủ nhau du lịch nội địa. Nhiều người thân quen đi chơi Hawaii hay Cancún bên Mexico, chúng tôi chọn Miami, Florida.

bvp1

Chụp ảnh kỷ niệm ở Little Havana, Miami (Ảnh : Bùi Văn Phú)

Cả tháng trước đã mua vé máy bay, đặt chỗ ở và thuê xe. Đến giữa tháng Tám có thông tin Covid biến chủng Delta đang lây lan nhanh. Đã có thuốc tiêm chủng nên số người nhập viện và chết không cao như hồi đầu năm, trên 90% tử vong là những người đã không chích ngừa.

Cách suy nghĩ của người Mỹ về Covid lạ lắm vì có vắc-xin rồi mà chỉ chừng 60% đã chích cả hai mũi. Mấy chục triệu ca nhiễm và hơn 700 nghìn người Mỹ đã chết vì dịch, nhưng nhiều người vẫn không muốn chích ngừa, ngay cả binh lính cũng không muốn. Họ chấp nhận "sống với lũ", nói theo ngôn ngữ của người Việt.

Thống đốc Ron DeSantis của tiểu bang Florida còn ký lệnh không cho ai được quyền buộc dân phải chích ngừa hay đeo khẩu trang. Ông cho đó là quyền tự do chọn lựa của dân. Bên tiểu bang Texas Thống đốc Greg Abbott cũng có chính sách như thế.

bvp3

Cột mốc đánh dấu mũi đất cực nam của lục địa Hoa Kỳ, cách Cuba chỉ 90 dặm (Ảnh : Bùi Văn Phú)

Lãnh đạo các tiểu bang Cộng hòa như Florida, Texas bị phe Dân chủ tấn công, chỉ trích ; còn các bang Dân chủ như California, New York là nơi có nhiều luật lệ nghiêm ngặt phòng chống Covid thì bị Cộng hòa chỉ trích. Theo dõi các chính sách liên quan đến phòng chống Covid ở những tiểu bang này được các nhà bình luận phê phán thì cứ như mấy vị thống đốc đang dọn đường ra tranh cử tổng thống năm 2024.

Còn hơn ba năm nữa mới bầu tổng thống mà chính trường Mỹ đã sôi nổi với Thống đốc Andrew Cuomo của New York phải từ chức vì sàm sỡ với phụ nữ, còn Thống đốc Gavin Newsom của California phải đối đầu với cuộc bầu cử bãi nhiệm ngày 14/9 và ông thắng vẻ vang với 62% ủng hộ để tiếp tục lãnh đạo tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ.

bvp2

Các cây trái từ vườn ở Homestead, Florida (Ảnh : Bùi Văn Phú)

Florida với đợt tăng thứ ba vào giữa tháng Tám, cao nhất từ trước đến nay về số ca nhiễm Covid-Delta và số tử vong. Đến cuối tháng thì qua đỉnh điểm. Chúng tôi cũng đã chích ngừa đầy đủ hai mũi nên tiến hành chuyến du lịch về miền nắng ấm biển xanh, nơi có miệt vườn Việt Nam.

Tôi đã tới vùng Tampa-St. Pete của Florida nhiều lần, tắm biển ở Clearwater, Saratosa, đi chơi Disney World ở Orlando và thăm St. Agustine là nơi các nhà truyền giáo đầu tiên đặt chân lên lục địa Mỹ. Biển Florida dù nằm ở bên đông hay bên tây đều có cát trắng, nước trong xanh và ấm.

Còn Miami, đã quá cảnh sân bay cả chục lần mà chưa bao giờ tôi ghé đây tham quan, thành phố nổi tiếng qua sô truyền hình "Miami Vice".

Máy bay không còn chỗ trống. Mọi người đeo khẩu trang. Sau gần 6 giờ bay, phi cơ đáp khi trời đã tối hẳn. Bên ngoài mưa như thác đổ. Về đến Hallandale Beach là gần nửa đêm. Trời ngừng mưa. Chúng tôi ăn vội mì gói rồi đi ngủ cho khoẻ để mai đi chơi.

Lúc đó mới là 9 giờ tối ở California. Chưa quen ngủ sớm, tôi ra ban công xem bên ngoài thế nào. Khuya mà trời gió mát. Từ tầng 18 nhìn ngắm thành phố ven biển toàn nhà cao tầng với ánh đèn lấp lánh dưới nước. Đẹp như Venice về đêm.

bvp4

Khu thương xá có siêu thị bán thực phẩm Việt (Ảnh : Bùi Văn Phú)

Sáng hôm sau một bình minh tuyệt đẹp chào đón chúng tôi trước khi lên đường đi thăm vườn cây trái Việt. Chạy qua Miami, theo xa lộ 95 xuôi nam rồi qua hướng tây xuống vùng Homestead có vườn bà Chín, vườn cô Trinh và một vườn nữa, cả ba được nhiều người giới thiệu trên Youtube.

Ra đường tôi chú ý ngay giá xăng, chưa đến 3 đô một gallon, rẻ hơn vùng Vịnh San Francisco đến một đô. Chạy xa lộ cứ một đoạn lại thấy máy nháy đèn tính lộ phí. Trên đường thấy phượng còn lác đác hoa. Vào những con đường nhỏ có phượng nhiều hơn. Nhớ lại một lần từ Miami đi Cuba vào tháng Sáu, khi máy bay cất cánh, qua cửa sổ tôi đã thấy cả một vùng đỏ rực bên dưới.

Đến vườn bà Chín, ra khỏi xe mới cảm thấy nóng. Nhiệt độ ở tầm hơn 90 độ F nhưng không ẩm thấp nên cũng dễ chịu.

Mùa này còn cóc, nhãn, na, ổi, khế, mít, thanh long. Không còn sa-pô-chê hay mãng cầu. Nhà kho với những thùng hàng để phân phối đi nhiều nơi. Mấy thanh niên người Nam Mỹ, vì nghe họ nói tiếng Tây Ban Nha, đang rửa xịt nước rửa mấy chục rổ to đầy rau lang.

Ba chị em mặc cả mua bán còn tôi đi loanh quanh xem vườn. Không được phép đi quá xa vào trong, ngay bên nhà kho là cây mít có trái to từ ngọn xuống gốc, mấy cây sa-pô-chê sai trái. Hỏi bà chủ là khi nào trái chín, bà cho biết tháng 11 và tháng 3 là mùa sa-pô-chê. Các em mua ổi, thanh long, nhãn, cóc, khế.

Ra khỏi vườn bà Chín, tôi ngừng xe chụp hình hoa phượng trước cổng. Đang bấm máy, một xe van táp vào, mấy thiếu nữ hỏi tôi có biết vườn bà Chín ở đâu. Tôi chỉ lối vào. Một cô hỏi anh làm ở đây, giờ còn sa-pô-chê không ? Tôi nói mình cũng là du khách và đã mua hết sa-pô-chê rồi, để chọc ghẹo mấy cô gái cũng thích loại trái này. Như nhà tôi.

bvp5

Ca nhạc cuối tuần tại bãi biển Hollywood, Florida (Ảnh : Bùi Văn Phú)

Qua vườn cô Trinh, trông nhỏ hơn. Nơi đón khách có tấm phông in hình các loại trái cây. Có măng cụt nhưng cô nói rõ là hàng từ Mexico nhập qua, không phải từ vườn nhà. Nơi đây còn bán nước mía ép tại chỗ, 4 đôla một ly to, rẻ hơn nhưng không ngon thơm bằng nước mía Ninh Kiều trong Grand Century Mall ở San Jose.

Vườn có vú sữa đang ra hoa, nhiều chậu đinh năng là loại cây ngày còn ở bậc tiểu học tôi đã thấy trong sân nhà cụ giáo Đồng ở Nghĩa Hoà, Ngã ba Ông Tạ, giờ hơn nửa thế kỷ qua mới thấy lại. Người em nói ở Việt Nam ngày nay lá này dùng ăn gỏi.

Ba chị em mua thêm nhiều trái cây, cả thùng na hơn 100 đô. Chuẩn bị rời vườn cô Trinh thì lại thấy mấy cô lúc trước vừa hỏi đường cũng tới đây là đoàn du khách từ Texas với hơn chục người.

Nhiều người Việt ở Mỹ đã biết Florida nổi tiếng với các vườn cây trái mang hương vị quê nhà, nhiều nhất ở khu vực Homestead. Ở đâu có điều kiện dễ để làm ăn, người Việt luôn có đầu óc kinh doanh. So với đất California, với Central Valley là vựa rau, là những cánh đồng bát ngát cây trái nhưng không có cây trái Việt, có thể vì luật lệ trồng cây nông nghiệp khó khăn ? Chứ không phải thổ nhưỡng không thích hợp vì vườn sau nhà của nhiều người Việt ở Quận Cam California đã trồng được ổi, cam, na, thanh long cho đến đu đủ, mít, nhãn, xoài, roi. Đất California không dễ để kinh doanh nên có người Việt đã qua Mexico thuê đất trồng mít, xoài, măng cụt vì có thị trường tiêu thụ.

Sau khi thăm vườn bà Chín và cô Trinh, chúng tôi biết mùa này chỉ có một số trái cây nhất định nên không đi vườn khác. Mấy cô em có nhận xét bà Chín "hơi chảnh" còn cô Trinh "dễ thương" hơn. Ở hai nơi chúng tôi đã tiêu 200 đôla mua nhiều loại trái cây, để ăn dần trong mấy ngày du lịch.

bvp6

Chuẩn bị phóng jetski ra biển lớn (Ảnh : Bùi Văn Phú)

Trên đường về lại Miami ghé vào một nhà hàng Cuba. Thực ra thức ăn của người Cuba không có gì đặc sắc hay ngon lắm theo tôi biết, vì đã có dịp qua thăm đất nước của Fidel Castro.

Miami có Little Havana nổi tiếng của cộng đồng người Cuba tị nạn. Ở đây vào thập niên 1990 đã có có những dân biểu quốc hội hết lòng ủng hộ thành lập đài Á Châu Tự do và những vận động cho dân chủ, nhân quyền của cộng đồng người Việt. Từ nơi này vào năm 2000 Lý Tống đã tạo kinh ngạc và sự khâm phục trong lòng người Mỹ gốc Cuba khi ông lái máy bay qua Havana rải truyền đơn trong ngày đầu năm.

Tháng 11/1999 có bé trai Elián Gonzalez 7 tuổi cùng người thân vượt biển tới được Mỹ đã gây ra cuộc tranh cãi về quyền giám hộ, về luật tị nạn. Người gốc Cuba ở Miami xuống đường ủng hộ để bé được ở lại Mỹ với người thân, trong khi cha mẹ còn ở Cuba muốn em được trả về cho họ. Chính quyền của Tổng thống Bill Clinton đã quyết định trả em về nên tháng 4/2000 đã có cuộc bố ráp của giới chức năng với súng ống, đột nhập vào nhà người thân, bắt em đưa về lại cho cha mẹ.

Cuối năm 2000 cả nước Mỹ lại hướng về quận hạt Miami-Dade với cuộc kiểm phiếu bầu tổng thống đầy căng thẳng kéo dài sang đến tháng 12, với kết quả sau cùng George W. Bush (Con) chỉ hơn Al Gore 500 phiếu để thắng cử.

Vừa vào đến Little Havana là nghe rổn rang điệu nhạc salsa vui tươi, cùng hàng chữ Free Cuba ở nhiều nơi. Con đường chính là Calle Ocho – 8th Street – nhỏ hơn về bề ngang cũng như ngắn hơn so với Bolsa của Little Saigon, nhưng nằm gần trung tâm Miami. Quanh phố có tượng đài khắc ghi lời của José Marti, nhiều quán rượu, nhà hàng ăn uống, cả McDonald, pizza và dĩ nhiên không thiếu nơi sản xuất và bán xì-gà. Domino Park đông người lớn tuổi đang chơi cờ truyền thống, trên tường có hình vẽ chân dung nhiều tổng thống Mỹ và những nhân vật người Cuba tranh đấu cho tự do.

Hai chính phủ Cuba và Việt Nam bắt tay nhau xây dựng xã hội chủ nghĩa, thay nhau thức ngủ để "bảo vệ hòa bình thế giới" còn người Cuba và người Việt tại Mỹ mơ ước một xã hội tự do dân chủ cho quê hương nguồn cội.

Những ngày rong chơi chúng tôi ghé nhiều bãi biển, mà cô em gái gọi đó là "đặc sản Florida". Từ Hallandale, lên phía bắc là Hollywood, Ft. Lauderdale, Pompano, Palm Beach. Chỗ nào cũng đẹp, nước ấm trong xanh, nhưng thích nhất là khi phóng jetski ra xa bờ nhồi sóng. Gần Key West có bãi biển Bahia Honda Beach với cát trắng mịn như bột, nước trong xanh mầu ngọc bích.

Ft. Lauderdale nổi tiếng là bến cảng của du thuyền đưa khách đi chơi cảc đảo quốc trong vùng Caribean. Xa xa ngoài khơi có hai du thuyền lớn là dấu chỉ ngành du lịch này đang dần trở lại hoạt động.

Một buổi xế chiều. Vừa ghé bãi biển Delray tôi nhảy xuống nước ngay, trong khi mấy người em còn đang thay quần áo tắm. Dăm phút sau nghe tiếng còi huýt, nhìn lên chòi gác, tưởng mình ra quá xa bờ biển nên bị huýt còi, hay có ai bị nạn. Người trên chòi thổi còi liên thanh, rồi ra tay vẫy kêu mọi người lên bờ. Mây đen kéo vào và lúc sau trời đổ mưa. Tháng Chín là đang mùa mưa bão ở đây.

Qua đến đây đi tìm mua nước mắm, bánh phở là một trải nghiệm. Gú-gồ vùng Miami có hiện lên vài tiệm Châu Á, điện thoại hỏi trước thì không có bán nước mắm. Vào Walmart gần condo đang ở cũng thế, chỉ có xì dầu với mì. Sáng hôm sau ghé cà phê Starbucks ở Ft. Lauderdale, bên cạnh có một tiệm làm đẹp móng tay, vào hỏi thì được biết gần đây có siêu thị bán thực phẩm Việt.

Chiều đến siêu thị Á Đông có bán các thứ để nấu phở và món ăn Việt. Tiệm cũng có trái cây miệt vườn, có bán bánh trung thu "Bà Năm Cali".

Siêu thị này đã mở từ những năm 1980, trong khu thương xá Oakland Shopping Center, lối vào có những cột cờ cao, trên đó lá cờ di sản của người Việt tự do với ba sọc đỏ. Cửa kính siêu thị có dán bích chương quảng cáo sinh hoạt lễ vu lan tại chùa, tháng trước có trình diễn thời trang áo dài, tháng tới là văn nghệ dạ vũ ở sòng bài Seminole Casino Resort với Đan Nguyên, Như Loan và ca sĩ địa phương.

Tuần báo Trẻ phát hành từ Orlando có bán trong siêu thị. Nhu cầu đọc báo in tiếng Việt còn nên báo này đã ra được 675 số. Tờ báo dày 200 trang với nhiều tin tức, bài vở và quảng cáo thương mại của người Việt Florida.

Đi chơi, trưa ăn đồ Mỹ, tối về condo bữa nào cũng rượu bia cùng thưởng thức những món của ba đầu bếp nữ : bít-tết, bò nướng lá lốt, bò lúc lắc, bò xào đậu rồng, bò xào rau muống, gà xào đậu đũa, lẩu hải sản, có phở gà, phở bò với hành ngò, rau húng mua ở siêu thị Á Đông, Costco, chợ cá Hallandale và chợ nông dân Yellow Green Farmers Market. Tráng miệng có đủ loại trái cây tươi từ vườn, có trái hồng quân vỏ tím, ruột như nhãn nhưng mầu xanh nhạt, thơm. Lần đầu tiên tôi được thưởng thức trái này. Chợ nông dân này rất lớn, bán nhiều trái cây, rau, nước đá bào, nước mía ép, có bán nhang, đèn nến, mỹ phẩm, có sân khấu trình diễn nhạc. Chúng tôi ăn trưa ở đây với thịt heo nướng và dồi cùng khoai tây, bắp, chuối hấp. Nước mía 14 đôla nửa gallon ép tại chỗ, dừa xiêm 4 đô một trái. Không thơm, ngọt cho lắm.

Mỗi tối, ăn cơm xong chúng tôi xem ti-vi chốc lát. Chỉ thấy đài OAN, Newsmax và vài đài địa phương, không có CNN, Fox hay MSNBC.

Sinh hoạt chính trị Florida hơn 20 năm về trước rất mạnh mẽ ủng hộ ứng viên tổng thống Cộng hòa như Reagan, Bush (cha), sau này đa số cử tri cũng chọn Clinton, Obama. Vùng Orlando, District 7, từ năm 2016 có Dân biểu Stephanie (Ngọc Dung) Murphy là người gốc Việt, thành viên Đảng Dân chủ hiện có nhiều ảnh hưởng tại quốc hội Hoa Kỳ. Năm đó cũng có Thuy Lowe là người Đảng Cộng hòa tranh cử vào quốc hội, District 10, nhưng không thành công.

Lái xe qua khu cư dân thấy còn có người luyến tiếc Tổng thống Donald Trump vì trước nhà treo cờ Trump mầu xanh dương. Chạy qua Mar-O-Lago là khu đánh gôn và nghỉ dưỡng mà lúc làm tổng thống ông Trump hay về đây cuối tuần. Biệt thự này nằm trên đường S. Ocean Blvd. ở Palm Beach là con đường chật hẹp. Tôi nghĩ dân quanh đó không thích mỗi khi tổng thống về đây vì việc bảo vệ an ninh gây phiền cho cư dân rất nhiều.

Trong một tháng qua số ca nhiễm và tử vong vì Covid ở Florida làm nhiều người quan ngại. Ngoài đường phố có người đeo khẩu trang người không. Condo nơi chúng tôi ở bắt mọi người ra vào phải đeo. Khách vào Costco, Walmart, McDonald cũng đeo khẩu trang. Ngoài biển thì không. Đi nghe nhạc ở bãi biển Hollywood, hàng trăm người đứng ngồi, nhảy múa và chỉ có mấy anh em chúng tôi mang khẩu trang. Không biết người khác thấy chúng tôi họ nghĩ gì, hay như thống đốc Florida từng tuyên bố đeo hay không là quyền tự do của mỗi người.

bvp7

Tháng Chín phượng còn nở hoa ở Key West (Ảnh : Bùi Văn Phú)

Một ngày chúng tôi đi thăm đất mũi của Hoa Kỳ. Vùng Key West là một dãy đảo nhỏ nối liền với nhau bằng những chiếc cầu, dài nhất là 7 dặm. Từ Miami đến cực nam của nước Mỹ, đoạn đường chưa tới 150 dặm nhưng mất bốn tiếng đồng hồ vì tốc độ giới hạn là 40 mph. Hai bên đường toàn lau, đước, sậy, qua vài thị xã là những nơi thuê thuyền và bán mồi câu cá. Nơi đây như làng quê Việt Nam, dân sống dọc quốc lộ và chắc cũng nhiều muỗi như rừng U Minh vì trên đường có bảng quảng cáo diệt muỗi.

Khí hậu ở đây nóng ẩm như Việt Nam. Du khách thuê xe máy, xe đạp đi tham quan phố có những cây phượng còn nhiều hoa đỏ. Ghé xe bán dừa, ông bán hàng gốc Cuba biết ngay chúng tôi là người Việt.

Đứng ở mũi đất, nhìn ra biển xa xa là đất Cuba, hình dung ra căn nhà của văn hào Ernest Hemingway ở ngoại ô Havana mà tôi đã có dịp thăm, có con tầu Pilar ông dùng đi đi về về giữa Havana và ngôi nhà ở Key West, là những chuyến du lịch trước cách mạng Cuba 1959, rồi sau đó quan hệ ngoại giao chấm dứt, ngăn cách đôi bờ.

Khi chờ chụp hình ở cột mốc cực nam Hoa Kỳ, tôi nghĩ đến những người Cuba tị nạn. Họ không được như chúng ta vì sống cách xa cố hương chưa đến một trăm dặm mà đường về vẫn khó khăn. So với người Việt California có hai thập niên quê hương nghìn trùng xa cách, chiều chiều ra biển ngó mặt trời lặn mà lòng quặn đau, nhưng từ năm 1995 khi hai nước bang giao, nếu nhớ quê thì lên máy bay ngủ một giấc là thấy lại Sài Gòn, Huế, Nha Trang, Vũng Tầu, Rạch Giá. Năm 2015 Hoa Kỳ và Cuba thiết lập quan hệ ngoại giao nhưng người Cuba muốn về quê cũng không dễ vì còn cấm vận.

Anh bạn nhà báo Kính Hòa biết tôi đi chơi Key West, sau khi xem hình trên Facebook có viết lời bình : "Bơi qua Cuba đi anh, nói là anh xuất thân từ Berkeley thổ tả, thế nào cũng được đón tiếp trọng thể".

Tôi trả lời : "Hai vợ chồng phóng jetski gần đến nơi thì bơi vào. Đến cửa Havana, gặp Thánh Fidel hỏi lúc ở dương trần các con đã làm được gì cho anh em. Mình trả lời đã giúp anh em Xã hội Chủ nghĩa canh giữ hòa bình thế giới. Thánh Fidel bảo thế thì cho vào thiên đường. Bà xã nghe sợ quá, nói : thôi mình đừng vào thiên đường, về địa ngục vui hơn".

Thế là chúng tôi phóng jetski như bay trên nước để về lại địa ngục trần gian. Nơi có nhãn lồng, thanh long, xoài, na, cóc, ổi, dưa gang, mãng cầu. Đặc biệt có khế, ngọt ơi là ngọt.

Bùi Văn Phú

(14/11/2021)

Published in Diễn đàn

Biến thể Delta cướp đi hơn 2 điểm GDP của Việt Nam trong năm 2021. Báo cáo của Ngân Hàng Thế Giới tháng 10/2021 giảm dự phóng tăng trưởng của Việt Nam đang từ 4,8 % xuống còn từ 2 đến 2,5 % do "những bất cập và sự chậm trễ trong biện pháp chống dịch".

dongluc1

Khách hàng đi mua sắm đồ tại Hà Nội, Việt Nam, ngày 01/10/2021.  Reuters - Sringer

Việt Nam vấp phải hai trở ngại để có thể nhanh chóng bình phục như mùa xuân 2020, song Covid-19 cũng là một cơ hội để quốc gia Đông Nam Á này trở thành một nền kinh tế "phát triển hơn". Trên đây là phân tích của kinh tế trưởng Ngân Hàng Thế Giới tại Hà Nội, Jacques Morisset trong bài trả lời phỏng vấn qua điện thoại dành cho RFI tiếng Việt.

RFI : Công tác tại Hà Nội từ hai năm nay, thưa ông Jacques Morisset, câu hỏi đầu tiên Ngân Hàng Thế Giới đánh giá thế nào về mức độ sụt giảm đột ngột của kinh tế Việt Nam năm nay, đến nỗi mà lần đầu tiên, định chế tài chính đa quốc gia này giảm dự phóng tăng trưởng đến hơn hai điểm trong chưa đầy hai tháng ?

Jacques Morisset : Để hiểu được tình hình hiện tại ở thời điểm cuối 2021, chúng ta cần nhìn lại 2020 : Tăng trưởng của Việt Nam năm ngoái là 2,9 %. Đó là một trong những thành tích cao nhất so với tất cả các quốc gia khác. Phải nói là năm ngoái, Việt Nam đã rất thành công trong việc ngăn chận dịch lây lan với những quyết định y tế vừa sớm, vừa thích hợp. Nhờ vậy đã nhanh chóng phục hồi. Bước sang đầu năm nay, tại sao kinh tế lại lao đao ? Thống kê của quý ba 2021 cho thấy GDP giảm 6,17 %. Từ 40 năm qua, chưa khi nào tăng trưởng của Việt Nam lại tệ như vậy. Đây cũng là lần đầu tỷ lệ này ở số âm và cũng chưa bao giờ các hoạt động kinh tế lại giảm mạnh đến mức độ này. Tất cả mọi người, kể cả Ngân Hàng Thế Giới đều đã ngỡ ngàng. 

RFI : Vì sao kinh tế Việt Nam đổ dốc mạnh trong 9 tháng đầu 2021 ?

Jacques Morisset : Thứ nhất là do y tế và thứ hai là kinh tế. Về y tế, cuối tháng Tư năm nay, biến thể Delta lan mạnh, dịch Covid-19 bùng phát vào lúc mà Việt Nam không sẵn sàng để đối phó. Có nghĩa là khi đó, tỷ lệ tiêm ngừa của Việt Nam rất thấp, nếu không muốn nói là con số không. Thêm vào đó là thái độ thả lỏng trước tình hình dịch tễ. Đầu 2020 Việt Nam cho xét nghiệm đại trà nhưng do có rất ít trường hợp dương tính nên đã lơ là vì cho rằng Covid-19 đã thuộc về quá khứ. Chẳng ngờ lại phải đối mặt với biến thể Delta. Nguyên nhân thứ hai là kinh tế : năm nay chính quyền đã không sẵn sàng đưa ra những quyết định để ngăn chận hậu quả khủng hoảng y tế gây nên. Thí dụ về ngân sách : Việt Nam vẫn dư thừa ngân sách vào thời điểm mà nhẽ ra phải nới lỏng chi tiêu để giới hạn những hệ quả về kinh tế, về xã hội Covid-19 gây nên. Trong chín tháng đầu năm nay, Việt Nam bội thu ngân sách : Việt Nam vẫn cứ tiết kiệm chi tiêu và để dành.

RFI : Giới phân tích đã nhấn mạnh nhiều đến những biện pháp chống dịch không phù hợp và thậm chí là đã được chính phủ Việt Nam ban hành quá trễ ?

Jacques Morisset : Cuối tháng Tư vừa qua, phản ứng của chính phủ không dứt khoát như ở vào hồi đầu năm 2020. Thí dụ như trong miền nam, các biện pháp cách ly, giới hạn đi lại không được ban hành ngay lập tức. Phải đợi nhiều tuần lễ thành phố Hồ Chí Minh và các vùng phụ cận mới bị phong tỏa. Trong khi đó thì virus lây lan : cuối tháng 5 –đầu tháng 6 số ca dương tính với virus corona đã rộ lên. Kế tới về mặt kinh tế, cũng đã có những bất cập : nhẽ ra là phải nhanh chóng hỗ trợ những thành phần bị tác động qua các chương trình xã hội. Nhưng mãi đến đầu tháng 7, những biện pháp giúp đỡ đó mới đến tay người dân, tức la có một sự chậm trễ từ hai đến ba tháng kể từ đầu khủng hoảng.

RFI : Sau ba tháng phong tỏa chặt chẽ, Việt Nam đang bắt đầu mở cửa lại, chính vì nhờ có vac-xin. Nhìn lại giai đoạn từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 9/2021 mọi sinh hoạt gần như ngừng lại hoàn toàn nhất lai tại hai thành phố lớn là Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh. Các cửa hàng, hàng quán, công sở đóng cửa tòa bộ.. Giờ đây Việt Nam có hy vọng nhanh chóng bật dậy như năm 2020 ?

Jacques Morisset : Đà phục hồi vấp phải hai trở ngại : Rất nhiều người bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong thời gian khủng hoảng với các sinh hoạt kinh tế hoàn toàn bị tê liệt như vừa nói trong gần ba tháng. Những hộ gia đình nghèo, không có tiền tiết kiệm thì họ không có phương tiện để chi tiêu trong những tháng tới. hệ quả kềm theo, là tiêu thụ nội địa không chóng phục hồi, đơn giản là vì một phần dân dư không có tiền. Thêm vào đó là tâm lý lo âu, không biết dịch sẽ kéo dài tới khi nào, kinh tế có chóng phục hồi hay không … thành thử người dân không dám mạnh dạn chi tiêu. Khuynh hướng chung là người ta để dành tiền tiết kiệm. Trong khi đó, từ nhiều thập niên qua, tiêu thụ nội địa là một trong những cột trụ của tăng trưởng Việt Nam. Do vậy Ngân Hàng Thế Giới chờ đợi trong ngắn hạn đà phục hồi sẽ ở mức trung bình.

Trở ngại thứ nhì, như đã biết, xuất khẩu là mũi nhọn của kinh tế Việt Nam, vậy mà từ đầu năm đến nay, hoạt động trong ngành bị khựng lại, thậm chí là sụt giảm đôi chút vì những lý do như sau : dưới tác động của dịch Covid-19, nhiều nhà máy công nghiệp phải đóng cửa ; tương tự như nhiều quốc gia khác trên thế giới, Việt Nam cũng chịu tác động do các phí tổn chuyên chở hàng hóa tiên tục tăng lên từ nhiều tháng qua. Với hai trở ngại này, theo thẩm định của Ngân Hàng Thế Giới đà phục hồi kinh tế của Việt Nam lần này không được tốt như hồi năm 2020.

RFI : Vậy Việt Nam phải làm gì để vượt qua được hai trở ngại đó ?

Jacques Morisset : Như vừa nói, động lực tăng trưởng của Việt Nam từ nhiều năm qua, không phải là Nhà nước, mà là do lĩnh vực kinh tế tư nhân, do tiêu thụ nội địa và xuất khẩu. Chúng tôi nghĩ rằng đã đến lúc tăng trưởng của Việt Nam có thể trông cậy nhiều hơn vào chính phủ. It ra là trong ngắn hạn. Có điều Việt Nam chưa sẵn sàng. Lĩnh vực công vẫn còn bị kẹt vì một số yếu tố, thí dụ như là về hành chính, thiếu một sự phối hợp giữa cấp trung ương và các địa phương. Trong trường hợp cụ thể của chính sách trợ cấp xã hội chẳng hạn, chính phủ thiếu những thống kê đầy đủ để xác định ai là những thành phần cần được giúp đỡ, để viện trợ nhanh chóng đến tay những người này. 

RFI : Sau kinh nghiệm những tháng qua, Ngân Hàng Thế Giới đánh giá như thế nào về tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam trong năm tới ?

Jacques Morisset : Đây là một cuộc khủng hoảng nhất thời, như với phần lớn các quốc gia khác trên thế giới. Câu hỏi còn lại là dịch bệnh này sẽ kéo dài bao lâu. Không riêng gì Việt Nam, mọi người đều mong mỏi đẩy lùi được Covid-19, tình hình sáng sủa hơn. Các dự báo cho năm 2022 có khuynh hướng khả quan hơn trước viễn cảnh phần nào kiểm soát được virus corona. Ngân Hàng Thế Giới chờ đợi tăng trưởng của Việt Nam bật dậy, ở mức tối thiểu là 6 % cho năm 2022.

Chúng tôi lạc quan bởi vì những yếu tố nền tảng vẫn tồn tại. Những yếu tố đó là ổn định về đối nội, Việt Nam kiểm soát được những bất cân đối cả về mặt ngân sách lẫn ngoại thương, lạm phát, dự trữ ngoại tệ của Việt Nam cũng đang ở mức khá cao từ nhiều năm qua… Nói cách khác, nhiều chỉ số kinh tế của Việt Nam vẫn vững chắc. Tuy nhiên bênh cạnh đó tôi nghĩ rằng đây cũng là cơ hội để chính phủ tiến hành những biện pháp cải tổ cần thiết về mặt cơ cấu để Việt Nam thực hiện tham vọng trở thành một nền kinh tế phát triển hơn trong những năm sắp tới. Để đạt được mục tiêu đó, Việt Nam cần đẩy mạnh những phát minh về công nghệ, nâng cao đầu tư vào công việc đào tạo nhân sự". 

RFI : Xin một câu hỏi chót, trước đại dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp quốc tế đã bắt đầu chuyển hướng, di dời cơ sở sản xuất sang Việt Nam, giảm bớt mức độ lệ thuộc vào Trung Quốc- một phần do tác động từ xung khắc thương mại Mỹ- Trung. Nhật Bản chẳng hạn đã khuyến khích các tập đoàn đi tìm những bãi đáp mới, mà Việt Nam là một điểm đến được quan tâm. Covid-19 có nguy cơ làm mất đi sức thu hút đó của Việt Nam hay không ?

Jacques Morisset : Chúng ta cần phân biệt xu hướng chung với những khó khăn nhất thời. Từ trước đại dịch, một phần do căng thẳng Mỹ-Trung, nhiều công ty đã di dời cơ sở từ Trung Quốc sang Việt Nam. Xu hướng đó sẽ tiếp tục bởi vì Việt Nam có những lợi thế cạnh tranh tương đối chẳng hạn như là nhân công rẻ … và những yếu tố đó vẫn tồn tại. Điều này giải thích vì sao đầu tư nước ngoài tiếp tục đổ vào Việt Nam. Bên cạnh đó thì có yếu tố ngắn hạn cũng khá tiêu biểu. Năm ngoái, Việt Nam hưởng lợi nhưng năm nay tình huống đang bất lợi cho Việt Nam : Năm 2020 khi nhiều nước trên thế giới phải đóng cửa, Việt Nam với những biện pháp ít nghiêm ngặt hơn đã thúc hối nhiều doanh nghiệp đưa một số hoạt động sang Việt Nam. Ngành dệt may chẳng hạn đã chuyển một phần khâu sản xuất từ Bangladesh hay Mêhicô qua Việt Nam. Ngược lại năm, do Việt Nam bị nặng về mặt y tế, nhiều khu vực công nghiệp phải tạm đóng cửa, thậm chí là một số hải cảng cũng đã ngừng hoạt động hồi tháng Tư vừa qua … Địa bàn sản xuất có phần dời Việt Nam sang những khu vực khác. Nhưng đó chỉ là những thay đổi trong ngắn hạn.

RFI : RFI Việt ngữ thành thật cảm ơn ông Jacques Morisset, kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới tại Hà Nội.

Thanh Hà thực hiện

Nguồn : RFI, 19/10/2021

Published in Diễn đàn

Tân Cương : 43 nước chỉ trích Bắc Kinh đàn áp người Duy Ngô Nhĩ

Trọng Thành, RFI, 22/10/2021

Tại một cuộc họp của Liên Hiệp Quốc, hàng chục quốc gia đã ra một tuyên bố chung chỉ trích chính quyền Trung Quốc đàn áp người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, và yêu cầu Bắc Kinh ngay lập tức để các quan sát viên độc lập tới khu vực này.

trungquoc1

Ảnh tư liệu chụp ngày 03/12/2018 tại Trung tâm Dạy nghề Artux, tỉnh Tân Cương, Trung Quốc.  AP - Ng Han Guan

Theo hãng tin AFP, tại cuộc họp của Ủy ban phụ trách nhân quyền của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc (tên chính thức là Ủy ban thứ Ba, phụ trách các vấn đề xã hội, nhân đạo và văn hóa), hôm qua 21/10/2021, đại sứ Pháp tại Liên Hiệp Quốc, ông Nicolas de Rivière, đã thay mặt 43 quốc gia đọc bản tuyên bố chung, bày tỏ "mối quan ngại đặc biệt về tình hình tại vùng tự trị Tân Cương".

Tuyên bố của nhóm 43 nước nêu lên các thông tin đáng tin cậy về tình trạng "giam cầm một cách độc đoán" hơn một triệu người trong "các trại cải tạo". Tuyên bố nhấn mạnh đến các hành động tra tấn, cách đối xử độc ác, phi nhân tính và hạ nhục con người, cưỡng bức triệt sản, bạo lực tình dục và kỳ thị giới tính, cũng như tách trẻ em khỏi gia đình, nhắm vào cộng đồng Duy Ngô Nhĩ và các cộng đồng sắc tộc thiểu số khác. Tuyên bố kêu gọi chính quyền Trung Quốc "cho phép ngay lập tức và không gây trở ngại các quan sát viên độc lập, bao gồm Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Nhân quyền và các thành viên của Phủ Cao Ủy vào khu vực Tân Cương".

Tuyên bố chung lên án Bắc Kinh xâm phạm nhân quyền tại Tân Cương có sự tham gia của Hoa Kỳ, nhiều nước châu Âu, châu Á và châu Phi. Thổ Nhĩ Kỳ nằm trong số 43 nước ký tên. Từ nhiều năm nay, các xâm phạm nhân quyền của Trung Quốc tại Tân Cương đã liên tục bị lên án tại diễn đàn của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc. Tuy nhiên, cách nay hai năm, mới chỉ có 23 quốc gia ký tên vào tuyên bố chung. Hồi năm ngoái, bản tuyên bố đã được 39 nước ủng hộ. Đến năm nay, có thêm ba quốc gia mới tham gia, là Thổ Nhĩ Kỳ, Eswatini (châu Phi) và Cộng Hòa Séc.

Ngay sau tuyên bố chung của nhóm 43 nước, đại sứ Trung Quốc Trương Quân (Zhang Jun) đã lên án "các vu cáo" và "một mưu đồ nhằm gây tổn hại cho Trung Quốc". Theo đại sứ Trung Quốc, Tân Cương đang phát triển và "người dân Tân Cương luôn tự hào về các tiến bộ đã đạt được". Đại sứ Cuba bảo vệ Bắc Kinh, chỉ trích 43 nước can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc.

Bắc Kinh lên án ngược lại Mỹ, Pháp và Anh về"những xâm phạm nhân quyền khủng khiếp",chuyển đến báo chí một tài liệu lên án Hoa Kỳ tình trạng "thanh lọc sắc tộc chống lại thổ dân" và "sự gia tăng các hành động quấy nhiễu nhắm vào các công dân Mỹ gốc Á"tại Mỹ. Trung Quốc còn cáo buộc Pháp "thảm sát hàng chục nghìn người vào thời kỳ thực dân", "phạm tội ác chống nhân loại". Tài liệu nói trên cũng nhấn mạnh đến "nạn bài Hồi giáo" và "tình trạng tồi tệ trong các nhà tù" tại Pháp.

Theo nhiều nhà ngoại giao, hàng năm, chính quyền Trung Quốc vẫn liên tục gây áp lực lên các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc nào ký tên vào bản tuyên bố chung về tình hình Tân Cương.

Haiti và Thụy Sĩ rút khỏi tuyên bố chung

Theo AFP, Haiti và Thụy Sĩ đã rút khỏi tuyên bố chung nói trên: Haiti vì đang trong giai đoạn quan hệ tế nhị với Trung Quốc, từ khi chính quyền nước này công nhận Đài Loan. Thụy Sĩ vì muốn tạo điều kiện cho đối thoại Mỹ - Trung, sau khi làm nơi tổ chức cuộc gặp giữa hai phái đoàn cao cấp Mỹ - Trung mới đây.

Trọng Thành

**********************

Covid-19 : Trung Quốc hủy hàng trăm chuyến bay, đóng cửa nhiều trường học

Thanh Phương, RFI, 21/1/2021

Hôm 21/10/2021, Trung Quốc đã hủy hàng trăm chuyến bay, đóng cửa nhiều trường học và đẩy mạnh xét nghiệm đại trà để cố ngăn chận sự lây lan từ một ổ dịch mới xuất phát từ một nhóm du khách.

trungquoc2

Xét nghiệm Covid-19 trong dân cư sau khi xuất hiện cá nhiễm mới tại thành phố Lan Châu, tỉnh Cam Túc, Trung Quốc, ngày 20/10/2021 via Reuters - Stringer

Theo hãng tin AFP, ổ dịch mới liên quan đến một cặp vợ chồng lớn tuổi đã từng đi du lịch theo đoàn rất đông người. Họ đã đi từ Thượng Hải đến thành phố Tây An, tỉnh Cam Túc và vùng Nội Mông. Đã có hàng chục ca nhiễm được phát hiện có liên quan đến chuyến đi của họ, tại ít nhất 5 tỉnh và vùng, trong đó có khu vực thủ đô Bắc Kinh.

Để ngăn chận sự lây lan từ ổ dịch nói trên, các chính quyền địa phương đã tiến hành xét nghiệm đại trà, đóng cửa nhiều địa điểm du lịch, giải trí, nhiều trường học tại các vùng đang có dịch, đồng thời phong tỏa một số khu chung cư.

Một số nơi như Lan Châu, thành phố khoảng 4 triệu dân ở miền tây bắc Trung Quốc, đã yêu cầu người dân không nên ra ngoài nếu không thật sự cần thiết. Những ai ra đường đều phải trình kết quả xét nghiệm âm tính.

Trong khi đó, các sân bay tại những vùng bị dịch đã hủy hàng trăm chuyến bay. Khoảng 60% số chuyến bay đến hai sân bay chính ở Tây An và Lan Châu đã bị hủy.

Theo số liệu của Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, hôm nay đã có 13 ca nhiễm mới trong nước được ghi nhận.

Tokyo sẽ bỏ hạn chế giờ mở cửa quán bar, nhà hàng

Theo thông báo của thống đốc vùng Tokyo Yuriko Koike hôm thủ đô Nhật Bản sẽ dỡ bỏ các hạn chế về giờ mở cửa các quán bar, nhà hàng, do số ca nhiễm Covid-19 tại thành phố này đã giảm xuống mức thấp nhất từ 16 tháng qua.

Tính trên toàn quốc, số ca nhiễm mới từ mức kỷ lục 25.851 ngày 20/08 đã giảm xuống chỉ còn 387 ca hôm qua. Riêng Tokyo, thành phố có đến 14 triệu dân, trong tuần qua chỉ ghi nhận trung bình mỗi ngày 47 ca nhiễm mới.

Theo các chuyên gia, tình hình dịch tễ được cải thiện như vậy chính là nhờ Nhật Bản đã đẩy nhanh chiến dịch tiêm chủng ngừa Covid-19, sau khi khởi đầu rất chậm.

Thanh Phương

Published in Châu Á

Hội nghị Trung ương IV thừa nhận tác động tiêu cực sâu rộng của dịch Covid-19 đối với Việt Nam

RFA, 04/10/2021

Đợt dch Covid-19 ln th tư bùg phát t cui tháng tư va qua gây ra nhng tác động tiêu cc sâu rng đối vi đất nước Vit Nam. Đây là tha nhn ca ông Tng bí thư Nguyn Phú Trng trong phát biu khai mc Hi ngh Ban Chp hành trung ương Đảng cng sn Vit Nam Khóa XIII din ra ngày 4/10 (gi tt là Hi ngh Trung ương IV).

chithi1

Các đại biểu dự Hội nghị Trung ương 4 mặc niệm những người đã chết vì Covid-19 tại lễ khai mạc ở Hà Nội hôm 4/10/2021 - VGP

Thông tn xã Vit Nam dn li ông Nguyn Phú Trng như va nêu và cho biết đây là ni dung quan trng ca Hi ngh Trung ương IV kéo dài cho đến ngày 7/10.

Hi ngh được nói s tp trung bàn v các bin pháp phòng/chng Covid-19, quan đim và chính sách v công tác này trong tình hình mi mà Th tướng chính ph Hà Ni gi là thích ng an toàn vi dch Covid-19.

Tin cho biết, các y viên trung ương tham d hi ngh đã dành mt phút để mc nim gn 20 ngàn người dân chết tính đến ngày 4/10 vì dch Covid-19 Vit Nam.

Hi ngh cũng đề cp đến vn đề v tư tưởng mà Đảng cộng sản luôn nhc đến là t chuyn hóa, t chuyn biến ca các đảng viên t cp cao đến cơ s.

Tin nói Hi ngh Trung ương IV cũng tìm cách tăng cường công tác xây dng, chnh đốn Đảng. Theo li ông Tng bí thư Nguyn Phú Trng thì đây là nhim v then cht, đặc bit quan trng có ý nghĩa sng còn đối vi Đảng cộng sản Vit Nam.

Tng bí thư Nguyn Phú Trng được cho là người khi xướng công cuc đốt lò’ chng tham nhũng để làm trong sch b máy đảng và Nhà nước.

Gn đây nht, vào tun qua, mt lot tướng, tá ca B Tư lnh Cnh sát bin Vit Nam b y Ban Kim Tra Trung ương Đảng cộng sản Vit Nam k lut vì nhng sai phm trong qun lý và tham nhũng.

Nguồn : RFA, 04/10/2021

********************

Chính phủ Việt Nam ra chỉ thị phục hồi sản xuất công nghiệp

RFA, 04/10/2021

Chính ph Vit Nam hôm 3/10 va ra ch th v vic phc hi sn xut ti các khu vc sn xut công nghip trong bi cnh phòng, chng dch bnh Covid-19.

chithi2

Công nhân đeo khẩu trang khi làm việc tại nhà máy may mặc Maxport ở Hà Nội ngày 21 tháng 9 năm 2021. AFP Photo

Truyn thông nhà nước loan tin va nói cùng ngày theo Ch th s 27 ca Chính ph, do Phó Th tướng Lê Văn Thành ký ban hành.

Theo ông Thành, hin nhiu chui sn xut, cung ng hàng hóa b đứt gãy, phi hy nhiu đơn hàng sn xut trong nước, thiếu ht lao động phc v sn xut. Do đó, Th tướng Chính ph ra ch th yêu cu các doanh nghip phi hp vi địa phương thng nht phương án sn xut, lưu thông hàng hóa, đi li và ăn ca người lao động... nhưng phi bo đảm an toàn phòng dch.

Ngoài ra, các UBND tnh, thành ph phi thành lp Ban Ch đạo phc hi sn xut để phi hp các doanh nghip trên địa bàn, để va sn xut kinh doanh va bo đảm an toàn phòng, chng dch theo hướng dn ca B Y tế.

Ch th yêu cu B Y tế phân b kp thi vc-xin cho người lao động và ban hành các quy định v giãn cách, xét nghim, x lý khi phát hin người lao động nhim Covid-19 ti doanh nghip.

B Giao thông vn ti được Chính ph yêu cu bo đảm lưu thông hàng hóa, phc v tt cho quá trình phc hi sn xut, kinh doanh...

Các B Kế hoch và Đầu tư, B Ngoi giao, B Công an, B Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Vit Nam cũng được Chính ph Vit Nam yêu cu phi hp trong ch th s 27.

Trước đó, vào ngày 2/10, ti bui tiếp xúc c tri trc tuyến, Ch tch nước Nguyn Xuân Phúc cũng yêu cu các địa phương không cát c (chia ct lãnh th, không phc tùng ch quyn trung ương) trong chng dch.

Theo ông Nguyn Xuân Phúc, vic áp dng các quy định phòng, chng dch mi nơi mt kiu đang làm khó cho các doanh nghip phc hi sn xut kinh doanh.

Published in Việt Nam
dimanche, 26 septembre 2021 21:08

Tượng đài nhân dịp... đại dịch !

Ông Trn Hoàng Ngân Vin trưởng Vin Nghiên cu phát trin Thành phố Hồ Chí Minh, kiêm Đi biu ca Thành phố Hồ Chí Minh ti Quc hi Vit Nam va gp v ming.

tuongdai0

***

Hôm 23/9/2021, ti bui hp gia Đoàn Đi biu Thành phố Hồ Chí Minh ti Quc hi vi các S Lao đng Thương binh Xã hi, Tài chính và Y tế ca thành ph này đ giám sát v các chính sách h tr đi tượng khó khăn do tác đng ca dch bnh Covid-19, ông Ngân cho rng : Sau khi ki m soát dch bnh, Trung ương và Thành phố Hồ Chí Minh nên xây dng nhng tượng đài vinh danh ngành y tế. Trong các cuc chiến, chúng ta vinh danh b đi, chiến sĩ gii phóng quân thì trong chng dch cũng nên vinh danh ngành y tế.

Vì sao dân chúng Vit Nam vn cm phc, biết ơn đi ngũ nhân viên y tế li ni gin sau khi nghe đ ngh này, k c đc gi ca mt s cơ quan truyn thông chính thc ?

Trên din đàn ca t Thanh Niên, trong hàng trăm bình lun v đ ngh ca ông Ngân, có hàng chc người t ra bc bi hoc ngán ngm vì l i xây tượng đài !Nhiu người bày t nhng suy nghĩ na ná như Van Minh Nguyen : Dùng ti n xây tượng đài đ h tr các y bác sĩ chng dch hay bnh nhân thì có ý nghĩa hơn. Hay Te Tran : Nhân viên y t ế không cn tượng đài, cái h cn là nhà nước hãy chăm lo cho h tt hơn.Hoc Nguyen Nguyen : Nên dành ti n xây tượng đài đu tư cho h tng, như bnh vin, trang thiết b, tăng thu nhp cho nhân viên y tế. Có người như Hung Tran, t gii thiu là mt nhân viên y tế thì ch mong s tin đó s giúp ng ười bnh có giường nm (1).

Còn trên mng xã hi trước gi vn t do hơn thì Mùi Th Lê ma mai thế này : Mình nghĩ m i tnh nên xây mt tượng đài hoành tráng vì chng dch là huy đng ngành y toàn quc. Gi ch xây mt cái hóa ra các tnh còn li không được vinh danh. Mi tnh mt tượng đài, y bác s có đói, có mt, ngm tượng đài là tan biến hết vt v. ng h v đi biu quc hi này. Phi bào cho ti. Tr li thc mc ca mt người bn : Th t bi toàn tp mà đòi vinh danh - Mùi viết thêm : Ph i vinh danh ch. Chng hoa hng nào cao như xây tượng đài, làm mt phát là có tin t đút túi, còn y bác sĩ li tiếp tc được ca ngi, được nhn sut ăn chết đói đ làm anh hùng. Anh hùng cn gì ăn (2).

Mt facebooker ly nickname là Ký gi thi cuc dành thi gian viết hn mt thư ng gi riêng cho ông Trn Hoàng Ngân. Thư đi khái thế này.

Theo tôi, anh lo tìm gii pháp hi phc kinh tế cho thành ph ca mình khi mà nó có th sp tim bt c lúc nào vì tình trng phong ta lâu nay, thay vì dành thi gian rnh ri đ ngh tào lao v vn. Kinh tế lao đao, ngân sách trng rng, dân khô máu, ly tin đâu xây tượng đài h anh Ngân ? Liu ngành y c nước mà đng đu là B trưởng Long có xng đáng được xây tượng đài khi tham mưu thc hin các gii pháp chng dch quá ? Ti Thành phố Hồ Chí Minh, hai ông giám đc S Y tế cũng không kém. N lc ca các nhân viên y tế trong chng dch rt đáng ghi nhn. H cn đng viên bng các phn thưởng vt cht giá tr ch h cn ko tượng đài gì đâu anh Ngân. Không tin anh c hi h xem tôi nói có đúng ko. Riêng lãnh đo ngành ca h thì không h xng đáng chút nào. Nhiu nhóm li ích trong ngành y còn li dng dch đ kiếm chác kia kìa. Nhân viên y tế chng dch cc kh quá b vic hay trn vic thì B y tế còn nhn tâm ra văn bn đòi tước giy phép hành ngh ca h mà.

Đ th chuyn như vy, liu tượng đài ngành y ca anh có lý do chính đáng đ xây dng không ? Sao anh không đ xut dng tượng đài v nhân dân chu đng đói kh hay t vong vì dch ? Hay là anh bt chước my ông tòa án tc tượng thm phán, trong khi án oan ngút tri ? Chc anh mun ly lòng anh Long Thái Bình h anh Ngân ? B ý nghĩ tượng đài đi anh Ngân ơi, hãy lng nghe dân chi đ xut ca anh kìa. Mt Phó Giáo sư, Vin trưởng như anh mà đ tư duy tượng đài chi phi là hng bét ri. Tôi là mt công dân phi đóng thuế, tôi nói không vi tượng đài ca ngành y. Mun xây tượng đài, anh nên b tin túi ra mà xây. Vy nha (3) !

Bên cnh nhng bình lun dài, trên mng xã hi cũng có không ít nhng góp ý rt ngn cho đ ngh dng tượng đài vinh danh ngành y tế và không thèm giu diếm s khinh mit như Chanh Tam : Phác th o tượng đài chng dch - mt pháo đài hình cái bô được trí thc nâng. Nên thi tìm kiếm gương mt trí thc y cho tượng đài. Bn bè ca Chanh Tam đã bàn lun sôi ni c v vic nên chn din mo ca ai và nên dng đâu. Phn ln tán thành vic chn dng tượng đài Bình Hưng Hòa mt đa danh ni tiếng mà dân chúng Thành phố Hồ Chí Minh ai cũng biết do có lò thiêu (4).

***

Gia lúc thiên h đang xôn xao bình phm v sáng kiến dng tượng đài vinh danh ngành y, Hoang Linh đ ngh mt sáng kiến mi : Dng tượng đài ghi nh hot đng ngoáy mũi và đ xut luôn c tên cho tượng đài này là "Hoan h ngoáy". Facebooker này gii thích : Tôi không nh gia đình mình đã test bao nhiu ln ri. Ngoáy mũi có l là n tượng khó quên ca nhiu người. Vi tôi cũng vy, mt cm giác khó t.

Có v bác sĩ không đng tình vi vic xét nghim bng ngoáy mũi vì : "Khoang mũi là nơi cc k nhy cm có chc năng sưởi m không khí, bt ly mm bnh, tiết cht nhy bao ph bi bm đ bo đám không khí tht sch trước khi vào phi. Khi hít trúng bi bm, h thn kinh vùng mũi s b kích thích to nên phn x ht hơi đ tng kh cht l ra khi mũi. Vic chc ngoáy bng que xét nghim s làm tn thương niêm mc mũi, chy máu do rách niêm mc hoc chc trúng mch máu, nhim trùng mũi xoang. Bt đc dĩ mi phi đưa que vào mũi đ ly dch nhy làm xét nghim. Đây là mt can thip xâm ln, có gây hi. Người ta c gng tìm cách xét nghim bng mu nước bt, hơi th, m hôi… đ không đng chm đến phn nhy cm ca mũi".

Bác sĩ nói sao sao ch tôi thì ngoáy mũi hoài đâm ghin, tôi c ch tin ông t trưởng ri xung phong đi din đi ngoáy mũi nếu là xét nghim đi din. Nghe tin có đ xut xây tượng đài n tượng cho mùa dch, cũng hay hay. n tượng ca người dân là ngoáy mũi nhưng mà đ xut vi cp cao thì người ta cười cho. Nên tôi đin thoi nh anh Phùi, ch lò gm ni tiếng Lái Thiêu đt làm tượng đi test Covid-19 mà không biết đt tên chi. Anh Phùi đ xut tên "Hoan h ngoáy". Tôi OK ngay. Người dân hoan h ngoáy cho n mũi còn my đơn v nhp khu b test thì hoan h đếm tin là cái chc (5).

Trân Văn

Nguồn : VOA, 26/09/2021

Chú thích :

(1) https://thanhnien.vn/thoi-su/dbqh-tphcm-de-xuat-xay-dung-tuong-dai-vinh-danh-nganh-y-te-1453727.html

(2) https://www.facebook.com/100000215374376/posts/5018361041514359/

(3) https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=277876334158284&id=100233518589234

(4) https://www.facebook.com/chanh.tam.33/posts/3954888451284059

(5) https://www.facebook.com/hoang.linh.7146/posts/4222530184534146

Published in Diễn đàn

Ông Chu Tiến Dũng – chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh – cho biết đã đại diện cộng đồng doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh nêu lên các đề xuất, kiến nghị tại hội nghị trực tuyến giữa Thủ tướng với các doanh nghiệp vào sáng 26/9, như sau : 

kinhte1

Ông Phạm Tấn Công – chủ tịch Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) – cho rằng nếu giãn cách xã hội tiếp tục kéo dài, các doanh nghiệp sẽ sụp đổ. Ảnh minh họa : Người dân xếp hàng chờ được tiếp tế

Thứ nhất, tại các khu công nghiệp và khu chế xuất, chỉ có 652/1.412 doanh nghiệp hoạt động "3 tại chỗ" (sản xuất, cách ly, ăn nghỉ tại chỗ) với 51.000 công nhân, chiếm khoảng 18% năng lực sản xuất của toàn bộ các doanh nghiệp.

Đối với các doanh nghiệp ngoài khu công nghiệp và khu chế xuất, tỉ lệ duy trì hoạt động "3 tại chỗ" chiếm khoảng 15%. Số lượng doanh nghiệp phải tạm ngưng sản xuất trong 3 tháng qua là khoảng 70%, tương ứng năng lực sản xuất còn hoạt động của Thành phố Hồ Chí Minh chỉ chiếm khoảng 30%.

Các doanh nghiệp "3 tại chỗ" đều báo cáo thua lỗ, chủ yếu bảo đảm hàng hóa thiết yếu phục vụ nhu cầu cuộc sống người dân, hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, duy trì nguồn lao động chủ chốt của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp ngừng sản xuất cũng chịu thiệt hại nặng khi đứt gãy hoàn toàn thị trường, chuỗi cung ứng và không kiểm soát được nguồn nhân lực, chi phí duy trì. Đồng thời, chi phí lãi vay ngân hàng, thuê mặt bằng ăn mòn vào vốn của doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp không có khả năng phục hồi.

Thứ hai, qua khảo sát nhanh các doanh nghiệp đầu tháng 9 vừa qua, có đến 40% số doanh nghiệp được khảo sát cho rằng vốn chỉ còn đủ hoạt động trong 1 tháng.

Theo chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, tại hội nghị do Thủ tướng chủ trì, ông đã kiến nghị cần tháo gỡ vướng mắc trong 3 nhóm vấn đề, gồm : công tác phòng chống dịch, chính sách tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và tháo gỡ các vướng mắc khi thực thi các chính sách đã ban hành.

Thứ ba, đối với công tác chống dịch, ông Dũng kiến nghị Chính phủ, chính quyền địa phương công bố công khai thông tin về chiến lược phòng chống dịch, bộ tiêu chí phòng chống dịch và kịch bản điều hành kinh tế xã hội tương ứng với các tình huống.

"Ý thức, trách nhiệm phòng chống dịch của người dân và doanh nghiệp nâng cao, vì vậy đề nghị ngành y tế không quy định bắt buộc các doanh nghiệp hoạt động phải xét nghiệm toàn bộ người lao động định kỳ 3 ngày hay 7 ngày/lần mà chuyển sang chỉ xét nghiệm đối với đối tượng có nguy cơ cao trong doanh nghiệp, nhân sự mới, để giảm bớt gánh nặng chi phí", ông Dũng nêu kiến nghị.

Bên cạnh đó, thời gian qua chính sách phòng chống dịch của các địa phương có nhiều khác biệt nên đã làm đứt gãy các chuỗi cung ứng trong nước, do đó ông Dũng đề xuất Chính phủ cần có các quy định chỉ đạo nhất quán để các địa phương không ban hành các quy định gây cản trở ách tắc hoạt động lưu thông phân phối, gây thiệt hại cho doanh nghiệp và người dân.

Thứ tư, đối với chính sách tháo gỡ khó khăn và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi, ông Dũng cho hay dù dịch ảnh hưởng đến mọi doanh nghiệp, song mức độ thiệt hại khác nhau, nhất là đối với các doanh nghiệp ở trong vùng tâm dịch phải cách ly, giãn cách thời gian dài như Thành phố Hồ Chí Minh. Do đó, ông Dũng đề nghị Thủ tướng khi ban hành các chính sách cần có quan tâm ưu tiên tới tính chất đặc thù, có thêm các chính sách đặc thù hỗ trợ cho các doanh nghiệp bị thiệt hại nặng nề sớm được phục hồi…

Chủ tịch VCCI Phạm Tấn Công nêu kiến nghị Chính phủ sớm xem xét, sửa đổi bổ sung các quy định về phòng chống dịch trong tình hình mới. Theo đó cần ban hành một văn bản pháp luật mới thay thế các Chỉ thị 15, 16, 19… vốn được ban hành từ thời Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Văn bản pháp luật mới này có nội dung phù hợp tình hình mới, chiến lược chống dịch mới và quan điểm "sống chung lâu dài với dịch bệnh".

Hơn nữa, "Chỉ thị của Thủ tướng" không phải một hình thức văn bản pháp luật, chỉ nên sử dụng trong trường hợp cấp bách, không nên sử dụng lâu dài như hiện nay.

Thới Bình

Nguồn : VNTB, 27/09/2021

Published in Diễn đàn

Từ ‘chống dịch như chống giặc’, Việt Nam chuyển sang ‘sống chung với dịch’ 

RFA, 17/09/2021

Lãnh đo Vit Nam đ cp đến ch trương sng chung vi dch Covid-19 thay cho chng dch như chng gic được hô hào lâu nay.

dich1

Tấm biển đề chống dịch như chống giặc ở Thành phố Hồ Chí Minh hôm 9/7/2021 - AFP

Truyn thông Nhà nước vào ngày 17/9 dn phát biu ca ông Phó Th tướng Vũ Đc Đam rng Thành ph H Chí Minh (Thành phố Hồ Chí Minh) cn chun b tâm thế sng chung vi dch bnh Covid-19, không th theo đui chiến lược zero F0.

Phát biu ca ông Đam được đưa ra ti cuc làm vic gia T Công tác Đc bit ca Chính ph vi lãnh đo Thành phố Hồ Chí Minh v công tác phòng, chng dch Covid-19 ti th ph kinh tế ln nht nước Vit Nam vào ti ngày 16/9.

Phó Th tướng Vũ Đc Đam tha nhn đến lúc này, các lc lượng chng dch và người dân thành ph đã rt mt mi sau thi gian dài giãn cách xã hi đ ngăn nga dch lây lan. Thế nhưng s người t vong và dch vn tiếp din.

Ông Vũ Đc Đam cho rng Thành phố Hồ Chí Minh, tnh Bình Dương và mt s tnh, thành khác không th tiếp tc chiến lược zero F0 mà phi sn sàng tinh thn sng chung vi dch bnh.

Ti Hà Ni, vào ngày 17/9, T trưởng T Công tác ca y ban Thường v Quc hi v thc hin Ngh quyết liên quan công tác phòng, chng Covid-19, ông Nguyn Khc Đnh, cũng cho biết đơn v này cũng đang bàn đến trin vng sng chung an toàn vi đi dch Covid-19.

T đu tháng tư năm ngoái, sau khi Vit Nam báo cáo có ca nhim Covid-19 đu tiên vào cui tháng mt, Th tướng Chính ph lúc by gi là ông Nguyn Xuân Phúc ký quyết đnh công b dch trên toàn quc ; và tư tưởng ch đo, phương châm hành đng trong quyết đnh nêu rõ chng dch như chng gic ; toàn Đng, toàn quân, toàn dân li bước vào cuc chiến đu trong thi bình.

Khu hiu này được người kế nhim Phm Minh Chính lp li hi tháng năm va qua, sau khi bùng phát đt dch Covid-19 th tư ti Vit Nam. Ln này ông Phm Minh Chính hô hào thc hin tinh thn chng dch như chng gic quyết lit hơn, mnh m hơn, thn tc hơn.

Thng kê do B Y tế Vit Nam đưa ra vào ti ngày 17/9 cho thy có 16.637 trường hp t vong vì Covid-19 tính đến lúc này. S nhim trong cng đng t ngày 27/4/2021 cho đến nay là 663.232 ca.

*********************

Việt Nam kêu gọi người dân trong và ngoài nước đóng góp tiền chống dịch Covid-19

RFA, 16/09/2021

Tiu ban vn đng và huy đng xã hi thuc Ban Ch đo quc gia phòng chng dch Covid-19 và Đoàn Ch tch U ban Trung ương Mt trn T quc Vit Nam hôm 16/9 va ra mt mt trang web có đa chhttp://vandongxahoi.mattran.org.vn đ kêu gi người dân trong và ngoài nước đóng góp tin ca giúp chng dch Covid-19. Truyn thông Nhà nước loan tin vào cùng ngày.

dich2

Tiếp nhận tiền đóng góp của tổ chức và cá nhân tại lễ phát động hôm 16/9/2021 ở Hà Nội - VOV

Đây là mt phn ca chương trình tiếp tc đt vn đng "Toàn dân đoàn kết, ra sc phòng, chng dch Covid-19".

Ch tch U ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Vit Nam Đ Văn Chiến phát biu ti l phát đng rng dch bnh đt th 4 bt đu t ngày 27/4 đến nay bùng phát mnh, lây lan nhanh đã gây tn tht đc bit nghiêm trng. Ông cho biết, do tình hình vn còn din biến phc tp nên nhiu nơi còn thc hin các bin pháp nghiêm ngt đ chng dch. Do đó, s người gp khó khăn trong đi sng do phi trong khu phong ta, cách ly, giãn cách xã hi, thiếu vic làm… cn được h tr, giúp đ khá ln. Trong khi ngun lc ca Nhà nước có hn, Mặt trận Tổ quốc kêu gi s chung tay, góp sc ca toàn xã hi đ h tr cho công tác phòng, chng dch bnh, nht là đm bo an sinh cho người nghèo, người yếu thế, người cơ nh, mt vic làm, mt phn kinh phí mua vc-xintiêm cho toàn dân đ sm đưa đt nước tr li hot đng bình thường trong điu kin mi.

Li kêu gi được hướng ti toàn th cán b, công chc, viên chc, người lao đng, chiến sĩ các lc lượng vũ trang ; các doanh nhân, doanh nghip thuc mi thành phn kinh tế ; các t chc quc tế, người Vit Nam nước ngoài ; các t chc tôn giáo ; các tng lp nhân dân

Cũng trong bui l, Th trưởng B Ngoi giao, Ch nhim y ban nhà nước v người Vit Nam nước ngoài (y ban) Phm Quang Hiu đã thay mt cng đng người Vit ti M, Anh, Nht Bn và Ukraine trao s tin hơn mt t đng đóng góp ng h công tác phòng, chng dch trong nước cho Mt trn T quc Vit Nam.

Theo truyn thông Nhà nước, tính đến nay, cng đng người Vit Nam nước ngoài đã ng h hơn 60 t đng cho công tác phòng, chng dch Covid-19 trong nước.

Trong nhng tháng qua, do giãn cách xã hi nghiêm ngt, đã xut hin nhiu v người dân các đa phương tp trung lên phường, xã, qun, huyn đòi tin tr cp vì không có thc phm. Mt s nơi, đc bit là các tnh min Nam, nơi dch lây lan mnh, người dân đã phá rào chn chng dch vì bc xúc.

*********************

Covid-19 : Việt Nam giảm nhẹ phong tỏa ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh

Anh Vũ, RFI, 16/09/2021

Sau gần một tháng thực hiện giãn cách xã hội ở mức độ cao, bắt đầu từ hôm nay, 16/09/2021, chính quyền Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu cho nới dần một số biện pháp phòng chống dịch liên quan đến sinh hoạt của người dân.

dich3

Một bé trai theo học giờ Thể dục trên mạng, trong khi người cha ngồi trông cửa hàng. Hà Nội, ngày 16/09/2021.  AFP – Nhac Nguyen

Theo truyền thông Việt Nam, hôm qua 15/09 chủ tịch thành phố Hà Nội, ông Chu Ngọc Anh đã có công văn điều chỉnh một số biện pháp phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn thành phố, theo đó cho phép, từ 12h ngày 16/9, mở lại một số hoạt động kinh doanh : Văn phòng phẩm, sách, thiết bị, đồ dùng học tập ; dịch vụ sửa chữa phương tiện giao thông, điện tử, điện lạnh và đồ gia dụng ; dịch vụ ăn, uống (chỉ bán hàng mang về) và đóng cửa trước 21h hàng ngày.

Các biện pháp nới lỏng này chỉ được áp dụng đối với những địa bàn không xuất hiện ca nhiễm trong cộng đồngtừ ngày 03/09. Từ ngày 03/09, Hà Nội đã phân vùng nguy cơ dịch theo 3 màu đỏ (nguy cơ cực cao), cam (nguy cơ cao) và xanh (nguy cơ thấp).

Việc đi lại của người dân trong thành phố những ngày qua được kiểm soát chặt theo giấy đi đường cấp cho một số đối tượng cụ thể. Các tuyến đường liên thông giữa các vùng bị chốt chặn nghiêm ngặt gây nhiều bất cập cho hoạt động trong thành phố. 

Hôm nay lãnh đạo thành phố cũng cho biết sẽ xem xét dừng kiểm tra giấy đi đường đối với người dân tại 19 quận, huyện được đánh giá ở trạng thái "bình thường mới".

Hiện thành phố còn một quận nguy cơ rất cao (Thanh Xuân) và hai quận có nguy cơ cao (Hoàng Mai, Đống Đa), con số này cách đây 2 tuần là 11 quận huyện, theo báo cáo của cơ quan Y Tế Hà Nội.

Thành phố Hồ Chí Minh, tâm dịch của cả nước từ đầu đợt dịch thứ 4 đến nay, hôm nay là ngày đầu tiên được nới lỏng một số hoạt động, dù thành phố vẫn tiếp tục áp dụng giãn cách theo chỉ thị 16 của chính phủ thêm 2 tuần từ sau ngày 15/09. Sau 25 ngày siết chặt, hôm nay người giao hàng được hoạt động trở lại, một số dịch vụ kinh doanh cũng bắt đầu được phép mở cửa lại. Người dân tại quận 7, huyện Củ Chi và Cần Giờ bắt đầu được phép đi chợ, một lần trong tuần. Tuy nhiên, tại nhiều tuyến phố các chốt kiểm soát đi lại vẫn còn hoạt động. 

Về tình hình dịch, theo số liệu chính thức của bộ Y Tế, đến tối ngày hôm qua, Việt Nam vẫn ghi nhận 10.583 ca nhiễm mới ở 34 tỉnh thành và 250 ca tử vong. Thành phố Hồ Chí Minh vẫn dẫn đầu với số nhiễm mới trên 5 nghìn ca và 189 ca tử vong. Hà Nội ghi nhận 14 ca nhiễm mới.

Anh Vũ

*********************

Việt Nam : Hơn 30 triệu dân được chích ngừa Covid-19 ít nhất một liều

Trọng Thành, RFI, 15/09/2021

Theo dữ liệu của Cổng thông tin tiêm chủng quốc gia Việt Nam, tính đến ngày 15/09/2021, đã có hơn 31 triệu liều vac-xin Covid-19 được chích cho người dân, có nghĩa là gần 1/3 ba dân số Việt Nam đã được tiêm chủng ít nhất một liều. Trong 6 ngày liên tiếp (từ ngày 09 đến 14/09), mỗi ngày đều có hơn 1 triệu mũi tiêm được thực hiện.

dich4

Chuyến hàng đầu tiên chở vac-xin AstraZeneca trong khuôn khổ chương trình quốc tế Covax đến sân bay Nội Bài (Hà Nội - Việt Nam) ngày 01/04/2021.  AFP – Nhac Nguyen

Cho đến nay, thành phố Hồ Chí Minh đã tiêm được 7,4 triệu liều vac-xin, tương đương 100% dân số trong độ tuổi được tiêm chủng của thành phố (trên 18 tuổi), trong đó khoảng 900.000 người đã hoàn thành mũi tiêm thứ hai. Khoảng 4,4 triệu liều vac-xin đã được tiêm tại Hà Nội (chiếm 77% dân số thành phố), trong đó có hơn 550 nghìn người hoàn tất mũi tiêm thứ hai.

Cho đến nay, Việt Nam đã nhận được tổng cộng gần 37 triệu liều vac-xin Covid-19, với gần 12 triệu liều thông qua chương trình Covax, theo thông báo của bộ Y Tế Việt Nam hôm 14/09. Bộ trưởng Y Tế Nguyễn Thanh Long cho biết Việt Nam sẽ nhận được thêm hơn 103 triệu liều vac-xin vào cuối năm nay (22,8 triệu liều đến vào tháng 9 ; 31,2 triệu vào tháng 10, 23,9 triệu vào tháng 11 và 25,5 triệu vào tháng 12).

Hôm qua, đại diện chính phủ Pháp và Ý tổ chức lễ bàn giao tổng cộng 1,47 triệu liều vac-xin Covid-19 cho Việt Nam tại trụ sở bộ Ngoại Giao ở Hà Nội. Pháp tặng Việt Nam 670.000 liều vac-xin AstraZeneca và Ý 800.000 triệu liều vac-xin cùng loại. Cả hai đều thông qua chương trình chia sẻ vac-xin toàn cầu Covax của Liên Hiệp Quốc. Trong số các thành viên Liên Hiệp Châu Âu, Pháp và Ý là hai trong số các nhà tài trợ lớn nhất cho sáng kiến ​​Covax.

Trọng Thành

Published in Việt Nam