Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Tập Cận Bình nhận đã sớm trực tiếp chỉ đạo chống dịch Covid-19 (RFI, 16/02/2020)

Lãnh đạo tối cao Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp tục cuộc chiến truyền thông lấy lại thế chủ động, trong bối cảnh khủng hoảng do dịch Covid-19 dường như chưa thấy lối ra. Báo chí chính thức Trung Quốc hôm 15/02/2020, công bố bài phát biểu của ông Tập trong một cuộc họp Bộ Chính Trị ngày 03/02, trong đó Tập Cận Bình nhấn mạnh, ngay từ ngày 07/01 đã trực tiếp chỉ đạo phòng chống virus corona mới.

covi1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình xuất hiện trước công chúng tại Bắc Kinh chỉ đạo chống dịch virus corona ngày 10/02/2020. Tân Hoa Xã/ Reuters

Đây là lần đầu tiên chính quyền Bắc Kinh thừa nhận ban lãnh đạo tối cao đã biết và trực tiếp chỉ đạo phòng chống dịch ngay từ sớm, đúng một tuần sau khi Trung Quốc thông báo với Tổ chức Y tế Thế giới về một virus lạ gây viêm phổi tại Vũ Hán, và hai tuần trước khi Bắc Kinh chính thức thừa nhận dịch. Thông tin nói trên được truyền thông quốc tế đặc biệt chú ý.

Trả lời báo Mỹ New York Times, tiến sĩ Bùi Minh Hân (Minxin Pei), một chuyên gia về chế độ cộng sản Trung Quốc, Claremont McKenna College, Califonia, nhận xét : tinh thần chính toát lên qua bài phát biểu của ông Tập Cận Bình dường như là động thái thanh minh, ông ta đang tìm cách thay đổi cách tường thuật về diễn biến của cuộc khủng hoảng dịch Covid-19, cho đến thời điểm đó, đã tỏ ra "rất bất lợi cho lãnh đạo tối cao".

Thông tín viên Liu Zhifan từ Bắc Kinh cho biết cụ thể :

Chính trên tờ bán nguyệt san Cầu Thị, của đảng cộng sản Trung Quốc, đã xuất hiện thông tin về việc một cuộc họp của Thường Vụ Bộ Chính Trị diễn ra vào ngày 07/01, khi Bắc Kinh cho rằng dịch bệnh đang nằm trong tầm kiểm soát. Bộ Chính Trị là cơ quan quyền lực tối cao trong hệ thống chính trị Trung Quốc, mà ông Tập Cận Bình là người đứng đầu.

Thông tin lạ lùng này cho thấy chủ tịch Trung Quốc rõ ràng là người lãnh đạo cuộc chiến chống virus corona mới ngay từ những ngày đầu tiên. Nhưng điều đó cũng cho thấy là lãnh đạo tối cao Trung Quốc nắm rõ tình hình diễn biến dịch bệnh, trước rất nhiều so với tuyên bố chính thức mà ông Tập đưa ra về dịch bệnh, hai tuần sau đó.

Diễn biến này có thể đặt ra vấn đề trách nhiệm của chủ tịch Trung Quốc trong việc xử lý khủng hoảng. Cho đến nay, dân chúng vốn vẫn đổ dồn chỉ trích vào lãnh đạo thành phố Vũ Hán, do thái độ thụ động trước dịch bệnh, trong lúc hai lãnh đạo tỉnh Hồ Bắc bị cách chức, để thay thế vào đó là một người thân tín của ông Tập Cận Bình.

Tuy nhiên, với diễn biến mới nói trên, các chỉ trích có thể sẽ hướng nhiều hơn về phía chính quyền trung ương, đã trở thành đối tượng bị lên án, kể từ sau cái chết của bác sĩ Lý Văn Lượng. Cái chết của người đầu tiên cảnh báo dịch bệnh đã gây nên một làn sóng phẫn nộ chưa từng thấy trong xã hội Trung Quốc, dưới chế độ Tập Cận Bình".

Dịch bệnh virus Covid-19, tại Trung Quốc, tiếp tục khiến thêm 142 người chết trong vòng 24 giờ qua, nâng tổng số người thiệt mạng lên gần 1.700, theo con số chính thức. Hơn 68.000 người nhiễm virus.

Bắc Kinh : Ai vào thành phố đều phải qua giai đoạn cách ly 14 ngày

Trong lúc chính quyền liên tục khẳng định tình hình dịch bệnh có xu hướng cải thiện. Hôm nay, thủ đô Bắc Kinh – với 22 triệu dân – đã đưa ra biện pháp triệt để, với quyết định tất cả ai vào thành phố, đều bị buộc phải cách ly 14 ngày, trước khi trở lại với cuộc sống bình thường. Ai từ chối tuân thủ giai đoạn cách ly này sẽ bị trừng phạt. Hiện mới chỉ có 8 triệu dân Bắc Kinh nghỉ Tết trở về. Quy định siết chặt này sẽ còn khiến các hoạt động sản xuất khởi động trở lại muộn hơn nữa.

Trọng Thành

****************

Virus corona phơi bày những lỗ hổng của ngành y tế Trung Quốc (RFI, 15/02/2020)

Y tá, bác sĩ làm việc trong những điều kiện khắc nghiệt, thiếu thốn dụng cụ y khoa, hệ thống y tế bất cập… dịch bệnh virus corona mới (Covid-19) làm lộ rõ những lỗ hổng của ngành y tế tại cường quốc thứ nhì thế giới.

covi2

Nhân viên y tế ở bệnh viện Kim Ngân Đàm (Jinyintan), thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, ngày 13/02/2020. China Daily via Reuters

Bác sĩ Lý Văn Lượng, một trong số tám bác sĩ gióng chuông báo động về sự nguy hiểm của chủng virus corona mới, nhưng lại bị chính quyền trấn áp, đã qua đời ngày 06/02/2020 (chứ không phải là ngày 7/2 như thông báo của chính phủ Trung Quốc) do bị nhiễm virus corona mới khi chăm sóc các bệnh nhân.

Cái chết của ông cho thấy rõ những điều kiện làm việc ngặt nghèo của các bác sĩ tại Vũ Hán, tâm dịch bệnh. Theo tường thuật của South China Morning Post, "ít nhất có khoảng 500 bác sĩ và y tá đã bị nhiễm bệnh". Và theo như cách tính mới được Trung Quốc công bố hôm 13/02/2020, trong số hơn 1.300 người chết, là có 6 bác sĩ.

Là tâm dịch bệnh, Vũ Hán là khu vực gánh hậu quả thiệt hại nặng nề nhất : Số người chết chiếm đến hơn 2/3 trong tổng số và số ca nhiễm là hơn 43%. Trên tuyến đầu chống dịch bệnh, các y bác sĩ ở đây lại phải đối mặt với tình trạng khan hiếm thiết bị y tế và dụng cụ bảo hộ nghiêm trọng, trong khi ngành sản xuất các dụng cụ và thiết bị y khoa chỉ mới hoạt động được có 2/3 công suất.

Làm thế nào có thể ngăn chặn dịch bệnh một cách hiệu quả khi mà chính bản thân các bác sĩ cũng không được phòng hộ tốt ? Để tiết kiệm, khẩu trang khử trùng lại, mặc đồ bảo hộ công nhân thay vì là y tế, nếu có chỉ được thay bộ đồ bảo hộ một lần sau mỗi 4, 6, thậm chí là 8 tiếng… theo như xác nhận của một bác sĩ xin giấu tên với AFP.

Trong thời gian trực, các y bác sĩ cũng không có thời gian để ăn cơm, uống nước, kể cả đi toa-lét. Một số người phải mặc tã dành cho người lớn trong suốt những giờ trực bệnh dài dằng dặc. Ngay cả khi bị ốm, nếu phát hiện bị sốt, họ sẽ bị cách ly. Nhưng nếu sau 7 ngày, sốt không còn nữa, bệnh viện hối thúc họ quay trở lại làm việc ngay, theo như tâm sự của một nữ bác sĩ khác, cũng xin giấu tên vì sợ bị trừng phạt.

Dưới sự kiểm soát của đảng cộng sản

Hãng tin Pháp AFP trích dẫn các con số ấn tượng do trợ lý thị trưởng Vũ Hán, ông Hu Yabo, đưa ra để minh họa cho những khó khăn của các y bác sĩ tại Vũ Hán. Trong tổng số 59.900 bộ đồ bảo hộ cần thiết mỗi ngày, giới y tế ở đây chỉ nhận được có 18.500 bộ. Tương tự, đối với loại khẩu trang N95 để phòng virus : nhu cầu mỗi ngày là 119.000 chiếc, nhưng họ chỉ có được 62.200 chiếc.

Mặc dù chính quyền Trung Quốc đã huy động các chuyên gia trên toàn quốc để đối phó với dịch bệnh tại Vũ Hán, nhưng các bệnh viện tại đây vẫn bị quá tải. Mỗi một bác sĩ phải tiếp đến 400 bệnh nhân trong vòng 8 tiếng và phải thường xuyên đối mặt "với những bệnh nhân bị nhiễm bệnh rất nặng, hay tình trạng sức khỏe đã bị suy biến và đi đến tử vong rất nhanh".

Trên mạng xã hội, một số người thổ lộ về điều kiện làm việc tại Vũ Hán, nhưng cũng có nhiều người lại sợ bày tỏ, vì đảng cộng sản Trung Quốc giám sát và kiểm duyệt mọi thông tin có khả năng làm dấy lên sự bất mãn của người dân.

Những lỗ hổng này của ngành y tế tại tỉnh Hồ Bắc đã được một nhà báo độc lập, Chen Qiushi tố cáo ngay từ ngày 30/01/2020. Thế nhưng, sự biến mất của nhà báo trẻ tuổi này từ hôm 06/02 đến nay đang khiến cho ủy ban chuyên trách về Nhân Quyền Trung Quốc của Quốc hội Mỹ phải lo lắng.

Những bất cập trong hệ thống y tế Trung Quốc

Dịch bệnh virus corona mới xảy còn làm lộ rõ những bất cập trong hệ thống y tế Trung Quốc bất chấp những cải tổ sau trận dịch SARS năm 2002-2003.

Chữa trị bệnh tại Trung Quốc là cả một con đường "gian nan khổ ải". Ngạn ngữ Trung Quốc đã có câu "Bác sĩ càng hiếm và giỏi, giá phải trả càng cao". Hình ảnh dòng người đông đảo trước cổng bệnh viện chỉ để chờ xét nghiệm xem có nhiễm virus hay không phản ảnh rõ tình trạng quá tải tại các bệnh viện, các cơ sở y tế của Trung Quốc.

Nhà báo Dominique Baillard, trong chuyên mục Kinh Tế Hôm Nay của RFI, trước hết đưa ra các con số ấn tượng cho thấy rõ sự khác biệt về điều kiện chăm sóc và chữa trị bệnh nhân giữa Trung Quốc và các nước phương Tây.Một bác sĩ Trung Quốc phải khám trung bình mỗi ngày khoảng 100 người bệnh.

"Thậm chí là gấp đôi ở một số bệnh viện. Tại Trung Quốc, trung bình có một bác sĩ cho từ 5.000 - 6.000 bệnh nhân, tỷ lệ này tại các nước giầu nằm trong khoảng 1/1.500 - 2.000. Những bệnh viện chuyên khoa chỉ cung cấp 4 giường/1.000 cư dân. Con số này ở Hàn Quốc cao gấp ba. Tại Mỹ, khi mỗi một người dân chỉ trả có 10% chi phí khám chữa bệnh, thì người dân Trung Quốc phải trả hơn 30%.

Tại đất nước tư bản xã hội chủ nghĩa này, chăm sóc sức khỏe thuộc lãnh vực tư nhân. Khi ông Đặng Tiểu Bình mở cửa nền kinh tế đất nước, ông để cho thị trường tự quản lý rủi ro này, nhưng không làm tổn hại mấy đến các năng lực y tế khác. Với việc mức sống của người dân được nâng cao, sức khỏe của người dân Trung Quốc cũng được cải thiện và sự thay đổi đó nhìn chung đã được chấp nhận. 95% người dân Trung Quốc đều mua bảo hiểm bệnh tật".

Vẫn theo nhà báo Dominique Baillard, ẩn sau những con số ấn tượng đó là một thực tế rất phũ phàng :

"Tùy theo vùng địa lý, quy chế xã hội, thẻ định cư, việc tiếp cận hệ thống y tế là rất bất bình đẳng. Các vùng nông thôn và những người nghèo nhất là những đối tượng kém may mắn nhất, khác xa cả về hình thức lẫn tài chính trong việc chăm sóc sức khỏe. Rồi do khan hiếm bác sĩ, thị trường lấy hẹn khám chợ đen nở rộ và hối lộ là thông lệ thường nhật mới được khám chữa bệnh.

Gần một nửa hộ gia đình bị rơi vào tình trạng nghèo khổ (44% theo số liệu chính thức) đã khuynh gia bại sản vì phải đi vay mượn để chữa bệnh. Sức khỏe đã trở thành đối tượng bị hy sinh cho công cuộc phát triển duy ý chí của đế chế Trung Hoa. Cường quốc thứ hai thế giới này chỉ dành có 5% GDP cho lĩnh vực y tế, trong khi tại Liên Hiệp Châu Âu mức trung bình là 10%".

Minh Anh

********************

Covid-19 : Nguy cơ lây nhiễm rất cao đối với nhân viên y tế tại Trung Quốc (RFI, 15/02/2020)

Theo các số liệu thống kê mới nhất được công bố hôm nay, 15/02/2020, tại Trung Quốc, số bệnh nhân chết vì virus corona Covid-19 đã vượt qua ngưỡng 1.500, cụ thể là 1.523 ca tử vong. Số ca lây nhiễm được ghi nhận cho tới nay đã hơn 66.000, trong đó có ít nhất 1.716 bác sĩ, y tá có tiếp xúc với bệnh nhân, theo số liệu của Ủy ban Y tế Quốc gia (Bộ Y tế) Trung Quốc.

covi3

Nhân viên y tế ở bệnh viện Kim Ngân Đàm (Jinyintan), thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, ngày 13/02/2020. Reuters

Cho đến nay đã có 6 nhân viên y tế tử vong do Covid-19, cho thấy nguy cơ lây nhiễm rất cao đối với những người đang làm việc trong các bệnh viện quá tải.

Từ Bắc Kinh, thông tín viên Stéphane Lagarde tường trình :

"Không thể nào tiếp tục che giấu thực tế đáng buồn này, trong các bệnh viện ở Vũ Hán ngày càng có nhiều bác sĩ và y tá bị lây nhiễm từ bệnh nhân. Thứ trưởng Ủy ban Y tế Quốc gia thừa nhận : "Công việc của các nhân viên y tế rất là nặng nề, điều kiện làm việc rất khó khăn và nguy cơ bị lây nhiễm rất cao".

Đã có hơn 1.700 bác sĩ, y tá bị lây nhiễm virus Covid-19, đại đa số là ở Vũ Hán. Sáu người trong số họ đã chết, trong đó có bác sĩ nhãn khoa Lý Văn Lượng qua đời vào tuần trước. Ông là một trong những người đầu tiên đã báo động về dịch bệnh.

Sau cái chết của vị bác sĩ này, nhiều nhân viên y tế đã không ngần ngại lên tiếng. Chẳng hạn một y tá của Bệnh viện Trung ương Vũ Hán cho biết trên mạng xã hội Weibo : "Bệnh nhân ở tầng nơi mà tôi đang được chữa trị bao gồm chủ yếu là các đồng nghiệp của tôi. Phần lớn là các phòng có 2 hoặc 3 người nằm chung, với tên họ được ghi rõ trên giấy trắng mực đen trên các cửa".

Thiết bị bảo hộ bị thiếu rất nhiều, hệ thống y tế thì bị quá tải do tầm mức của dịch bệnh. Thêm vào đó là khối lượng công việc quá nặng khiến các ê kíp trên tuyến đầu đang kiệt sức và suy sụp tinh thần.

Ủy ban Y tế Quốc gia vừa thông báo sẽ đền bù cho gia đình của các nhân viên y tế tử vong, đồng thời tăng số tiền thưởng cho những người mà nay cả nước Trung Quốc tuyên dương như những anh hùng".

Thanh Phương

Published in Châu Á

Khẩu với chả trang !

Nguyễn Nam, VNTB, 14/02/2020

Tính đến trung tuần tháng 2/2020, khẩu trang y tế tiếp tục khan hiếm. Báo chí đưa tin ở bệnh viện phụ sản Từ Dũ (Thành phố Hồ Chí Minh) đang bắt đầu sử dụng xen kẽ khẩu trang vải với khẩu trang y tế.

mask1

Câu hỏi đặt ra : Hơn 2,5 triệu khẩu trang y tế sản xuất mỗi ngày ở Thành phố Hồ Chí Minh được bán đi đâu ?

Báo cáo của Sở Công thương Thành phố Hồ Chí Minh về khẩu trang y tế cho biết năng lực sản xuất của 20 doanh nghiệp sản xuất khẩu trang trên địa bàn là 2.532.000 cái/ngày. Trong đó, cung cấp cho bệnh viện 241.500 cái/ngày, nhà thuốc 364.000 cái/ngày. Lượng cung cấp cho các tỉnh, thành, hệ thống siêu thị, đại lý bán hàng… 1.926.500 cái/ngày.

Tuy nhiên hiện tại thì người dân không thể mua được khẩu trang y tế. Ngay cả hiệu thuốc trong các bệnh viện cũng không bán lẻ khẩu trang y tế cho thân nhân đang chăm nuôi bệnh. Lý do khách quan chung là không có đủ nguồn cung cho ngay cả nhân viên y tế, nói gì đến việc bán lẻ khẩu trang y tế cho người nuôi bệnh.

Báo Tuổi Trẻ ngày 13/2 đưa tin, "Ăn vội bữa cơm trưa, các bác sĩ và nhân viên y tế Bệnh viện Từ Dũ, Thành phố Hồ Chí Minh tất bật người cắt, người may khẩu trang trong bối cảnh thị trường đang khan hiếm khẩu trang do người dân lo sợ dịch bệnh do virus corona chủng mới".

Bài báo viết, "Với những vật dụng đơn giản và dễ tìm như giấy ăn, vải thun dệt, dây thun, một chiếc máy may mini và khoảng 1 phút, các nhân viên y tế ở đây đã cho ra đời 1 chiếc khẩu trang dùng cho cá nhân. Những chiếc khẩu trang tự may này vẫn có thể dùng được trong bệnh viện, ở những nơi ít người, không yêu cầu cao về vô khuẩn để hạn chế giọt bắn" (1).

Bài báo cho thấy một thực tế là ở ngay tại thành phố luôn tự hào được cho là đóng góp nguồn ngân sách lớn nhất cho quốc gia, và ngay tại bệnh viện sản lớn nhất miền Nam, khẩu trang y tế tối thiểu cho nhân viên y tế cũng đang thiếu thốn thì chuyện phòng, chống dịch sẽ ngày càng rất khó khăn. Điều này cho thấy vừa qua chỉ riêng cửa khẩu hàng không Tân Sơn Nhất đã xuất ra nước ngoài (chủ yếu sang Trung Quốc) theo công bố là 36 tấn khẩu trang y tế (tương đương khoảng 16 triệu khẩu trang), là một quyết định nặng về yêu cầu chính trị của nhà chức trách, kể cả khi viện dẫn lý do nhân đạo.

Theo nhà chức trách công bố, đến ngày 13/2, Thành phố Hồ Chí Minh có 2.227 người nhập cảnh đang cách ly tại nhà ; 27 người nhập cảnh được cách ly tập trung. Riêng người tiếp xúc gần với ca bệnh Covid-19 (nCoV) đang có 18 trường hợp được cách ly tập trung, 11 trường hợp cách ly tại nhà. Số ca bị nhiễm Covid-19 là 3.

Trước thực trạng khan hiếm khẩu trang y tế ngay cả trong các bệnh viện, thì việc đảm bảo khẩu trang y tế cho 2.227 người nhập cảnh đang cách ly tại nhà, và những người thân đang cùng chung nhà này là khó thể bảo đảm về mặt an toàn phòng dịch lây lan. Trong bối cảnh đó, với thời gian ủ bệnh là 14 ngày, nếu vài hôm nữa học sinh trên toàn quốc sẽ đi học trở lại, thì không ai dám chắc việc bảo đảm về nguồn dịch sẽ không lây lan.

Yêu cầu về khẩu trang y tế đang rất cần thiết khi nguồn dịch bệnh cho thấy không phải dễ kiểm soát.

"Hải quan Lào Cai cũng đã làm thủ tục cho hàng trăm xe hàng nông sản Trung Quốc nhập khẩu qua cửa khẩu, tuy nhiên do thiếu công nhân bốc xếp nên việc thông quan vẫn còn chậm" – bản tin trên VTV ngày 12/2 cho biết như vậy (2). Thông quan càng chậm trong khi mậu biên đang mở ngay trong mùa dịch, có nghĩa nguồn lây nhiễm sẽ khó kiểm soát hơn, đặc biệt là khẩu trang y tế để giúp giảm thiểu nguồn lây dịch bệnh lại đang phải sử dụng hết sức dè sẻn vì thiếu thốn.

Một lưu ý khác, báo cáo nhanh của Bộ Lao động – thương binh và xã hội ngày 13/2 cho biết đến thời điểm này có 5.112 lao động người Trung Quốc đang được cách ly, theo dõi ở 41 tỉnh, thành phố của Việt Nam. Báo cáo nêu chi tiết trong số 5.112 lao động này, có 248 người đã vào Việt Nam 14 ngày ; trên 1.000 người vào Việt Nam trong khoảng thời gian từ 10-14 ngày và gần 3.800 người vào Việt Nam dưới 10 ngày. Ở những điểm cách ly này nếu khẩu trang y tế không đáp ứng đầy đủ, thì hệ lụy sắp tới đây quả là chất chồng thêm âu lo.

Nguyễn Nam

Nguồn : VNTB, 14/02/2020

(1) https://tuoitre.vn/bac-si-nhan-vien-benh-vien-tu-du-may-khau-trang-chong-dich/20200213134145921.htm

(2) https://vtv.vn/kinh-te/thuc-day-thong-quan-hang-hoa-voi-trung-quoc/20200212185242328.htm

*****************

Cách ly điều trị có nghĩa là gì ?

Nguyễn Thị Huyền, VNTB, 13/02/2020

‘Cách ly điều trị’ có nghĩa là bệnh nhân đó được điều trị trong môi trường cách ly với môi trường chung của các phòng bệnh trong bệnh viện. Như vậy, nếu chỉ là ‘nghi mắc bệnh’ thì chắc chắn không ai áp dụng biện pháp ‘cách ly điều trị’.

mask2

Vắn tắt như trên là nhằm để thắc mắc về thông tin đăng trên Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế. Trong bài "Tỉnh biên giới Lào Cai phòng chống nCoV ra sao ?", đăng ngày 09/02/2020 (1), có đoạn : "Được biết, tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai hiện có 27 trường hợp đang được cách ly điều trị".

Con số 27 trường hợp đang được cách ly điều trị đó cần được hiểu đúng là như thế nào ?

Vấn đề khác liên quan đến chuyện một ông phó giám đốc sở giáo dục ở thành phố Hồ Chí Minh, đã ‘đánh tiếng’ với báo chí việc mở lại trường học từ ngày 17/02.

Tin tức đăng trên tờ Tiền Phong hôm 11/02 tường thuật buổi ra mắt Trung tâm Điều hành Giáo dục thông minh Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là trung tâm điều hành giáo dục thông minh đầu tiên của cả nước. Trong bản tin có những chi tiết đáng lưu ý (2) :

Thứ nhất, ông Nguyễn Thiện Nhân thông báo Thành phố Hồ Chí Minh hiện đang 322 người là cán bộ, giáo viên, học sinh… trở về từ vùng dịch Vũ Hán, Trung Quốc. "Dân số Thành phố Hồ Chí Minh chiếm 10% cả nước nhưng người trong ngành giáo dục từ vùng dịch trở về chỉ chiếm 3%", ông Nhân cho hay.

Thứ hai, báo Tiền Phong ghi nhận bên lề buổi ra mắt, trao đổi với báo chí ông Nguyễn Văn Hiếu, phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết, "với tình hình hiện nay của Thành phố Hồ Chí Minh, đầu tuần tới, học sinh đi học lại là phù hợp. Bởi, các trường đã chuẩn bị kỹ, bản thân học sinh cũng đã tiếp cận nhiều thông tin về phòng chống dịch".

Chưa ghi nhận ý kiến của ông Lê Hồng Sơn, giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh về chuyện đề xuất ‘đi học lại’ đó.

Băn khoăn đặt ra, trong tổng số "322 người là cán bộ, giáo viên, học sinh… trở về từ vùng dịch Vũ Hán, Trung Quốc", có bao nhiêu là cán bộ, bao nhiêu là giáo viên, và những học sinh trường nào ở Thành phố Hồ Chí Minh đã từ vùng dịch Vũ Hán trở về ? 322 người đó đã qua đủ thời gian tối thiểu 14 ngày cách ly hay chưa ? Liệu họ có tiếp xúc với cộng đồng trước khi cách ly ?

Tôi cho rằng một lần nữa chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh vẫn ngần ngại vào khả năng phòng, chống dịch virus đến từ Trung Quốc. Cả hai lần ra quyết định cho học sinh nghỉ học đều được ký văn bản bởi giám đốc Lê Hồng Sơn, và phó giám đốc Nguyễn Văn Hiếu đóng vai trò thế thân thăm dò dư luận, qua các tuyên bố kiểu như ‘cần chung sống với dịch’, ‘học sinh đi học lại là phù hợp’.

Ông Nguyễn Văn Hiếu đã dùng từ ‘dự kiến’, tức là nếu không có gì thay đổi thì ngành giáo dục thành phố lại đưa 2 triệu học sinh Thành phố Hồ Chí Minh vào nơi nguy hiểm. Nói nguy hiểm vì trường học dù có khử trùng cỡ nào cũng không an toàn.

Học sinh ý thức giữ gìn kém, môi trường sinh hoạt tập trung, lăn lộn vui chơi, ăn uống cùng nhau suốt ngày. Nào ai kiểm được từng đứa trẻ thời gian vừa rồi có xê dịch ở những nơi có người Trung Quốc hay người từng nhiễm dịch lui tới hay không ? Ngay cả bậc phụ huynh và cả giáo viên cũng không biết thời gian qua có từng tiếp xúc với "322 người là cán bộ, giáo viên, học sinh… trở về từ vùng dịch Vũ Hán, Trung Quốc" hay không ?

Tôi nhớ lúc dịch virus Vũ Hán mới tràn sang Việt Nam, có ông quan chức ngành y từng trả lời báo giới về việc có nên cho trẻ đi học lại. Ông khẳng định : "Chúng ta có những dấu hiệu rất lạc quan, đó là tỷ lệ trẻ em mắc bệnh rất thấp. Bệnh nhân nhiễm bệnh ở độ tuổi nhỏ gần như không có, mà chỉ tập trung ở những người lớn đã có bệnh nặng, bệnh nền sẵn".

Ông quan chức lạc quan tếu quá. Em bé ba tháng tuổi ở Vĩnh Phúc bị nhiễm bệnh hôm rồi là "thế hệ thứ ba" lây virus Corona đấy. Tức, bà của em bị nhiễm qua người khác, rồi em nhiễm qua bà. Nếu so với tổng 15 ca nhiễm tại Việt Nam tính tới lúc này thì tỷ lệ ấy không hề thấp.

Cho tới lúc này thì tôi hoàn toàn chia sẻ với cách đặt vấn đề trên trang Việt Nam Thời Báo là khi EVFTA ký kết, thì nhân quyền không phải chuyện xa xôi của chính trị đa nguyên, mà nhân quyền đơn giản là quyền phải được biết của người dân trong bảo vệ tính mạng của chính cá nhân mình.

Trung Quốc vừa qua bùng phát dịch giết chết đã trên cả ngàn người cũng vì quyền được biết, quyền được nói của người dân đã bị giới hạn theo ý chí của đảng cộng sản.

Việt Nam cần phải trông gương đó mà sửa mình.

Nguyễn Thị Huyền

Nguồn : VNTB, 13/02/2020

(1) https://www.moh.gov.vn/web/guest/hoat-dong-cua-lanh-dao-bo/-/asset_publisher/TW6LTp1ZtwaN/content/tinh-bien-gioi-lao-cai-phong-chong-ncov-ra-sao- ?

(2) https://www.tienphong.vn/giao-duc/nganh-giao-duc-tphcm-co-hon-300-nguoi-tro-ve-tu-vung-dich-corona-1518457.tpo

*******************

Quyền được biết

Trần Dzạ Dzũng, VNTB, 13/02/2020

‘Nhân quyền’ lâu nay thường được hiểu nghiêng về yếu tố chính trị. Với tôi, nhân quyền hiện tại rất đơn giản, đó là quyền cần được biết sự thật về ngành y tế Việt Nam trước dịch virus Corona (tên gọi mới là Covid-19) đến từ Trung Quốc.

mask3

"Nếu xảy ra dịch Corona tại Việt Nam, thì… sẽ chết như rạ !" Bác sĩ chuyên khoa I, Nguyễn Thị Mỹ Hương, Khoa Thận nhân tạo, bệnh viện Mỹ Phước Becamex, cảnh báo như vậy trong một chia sẻ ngày 12/2.

Theo bác sĩ Mỹ Hương, có 4 lý do đưa đến nhận xét ở trên : Trước tiên, lúc bình thường ở bệnh viện công đã quá tải. Khi có dịch xảy ra, nhân viên y tế sẽ khó thể nào kham nỗi nên nhiều khả năng việc bệnh nhân bị bỏ mặc. Thứ hai, chỉ có một số bệnh viện tuyến trung ương có đủ phương tiện hồi sức khi có bệnh nhân nhiễm Coronavirus nặng bị suy hô hấp, như ECMO (Oxy hóa máu bằng màng ngoài cơ thể, tức máy hỗ trợ phổi nhân tạo). Vậy thì làm sao cứu nổi tất cả bệnh nhân bệnh nặng khi dịch xảy ra ?

Thứ ba, bệnh viện dã chiến hay các khu cách ly tạm thời khi có dịch xảy ra vẫn còn nhiều điều lo ngại. Vì khi xây bệnh viện dã chiến hay khu cách lý cho 1.000 người, xây thì nhanh, những tìm đâu ra bác sĩ, điều dưỡng phục vụ ? Còn trang thiết bị y tế, phòng xét nghiệm ? Còn nhân viên vệ sinh ? Còn chuyện phục vụ ăn uống, chăm sóc cho bệnh nhân vì bị cách lý, không có thân nhân ?

Thứ tư, và có lẽ đây cũng chưa phải là lo ngại cuối, hiện tại các bệnh viện đều thiếu trầm trọng bộ đồ bảo vệ khi chăm sóc bệnh nhân bị lây nhiễm. Khi dịch xảy ra, lấy đâu ra đồ bảo hộ cho nhân viên y tế ?

"Nhà nước Việt Nam một mặc kêu gọi nhân dân phòng chống dịch, một mặt mở cửa tự do cho người Trung Quốc là đối tượng nguy cơ cao vào Việt Nam. Tôi nghĩ rằng nguy cơ Việt Nam trở thành vùng dịch như Vũ Hán là có khả năng xảy ra. Xin đừng chủ quan !". Bác sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hương khuyến cáo.

Liên quan đến ‘quyền được biết’, trong một chia sẻ từ Sài Gòn, nhà báo Thu Hiền nói rằng bà cần ngành y tế của thành phố Hồ Chí Minh nói rõ là có bao nhiêu người đến từ Trung Quốc đang trong diện cách ly, và cách ly ở đâu ? Hiện tại tin tức về vấn đề này qua báo chí còn rất chung chung của việc trấn an.

Theo nhà báo Thu Hiền, trên báo Thanh Niên điện tử phát hành đầu giờ chiều ngày 12/2 có bài viết cho hay, "1.024 người đang được theo dõi là những người đến từ những quốc gia và vùng lãnh thổ có dịch bệnh Covid-19 chứ không phải từ vùng dịch Vũ Hán hay Trung Quốc đại lục".

Bài báo có chi tiết, "Trao đổi với Thanh Niên sáng 12.2, ông Đỗ Đình Thiện, Phó chủ tịch UBND quận Bình Tân, giải thích 1.024 người này không phải từ vùng dịch Vũ Hán hay các thành phố ở Trung Quốc đại lục. Đây là những người nước ngoài, đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ có người nhiễm bệnh Covid-19 do virus Corona gây ra" (1).

Chi tiết "Đây là những người nước ngoài, đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ có người nhiễm bệnh Covid-19 do virus Corona gây ra" theo trích dẫn trên báo Thanh Niên, liệu có phải là 1.024 người này đến từ 26 quốc gia và vùng lãnh thổ (không tính Trung Quốc đại lục) ? Nếu vậy thì có phải người Việt từ nước ngoài về Việt Nam để ăn Tết và chưa về lại Mỹ chẳng hạn, tất cả đều trong tình trạng ‘được theo dõi’ y tế ?

Nghi vấn ở trên có thể tìm thấy phần nào câu trả lời trên trang web của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh (2).

Theo đó, tính đến 8g30 ngày 12/2 tại Thành phố Hồ Chí Minh, "Số người nhập cảnh được theo dõi : 2.588 trong đó số đang cách ly tại nhà là 2.521 người. Số đang cách ly tập trung là 30 người. 37 ca đã kết thúc theo dõi" ; "Giám sát việc cách ly người từ Trung Quốc nhập cảnh tại Thành phố tại công ty Pouyen (Bình Tân). Tại khu cách ly của Công ty Pouyuen có 86 người cách ly (trong đó có 79 người Trung Quốc, 06 người Đài Loan, 01 người Việt Nam). Tính từ thời điểm cách ly đến nay (thời gian đã cách ly được 13 ngày), chưa có người nào ghi nhận triệu chứng bất thường".

Báo cáo của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh không chi tiết về con số 2.521 người đang cách ly tại nhà – ngoại trừ về 86 người ở Công ty Pouyuen, là người quốc tịch nào, đến từ đâu ? Nếu xảy ra dịch bệnh trong số người đang cách ly này, thì người dân phải ứng phó ra sao, vì trên thực tế người dân không hề nhận được cảnh báo liên quan về khả năng phòng ngừa trong tiếp xúc với các nơi được gọi là ‘cách ly tại nhà’.

Trần Dzạ Dzũng

Nguồn : VNTB, 13/02/2020

(1) https://thanhnien.vn/thoi-su/thuc-hu-chuyen-quan-binh-tan-cach-ly-1024-nguoi-den-tu-vung-dich-covid-19-1181866.html

(2) http://www.medinet.hochiminhcity.gov.vn/phong-chong-dich-benh/tinh-hinh-dich-benh-ncov-tai-thanh-pho-ho-chi-minh-cap-nhat-08g-ngay-12022020-c2-24357.aspx

Published in Diễn đàn

Bộ Giáo dục đã ‘khi dễ’ Bộ Chính trị

Trần Dzạ Dzũng, VNTB, 15/02/2020

Nếu không ‘khi dễ’ thì tại sao Bộ Giáo dục dám nói rằng "Chỉ cho học sinh đi học trở lại khi có biện pháp phòng chống virus corona". Nên nhớ, trước đó từ cuối tháng 1/2019, Thường trực Ban bí thư, ông Trần Quốc Vượng đã ban hành chỉ thị qua Công văn số 79-CV/TW, về việc "Người đứng đầu cấp ủy trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về công tác phòng, chống dịch".

hoc0

Bộ trưởng Giáo dục đề nghị cho học sinh nghỉ hết tháng 2 để phòng dịch Covid-19

 ‘Người đứng đầu cấp ủy’

Toàn văn ở phần yêu cầu nói trên của Thường trực Ban bí thư như sau : "2. Người đứng đầu cấp ủy trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về công tác phòng, chống dịch. Chỉ đạo các cấp, các ngành xây dựng kế hoạch ; chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất cho việc dự phòng, cách ly, điều trị ; chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, thuốc men y tế, trang bị phòng hộ cho nhân dân ; bảo đảm đủ kinh phí, nhân lực cho công tác phòng, chống dịch theo phương châm tại chỗ : Dự phòng, cách ly, điều trị tại chỗ ; cơ sở vật chất, trang thiết bị, thuốc men, dụng cụ phòng hộ theo yêu cầu tại chỗ ; kinh phí tại chỗ ; nhân lực tại chỗ".

Người đứng đầu cấp ủy ở các sở giáo dục địa phương thường là giám đốc những sở này. Hiện tại ở Bộ Giáo dục và Đào tạo vẫn đang khuyết Bí thư trong cơ cấu Đảng ủy bộ do Bí thư Lê Hải An ‘đột tử’ vào giữa tháng 10/2019. Ông Nguyễn Quốc Hải, phó Bí thư Thường trực Đảng ủy đang giữ trách nhiệm là người đứng đầu cấp ủy.

Nói một cách khác, Bộ trưởng Nhạ không chịu trách nhiệm về trực tiếp chỉ đạo trong vấn đề dịch bệnh này ở ngành giáo dục, nên thiên hạ có ‘réo chửi’, xin gọi đúng tên người được đảng quy định.

Từ yêu cầu mang tính nhiệm vụ được đảng giao phó qua Công văn 79-CV/TW, ngày 29/1/2020, cho thấy về nguyên tắc tất cả "người đứng đầu cấp ủy" phải quán triệt thực thi, không thể nào có chuyện co giãn kiểu nước đôi như "Chỉ cho học sinh đi học trở lại khi có biện pháp phòng chống virus corona". Bằng không, hóa ra là suốt nửa tháng qua, những người đứng đầu cấp ủy trong ngành giáo dục đã không trực tiếp chỉ đạo về công tác phòng, chống dịch nên giờ đây về trách nhiệm, họ đã cố tìm những địa chỉ khác nhau để lẫn tránh trách nhiệm mà đảng đã phân công.

Nhìn rộng hơn, ‘người đứng đầu cấp ủy’ ở đây còn là các Bí thư Thành ủy, Bí thư Tỉnh ủy. Tuy nhiên hai tuần lễ vừa qua trong vấn đề liên quan đến chuyện học trò sẽ trở lại học đường ra sao, khi dịch bệnh đến từ Trung Quốc vẫn còn quá nhiều thông tin khó xác tín về độ tin cậy, thì chưa thấy bất kỳ Bí thư Thành ủy, Bí thư Tỉnh ủy nào bày tỏ chính kiến. Cũng khó trách các vị là ‘người đứng đầu cấp ủy’, vì ngay cả người đứng đầu đảng cộng sản Việt Nam cũng chọn sự im lặng.

Nghe theo lệnh của ai ?

Trong một diễn biến khác, người viết nghĩ rằng chính phủ cần mạnh dạn trong các quyết sách thay vì phải phụ thuộc vào các vị trí chức danh thuần ý nghĩa đảng, kiểu như ‘người đứng đầu cấp ủy’.

Sáng ngày 14/2 tại Hà Nội đã diễn ra cuộc họp Ban chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch bệnh Covid-19. Báo chí đã trích dẫn phát biểu của phó thủ tướng Vũ Đức Đam : "Ngày 11/2, tôi đã yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương có hướng dẫn thật chi tiết, dễ hiểu để các cấp, nhà trường, giáo viên, học sinh, phụ huynh thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn sức khỏe cho học sinh khi đi học trở lại. Tinh thần là phải an toàn, an tâm mới đi học trở lại.

Trước hết, nhất thiết chính quyền, nhà trường phải thực hiện đầy đủ các giải pháp để đảm bảo trường học, lớp học thật sự an toàn. Nhưng như vậy cũng chưa đủ mà phải hướng dẫn, tuyên truyền để phụ huynh, học sinh an tâm. Chưa làm được cho phụ huynh và học sinh an tâm thì chưa nên cho đi học trở lại ngay.

Đã đi học trở lại thì trường, lớp phải thực sự an toàn. An toàn cả dưới giác độ chuyên môn lẫn trong suy nghĩ của học sinh, của phụ huynh học sinh. An toàn và an tâm. Không nên cho đi học trở lại mà học sinh vẫn lo sợ bị lây nhiễm ở trường, vẫn phải đeo khẩu trang trong lớp học.

Những việc liên quan tới đông đảo người dân thì ngoài yếu tố chuyên môn phải đặc biệt lưu ý tới sự đồng thuận của nhân dân. Vì thế, cần cân nhắc thật kỹ lưỡng. Dù thế nào thì cũng phải tiếp tục thực hiện thật tốt công tác chống dịch, công tác đảm bảo an toàn trong trường học và đặc biệt là phải tăng cường hướng dẫn, tuyên truyền để nhân dân hiểu đúng, đồng thuận và tích cực tham gia thực hiện các biện pháp chống dịch nói chung và việc trở lại trường của học sinh nói riêng".

Người viết nhất trí với quan điểm chỉ đạo của phó thủ tướng Vũ Đức Đam, song lại không đồng tình với cách xử trí của ông Đam. Ông đã không đưa ra quyết định mang tính cảnh cáo nào khi phía Bộ Giáo dục và Đào tạo đã không thực hiện đúng theo chỉ đạo này mà vẫn để cho các tỉnh, thành và nhiều đại học ‘khai trường’ trở lại.

Ông Vũ Đức Đam trong tư cách phó thủ tướng phụ trách toàn diện Bộ Y tế, ông phải chịu mọi trách nhiệm về sức khỏe học đường trước quyết định ở một số địa phương đã thông báo sẽ ‘khai trường’ trở lại từ 17/2.

Và trong cụ thể trường hợp liên quan đến ‘khai trường’ như kể trên, các vị ở Ban bí thư cần chứng tỏ thực lực quản trị ngay trong chính nội bộ đảng của mình, qua việc cần ‘trị’ những ‘người đứng đầu cấp ủy’ đã tắc trách nhiệm vụ mà đảng phân công.

Trần Dzạ Dzũng

Nguồn  : VNTB, 15/02/2020

*******************

Phụ huynh  : ‘Nơi đi học lại, nơi không, tôi hoang mang quá  !

Khánh An, VOA, 15/02/2020

Quyết đnh cho hc sinh đi hc li vào ngày 17/2 hay không hin đã được đy xung đa phương, sau khi B trưởng B Giáo dc Phùng Xuân Nh cho biết B này quyết đnh "lùi thi đim kết thúc năm hc", nhưng không cho biết rõ chi tiết thi gian lùi là ti khi nào và kế hoch c th ra sao.

hoc2

Nhiều ph huynh nói s t cho con ngh hc nhà nếu trường hc quyết đnh cho hc sinh đi hc tr li vào ngày 17/2/2020.

Phát biểu đu tiên ca người đng đu B Giáo dc được đưa ra trong bui hp ti tnh Đng Tháp vào ngày 14/2, sau khi công lun bùng n tranh lun v vic có nên đưa con em tr li trường hc vào tun ti hay không, gia lúc diễn biến dch bnh gây chết người do chng virus corona mi (Covid-19) gây ra ti Trung Quc và trên thế gii chưa được khng chế.

Tự cho con ngh hc

Việt Nam tính đến ngày 14/2 đã có 16 trường hp được xác nhn nhim virus corona, trong đó có mt bé gái 3 tháng tuổi b lây nhim t bà ngoi, người trước đó đã b lây nhim bnh t con gái tr v t Trung Quc.

"Tôi sẽ tiếp tc cho con ngh hc, không đến trường", nhà hoạt đng Nguyn Lân Thng, mt ph huynh Hà Ni cho VOA biết quyết đnh ca ông trước khi thành ph này ra thông báo cho phép hc sinh ngh hc thêm mt tun, tc là đến hết ngày 23/2.

"Nếu đ tr em đến trường sm thì kh năng bùng lên mt đt dch bnh ln s rt nguy him. H thng y tế ca Vit Nam lúc bình thường đã là quá ti ri. Nếu dch bnh bùng lên thì s không th chng chi ni", ông Thắng nói thêm và đ ngh B Giáo dc xem xét cho hc sinh c nước tiếp tc ngh hc trong thi gian din ra dch bnh.

Cùng lựa chn t cho phép con ngh hc nhà, bà Trnh Kim Tiến, mt ph huynh ở Bà Ra-Vũng Tàu, tnh đã quyết đnh cho hc sinh đi hc tr li vào ngày 17/2, nói vi VOA  :

"Mình đặt sc khe con mình lên hàng đu nên mình quyết đnh s cho con ngh hc cho đến khi nhìn thy dch bnh không còn mc đ đe da quá ln như hin nay".

Một kho sát nh do VOA Tiếng Vit đưa ra vào ti 14/2 đ ly ý kiến ca đc gi v vn đ này, ch trong vòng 1 gi, đã có hơn 6.100/7.200 người chn "Đ ngh cho con ngh hc tiếp", chưa đy 1.000 người chn "ng h cho con đi hc li".

"Một trẻ nhỏ nhiễm bệnh sẽ lây lan cả nhà nhiễm bệnh  ! Lúc đó thiệt hại lớn cỡ nào cho gia đình và cho xạ̃i  ! Chừng nào chưa hết dịch sẽ không bao giờ cho con đi học  !", đc gi Minh Thin đưa ý kiến vi VOA.

Hầu hết các đc gi khác đu bày tỏ quan đim rng h sn sàng chp nhn cho con ngay c hc chm li mt năm còn hơn là mo him sc khe và tính mng ca con em và gia đình.

Không nên ‘đẩy qu bóng trách nhim’

Ngày 13/2, Bộ Giáo dục và đào tạo Việt Nam gi ra công văn yêu cu các đa phương không có dch có th cho hc sinh đi hc tr li sau khi đã kh trùng trường hc.

Tại bui hp ngày 14/2, B trưởng Giáo dc Phùng Xuân Nh cũng yêu cu các đa phương "cân nhc rt k phương án cho hc sinh đi học tr li" trước tình hình dch Covid-19 được cho là "tiếp tc có din biến phc tp".

Việc đy xung cho tng đa phương t quyết đnh chuyn đi hc li ca hc sinh càng khiến nhiu ph huynh thêm hoang mang, lo lng.

Bà Tiến nói vi VOA  : "Mỗi tỉnh thành ra quyết đnh riêng, gây ra tâm lý bt n cho các ph huynh. Nơi không được ngh nhìn vào nơi được cho ngh và sinh ra tâm lý lo lng, thp thm", bà Trịnh Kim Tiến – mt ph huynh tnh Bà Ra-Vũng Tàu chia s vi VOA.

Theo bà, quyết đnh cho nghỉ hay đi hc tr li trong mùa dch bnh này nên là ca B Giáo dc ch không nên đ cho S Giáo dc đa phương t quyết đnh.

"Bộ Giáo dc phi có trách nhim lãnh đo, đưa ra nhng quyết đnh quan trng, không th đy qu bóng v cho đa phương quyết định được, bi vì tình hình dch này được thông báo là dch khn cp trong c nước, nên vic quyết đnh ngh hay đi hc phi là cp b", bà Tiến nói thêm.

Cần gii pháp đng b

Tính đến ti 14/2, theo báo cáo ca Ban Ch đo phòng chng dch virus corona ca B Giáo dc và Đào to, đã có 44 tnh thành quyết đnh cho hc sinh đi hc tr li vào ngày 17/2, trong khi mt s ít tnh thành đã quyết cho hc sinh ngh thêm, trong đó có Hà Ni, Thành phố Hồ Chí Minh, Vĩnh Phúc, Hưng Yên…

Theo thăm dò và quan sát của VOA, quyết đnh được cho là "l t" ca mt s ít đa phương cho phép hc sinh tiếp tc ngh hc đang nhn được s ng h ca rt nhiu ph huynh.

"Theo cá nhân tôi, đó là một quyết đnh đúng", nhà báo Trương Châu Hu Danh nói vi VOA. "Bởi vì cách đây vài tun, khi corona đang ở Vũ Hán thì mình đã cho hc sinh ngh hc. Vy c làm sao bây gi corona đã xut hin ti Vit Nam thì li bt hc sinh đi hc  ?", nhà báo từ Thành phố Hồ Chí Minh đt câu hi.

Theo ông Danh, "việc cho ngh hc hay không là phi thng nht trên c nước, bi vì các kỳ thi tiếp theo như kỳ thi trung hc ph thông hoc các kỳ thi khác Vit Nam đu thi chung, trong cùng mt ngày. Vy khi các em hc sinh Thành phố Hồ Chí Minh, thành ph có ti 10 triu dân, mà đng lot ngh hc trong khi các tnh thành khác vn đi hc bình thường, thì sắp ti nhng kỳ thi quc gia chung cũng s phi ch nhau mà thi thôi. Thành ra vic quyết đnh cho hc sinh ngh hc hay không phi là trên toàn quc, phi thng nht".

Hiện trên mng xã hi có khá nhiu ý kiến đóng góp gii pháp cho B Giáo dc trong thời gian din ra dch Covid-19. Mt trong nhng ý kiến nhn được nhiu s ng h là cho phép hc sinh ngh hc vào thi đim này, như mt hình thc ngh hè sm, và thay vào đó s đi hc bù li vào mùa hè.

Trong khi đó, nhà hoạt đng Nguyn Lân Thng lại cho rằng B Giáo dc nên linh hot trong tình hung này bng cách s dng các phương tin hin có như truyn hình, internet… đ giáo dc t xa, đng thi cho phép hc sinh sinh hot theo tng cm dân cư nh đ có th vn kim soát được dch bnh mà không gây xáo trộn ln cho chương trình hc chung ca các em.

Việt Nam được xem là mt trong nhng nước có nguy cơ bùng phát dch cao vì là quc gia láng ging vi Trung Quc, trung tâm xut phát dch Covid-19, vi rt nhiu liên lc giao thương qua li gia hai nước.

Mặc dù nhiu bin pháp hn chế đi li đã được đưa ra, trong đó có việc đóng mt s ca khu, nhưng nhiu tnh thành ca Vit Nam hin nay vn đang phi đi phó vi nguy cơ bùng phát dch t hàng nghìn công nhân Trung Quc quay tr li làm vic sau Tết.

Một báo cáo mi ca B Lao đng-Thương binh-Xã hi cho biết tính đến ngày 11/2, Vit Nam đang phi "theo dõi cht ch" hơn 5.000 lao đng Trung Quc trong s khong 7.600 công nhân t quc gia láng ging tr li Vit Nam làm vic.

Khánh An

Nguồn  : VOA, 15/02/2020

**********************

Học trò có thể đến trường học ở mùa dịch, nếu…

Mai Lan, VNTB, 14/02/2020

Đang có đồn đoán về một ‘chỉ đạo ngầm’ nào đó về chuyện cần nhanh chóng khôi phục lại các hoạt động trong đời sống xã hội ở Việt Nam như trước ngày 1/2/2020  ; tức trước lúc Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ký Quyết định số 173/QĐ-TTg về công bố dịch virus Corona tại Việt Nam. Dự kiến học trò bắt đầu trở lại trường học từ 17/2 là khởi đầu đó (?).

hoc3

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đưa ra khuyến cáo "học sinh có thể trở lại trường học bình thường".

Nhắc lại, thông tin về một ‘chỉ đạo ngầm’ chỉ là dạng tin tức hành lang, khó thể kiểm chứng.

Vài ngày gần đây trong chuyện phòng chống dịch lây lan đến từ Trung Quốc, trên báo chí bắt đầu ít nhắc đến thứ trưởng Nguyễn Thanh Long, mà chủ yếu là đưa tin về các phát ngôn trấn an của thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên. Ông Tuyên hiện là phó trưởng Ban thường trực Ban chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới của virus Corona gây ra.

Ông Tuyên là người thay mặt Bộ Y tế đã có văn bản gửi Bộ Giáo dục và đào tạo để hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh ở trường học. Theo đó, tại các tỉnh chưa xuất hiện dịch corona, sau khi triển khai công tác tiêu trùng, khử độc và hướng dẫn tốt cho các giáo viên, học sinh thực hiện tốt việc phòng bệnh, vệ sinh môi trường theo khuyến cáo của Bộ Y tế, thì học sinh có thể trở lại trường học bình thường.

Ông Đỗ Xuân Tuyên chính là người có phát ngôn mà báo chí vừa đăng hôm 13/2  : "Trong thời gian tới, nếu không có bệnh nhân mới và việc kiểm soát thực hiện tốt, Việt Nam sẽ công bố hết dịch".

Lý lịch của ông Đỗ Xuân Tuyên cho biết ông sinh năm 1966, tốt nghiệp Học viện Quân y và từng đảm nhiệm nhiều chức vụ trong ngành y tế tại địa phương  : phó Giám đốc Trung tâm Y tế thành phố Hưng Yên  ; Giám đốc Trung tâm Y tế thành phố Hưng Yên. Sau đó, ông giữ chức phó Chủ tịch UBND thành phố Hưng Yên rồi Chủ tịch UBND thành phố Hưng Yên  ; Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Hưng Yên.

Lý lịch của ông Nguyễn Thanh Long đầy đặn hơn về nghiệp vụ y tế. Ông Long sinh năm 1966, tốt nghiệp thạc sĩ y khoa chuyên ngành truyền nhiễm, Đại học Y Hà Nội năm 1995. Ông bảo vệ tiến sĩ y khoa vào năm 2003 và phó giáo sư y học năm 2009  ; giáo sư y học năm 2013. Từ năm 1995 đến 2003, ông là chuyên viên Vụ Y tế dự phòng, Bộ Y tế. Từ tháng 12/2003 đến tháng 5/2005 là Trưởng phòng Kiểm soát và phòng chống HIV/AIDS, Cục Y tế dự phòng và phòng chống HIV/AIDS. Từ tháng 6/2005 đến tháng 3/2008 ông Long là Phó cục trưởng Cục phòng chống HIV/AIDS. Sau đó ông nắm giữ chức Cục trưởng Cục phòng chống HIV/AIDS đến tháng 11/2018. Từ tháng 12/2011 đến tháng 10/2018, ông là ủy viên Ban cán sự đảng, Thứ trưởng Bộ Y tế.

Sau hơn một năm giữ cương vị phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, ông Nguyễn Thanh Long được Thủ tướng điều động về lại Bộ Y tế ngay khi xảy ra dịch virus Corona bắt đầu lây lan sang Việt Nam. Ông Long được cho là người đã đưa ra tham vấn với thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc việc cần công bố dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi-rút Corona gây ra.

Trở lại với chuyện thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đưa ra khuyến cáo "học sinh có thể trở lại trường học bình thường".

Theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng (Thành phố Hồ Chí Minh), thì học sinh có thể trở lại trường học ở thời điểm hiện tại, với những điều kiện cụ thể như sau  :

"Đầu tiên là việc quản lý sức khỏe học sinh  : nên có người tiến hành đo thân nhiệt các em trước khi vào trường, nếu học bán trú thì buổi trưa đo lần nữa, em nào sốt hay nhận thấy có ho, sổ mũi thì cách ly tại phòng y tế và yêu cầu phụ huynh đón về, nghỉ học để tự cách ly ở nhà.

Phụ huynh cũng nên tự giác, nếu thấy con mình bệnh thì cho em nghỉ, cung cấp cho nhà trường giấy bác sĩ để trường biết em bệnh gì. Các trẻ vừa về từ vùng dịch, ví dụ đi du lịch Trung Quốc, cần được cách ly tại nhà đủ 14 ngày. Việc trẻ có bệnh phải ở nhà để không lây cho bạn bè là cần thiết trong mọi hoàn cảnh, không phải chỉ mùa dịch mới cần làm. Giáo viên có bệnh cũng phải nghỉ, tự cách ly.

Biện pháp tiếp theo là giữ trường học thông thoáng, sạch sẽ. Sau khi tan học, trường lớp cần được vệ sinh cẩn thận, lau chùi các bề mặt. Ngoài ra, cũng như khuyến cáo chung là môi trường có nóng, ẩm, thông thoáng làm giảm nguy cơ lây lan của virus corona mới, vì vậy nếu được thay vì đóng kín cửa và dùng máy lạnh, hãy mở cửa các lớp học cho thoáng, tốt nhất là có thêm quạt. Nếu kẹt quá vẫn dùng máy lạnh thì tốt nhất khoảng 28-29 độ. Không nên để trẻ ngồi quá sát nhau, nên cách từ 1 m trở lên.

Bên cạnh đó không thể quên chuyện rửa tay. Không cần thiết đi ‘săn’ nước rửa tay khô, mà nhà trường nên trang bị thêm vòi nước và xà bông, thứ tốt hơn trong việc rửa tay phòng bệnh. Đa số trẻ đã được dạy cho cách rửa tay đúng trong các mùa bệnh khác như các đợt tay chân miệng, tuy nhiên cần tập huấn lại cho trẻ nhớ, giáo viên nhắc trẻ thường xuyên.

Điều cuối cùng là giáo viên và phụ huynh nên nhắc nhở trẻ tránh những hành động như ôm, vật lộn trong giờ ra chơi. Để an toàn hơn, giờ ra chơi trẻ không nên ở lại trong lớp mà phải ra ngoài sân trường thoáng mát, có nắng gió. Nhà trường nên đặt thêm nhiều thùng rác để những trẻ mà cha mẹ lo quá, yêu cầu mang khẩu trang có thể vứt đúng chỗ".

Một bài báo trên tờ Sài Gòn Giải Phóng (cơ quan ngôn luận của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh), cho biết  : "Qua ghi nhận thực tế, nhà vệ sinh trường học cũng là công trình có kết quả khảo sát thực tế – theo cách nói vui của nhiều hiệu trưởng – là "ảo" nhất so với các hạng mục khác như phòng học, thư viện, nhà thi đấu, phòng chức năng.

Bởi mỗi đợt thanh tra, kiểm tra vệ sinh của các đơn vị y tế đều được thông báo trước cụ thể ngày, giờ, trường có thể chủ động lên kế hoạch nâng cấp "cấp tốc" trong vài giờ. Cho nên, cũng nhà vệ sinh đó nhưng buổi sáng đoàn đến kiểm tra sạch sẽ, tươm tất thì cuối giờ học buổi chiều sẽ mang dung mạo khác do quá tải tần suất sử dụng của học sinh. Vì vậy, kết quả đánh giá sẽ không toàn diện" (1).

Câu hỏi đặt ra  : nếu trong trường hợp có lời kêu gọi phụ huynh hãy đồng lòng ‘bãi khóa’ để bảo vệ sức khỏe con em ở mùa dịch virus đến từ Trung Quốc vẫn đang đe dọa, thì đó có phải đối mặt với những hệ lụy của bộ luật hình sự  ?

Mai Lan

Nguồn  : VNTB, 14/02/2020

(1) https://www.sggp.org.vn/nang-chat-luong-nha-ve-sinh-truong-hoc-565841.html

*********************

Hãy chấm dứt những phát biểu hàng hai

Nguyễn Nam, VNTB, 15/02/2020   

Lâu nay trên nhiều diễn đàn mạng xã hội, người ta vẫn nói rằng Việt Nam có chính sách ‘đu dây’ trong đối ngoại. Tư duy ‘đu dây’/ ‘hàng hai’ này cần chấm dứt trong quản trị quốc gia lúc dịch bệnh đe dọa như hiện nay.

hoc4

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo Phùng Xuân Nhạ đã không đưa ra quyết định cuối cùng là có để học trò đi học trở lại ngay trong mùa dịch virus corona hay không ?

"Việc lùi thời điểm kết thúc năm học sẽ gây một số khó khăn cho ngành và các địa phương, tuy nhiên qua phân tích vẫn có thể khắc phục được bằng các giải pháp quản lý phù hợp của từng nhà trường, tại từng địa phương. Việc phòng, chống dịch bệnh dù được chuẩn bị tốt đến mấy cũng không thể chủ quan. Vì vậy, các địa phương phải đặc biệt chú ý đến khâu an toàn, an toàn mới đi học, đi học phải an toàn. Tính mạng, sức khỏe của học sinh, giáo viên là trên hết".

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo Phùng Xuân Nhạ đã trả lời như trên vào ngày 14/2 với báo chí, trong chuyến công tác của ông đi kiểm tra việc triển khai Nghị quyết 88 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông và công tác phòng, chống, ứng phó với dịch bệnh Covid-19 trong trường học.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, người từng vỗ ngực tự xưng là ‘Tư lệnh ngành’ đã không đưa ra quyết định cuối cùng là có để học trò đi học trở lại ngay trong mùa dịch virus corona hay không ?

Nôm na, khi ra chốn sa trường, vị tư lệnh này sẽ thói quen ‘chỉ tay năm ngón’, kiểu : Ừ, tùy, thích thì cứ bắn, hay ngại thì chui xuống hầm núp. Quốc gia là trọng, tính mạng là vốn quý. Bởi, ‘dân vi quí, xã tắc thứ chi, quân vi khinh’. Mạnh Tử bên Tàu đã nói vậy mà…

Sáng 14/2, phó thủ tướng Vũ Đức Đam – người đang giữ vị trí tương đương quyền Bộ trưởng Y tế, cũng đi ‘hàng hai’ khi ông chỉ đưa ra khuyến cáo mang tính chia xẻ cá nhân hơn là một quyết sách của người đứng đầu : "Nếu chưa làm được cho phụ huynh an tâm thì chưa nên cho đi học".

Luật Trẻ em quy định trẻ em về "Quyền sống" : "Trẻ em có quyền được bảo vệ tính mạng, được bảo đảm tốt nhất các điều kiện sống và phát triển" – Điều 12. Bất kỳ một quyết định nào lúc này về việc đưa trẻ trở lại học đường mà không thể tin chắc sẽ bảo vệ được "quyền sống" của trẻ, thì quyết định đó là vi phạm pháp luật. Không thể chấp nhận một ‘hàng hai’ nào ở đây như lối ởm ờ phát biểu của Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, và cả của phó thủ tướng Vũ Đức Đam.

Xem ra nhiều quan chức ở Việt Nam hiện nay ‘ăn đứt’ Tôn Thọ Tường hồi nào đã phải phân vân khi :

"Ai về nhắn với Chu Công Cẩn,

Thà mất lòng anh đặng bụng chồng".

Với bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ và cả ngài phó thủ tướng, những phát biểu như hiện tại sẽ ‘lưỡng toàn’ cả người đứng đầu chính phủ lẫn vị Tổng – Chủ.

Những mỹ từ như hô khẩu hiệu mà Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói với báo chí : "Các địa phương phải đặc biệt chú ý đến khâu an toàn, an toàn mới đi học, đi học phải an toàn. Tính mạng, sức khỏe của học sinh, giáo viên là trên hết", cho thấy ngay trong bộ máy công quyền, cần mạnh dạn tuyển chọn những bộ trưởng biết quyết đoán, không lẩn tránh trách nhiệm, không dựa dẫm vào ‘cấp ủy’ nào đó ở Ban bí thư, Bộ Chính trị.

Nguyễn Nam

Nguồn  : VNTB, 15/02/2020

********************

Cần kiểm điểm các địa phương đã để trẻ em không được đến trường

Nguyễn Thị Huyền, VNTB, 15/02/2020

Tại sao phải kiểm điểm ư ? Đơn giản thôi, vì một khi những người đứng đầu cấp ủy ở địa phương đã đồng ý cho việc mở cửa lại trường học, thì họ tất hiểu mình đang làm đúng theo chỉ đạo của đảng.

hoc5

Bộ Giáo dục và Đào tạo có thông báo gửi các địa phương nói rằng nếu đã đảm bảo được các biện pháp phòng, chống dịch thì có thể cho học sinh đi học trở lại.

Nói có sách. Trong một chỉ đạo ở văn bản được ban hành ngày 29/1 mà những đảng viên được phổ biến ở cấp chi bộ, là Thường trực Ban bí thư yêu cầu những người đứng đầu cấp ủy phải ở vị trí đầu sóng ngọn gió trong việc chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh virus corona mà tên gọi mới là Covid-19.

Yêu cầu như trên có nghĩa sinh mệnh chính trị của họ đang đặt trong canh bạc này, ở bối cảnh toàn đảng đang bước vào mùa đại hội cấp cơ sở để đầu năm 2021 là đại hội toàn quốc.

Do đó phải cân nhắc lắm rồi nên những người đứng đầu cấp ủy ở các địa phương, mới dũng cảm đưa đến quyết định cho học sinh quay trở lại học đường để tiếp tục học sau kỳ nghỉ quá dài dịp Tết nguyên đán. Gọi là ‘dũng cảm’ vì cho đến lúc này diễn biến của dịch bệnh vẫn phức tạp. Ngay cả ở thành phố Hồ Chí Minh mặc dù chỉ có 3 ca bệnh về virus corona phải chữa trị ở bệnh viện, song vẫn đang tiếp tục xây dựng bệnh viện dã chiến để đón nhận các ca ‘nghi nhiễm’ dự kiến sẽ lên con số đơn vị hàng ngàn – hiện tại bệnh viện dã chiến ở Củ Chi mới đón có ‘8 ca nghi nhiễm’.

Ở đây cũng là chuyện mách có chứng, bởi hôm 13/2 phía Bộ Giáo dục và Đào tạo có thông báo gửi các địa phương nói rằng nếu đã đảm bảo được các biện pháp phòng, chống dịch thì có thể cho học sinh đi học trở lại. Thậm chí ở cấp bộ còn đưa ra ý kiến là học sinh và giáo viên khi đến trường, lớp đều không cần sử dụng đến khẩu trang.

Thế nhưng trong toàn bộ câu chuyện về đi học lại ở mùa dịch đang cho thấy một lỗ hổng rất lớn mà Ban bí thư cần phải giải quyết, đó là thiếu sự đồng bộ giữa các người đứng đầu cấp ủy ở các bộ, ngành liên quan.

Ví dụ như người đứng đầu cấp ủy Bộ Y tế là phó thủ tướng Vũ Đức Đam, trong một khuyến cáo mà ông đưa ra hôm sáng 14/2, cho thấy dịch bệnh Covid-19 vẫn diễn ra chiều hướng phức tạp, và theo ý kiến cá nhân của ông là các trường, lớp nên tiếp tục dừng hoạt động.

Trong trường hợp có những ý kiến khác nhau của "Người đứng đầu cấp ủy", thì về nguyên tắc, ý kiến quyết định cuối cùng sẽ là Tổng bí thư. Tuy nhiên suốt nửa tháng đi qua kể từ lúc thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tuyên bố dịch virus corona ở Việt Nam, không ai nghe thấy một ý kiến chỉ đạo nào ở tầm người đứng đầu đảng.

Đồ rằng ngay ông Nguyễn Phú Trọng cũng đang dè chừng nghe ngóng hiện tình từ người đứng đầu đảng cộng sản Trung Quốc, về sự thật của chuyện dịch bệnh bắt nguồn từ phòng thí nghiệm nào đó ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc.

Nguyễn Thị Huyền

Nguồn  : VNTB, 15/02/2020

**********************

Khảo sát lâm sàng nào để đưa ra kết luận về trường học ở mùa dịch ?

Triệu Tử Long, VNTB, 13/02/2020

Dựa vào đâu mà đưa ra các con số là : đóng cửa lớp học nếu có hai trẻ mắc bệnh trong vòng 7 ngày ; đóng cửa trường học khi có hai lớp học bị mắc bệnh  (!?)

hoc6

Cho đến nay phía Bộ Y tế chưa đưa ra nhận xét nào về định lượng/định tính về ‘2 trẻ mắc bệnh trong vòng 7 ngày’, và ‘hơn 2 lớp học có trẻ mắc bệnh’ thì mới đóng cửa trường học tạm thời.

Cuối giờ chiều ngày 12/2 trên báo Thanh Niên có bài "Dịch bệnh Covid-19 ở mức độ nào thì đóng cửa tạm thời trường học, lớp học ?" (1).

Bài viết thực hiện qua việc chuyển tải nội dung từ công văn ngày 12/2, ông Nguyễn Tấn Bỉnh, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, có công văn gửi Sở Giáo dục đào tạo, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội về việc tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh do chủng mới của virus Corona (nCoV) gây ra, dịch Covid-19.

Theo Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, sẽ thực hiện đóng cửa tạm thời lớp học khi lớp học có trên 2 trẻ mắc bệnh trong vòng 7 ngày và kết quả khảo sát dịch tễ cho thấy có khả năng lây lan giữa các trẻ mắc bệnh theo đề xuất của cơ quan y tế.

Chỉ thực hiện đóng cửa trường học tạm thời khi có hơn 2 lớp học có trẻ mắc bệnh và kết quả khảo sát dịch tễ cho thấy có khả năng lây lan giữa các lớp học trên cơ sở đề xuất của cơ quan y tế, được sự thống nhất của lãnh đạo ngành và chấp thuận của UBND Thành phố Hồ Chí Minh.

Không rõ bản tin trên tờ Thanh Niên có nhầm lẫn gì không, vì cho đến nay phía Bộ Y tế chưa đưa ra nhận xét nào về định lượng/định tính về ‘2 trẻ mắc bệnh trong vòng 7 ngày’, và ‘hơn 2 lớp học có trẻ mắc bệnh’ thì mới đóng cửa trường học tạm thời.

Đến nay, cơ quan y tế Việt Nam vẫn xác nhận thời gian ủ bệnh là 14 ngày đối với những người nghi nhiễm nCoV ; nguồn lây là qua dịch tiết đường hô hấp với khoảng cách tiếp xúc an toàn về lý thuyết là từ 2 mét. Nếu căn cứ vào những quy định hiện hành này cho thấy định lượng/ định tính như Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra song không viện dẫn được các khảo sát dịch tễ sẽ gây hoang mang trong dư luận ở mùa dịch virus đến từ Trung Quốc.

Triệu Tử Long

Nguồn  : VNTB, 13/02/2020

(1) https://thanhnien.vn/thoi-su/dich-benh-covid-19-o-muc-do-nao-thi-dong-cua-tam-thoi-truong-hoc-lop-hoc-1181981.html

Published in Diễn đàn

Virus corona : Thế giới bên bờ đại dịch virus Covid-19

Virus corona từ "tâm chấn Hồ Bắc" tiếp tục lan rộng, Airbus đánh gục Boeing, Putin trấn áp thế hệ trẻ Nga hơn thời Brejnev, tỷ lệ thất nghiệp tại Pháp giảm kỷ lục. Miền bắc Syria trong tình thế dầu sôi lửa bỏng, Erdogan dọa hay làm thật ? Đó là một số chủ đề chính trên báo Pháp ngày 14/02/2020.

thegioi1

Hành khách mang khẩu trang trong một trạm xe điện ngầm tại thủ đô Malaysia Kuala Lumpur, ngày 10/02/2020. Reuters/Lim Huey Teng

Nguy cơ vượt tầm kiểm soát

Đại họa siêu vi Covid-19 từ Trung Quốc mà truyền thông quốc tế tiếp tục gọi là virus corona vẫn là thời sự số một. Tổ chức Y tế Thế giới vẫn hy vọng khống chế dịch bên trong Trung Quốc, nhưng đã xuất hiện một số ổ dịch mới ở Việt Nam và Singapore. Le Figaro đề tựa đáng sợ : Thế giới bên bờ đại dịch. Giới chuyên gia có lý do lo ngại dịch lan nhanh khắp địa cầu.

Số liệu do Bộ Y tế Trung Quốc thông báo hôm thứ Năm gây ra cơn sốc : thêm 15.152 người bị lây, 254 nạn nhân từ trần trong 24 giờ. Với 447 ca nhiễm virus ở 24 nước, không kể du thuyền Diamond Princesse đang bị cách ly tại Yokohama, cũng như thông tin có ba người chết tại Bắc Triều Tiên đã làm cho nhiều chuyên gia lo ngại dịch Covid-19 biến thành đại dịch.

Cho dù Trung Quốc tìm cách trấn an, kiểm duyệt thông tin, nhưng không thể che giấu hết sự thật. Ian Lipkin, nhà dịch tễ học người Mỹ vừa trở về từ Vũ Hán mô tả : Tình hình y tế ở Vũ Hán rất kinh khiếp. Như con tàu Titanic đang bị đắm, nhưng không có đủ áo phao. Số bệnh nhân được công bố thấp hơn sự thật, chưa kể là chúng ta chưa rõ khả năng đột biến của siêu vi Covid-19 như thế nào.

Không xác quyết như đồng nghiệp thiên hữu, nhật báo độc lập Le Monde cũng rất bi quan : Trung Quốc xét lại chính sách y tế, cách chức một số lãnh đạo địa phương cấp tỉnh, cấp thành, huy động lực lượng y sĩ, y tá trên toàn quốc tăng viện cho Vũ Hán, chủ tịch Tập Cận Bình xuất hiện, nhấn mạnh những "kết quả tích cực". Nhưng, theo Le Monde, cái khó của Bắc Kinh là làm sao trấn an được dân trong nước và cộng đồng quốc tế ? Lo sợ bị trừng phạt, chính quyền ở các địa phương khác thi đua cách ly, phong tỏa chận dịch làm cho kinh tế tê liệt thêm. Cuối cùng, Bắc Kinh không khống chế được dịch, mà cũng không kiểm soát được cán bộ địa phương có thi hành đúng chính sách hay không. Giám đốc đặc trách tình trạng y tế khẩn cấp của Tổ chức Y tế Thế giới, Michael Ryan, thận trọng : Còn quá sớm để có thể dự báo là dịch bệnh đang ở giai đoạn nào ? Khởi điểm, đang diễn tiến hay ở hồi kết.

Thống kê mập mờ

Bắc Kinh thay thế quan chức và thay đổi phương pháp định bệnh.

Thống kê mập mờ, chẩn đoán lạ lùng, chỉ đạo thay đổi liên tục càng làm công luận tin chắc là Đảng cộng sản Trung Quốc chỉ lo bảo vệ quyền lực hơn là sinh mạng người dân.

Ở trang ý kiến, Le Figaro nhắc lại một thí dụ cụ thể về hậu quả của chính sách nói dối. Chuyện xảy ra cho Liên Xô vào năm 1986 mà sau này, năm 2007, cựu chủ tịch Mikhail Gorbatchev chia sẻ với Le Figaro : "Hơn bất cứ một sự kiện nào khác, vụ Tchernobyl đã mở cánh cửa cho tự do ngôn luận làm chế độ độc tài không thể tồn tại được". Tại Trung Quốc, cái chết thảm thương của bác sĩ Lý Văn Lượng biến ông thành anh hùng dân tộc và lời kêu gọi thống thiết của 10 giáo sư y khoa "chấm dứt chế độ hạn chế tự do ngôn luận" là những tín hiệu chế độ độc tài đã lung lay. Chế độ này tồn tại nhờ bạo lực, nhưng bộ máy tuyên truyền đã nứt rạn.

Đồng điệu với Le Figaro, nhật báo thiên tả Libération, với hai phóng viên Valentin Cebron và Liu Zhi Fan tại Bắc Kinh cho biết chính phủ Trung Quốc đang tìm cách ngăn chận những tiếng nói khác biệt trong lúc trên mạng xã hội tràn đầy những lời công kích. Nạn nhân mới nhất là giáo sư luật Hứa Chương Nhuận (Xu Zhang Ru), đại học Thanh Hoa vừa bị WeChat phong tỏa tài khoản. Thành ngữ được dân mạng sử dụng nhiều nhất hiện nay là "hết nước mắt để khóc", để nói lên buồn rầu bất lực và bất bình chế độ lợi dụng lòng nhiệt thành của các tình nguyện viên, bất chấp hiểm nguy, để phục vụ tuyên truyền chính trị.

Cách chức một số lãnh đạo ở Hồ Bắc thay thế bằng người thân cận cũng là một cách để Tập Cận Bình kiểm soát chiếc nôi công nghiệp này.

Thống kê "mập mờ" của Trung Quốc cũng là đề tài bình luận trên La Croix. Nhật báo công giáo trích nhận xét của một chuyên gia về thống kê học Trung Quốc, Victor Shih, "trong vòng ba tuần, Bắc Kinh thay đổi năm lần chỉ đạo về thống kê dịch virus corona. Không hiểu vì lý do gì. Người ta cũng không biết bằng cách nào Nhà nước Trung Quốc thu thập thông tin".

Với góc nhìn kinh tế, nhật báo Les Echos chú ý đến hệ quả đối với Châu Âu. Sau cuộc họp hôm thứ Năm, Ủy Ban Châu Âu dự báo khá tin tưởng. Kinh tế Châu Âu vững chắc nhờ vào nền tảng tốt, nhưng siêu vi Covid-19 là lưỡi kiếm treo lửng lơ trên cổ.

Donald Trump "có lý"

Tìm hiểu về chính sách Trung Quốc của Donald Trump, Le Figaro đặt câu hỏi với bà Samantha Power, giáo sư đại học Harvard, cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc và là một trong các nhân vật cột trụ trong nhóm chuyên gia đối ngoại của Barack Obama. Tuy chỉ trích cách tiếp cận "lấy thịt đè… đối tác" của đương kim tổng thống, Samantha Power nhìn nhận là Donald Trump có lý khi chọn thái độ quyết liệt với Tập Cận Bình, vì Trung Quốc là đối thủ nguy hiểm của Mỹ.

Cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc lấy làm tiếc là tổng thống Obama không cứng rắn với Bắc Kinh trong hồ sơ Bắc Triều Tiên, không ban hành biện pháp trừng phạt Trung Quốc. Trái lại, Donald Trump xem hồ sơ này là quan trọng hàng đầu trong quan hệ Mỹ-Trung và tỏ ra rất thô bạo với Bắc Kinh. Theo Samantha Power, Donald Trump đã có một số hành động đúng.

Bên cạnh những thông tin bi quan về y tế, về tác hại của virus corona đối với kinh tế thế giới, báo chí Pháp phấn khởi với tin tập đoàn hàng không AirBus của Châu Âu đánh bại Boeing của Mỹ.

Airbus lợi dụng cơ hội tốt, đó là cuộc khủng hoảng 737 Max của Boeing. Đối thủ tiềm tàng là C919 của Trung Quốc cũng không phất lên được, vì hàng loạt khó khăn cơ khí có thể gây tai nạn mà các kỹ sư Trung Quốc chưa giải quyết được.

Trong năm 2019, Airbus bán được 880 chiếc. Boeing chỉ được 380.

Trong bối cảnh bị công luận Pháp phê phán kịch liệt là tổng thống của người giàu, Emmanuel Macron có lý do để lên tinh thần. Lần đầu tiên từ 12 năm nay, thất nghiệp giảm kỷ lục, dưới 8,1%. Báo chí Pháp phân tích ra sao ?

Xã luận của Le Figaro khá công bằng : khen ngợi chính sách của tổng thống đương nhiệm, nhưng cũng không quên nỗ lực của tổng thống trước : đây không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà là thành quả của một chính sách dài hơi từ năm 2015.

Le Monde cũng cùng nhận định : đa số công ăn việc làm tạo ra trong năm qua đều có thực chất.

Putin là/bằng Stalin ?

Trở lại thời sự quốc tế, Le Monde Libération trở lại vụ việc 10 thanh niên Nga bị chính quyền Putin, qua một vụ án dàn dựng, trừng phạt từ 16 đến 18 năm tù khổ sai.

Để củng cố quyền lực, tổng thống Nga không ngần ngại sử dụng các biện pháp độc đoán còn hơn thời Brejnev. Tra tấn, châm điện, ép cung, ban hành bản án hàng chục năm khổ sai đối với những thanh niên không giết người, không gây bạo lực thì chỉ có trong thời chế độ Stalin.

Theo Le Monde, đây là một thông điệp cảnh cáo giới trẻ trong bối cảnh điện Kremlin chuẩn bị sửa đổi Hiến Pháp và một làn sóng phản kháng trong xã hội lên cao.

Phẫn nộ sau "phiên tòa Stalin" trừng phạt mười thanh niên, Libération trích lời tuyên bố của Dimitri Pchelinsev tại tòa : Để họ ngưng tra tấn, tôi trả lời "Đa (vâng - trong tiếng Nga), tôi là thủ lĩnh".

Về đối ngoại, Nga đang đứng trước nguy cơ xung đột với Thổ Nhĩ Kỳ Ankara oanh kích quân đội Damascus. Tuy nhiên, theo Les Echos, nguy cơ đụng độ trực tiếp Nga - Thổ rất thấp, bởi vì hai bên đều không có lợi nếu đánh nhau. Vấn đề là các cuộc chiến tranh trong lịch sử thế giới thường khi bắt đầu từ vài phát súng.

Sự kiện Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên NATO đặt ra vấn đề thứ hai là Liên Minh Bắc Đại Tây Dương sẽ phản ứng ra sao ? Le Monde kêu gọi "ngăn chận biển máu tại Idleb".

Tú Anh

Published in Quốc tế

Chống Covid-19 : Trung Quốc "cần thuốc dân chủ"

Thế giới bị đe dọa, uy thế Tập Cận Bình bị suy yếu, dân thành thị và nông thôn Hoa lục chia rẽ, du khách Trung Quốc bị dân Châu Á tránh tiếp xúc. Tất cả cũng vì Covid-19 tên mới của siêu vi viêm phổi Vũ Hán. Nhưng căn nguyên nguồn cội của thảm họa chính là chế độ độc tài. Chỉ có "liều thuốc dân chủ mới cứu được Trung Quốc" theo đơn chẩn bệnh của các bác sĩ Hoa lục. Đó là những chủ đề nổi bật trên báo chí Pháp hôm nay.

thuoc1

Bắc Kinh Trung Quốc giữa mùa dịch virus corona ngày 8/02/2020. Reuters

Thuốc trị siêu vi corona : Tự do ngôn luận

Đối phó với siêu vi coronavirus, Tổ chức Y tế Thế giới động viên nỗ lực toàn cầu. Virus corona làm hiện rõ nguồn cội độc tài của chế độ Trung Quốc. Số liệu tử vong và lây nhiễm công bố sai sự thật. Làm cách nào để cứu Trung Quốc ? Giới y khoa, đang bị bịt miệng, đề ra phương án nhạy cảm. Les Echos đưa lên trang nhất lời kêu gọi của Tổ chức Y tế Thế giới "huy động toàn cầu chống dịch". Le Monde tìm hiểu vào căn nguyên "chính trị" của vấn đề.

Tham ô, ám ảnh sĩ diện Nhà nước-Đảng và kiểm soát thông tin là nhiên liệu làm dịch bệnh lan nhanh. Căn bệnh trầm kha của chế độ độc tài Trung Quốc đã làm dấy lên phong trào đòi hỏi tôn trọng các quyền tự do căn bản.

Le Monde giới thiệu bài phân tích của nhà Trung Quốc học Chloé Froissard : "Lẽ ra siêu vi chỉ hoành hành ở trong khu chợ Vũ Hán chứ không thể lan ra khắp thế giới nếu không có ba đồng minh, ba căn bệnh trầm kha của chế độ độc tài : Thứ nhất là nạn tham ô và báo cáo láo. Thứ hai, nhân danh ổn định xã hội, phải hiểu là chế độ độc đảng sợ mất mặt không dám nhìn nhận sự thật và thứ ba là chính sách kiểm duyệt, bóp nghẹt thông tin ngày càng siết chặt từ khi Tập Cận Bình cầm quyền".

Công luận phương Tây thán phục khả năng phản ứng của Trung Quốc phong tỏa cả một tỉnh Hồ Bắc, cách ly 56 triệu dân, xây khẩn cấp hai bệnh viện dã chiến, dùng hệ thống camera nhận diện để truy tìm người bị lây nhiễm, dùng thiết bị bay đuổi nông dân về làng… Thực ra, đó là bản chất của tư tưởng duy ý chí của Mao : hành động để hành động bất cần hiệu quả ra sao và tốn kém bao nhiêu.

Do vậy, lệnh cách ly thực hiện quá trễ sau khi đã có 5 triệu dân đã rời Vũ Hán. Những người ở lại, bị nhốt trong nhà, không có đủ thức ăn, nước uống, thuốc men. Thêm vào đó là các biện pháp tuyên truyền độc quyền đánh bóng các tổ chức ngoại vi của đảng tiếp tế nhân đạo cho dân mặc dù các tổ chức này thiếu chuyên nghiệp và trong sạch. Trong khi đó thì mọi sáng kiến tương thân tương trợ của người dân đều bị cấm đoán. Nói thẳng ra đây là một chiến dịch chính trị hơn là lo chống dịch lây lan.

Chưa hết, bên cạnh đó, để tỏ ra chế độ kiểm soát được tình hình, chính quyền che giấu thống kê về số bệnh nhân và người chết. Làm sao có thể tin vào báo cáo chính thức khi mà, một ứng dụng của Tencent, một trong những công ty của tập đoàn viễn thông Nhà nước, công bố con số người chết 80 lần cao hơn thống kê chính thức phổ biến cùng ngày, và số trường hợp lây nhiễm cũng đến 10 lần nhiều hơn. Hai lần đưa lên, hai lần gỡ xuống.

Cái chết của bác sĩ Lý Văn Lượng, một người trong nhóm bác sĩ Vũ Hán báo động về dịch corona và bị công an triệu tập dọa nạt, làm dấy lên một phong trào đòi tự do ngôn luận theo điều 35 Hiến Pháp. Hai bức thư ngỏ do 10 giáo sư y khoa Vũ Hán và 9 nhà trí thức có tiếng tăm ở Trung Quốc đồng ký. Nội dung hai bức tâm thư, phản ánh lời kêu gọi cuối cùng của bác sĩ Lý Văn Lượng : không thể nào chỉ có một tiếng nói duy nhất trong một xã hội lành mạnh. Đất nước lâm bệnh thì làm sao chữa trị ? Một trong những vị này nhấn mạnh : "Chỉ có nền dân chủ mới có thể cứu được Trung Quốc".

Hoàng đế cô đơn, dân chúng kỳ thị nhau và bị người ngoài kỳ thị

Tập Cận Bình suy yếu. Nhân dân Trung Quốc bị họa lây. Trong nước dân chia rẽ, ra ngoài bị khinh thường. Le Figaro, Le Monde Les Echos tập trung vào một loạt hệ quả xấu khác của chính sách kiểm duyệt thông tin.

Theo nhật báo thiên hữu, thảm họa Vũ Hán cho thấy rõ những nhược điểm của chế độ toàn trị che giấu dịch bệnh bằng kiểm duyệt thông tin. Bác sĩ Lý Văn Lượng, người báo động dịch, cũng "bị tước quyền nói và quyền chết". Tin ông qua đời phải chạy 1000 km, về tận trung ương, chờ có đèn xanh của Tập Cận Bình, mới được báo chí loan báo.

Hậu quả của kiểm duyệt là dịch lan rộng tác hại đến chính trị và kinh tế. Một nhà ngoại giao tại Bắc Kinh bình luận : Hoàng đế cởi truồng và cô đơn.

Kinh tế Trung Quốc, trong ngắn hạn, khá bi quan theo nhận định của phóng viên báo Les Echos tại Bắc Kinh trong bài "Các nhà máy Hoa lục thiếu nhân lực". Một hãng đóng bàn ghế ở Thượng Hải than thở : trong số 1000 nhân viên, chỉ có một phần ba trở lại làm việc. Theo số liệu chính thức, Trung Quốc có một lực lượng lao động 288 triệu người là nông dân lên tỉnh thành làm việc, tức là một phần ba dân số ở tuổi lao động.

Hồ Bắc, trung tâm dịch, cũng là trung tâm cung cấp lao động cho những tỉnh công nghệ như Quảng Châu và đồng bằng sông Dương Tử, sát ranh Thượng Hải. Họ bị kẹt vì biện pháp phong tỏa dịch làm gián đoạn giao thông. Trở lại được nơi có sở làm đã khó mà sau đó phải tự cách ly thêm 14 ngày. Đã thế, chủ nhà thuê còn khuyến cáo công nhân nên đi luôn sau khi nghỉ Tết. Như mỗi lần xảy ra dịch, di dân lao động bị dân thành phố nhìn với cặp mắt hoài nghi.

Thế nhưng, cộng đồng dân Trung Quốc, khi ra nước ngoài, nhiều tiền nhưng thiếu tư cách, nên bị dân các nước Châu Á khác khinh thường. Đó là bài tổng hợp của bốn phóng viên Le Monde ở khu vực Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông và Úc. Một cuộc thăm dò ý kiến do trang mạng độc lập Khaosod ở Thái Lan cho thấy rõ tình trạng này : 83% đồng ý cấm dân Trung Quốc đến Thái Lan, 53% đồng ý đề xuất cấm du khách Trung Quốc vào hàng quán ăn uống, 36% chủ trương buộc người Trung Quốc đeo khẩu trang để dễ phân biệt.

Nghiêm trọng không kém là thái độ của công luận Úc. Ngày 29/01/2020, nhật báo Herald Sun chạy tựa "Siêu vi Trung Quốc" trong khi đồng nghiệp Daily Telegraph viết : "Những đứa con Trung Quốc hãy ở nhà". Hôm 11/02/2020, trong cuộc họp báo, bộ trưởng Y tế Úc, Greg Hunt, đã phải nhắc nhở công luận "cộng đồng có rủi ro cao là những người đến từ Trung Quốc từ ngày 01/02 chứ không phải người gốc Trung Quốc".

Bão ngầm Codv-19 tại Bắc Triều Tiên ?

Bắc Triều Tiên là nước đầu tiên đóng cửa biên giới với Trung Quốc . Vì sao Kim Jong-un đi tiên phong "cô lập" Bắc Kinh ? La Croix ghi nhận một số thông tin. Mặc dù tình hình có vẻ phẳng lặng như tờ, cũng do kiểm duyệt thông tin, nhưng đất nước khép kín này đang bị siêu vi corona đe dọa nghiêm trọng và đang ở trong tình trạng báo động tối đa.

Một nguồn tin chính thức cho biết có 3 người trong đó có một người 40 tuổi và một sinh viên 20 tuổi từ Hoa lục trở về, tử vong vào cuối tháng Giêng tại Bình Nhưỡng. Năm người nữa qua đời gần biên giới với Trung Quốc. Tin từ chính quyền Trung Quốc cũng cho biết có nhiều trường hợp viêm phổi được ghi nhận ở đặc khu kinh tế Sinuiju, gần Đan Đông của Trung Quốc. KNCA cho thấy các chiến dịch diệt trùng ở cảng Nampo và trên các chuyến xe bus ở thủ đô.

Libération dành cho siêu vi Covid-19 một bài tường thuật về du thuyền Diamond Princess cùng với 3700 du khách và nhân viên đang bị cách ly ở cảng Yokohama, Nhật Bản. Mỗi này đều có trường hợp lây nhiễm mới được phát hiện. Bệnh nhân lập tức được đưa vào bệnh viện. Những người còn lại tiếp tục chờ đợi. Ăn uống đầy đủ, phục vụ tận phòng nhưng "khổ sở nhất là không biết chờ đến bao giờ" theo tâm sự một du khách.

Omar el Bachir : Rồi 30 năm sau

Một nhà độc tài thét ra lửa trong suốt 30 năm, giờ đây đối mặt với công lý quốc tế. Omar el Bachir, tổng thống Sudan bị lật đổ, sắp bị giải sang Hà Lan. Bù lại, nhật báo thiên tả tập trung vào câu chuyện nhân quả ở Sudan. Bị Tòa án Hình sự Quốc tế La Haye tung lệnh truy bắt từ 11 năm nay, nhà độc tài Omar el Bachir vẫn bình chân như vại cho đến khi bị quân đội lật đổ vào tháng 4/2019, sau một phong trào phản kháng suốt sáu tháng.

Tham ô, biển thủ, ra lệnh bắn đối lập… là một số cáo buộc nghiêm trọng. Hôm qua, chính phủ lâm thời Sudan đồng ý dẫn độ nhà cựu độc tài sang La Haye.

Liệu Erdogan dám đụng độ với Putin ?

Tại Syria, bom đạn của chế độ Bachar al Assad và không quân Nga làm hàng trăm ngàn dân ở Idleb bồng bế nhau chạy về hướng Thổ Nhĩ Kỳ. Thế nhưng, tổng thống Erdogan đe dọa nhiều mà hành động chẳng bao nhiêu.

Libération mô tả một cuộc di cư tị nạn chiến cuộc lớn nhất tại Syria từ 9 năm nay. Hơn 100.000 dân kéo nhau về hướng Thổ Nhĩ Kỳ để tránh hành động bạo ngược quân đội Nga và chế độ Damascus. Từ khi Bachar al Assad mở chiến dịch tái chiếm Idleb, gần 1 triệu người đã bỏ làng, bỏ thành phố ra đi.

Vấn đề là Ankara, tuy đe dọa quân đội Syria nhưng không phản ứng, để cho lính Damascus được Nga yểm trợ tái chiếm từ làng này đến khúc xa lộ khác.

Le Monde dự báo "cuộc leo thang đẫm máu" giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Syria sẽ kéo dài. Đàm phán Nga-Thổ bế tắc vì "Putin chọn Bachar al Assad".

Với hỏa lực của Nga, quân đội Damascus sẽ tiếp tục tiến lên phía bắc và tiêu diệt lực lượng nổi dậy bất chấp thảm cảnh nhân đạo, với hàng trăm thường dân thương vong, đang diễn ra. Liên Hiệp Quốc kêu gào vô vọng.

Tú Anh

Published in Châu Á
Trang 40 đến 40